Click here or click 'CHOOSE YOUR LANGUAGE' and then choose your language using Google's translation bar at the top of this page ↑
De afgelopen week hebben politie en Openbaar Ministerie in Nederland met succes toegang gekregen tot gegevens van een criminele cryptocom-dienst en hebben ze de afgelopen vijf maanden hun berichten kunnen lezen. Het betreft de cryptodienst 'Exclu' die is ontmanteld. Hoe is dit onderzoek verlopen en wat heeft het opgeleverd?
Wat is cryptografische communicatie
Een cryptografische communicatiedienst is een technologie waarmee de informatie die wordt verzonden tussen twee partijen wordt beveiligd tegen ongewenste derden. Dit gebeurt door middel van cryptografie, waarbij de informatie wordt omgezet in een beveiligde code die alleen door de beoogde ontvanger kan worden gedecodeerd. Hierdoor is het voor onbevoegde derden 'onmogelijk' om de inhoud van de communicatie te achterhalen.
Onderzoeken naar Cryptocommunicatie Exclu
Op vrijdag 3 februari was er een gezamenlijke actiedag waarbij tot nu toe 79 huiszoekingen en 42 aanhoudingen hebben plaatsgevonden in Nederland, Duitsland en België. Onder de aangehouden personen bevinden zich zowel gebruikers als eigenaren en beheerders van de dienst Exclu.
De onderzoeken naar cryptocommunicatie hebben de namen '26Samber' en '26Lytham'. 26Lytham is op 28 april 2022 gestart en richt zich op gebruikers van Exclu die verdacht worden van het plegen van misdrijven in georganiseerd verband. Het onderzoek 26Samber, dat begon in september 2020, richt zich op de eigenaren en beheerders van de cryptocommunicatiedienst. De aanbieders van deze dienst worden beschuldigd van het faciliteren van criminele activiteiten als criminele organisatie. Het Nederlandse onderzoek is begonnen op basis van verkregen informatie over de eigenaren en beheerders van de dienst.
Het zwaartepunt van het onderzoek ligt bij de Dienst Landelijke Recherche van de Landelijke Eenheid, met een sleutelrol voor Team High Tech Crime. Zij deden dit door intensief samen te werken met diverse andere diensten van de Landelijke Eenheid, meerdere regionale politie-eenheden, FIOD en Rijksrecherche. Ook Eurojust en Europol participeerden in het onderzoek, als ook Italië, Zweden en Frankrijk. Het Duitse Landeskriminalamt (LKA) Rheinland-Pfalz startte in juni 2020 ook een onderzoek naar Exclu. In goede samenwerking kon Nederland in Duitsland onderzoek doen met oog op het verkrijgen van bewijsmateriaal voor haar onderzoek.
Onderzoek leidt tot inbeslagnames en aanhoudingen
Het onderzoek 26Lytham, van de Dienst Landelijke Recherche van de Landelijke Eenheid onder gezag van het Landelijk Parket, leidde op onder meer vrijdag 3 februari tot nu toe 79 doorzoekingen en 42 aanhoudingen bij gebruikers van Exclu op diverse plekken in Nederland en in België. Eerste resultaten laten zien dat er twee drugslabs en een cocaïnewasserij zijn aangetroffen. Daarnaast werden er meerdere kilo’s aan verdovende middelen, meer dan 4 miljoen euro cash, diverse luxe goederen en meerdere vuurwapens in beslag genomen.
Daarnaast is in onderzoek 26Samber – eveneens onder gezag van het Landelijk Parket - uitvoerig onderzoek gedaan naar de eigenaren en beheerders van de cryptocommunicatiedienst en zijn in dat kader ook doorzoekingen en aanhoudingen geweest in Nederland en Duitsland.
De dienst Exclu is ontmanteld en de data is verkregen door het toepassen van specialistische kennis en expertise op het gebied van technologie en cybercriminaliteit en door het inzetten van de hackbevoegdheid. Daarnaast heeft de recherche ook traditionele opsporingsmethoden ingezet om gebruikers van de app met succes te kunnen identificeren.
Wat is cryptocommunicatiedienst Exclu?
Exclu is een cryptocommunicatiedienst waarmee gebruikers elkaar heimelijk versleutelde berichten kunnen sturen, buiten het zicht van politie en justitie om. Het betreft een app die op smartphones kan worden geïnstalleerd en daarna geactiveerd met een licentie van 800 euro voor 6 maanden gebruik. Exclu maakt het mogelijk om berichten, foto’s, notities, gesproken memo’s, chatconversaties en video’s met andere gebruikers uit te wisselen. Exclu wordt door de eigenaren en beheerders geprezen om zijn hoge mate van veiligheid. Naar schatting kent de app zo’n 3000 gebruikers waarvan 750 Nederlandstaligen.
Politieactie ontmaskert drugs- en wapenhandel
In totaal waren er op de gezamenlijke actiedag afgelopen vrijdag ruim 1200 politiecollega’s op de been. Zij deden invallen en doorzoekingen in het hele land. Tijdens de actiedag zijn er twee drugslabs, een cocaïnewasserij, een productielocatie voor drugsketels en een tabletteerlocatie aangetroffen. Daarnaast werden er vele kilo’s, pillen en liters aan verdovende middelen gevonden, waaronder 300.000 xtc-pillen. Verder trof de politie ruim 5,5 miljoen euro cash aan en diverse luxe goederen. Er werden 20 vuurwapens in beslag genomen. Binnen de opsporingsonderzoeken van de Landelijke Eenheid vonden er op 22 locaties in Nederland doorzoekingen en aanhoudingen plaats.
De afgelopen dagen werden ook vele computers, laptops en telefoons in beslag genomen. Zo’n 200 telefoons zijn direct onderzocht door forensisch en digitaal specialisten in een speciaal daarvoor ingerichte ruimte. De politie hoopt op basis hiervan meer informatie te vergaren voor de opsporingsonderzoeken naar de verdachten.
Melden wettelijk verschoningsrecht bij politie
Gebruikers van Exclu die zich kunnen beroepen op het wettelijk verschoningsrecht, zoals advocaten, notarissen, artsen of geestelijken, kunnen dit melden. Zij dienen hun gebruikersgegevens te delen met de politie via geheimhouders@OM.nl. De politie zal dit controleren en indien gegrond, de gegevens verwijderen. Op dit moment kan niemand meer gebruikmaken van de diensten van Exclu.
Andere onderzoeken naar cryptocommunicatie
In 2016 vond Nederlands eerste cryptocommunicatie onderzoek plaats. Servers van het Nijmeegse bedrijf Ennetcom (Encrypted Network Communication) werden in Canada in beslag genomen. Specialisten wisten de versleutelde berichten leesbaar te maken. Sindsdien zijn er meerdere cryptocommunicatiediensten ontmanteld, zoals Encrochat en SkyECC. Inzake Exclu heeft de Nederlandse politie de dienst ontmanteld, de data achterhaald én de gebruikers en ontwikkelaars, beheerders en eigenaar van de dienst geïdentificeerd en opgespoord.
Meer actueel nieuws
cPanel 44.000 installaties gecompromitteerd, ShinyHunters lekt Aman Resorts en Raptor Supplies Wemeldinge op darkweb
In de periode van 1 mei tot en met 3 mei 2026 bevestigde de Shadowserver Foundation dat minimaal 44.000 IP-adressen van cPanel installaties actief zijn gescand na exploitatie van CVE-2026-41940, met op 1 mei alleen al meer dan vijftienduizend nieuwe kwaadaardige cPanel hosts in één dag. Op hetzelfde moment publiceerde ShinyHunters de gegevens van 215.600 gasten van luxehotelgroep Aman Resorts en bevestigde Canonical een aanhoudende DDoS aanval op de Ubuntu webinfrastructuur door de Iran gelinkte groep 313 Team. Onderzoekers van Check Point Research en Halcyon maakten bekend dat de VECT 2.0 ransomware in de praktijk als wiper functioneert, waardoor bestanden onherstelbaar vernietigd worden zelfs na betaling van losgeld. Cybercrimeinfo ontdekte op het darkweb dat de criminele groep FulcrumSec gestolen data publiceert van Raptor Supplies, een Britse leverancier met een Nederlandse vestiging in Wemeldinge. Nieuw verschenen ransomwaregroep CMD Organization postte zijn eerste twee slachtoffers in een veilingformaat. En het Martini Ziekenhuis in Groningen bevestigde na drie weken volledig herstel van het patiëntenportaal Mijn Martini, getroffen door de ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft op 7 april.
Kifid kantelt aansprakelijkheid bij bankhelpdeskfraude, Kanters Lieshout gehackt en AI coderingstools blijven dominant risico
De woensdag en donderdag van 29 en 30 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de afgelopen weken in een ander licht stellen. Het Kifid heeft de drempel voor "grof nalatig" bij bankhelpdeskfraude fors hoger gelegd, banken zijn voortaan vaker zelf aansprakelijk en moeten in beginsel het volledige niet toegestane bedrag terugbetalen, terwijl Belgische politiezones Minos, Rupel en Hekla infoavonden organiseren tegen een aanhoudende stijging van meldingen. Cybercrimeinfo verifieerde een tip over de overgenomen website van waterspecialist Kanters Lieshout, waar een opportunistische actor 0,1 bitcoin afpersing eist via Twitter contact, een ander profiel dan de gevestigde ransomwaregroepen die NL en BE de afgelopen weken raakten. En na de eerdere PocketOS-database-vernietiging in S02E51 zijn er nu vier nieuwe AI tool incidenten op een week tijd, Cursor met een onopgeloste extensiekwetsbaarheid (CursorJacking, CVSS 8.2), Jerry's Store dat zelf 345.000 creditcards openbaarde via een AI vibecoding fout, een gepatchte Gemini CLI met CVSS 10.0 score, en staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) die formeel waarschuwt tegen autonome AI assistenten zoals OpenClaw op systemen met persoonsgegevens. Daarnaast breidde de Mini Shai-Hulud campagne van TeamPCP uit van vier SAP CAP npm pakketten naar PyTorch Lightning op PyPI plus intercom-client en intercom-php op Packagist, vier ecosystemen tegelijk binnen 36 uur.
Gezocht: koerier na bankhelpdeskfraude in Veenendaal en Almere
Een vrouw uit Veenendaal werd op 27 februari 2026 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een nepbankmedewerker belde haar op, waarna een koerier aan de deur kwam en haar gouden ringen, gouden kettingen, contant geld en bankpas meenam. Met de buitgemaakte pinpas werd vervolgens gepind in winkels en bij geldmaten in Veenendaal en Almere. In totaal werd ruim 5.500 euro afhandig gemaakt. De politie zoekt de verdachte koerier.
Apt73 raakt twee Belgische organisaties, ChipSoft claimt data vernietigd en LiteLLM actief misbruikt
De maandag en dinsdag van 27 en 28 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de discussie van de afgelopen weken doortrekken. De ransomwaregroep Apt73 plaatste op een dag twee Belgische organisaties op het lekplatform, een Oost-Vlaams staalbedrijf en een Waalse zorggroep met meerdere ziekenhuizen. ChipSoft meldde dat de eerder deze maand gestolen patiëntengegevens niet zijn gepubliceerd en volgens eigen onderzoek zijn vernietigd, een claim die volledig leunt op de mededeling van de aanvaller. En de open source LLM proxy LiteLLM wordt sinds ongeveer 36 uur na publieke disclosure actief misbruikt om API sleutels van OpenAI, Anthropic en Bedrock te stelen. Daarnaast bevestigde Vimeo een datalek via het analyseplatform Anodot, lekte LAPSUS$ 96 GB Checkmarx data ook via clearnet portals en werden tientallen Visual Studio Code extensies op Open VSX besmet met de GlassWorm credential stealer. Drie supply chain aanvallen op een week tijd, plus een data lek bij AI trainingsbedrijf Mercor van 4 TB stemopnamen gekoppeld aan paspoorten van 40.000 contractors.
ShinyHunters bij ADT en Udemy, DigiD blijft bij Solvinity en Palantir bij de Marechaussee
Het weekend van 24 tot en met 26 april 2026 leverde drie ontwikkelingen op die de discussie van eerdere weken doortrekken. ShinyHunters publiceerde binnen 24 uur twee grote slachtoffers, ADT en Udemy, beide via vishing tegen een SSO-account. Het kabinet besloot daarnaast om DigiD bij Solvinity te houden, ondanks Kamerverzet en een aangekondigde Amerikaanse overname. En WOO stukken openbaarden dat de Koninklijke Marechaussee jarenlang gebruik maakte van Palantir, terwijl de minister dat in een Kamerantwoord ontkende. Daarnaast staan in Nederland en België 3.793 Zimbra servers ongepatcht, voegde CISA vier actief misbruikte CVE's toe aan de Known Exploited Vulnerabilities catalogus en publiceerde Silverfort een privilege escalation in Microsoft Entra Agent ID die inmiddels is gepatcht.
ChipSoft ransomware, Rituals 41 miljoen en FIRESTARTER
Woensdag en donderdag brachten drie onwelkome waarheden voor Nederlandse en Belgische organisaties. Een Nederlandse zorgsoftware-leverancier onderhandelt met een ransomwaregroep over 100 GB aan patiëntdata, een bekend Nederlands cosmeticamerk verliest persoonsgegevens van 41 miljoen leden wereldwijd, en CISA onthult dat aanvallers via nieuwe FIRESTARTER-malware persistente toegang behouden tot Cisco-firewalls, ook nadat organisaties keurig patchen. Daarnaast waarschuwden de MIVD en NCSC-UK voor Chinese cyberoperaties, nadert de CISA KEV-deadline van 28 april voor SharePoint, Defender en beide Cisco ASA-CVE's, en openbaarde Socket een supply chain-aanval op de Checkmarx KICS Docker-images die CI/CD-pijplijnen wereldwijd raakt.