Een op de vijf Nederlanders gebruikt de naam van hun huisdier, kind of favoriete voetbalclub in hun wachtwoorden. Dit blijkt uit een onderzoek van Beyond Identity. Voor dit onderzoek werden duizend Nederlanders ondervraagd naar de manier waarop ze wachtwoorden inzetten. Hun antwoorden brengen veel voorkomende valkuilen rond het gebruik van wachtwoorden aan het licht.
Wachtwoorden als beveiliging
Wachtwoorden zijn bedoeld als beveiliging, maar dit blijkt vaak niet te werken. Misbruik van wachtwoorden behoort tot de populairste methoden van cybercriminelen om toegang te krijgen tot bedrijfsnetwerken en gebruikersaccounts van consumenten. Volgens het Verizon Data Breach Investigations Report was 80% van alle beveiligingsincidenten te wijten aan misbruik van zwakke en gestolen wachtwoorden. 15% van de deelnemers aan het onderzoek van Beyond Identity zei dat hun wachtwoord meer dan 5 keer was gestolen.
De onderzoeksresultaten lijken er ook op te wijzen dat veel gebruikers er nog altijd verouderde wachtwoord procedures op nahouden of voorbijgaan aan ‘best practices’ voor veilig toegangsbeheer.
Dat blijkt wel uit het feit dat exact de helft van de respondenten toegaf steeds opnieuw hetzelfde wachtwoord te gebruiken voor meerdere applicaties. 16% deelde wachtwoorden met hun collega’s. Nog eens 25% van alle respondenten gaf toe dat ze geen gebruikmaakten van sterke en unieke wachtwoorden voor de uiteenlopende applicaties die zij voor hun werk gebruikten. Erger nog: 13% wijzigt hun werkgerelateerde wachtwoorden nooit. Bij persoonlijke wachtwoorden zijn de antwoorden nog verontrustender, hier zegt 27% van de ondervraagden hun wachtwoorden nooit te veranderen.
Wachtwoorden vertegenwoordigen een groot beveiligingsrisico
Tom Jermoluk, de CEO van Beyond Identity: “Beveiliging op basis van wachtwoorden is uit de tijd, maar gebruikers blijven eraan vasthouden. Voor bedrijven is het eenvoudig om de schuld bij eindgebruikers neer te leggen, maar dat is niet eerlijk. Wachtwoorden bieden nu eenmaal geen betrouwbare bescherming tegen cyberaanvallen, en het is tijd dat men de noodzaak inziet om hiervan af te stappen. Wachtwoorden vertegenwoordigen een groot beveiligingsrisico, ze maken gebruikers vatbaar voor cyberaanvallen. En dat is niet nodig, want er zijn goede en veilige alternatieven om applicaties te beveiligen.”
Voor het onderzoek werd ook gekeken naar de manier waarop gebruikers hun wachtwoorden opslaan. 21% van de respondenten noteert die ergens. 10% slaat ze op in Word-bestanden op hun computer en 7% e-mailt ze naar zichzelf. Dit is enorm riskant gezien alle onzekerheden die gepaard gaan met de opslag van wachtwoorden, zeker in een tijd waarin er zoveel alternatieve oplossingen voor cybersecurity en toegangsbeveiliging beschikbaar zijn. De respondenten werden gevraagd of de lengte en complexiteit van een wachtwoord volgens hen een teken waren van de veiligheid daarvan. 85% van de respondenten gaf een bevestigend antwoord. 81% was het eens met de stelling dat het regelmatig wijzigen van hun wachtwoorden hun applicaties veiliger maakte. 67% van alle respondenten was het eens met de stelling dat zij in hun wachtwoorden gebruikmaakten van willekeurige woorden in plaats van persoonlijke informatie. 8% was het daar “zeer oneens” mee. 22% was het niet eens met de stelling dat zij willekeurige woorden gebruikten, ondanks het feit dat dit als beveiligingsmaatregel wordt aanbevolen.
“Wachtwoorden zijn intrinsiek onveilig. Het maakt niet uit of gebruikers regelmatig hun wachtwoorden wijzigen of langere wachtwoorden gebruiken. Ook als hun wachtwoord 10 of 1000 tekens lang is of allerhande speciale tekens bevat, kunnen cybercriminelen gebruikers nog altijd met phishing-trucs overhalen om hun wachtwoord prijs te geven. De complexiteit van je wachtwoord is dus irrelevant. Zolang wachtwoorden worden gebruikt zullen ze worden gestolen en gekraakt”, aldus Jermoluk.
Overschatting
Desondanks denkt 70% van alle respondenten dat de wachtwoorden die ze voor werk en privé gebruiken uiterst veilig zijn. Slechts 1% zegt dat ze “absoluut niet veilig” zijn. De grootste bedrijven die aan het onderzoek deelnamen hadden meer dan 5.000 mensen in dienst. Daarmee bestaat de kans dat 50 van hun werknemers gebruikmaken van onveilige wachtwoorden. Dat is meer dan genoeg om de hele organisatie in gevaar te brengen. Een positieve kant van het verhaal is dat de onderzoeksresultaten ook wezen op veranderende houdingen ten opzichte van authenticatietechnologie. 44% van de respondenten zei dat ze zich veiliger zouden voelen bij het gebruik van biometrie of andere vormen van authenticatie dan wachtwoorden. Het feit dat consumenten en bedrijven beginnen te beseffen dat ze andere oplossingen dan wachtwoordbeveiliging nodig hebben is een belangrijke stap in de goede richting.
“Organisaties moeten serieus aan de bak om hun authenticatieprocessen veiliger te maken. De beste oplossing voor problemen met wachtwoorden is om daar volledig van af te stappen. Gartner voorspelt dat 60% van alle multinationals en 90% van alle middelgrote ondernemingen in 2022 gebruik zullen maken van wachtwoordloze beveiliging. Meer dan de helft zal hiervoor een beroep doen op MFA en andere beveiligingsoplossingen. Wachtwoordloze, tegen phishing bestendige multi-factorauthenticatie maakt een einde aan het risico van cyberaanvallen die misbruik maken van wachtwoorden”, zegt Jermoluk.
Over het onderzoek
Het onderzoek werd gehouden onder 4027 werknemers van organisaties met meer dan 250 werknemers in vier regio's: Verenigd Koningrijk, België & Nederland, DACH (Duitsland), en de Nordics (Zweden & Noorwegen). De interviews werden online uitgevoerd door Sapio Research met behulp van een e-mailuitnodiging en een online enquête.
Bron: gartner.com, verizon.com, beyondidentity.com, baaz.nl
Bekijk alle vormen en begrippen
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met Cybercrimeinfo.
Meer actueel nieuws
Kifid kantelt aansprakelijkheid bij bankhelpdeskfraude, Kanters Lieshout gehackt en AI coderingstools blijven dominant risico
De woensdag en donderdag van 29 en 30 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de afgelopen weken in een ander licht stellen. Het Kifid heeft de drempel voor "grof nalatig" bij bankhelpdeskfraude fors hoger gelegd, banken zijn voortaan vaker zelf aansprakelijk en moeten in beginsel het volledige niet toegestane bedrag terugbetalen, terwijl Belgische politiezones Minos, Rupel en Hekla infoavonden organiseren tegen een aanhoudende stijging van meldingen. Cybercrimeinfo verifieerde een tip over de overgenomen website van waterspecialist Kanters Lieshout, waar een opportunistische actor 0,1 bitcoin afpersing eist via Twitter contact, een ander profiel dan de gevestigde ransomwaregroepen die NL en BE de afgelopen weken raakten. En na de eerdere PocketOS-database-vernietiging in S02E51 zijn er nu vier nieuwe AI tool incidenten op een week tijd, Cursor met een onopgeloste extensiekwetsbaarheid (CursorJacking, CVSS 8.2), Jerry's Store dat zelf 345.000 creditcards openbaarde via een AI vibecoding fout, een gepatchte Gemini CLI met CVSS 10.0 score, en staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) die formeel waarschuwt tegen autonome AI assistenten zoals OpenClaw op systemen met persoonsgegevens. Daarnaast breidde de Mini Shai-Hulud campagne van TeamPCP uit van vier SAP CAP npm pakketten naar PyTorch Lightning op PyPI plus intercom-client en intercom-php op Packagist, vier ecosystemen tegelijk binnen 36 uur.
Gezocht: koerier na bankhelpdeskfraude in Veenendaal en Almere
Een vrouw uit Veenendaal werd op 27 februari 2026 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een nepbankmedewerker belde haar op, waarna een koerier aan de deur kwam en haar gouden ringen, gouden kettingen, contant geld en bankpas meenam. Met de buitgemaakte pinpas werd vervolgens gepind in winkels en bij geldmaten in Veenendaal en Almere. In totaal werd ruim 5.500 euro afhandig gemaakt. De politie zoekt de verdachte koerier.
Apt73 raakt twee Belgische organisaties, ChipSoft claimt data vernietigd en LiteLLM actief misbruikt
De maandag en dinsdag van 27 en 28 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de discussie van de afgelopen weken doortrekken. De ransomwaregroep Apt73 plaatste op een dag twee Belgische organisaties op het lekplatform, een Oost-Vlaams staalbedrijf en een Waalse zorggroep met meerdere ziekenhuizen. ChipSoft meldde dat de eerder deze maand gestolen patiëntengegevens niet zijn gepubliceerd en volgens eigen onderzoek zijn vernietigd, een claim die volledig leunt op de mededeling van de aanvaller. En de open source LLM proxy LiteLLM wordt sinds ongeveer 36 uur na publieke disclosure actief misbruikt om API sleutels van OpenAI, Anthropic en Bedrock te stelen. Daarnaast bevestigde Vimeo een datalek via het analyseplatform Anodot, lekte LAPSUS$ 96 GB Checkmarx data ook via clearnet portals en werden tientallen Visual Studio Code extensies op Open VSX besmet met de GlassWorm credential stealer. Drie supply chain aanvallen op een week tijd, plus een data lek bij AI trainingsbedrijf Mercor van 4 TB stemopnamen gekoppeld aan paspoorten van 40.000 contractors.
ShinyHunters bij ADT en Udemy, DigiD blijft bij Solvinity en Palantir bij de Marechaussee
Het weekend van 24 tot en met 26 april 2026 leverde drie ontwikkelingen op die de discussie van eerdere weken doortrekken. ShinyHunters publiceerde binnen 24 uur twee grote slachtoffers, ADT en Udemy, beide via vishing tegen een SSO-account. Het kabinet besloot daarnaast om DigiD bij Solvinity te houden, ondanks Kamerverzet en een aangekondigde Amerikaanse overname. En WOO stukken openbaarden dat de Koninklijke Marechaussee jarenlang gebruik maakte van Palantir, terwijl de minister dat in een Kamerantwoord ontkende. Daarnaast staan in Nederland en België 3.793 Zimbra servers ongepatcht, voegde CISA vier actief misbruikte CVE's toe aan de Known Exploited Vulnerabilities catalogus en publiceerde Silverfort een privilege escalation in Microsoft Entra Agent ID die inmiddels is gepatcht.
ChipSoft ransomware, Rituals 41 miljoen en FIRESTARTER
Woensdag en donderdag brachten drie onwelkome waarheden voor Nederlandse en Belgische organisaties. Een Nederlandse zorgsoftware-leverancier onderhandelt met een ransomwaregroep over 100 GB aan patiëntdata, een bekend Nederlands cosmeticamerk verliest persoonsgegevens van 41 miljoen leden wereldwijd, en CISA onthult dat aanvallers via nieuwe FIRESTARTER-malware persistente toegang behouden tot Cisco-firewalls, ook nadat organisaties keurig patchen. Daarnaast waarschuwden de MIVD en NCSC-UK voor Chinese cyberoperaties, nadert de CISA KEV-deadline van 28 april voor SharePoint, Defender en beide Cisco ASA-CVE's, en openbaarde Socket een supply chain-aanval op de Checkmarx KICS Docker-images die CI/CD-pijplijnen wereldwijd raakt.
Odido massaclaim, Vercel via AI tool en Kentico direct actief misbruikt
Maandag en dinsdag brachten twee tempoverhogingen in het Nederlandse en Belgische dreigingsbeeld. Consumers United in Court startte maandag een collectieve rechtszaak tegen Odido waarin de meldplicht en de bewaartermijn van miljoenen gegevens centraal staan, diezelfde dag dook een dataset met 400.000 Bol.com klantrecords op hackfora op. Dinsdag maakte Vercel openbaar dat een AI-presentatietool op één medewerkersapparaat het startpunt was van een complete Google Workspace overname, losgeldeis twee miljoen dollar via de ShinyHunters-persona. CCB Belgium en CISA KEV zetten tegelijkertijd drie CVE's in het rood waarvan JetBrains TeamCity een EPSS van 92 procent scoort, Kentico Xperience een CVSS van 9.8 kent en PaperCut NG/MF als ransomwarevector bekend staat. Kaspersky analyseerde de voorheen ongedocumenteerde Lotus wiper die medio december 2025 Venezolaanse energie- en nutsbedrijven trof, en de Franse identiteitsdocumenten-instantie ANTS bevestigde een datalek waarbij een dreigingsactor op hackfora claimt tot negentien miljoen records te bezitten. BeyondTrust publiceerde het dertiende Microsoft Vulnerabilities Report waarin de kritieke kwetsbaarheden in 2025 verdubbelden ondanks een daling in totaal aantal. De Noord-Koreaanse actor UNC1069 en Kaspersky's analyse van FakeWallet in de Chinese Apple App Store onderstrepen dat cryptocurrency en Web3 professionals een hoofddoel blijven.
ChipSoft bevestigt diefstal, Belgische gemeenten onder druk en EU leeftijdsapp gekraakt
Het weekend bracht een lawine aan incidenten. ChipSoft bevestigde vrijdag 18 april 2026 via een update op de eigen informatiepagina dat er bij de ransomware aanval toch medische patiëntgegevens zijn gestolen, eerdere berichten van de NOS blijken daarmee juist. De Waalse gemeente Anderlues werd op 19 april door ransomwaregroep TheGentlemen op de leaksite gezet, en gemeente Temse haalde zondag preventief alle online diensten offline in overleg met het Centre for Cybersecurity Belgium. Zimperium zLabs bracht vier nieuwe Android malwarefamilies in kaart die ruim 800 bank en crypto apps bestormen, waaronder RecruitRat via valse vacatures. De nieuwe Europese leeftijdsverificatie app, die minderjarigen moet beschermen tegen schadelijke online content, werd in minder dan twee minuten door security consultant Paul Moore omzeild. ShinyHunters stelde 2,1 miljoen Amtrak klantgegevens online via Have I Been Pwned, de Franse basketbalfederatie FFBB verloor 1,9 miljoen ledendata aan HexDex. Verder een kritieke remote code execution bug in protobuf.js met bijna 50 miljoen wekelijkse downloads, een publieke PoC voor FortiSandbox, drie actief misbruikte Windows zero days, en NIST die per 15 april stopt met het verrijken van lage prioriteit CVE's. Oekraïense hackers openden de gordijnen bij een besloten vergadering van het Russische ministerie van Industrie over droneproductie.
NB414: Basic-Fit en Booking gelekt, NIS2 officieel van start
Deze week bevestigde Booking.com een datalek met boekingsdetails van Nederlandse klanten en meldde Basic-Fit dat gegevens van ongeveer 200.000 Nederlandse leden mogelijk zijn buitgemaakt. In Den Haag stelden D66 en GroenLinks-PvdA Kamervragen over de ChipSoft ransomwareaanval die 70 procent van de Nederlandse ziekenhuizen raakt via één leverancier. België zette de NIS2 wet op 18 april in werking voor 2.410 essentiële entiteiten en Nederland volgde met de Cyberbeveiligingswet voor 8.000 organisaties onder NCSC-toezicht. Aanvallers misbruikten actief een kritieke Nginx UI kwetsbaarheid en richtten zich op AI-coding-agents via GitHub. Eerder die week verspreidde de CPU-Z tool van CPUID zes uur lang malware, werd de Marimo kwetsbaarheid binnen tien uur na openbaarmaking misbruikt en toonde de FBI dat gewiste Signal berichten te herstellen zijn via de iPhone notificatiedatabase. In het bibliotheekdossier duiken we in ShinyHunters, de groep achter Odido, Ticketmaster en de recente Amtrak en McGraw Hill lekken. En de politie vraagt uw hulp bij het herkennen van twee pinners na bankhelpdeskfraude in Erp en Eindhoven.
Pinners gezocht na bankhelpdeskfraude in Erp en Eindhoven
Een 74-jarige vrouw werd op 18 december 2025 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een vrouw belde haar als nepbankmedewerker en zei dat haar bankpas geskimd was. Diezelfde avond stond een koerier aan de deur die haar bankpas, sieraden, telefoon en identiteitskaart meenam. De volgende dag werd er met de gestolen bankpas gepind in Erp en Eindhoven. De politie zoekt twee verdachten via Opsporing Verzocht.
NIS2 deadline, Nginx UI misbruikt en AI agents onder vuur
Twee drukke nieuwsdagen op rij. In België gaat op 18 april 2026 de NIS2 deadline voor essentiële entiteiten in, en in Nederland heeft de Tweede Kamer de Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten aangenomen. Onderzoekers vonden een kritieke kwetsbaarheid in Nginx UI die zonder authenticatie volledige servertoegang geeft en actief wordt misbruikt, Cisco patchte een remote code execution lek in Identity Services Engine met CVSS 9.9 en Microsoft bracht tijdens Patch Tuesday 163 fixes uit waarvan acht kritiek. Aanvallers richten zich in de meest actuele campagne via prompt injection in GitHub pull requests op AI agents als Claude Code, Gemini en GitHub Copilot, en een nieuw vishing platform met de naam ATHR automatiseert telefonische fraude voor 4.000 dollar plus tien procent commissie. Verder bevestigde Cognizant een ransomware incident door Coinbasecartel, en veroordeelden Amerikaanse rechters twee Amerikanen tot 108 en 92 maanden cel voor het inzetten van Noord-Koreaanse IT werknemers bij meer dan honderd Amerikaanse bedrijven.
Booking en Basic-Fit gelekt, Kamervragen over ChipSoft
Twee grote datalekken raken deze week rechtstreeks honderdduizenden Nederlandse consumenten. Booking.com bevestigde dat onbevoegden boekingsdetails, namen, adressen en telefoonnummers hebben ingezien, en Basic-Fit meldde dat persoonsgegevens van ongeveer 200.000 Nederlandse leden mogelijk zijn buitgemaakt. In Den Haag stelden D66 en GroenLinks-PvdA Kamervragen over de hack bij ChipSoft en de afhankelijkheid van een enkele dominante leverancier in de zorg. Ondertussen ontdekte beveiligingsbedrijf Socket meer dan honderd malafide extensies in de Chrome Web Store die Google OAuth tokens stelen, en verdween er via de Apple App Store in enkele dagen 9,5 miljoen dollar aan cryptocurrency na een valse Ledger Live app. Microsoft bracht in de patchronde van april fixes uit voor 165 kwetsbaarheden, en Anthropic liet zien dat een nieuw taalmodel zelfstandig kritieke kwetsbaarheden in besturingssystemen en browsers kan vinden.
Supply chain aanvallen, Marimo gehackt en FBI leest Signal
Aanvallers misbruiken steeds vaker de vertrouwensrelaties tussen softwareleveranciers en cloudservices. De officiele website van CPUID verspreidde zes uur lang malware via de downloads van CPU-Z en HWMonitor, ShinyHunters stal authenticatietokens om via Anodot in Snowflake omgevingen te komen en de Lazarus Group registreerde legale Amerikaanse bedrijven als dekmantel voor malwarecampagnes. Ondertussen werd een kritieke kwetsbaarheid in het Python notebook platform Marimo binnen tien uur na openbaarmaking actief misbruikt. De FBI liet in een rechtszaak zien dat gewiste Signal berichten te herstellen zijn via de notificatiedatabase van een iPhone. En ransomwaregroepen breiden hun arsenaal uit met bijna negentig verschillende tools om beveiligingssoftware uit te schakelen.