Het Wachtwoorden als ‘beveiliging’

Gepubliceerd op 8 juni 2022 om 15:00

Een op de vijf Nederlanders gebruikt de naam van hun huisdier, kind of favoriete voetbalclub in hun wachtwoorden. Dit blijkt uit een onderzoek van Beyond Identity. Voor dit onderzoek werden duizend Nederlanders ondervraagd naar de manier waarop ze wachtwoorden inzetten. Hun antwoorden brengen veel voorkomende valkuilen rond het gebruik van wachtwoorden aan het licht.

Wachtwoorden als beveiliging

Wachtwoorden zijn bedoeld als beveiliging, maar dit blijkt vaak niet te werken. Misbruik van wachtwoorden behoort tot de populairste methoden van cybercriminelen om toegang te krijgen tot bedrijfsnetwerken en gebruikersaccounts van consumenten. Volgens het Verizon Data Breach Investigations Report was 80% van alle beveiligingsincidenten te wijten aan misbruik van zwakke en gestolen wachtwoorden. 15% van de deelnemers aan het onderzoek van Beyond Identity zei dat hun wachtwoord meer dan 5 keer was gestolen.

De onderzoeksresultaten lijken er ook op te wijzen dat veel gebruikers er nog altijd verouderde wachtwoord procedures op nahouden of voorbijgaan aan ‘best practices’ voor veilig toegangsbeheer.

Dat blijkt wel uit het feit dat exact de helft van de respondenten toegaf steeds opnieuw hetzelfde wachtwoord te gebruiken voor meerdere applicaties. 16% deelde wachtwoorden met hun collega’s. Nog eens 25% van alle respondenten gaf toe dat ze geen gebruikmaakten van sterke en unieke wachtwoorden voor de uiteenlopende applicaties die zij voor hun werk gebruikten. Erger nog: 13% wijzigt hun werkgerelateerde wachtwoorden nooit. Bij persoonlijke wachtwoorden zijn de antwoorden nog verontrustender, hier zegt 27% van de ondervraagden hun wachtwoorden nooit te veranderen.

Wachtwoorden vertegenwoordigen een groot beveiligingsrisico

Tom Jermoluk, de CEO van Beyond Identity: “Beveiliging op basis van wachtwoorden is uit de tijd, maar gebruikers blijven eraan vasthouden. Voor bedrijven is het eenvoudig om de schuld bij eindgebruikers neer te leggen, maar dat is niet eerlijk. Wachtwoorden bieden nu eenmaal geen betrouwbare bescherming tegen cyberaanvallen, en het is tijd dat men de noodzaak inziet om hiervan af te stappen. Wachtwoorden vertegenwoordigen een groot beveiligingsrisico, ze maken gebruikers vatbaar voor cyberaanvallen. En dat is niet nodig, want er zijn goede en veilige alternatieven om applicaties te beveiligen.”

Voor het onderzoek werd ook gekeken naar de manier waarop gebruikers hun wachtwoorden opslaan. 21% van de respondenten noteert die ergens. 10% slaat ze op in Word-bestanden op hun computer en 7% e-mailt ze naar zichzelf. Dit is enorm riskant gezien alle onzekerheden die gepaard gaan met de opslag van wachtwoorden, zeker in een tijd waarin er zoveel alternatieve oplossingen voor cybersecurity en toegangsbeveiliging beschikbaar zijn. De respondenten werden gevraagd of de lengte en complexiteit van een wachtwoord volgens hen een teken waren van de veiligheid daarvan. 85% van de respondenten gaf een bevestigend antwoord. 81% was het eens met de stelling dat het regelmatig wijzigen van hun wachtwoorden hun applicaties veiliger maakte. 67% van alle respondenten was het eens met de stelling dat zij in hun wachtwoorden gebruikmaakten van willekeurige woorden in plaats van persoonlijke informatie. 8% was het daar “zeer oneens” mee. 22% was het niet eens met de stelling dat zij willekeurige woorden gebruikten, ondanks het feit dat dit als beveiligingsmaatregel wordt aanbevolen.

“Wachtwoorden zijn intrinsiek onveilig. Het maakt niet uit of gebruikers regelmatig hun wachtwoorden wijzigen of langere wachtwoorden gebruiken. Ook als hun wachtwoord 10 of 1000 tekens lang is of allerhande speciale tekens bevat, kunnen cybercriminelen gebruikers nog altijd met phishing-trucs overhalen om hun wachtwoord prijs te geven. De complexiteit van je wachtwoord is dus irrelevant. Zolang wachtwoorden worden gebruikt zullen ze worden gestolen en gekraakt”, aldus Jermoluk.

Overschatting

Desondanks denkt 70% van alle respondenten dat de wachtwoorden die ze voor werk en privé gebruiken uiterst veilig zijn. Slechts 1% zegt dat ze “absoluut niet veilig” zijn. De grootste bedrijven die aan het onderzoek deelnamen hadden meer dan 5.000 mensen in dienst. Daarmee bestaat de kans dat 50 van hun werknemers gebruikmaken van onveilige wachtwoorden. Dat is meer dan genoeg om de hele organisatie in gevaar te brengen. Een positieve kant van het verhaal is dat de onderzoeksresultaten ook wezen op veranderende houdingen ten opzichte van authenticatietechnologie. 44% van de respondenten zei dat ze zich veiliger zouden voelen bij het gebruik van biometrie of andere vormen van authenticatie dan wachtwoorden. Het feit dat consumenten en bedrijven beginnen te beseffen dat ze andere oplossingen dan wachtwoordbeveiliging nodig hebben is een belangrijke stap in de goede richting.

“Organisaties moeten serieus aan de bak om hun authenticatieprocessen veiliger te maken. De beste oplossing voor problemen met wachtwoorden is om daar volledig van af te stappen. Gartner voorspelt dat 60% van alle multinationals en 90% van alle middelgrote ondernemingen in 2022 gebruik zullen maken van wachtwoordloze beveiliging. Meer dan de helft zal hiervoor een beroep doen op MFA en andere beveiligingsoplossingen. Wachtwoordloze, tegen phishing bestendige multi-factorauthenticatie maakt een einde aan het risico van cyberaanvallen die misbruik maken van wachtwoorden”, zegt Jermoluk.

Over het onderzoek

Het onderzoek werd gehouden onder 4027 werknemers van organisaties met meer dan 250 werknemers in vier regio's: Verenigd Koningrijk, België & Nederland, DACH (Duitsland), en de Nordics (Zweden & Noorwegen). De interviews werden online uitgevoerd door Sapio Research met behulp van een e-mailuitnodiging en een online enquête.

Bron: gartner.com, verizon.com, beyondidentity.com, baaz.nl

Meer info over wachtwoorden

Bekijk alle vormen en begrippen

 

Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met Cybercrimeinfo.

Meer actueel nieuws

GitHub inbraak via VS Code extensie, DBIR en SonicWall MFA

In de periode van woensdag 20 mei tot en met vrijdag 22 mei 2026 bevestigde GitHub dat dreigingsactor TeamPCP via een kwaadaardige VS Code extensie toegang verkreeg tot 3.800 interne repositories in achttien minuten. Het Verizon Data Breach Investigations Report 2026 toont voor het eerst kwetsbaarheidsexploitatie als dominante aanvalsmethode bij datalekken. En een fout in SonicWall VPN, CVE-2024-12802, wordt actief ingezet als beginpunt voor ransomware campagnes op toestellen waarvan de ondersteuning al is beëindigd.

Lees meer »

Shai-Hulud npm aanval, MiniPlasma zerodag en Microsoft 365

In de periode van maandag 18 mei tot en met dinsdag 19 mei 2026 waren meerdere dreigingen gelijktijdig actief op verschillende aanvalsoppervlakken. Dreigingsactor TeamPCP publiceerde in 22 minuten 639 kwaadaardige versies van 323 npm pakketten, waarna de broncode van de aanvalsworm werd vrijgegeven op BreachForums. Een beveiligingslek in Windows uit 2020 bleek nooit correct te zijn gerepareerd en biedt elke lokale aanvaller volledige systeemrechten op een volledig bijgewerkt systeem. Microsoft 365 omgevingen stonden tegelijk onder druk via SSPR kaping door Storm-2949 en OAuth sessiestiefstal via EvilTokens. En ransomwaregroep The Gentlemen werd officieel partner van BreachForums terwijl onderzoekers meer dan 1.570 slachtoffers identificeerden.

Lees meer »

Ledger post, Apple M5 kernel exploit en LockBit Stahlwille

In de periode van vrijdag 15 mei tot en met zondag 17 mei 2026 ontvingen eigenaren van Ledger hardware wallets vervalste papieren brieven met QR codes die leiden naar phishingsites waarop wordt gevraagd om de herstelzin in te vullen. De campagne is gelinkt aan het datalek bij Global-e uit januari 2026. Tegelijkertijd publiceerden vier beveiligingsonderzoekers een werkende exploit voor de Apple M5 chip, waarbij zij de hardwarematige geheugenbescherming van Apple doorbraken met behulp van een AI model van Anthropic. Op het darkweb portaal van LockBit 5.0 verscheen het Nederlandse bedrijf Stahlwille B.V. als een van zes nieuwe geclaimde slachtoffers.

Lees meer »

INT geclaimd, Clinical Diagnostics en Kamervragen Canvas

In de periode van woensdag 13 mei tot en met donderdag 14 mei 2026 publiceerde The Gentlemen ransomwaregroep het Instituut voor de Nederlandse Taal als nieuw slachtoffer op haar darkweb portaal, terwijl op een ondergronds forum werd beweerd dat het Belgische medische platform cabinetmedical.be via een SQL kwetsbaarheid is gecompromitteerd met circa 10.000 patiëntgegevens. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maakte op 13 mei bekend dat medisch laboratorium Clinical Diagnostics ten tijde van een cyberaanval niet voldeed aan de wettelijk verplichte NEN 7510 norm voor informatiebeveiliging in de zorg, waarbij de gegevens van 850.000 vrouwen uit het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker zijn gestolen. Tegelijkertijd heeft de ShinyHunters Canvas zaak een politieke dimensie gekregen, met vragen in de Tweede Kamer aan twee ministers en een oproep van de Amerikaanse Huizencommissie voor Binnenlandse Veiligheid aan Instructure om te getuigen.

Lees meer »

Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Amsterdam

De politie zoekt een man die op camerabeelden is vastgelegd terwijl hij contactloos betaalt via de bankrekening van een ander. De opname is gemaakt in een supermarkt in Amsterdam, nadat meerdere slachtoffers werden opgelicht door iemand die zich voordeed als bankmedewerker.

Lees meer »

Odido ShinyHunters aanval, TeamPCP Jenkins en INT offline

In de periode van dinsdag 12 mei tot en met woensdag 13 mei 2026 deelde Odido voor het eerst gedetailleerde informatie over hoe ShinyHunters erin slaagde de gegevens van 6,2 miljoen klanten te stelen via een telefoontje naar de klantenservice. Terwijl CEO Søren Abildgaard compensatie afwees en een massaclaim in voorbereiding is, escaleert de dreigingsgroep TeamPCP haar supply chain aanvallen met gecompromitteerde versies van de officiële Jenkins plugin van Checkmarx, honderden pakketten op npm en de Python client van Mistral. Ondertussen heeft het Instituut voor de Nederlandse Taal zijn websites offline gehaald na een hack op 5 mei en heeft het Openbaar Ministerie de operationele schade van de aanval op zijn Citrix omgeving van juli 2025 beschreven.

Lees meer »

Universiteiten en ShinyHunters, Crimenetwork en TCLBanker

In de periode van vrijdag 8 mei tot en met zondag 10 mei 2026 kwamen meerdere universiteiten in contact met ShinyHunters over de gestolen Canvas data, terwijl Instructure opvallend afwezig bleef op de leksite van de groep. De BKA maakte definitief een einde aan het opnieuw opgestarte Crimenetwork en arresteerde de beheerder op Mallorca in samenwerking met de Spaanse autoriteiten. Ondertussen verspreidt de TCLBanker bankentrojan zich via WhatsApp en Outlook richting Europa, viel het Nederlandse constructiebedrijf VeriCon ten prooi aan de ransomwaregroep thegentlemen en publiceerden onderzoekers bewijs van haalbaarheid voor twee kritieke kwetsbaarheden in Linux containeromgevingen waarvoor nog geen patch beschikbaar is.

Lees meer »

ShinyHunters Canvas 12 mei, 7 NL universiteiten, Animo IBAN

In de periode van 6 mei tot en met 7 mei 2026 ontsierden aanvallers van ShinyHunters de inlogportalen van meerdere universiteiten met een losgeldboodschap en verschoven zij de deadline voor de bij Canvas LMS gestolen data van 7 mei naar 12 mei 2026. Koepelorganisatie Universiteiten van Nederland bevestigde dat zeven grote universiteiten zijn getroffen, waaronder de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Belgische instellingen waaronder de Vrije Universiteit Brussel, Thomas More en Arteveldehogeschool meldden dat persoonsgegevens van studenten zijn buitgemaakt. Tegelijkertijd werden drie Belgische bedrijven in één dag slachtoffer van ransomware, trof een datalek bij sportketen Animo 105.000 Belgische klanten met bankgegevens, en publiceerde Microsoft en het Australian Cyber Security Centre waarschuwingen over drie parallelle ClickFix campagnes die via nep hulpartikelen macOS gebruikers en cryptowalletbezitters doelwit maken.

Lees meer »

Canvas 44 NL instellingen gelekt, Edge wachtwoorden onveilig

In de periode van 4 mei tot en met 5 mei 2026 bevestigde Instructure, het Amerikaanse bedrijf achter onderwijsplatform Canvas, dat de groep ShinyHunters 3,65 terabyte aan persoonsgegevens heeft gestolen van 9.000 onderwijsinstellingen en 275 miljoen gebruikers wereldwijd. Van de getroffen instellingen bevinden zich 44 in Nederland, waaronder hogescholen, universiteiten en mbo instellingen verspreid over het land. ShinyHunters stelde een deadline van 6 mei voor betaling. Dezelfde groep publiceerde eerder in de week ook de persoonlijke gegevens van 119.200 Vimeo gebruikers na een mislukte afpersing via externe leverancier Anodot. Beveiligingsonderzoeker @L1v1ng0ffTh3L4N maakte op 29 april bekend dat Microsoft Edge alle opgeslagen wachtwoorden bij het opstarten direct als platte tekst in het procesgeheugen laadt, een gedrag dat Microsoft erkent als bewuste ontwerpkeuze. Via het netwerk van Cybercrimeinfo werd een actieve aanval via de ClickFix methode gesignaleerd op een website die circuleert onder internetgebruikers in Nederland, met al minstens één bevestigd slachtoffer. Kaspersky stelde vast dat de officiële website van Daemon Tools al wekenlang malware verspreidt via een supply chain aanval, waarbij een selecte groep slachtoffers waaronder overheden en fabrieken een remote access trojan heeft ontvangen.

Lees meer »

cPanel 44.000 installaties gecompromitteerd, ShinyHunters lekt Aman Resorts en Raptor Supplies Wemeldinge op darkweb

In de periode van 1 mei tot en met 3 mei 2026 bevestigde de Shadowserver Foundation dat minimaal 44.000 IP-adressen van cPanel installaties actief zijn gescand na exploitatie van CVE-2026-41940, met op 1 mei alleen al meer dan vijftienduizend nieuwe kwaadaardige cPanel hosts in één dag. Op hetzelfde moment publiceerde ShinyHunters de gegevens van 215.600 gasten van luxehotelgroep Aman Resorts en bevestigde Canonical een aanhoudende DDoS aanval op de Ubuntu webinfrastructuur door de Iran gelinkte groep 313 Team. Onderzoekers van Check Point Research en Halcyon maakten bekend dat de VECT 2.0 ransomware in de praktijk als wiper functioneert, waardoor bestanden onherstelbaar vernietigd worden zelfs na betaling van losgeld. Cybercrimeinfo ontdekte op het darkweb dat de criminele groep FulcrumSec gestolen data publiceert van Raptor Supplies, een Britse leverancier met een Nederlandse vestiging in Wemeldinge. Nieuw verschenen ransomwaregroep CMD Organization postte zijn eerste twee slachtoffers in een veilingformaat. En het Martini Ziekenhuis in Groningen bevestigde na drie weken volledig herstel van het patiëntenportaal Mijn Martini, getroffen door de ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft op 7 april.

Lees meer »