English | Français | Deutsche | Español | Meer talen
Een ingezonden Blog van Els Rademaker-Vos, gepensioneerd bibliothecaris bij de Overijsselse Bibliotheek
Dat was een verbijsterend verhaal in de Volkskrant van 2 juli jl. Huib Modderkolk beschreef hoe de universiteit Maastricht eind 2019 werd gehackt en volledig werd lamgelegd. Het losgeld werd betaald, maar uiteindelijk is het geld terugbetaald en ook nog met flinke winst. Journalist Modderkolk geeft ons in dit artikel een goede inkijk in de wereld van de cybercrime. En in datzelfde weekend stond er een artikel in het Financiële Dagblad met als onderwerp hoe Russische hackers volop aan het werk zijn en daar miljarden mee verdienen. Dat zet mij in ieder geval wel aan het denken. Hoe gaat het er eigenlijk aan toe in de openbare bibliotheken? Er zijn misschien mensen die denken: bibliotheken? Hoe zo? Maar bibliotheken bezitten wel de gegevens van honderden, zo niet duizenden leden. Zijn die gegevens eigenlijk wel goed beschermd? Ik vraag het me af.
Onlangs ontving ik van een bibliotheekorganisatie een nieuwsbrief waarin de honderden ontvangers niet in het bcc-veld stonden, maar in het cc-veld. Een fout die veel voorkomt, maar officieel is dit een gegevenslek dat verplicht gemeld moet worden bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). En dan heb ik het nog niet eens over de bibliotheekorganisatie die onlangs een mail stuurde waarin een fakefactuur stond die was voorzien van een virus. Een excuusmail van de directie volgde snel.
Het web is stuk, ik wil het fixen
Er is veel aan de hand in de wereld van Big Tech. Zo was er bijvoorbeeld een interview met Sir Tim Berners-Lee in het Financiële Dagblad van 25 juni jl. Berners-Lee is de bedenker van het World Wide Web. De titel: ‘Het web is stuk, ik wil het fixen’. Berners-Lee is teleurgesteld over de wijze waarop het internet zich nu ontwikkelt. Hij dacht een wereld te creëren waarin we met elkaar fijn zouden kunnen omgaan. Open en transparant. Een wereld waarin we van elkaar zouden leren op een goede manier. Maar nu ziet hij het internet veranderen in een wereld waarin mensen elkaar uitschelden op de sociale media . Een wereld waarin nepnieuws het voor het zeggen heeft. Nepnieuws dat een enorme invloed heeft op onze democratie. Een invloed die niet veronachtzaamd mag worden. Een wereld waarin kennis steeds meer naar de achtergrond verdwijnt. Een wereld waarin we zien dat de Big Techbedrijven alles van ons weten…
En die ontwikkelingen zie ik ook. Een voorbeeld: de datumprikker. Ik vind het geen handige tool, maar sommige mensen zweren er bij. Ik heb een keer een datum ingevuld en vervolgens kreeg ik reclame van een organisatie die een studiedag had georganiseerd. Dat voelt voor mij in ieder geval niet fijn. Dus ik zei tegen de persoon die de datumprikker had verstuurd: ‘Ik doe niet mee. Stuur gewoon de datum waarop de vergadering gaat plaatsvinden en dan kijk ik of ik kan.’
Dat is net zo handig. En ik blijf verstoken van al die reclames. Toch kreeg ik weer een datumprikker toegestuurd voor de volgende vergadering. Ik reageerde niet en prompt ontving ik ‘aanmaningen’ van de datumprikker. Ik had nog geen datum ingevuld. Met andere woorden: de Big Tech weet alles van je als eenmaal iets hebt ingevuld. Big Brother enz..
Ik zag dat laatst dat iemand op LinkedIn een persoonlijk rapport deelde. Een rapport dat een ander over die persoon had geschreven. Ik dacht: ‘zou je dat nou wel doen?’ Dat zijn behoorlijk persoonlijke zaken. Niet handig om dat en plein public te delen, lijkt mij. En zo zijn er veel meer dingen aan te wijzen. Mijn advies: wees voorzichtig met wat je op het internet publiceert. Big Tech onthoudt alles.
Big Tech bedreigt de vrijheid om te denken wat je wil
Juurd Eijsvoogel had een interview in de NRC van 4 juli 2022 met de Britse mensenrechtenadvocaat Susie Alegre. Zij zegt: ‘Big Tech bedreigt de vrijheid om te denken wat je wil.’ Big Tech gaat dus nog verder dan gedrag in de gaten te houden. Want het gaat erom toegang te krijgen tot onze gedachten en gevoelens. Dus dat is wel iets om bij stil te staan.
Wat heeft dit met de openbare bibliotheek te maken? Alles denk ik. Want is het personeel hiervan goed op de hoogte? Er zijn Informatiepunten Digitale Overheid. Maar wat doet de bibliotheek in het bijscholen van het eigen personeel (betaalde medewerkers en vrijwilligers) in dit soort ontwikkelingen? En hoe beveiligd is de bibliotheek tegen ongewenste indringers? En hoe staan we tegenover kennis? Gooien we onze encyclopedieën weg en verlaten we ons op Wikipedia? Die lang niet altijd de juiste informatie geeft.
Als zelfs de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) waarschuwt dat de universiteiten door corona te veel leunen op Big Tech. Dat ze kritisch de contracten met deze organisaties onder de loep moeten nemen dan is er wel iets ernstigs aan de hand. (Zie ook de video onder deze blog).
Als laatste nog een tip: bibliotheken moeten ook eens kijken op de Kennisnet.nl. Deze site publiceert belangrijke informatie voor scholen, maar bibliotheken kunnen er ook profijt van hebben.
Bron: bibliotheekblad.nl | Els Rademaker-Vos
Meer actueel nieuws
GitHub inbraak via VS Code extensie, DBIR en SonicWall MFA
In de periode van woensdag 20 mei tot en met vrijdag 22 mei 2026 bevestigde GitHub dat dreigingsactor TeamPCP via een kwaadaardige VS Code extensie toegang verkreeg tot 3.800 interne repositories in achttien minuten. Het Verizon Data Breach Investigations Report 2026 toont voor het eerst kwetsbaarheidsexploitatie als dominante aanvalsmethode bij datalekken. En een fout in SonicWall VPN, CVE-2024-12802, wordt actief ingezet als beginpunt voor ransomware campagnes op toestellen waarvan de ondersteuning al is beëindigd.
Vrouw gezocht na babbeltruc bij slachtoffer in Oudenbosch
Op donderdag 15 januari 2026 werd een inwoner van Oudenbosch opgelicht door nepagenten. Een vrouw wist het vertrouwen te winnen, drong de woning binnen en nam sieraden, contant geld en een kluisje mee. De politie zoekt haar via vrijgegeven beelden.
Shai-Hulud npm aanval, MiniPlasma zerodag en Microsoft 365
In de periode van maandag 18 mei tot en met dinsdag 19 mei 2026 waren meerdere dreigingen gelijktijdig actief op verschillende aanvalsoppervlakken. Dreigingsactor TeamPCP publiceerde in 22 minuten 639 kwaadaardige versies van 323 npm pakketten, waarna de broncode van de aanvalsworm werd vrijgegeven op BreachForums. Een beveiligingslek in Windows uit 2020 bleek nooit correct te zijn gerepareerd en biedt elke lokale aanvaller volledige systeemrechten op een volledig bijgewerkt systeem. Microsoft 365 omgevingen stonden tegelijk onder druk via SSPR kaping door Storm-2949 en OAuth sessiestiefstal via EvilTokens. En ransomwaregroep The Gentlemen werd officieel partner van BreachForums terwijl onderzoekers meer dan 1.570 slachtoffers identificeerden.
Ledger post, Apple M5 kernel exploit en LockBit Stahlwille
In de periode van vrijdag 15 mei tot en met zondag 17 mei 2026 ontvingen eigenaren van Ledger hardware wallets vervalste papieren brieven met QR codes die leiden naar phishingsites waarop wordt gevraagd om de herstelzin in te vullen. De campagne is gelinkt aan het datalek bij Global-e uit januari 2026. Tegelijkertijd publiceerden vier beveiligingsonderzoekers een werkende exploit voor de Apple M5 chip, waarbij zij de hardwarematige geheugenbescherming van Apple doorbraken met behulp van een AI model van Anthropic. Op het darkweb portaal van LockBit 5.0 verscheen het Nederlandse bedrijf Stahlwille B.V. als een van zes nieuwe geclaimde slachtoffers.
INT geclaimd, Clinical Diagnostics en Kamervragen Canvas
In de periode van woensdag 13 mei tot en met donderdag 14 mei 2026 publiceerde The Gentlemen ransomwaregroep het Instituut voor de Nederlandse Taal als nieuw slachtoffer op haar darkweb portaal, terwijl op een ondergronds forum werd beweerd dat het Belgische medische platform cabinetmedical.be via een SQL kwetsbaarheid is gecompromitteerd met circa 10.000 patiëntgegevens. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maakte op 13 mei bekend dat medisch laboratorium Clinical Diagnostics ten tijde van een cyberaanval niet voldeed aan de wettelijk verplichte NEN 7510 norm voor informatiebeveiliging in de zorg, waarbij de gegevens van 850.000 vrouwen uit het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker zijn gestolen. Tegelijkertijd heeft de ShinyHunters Canvas zaak een politieke dimensie gekregen, met vragen in de Tweede Kamer aan twee ministers en een oproep van de Amerikaanse Huizencommissie voor Binnenlandse Veiligheid aan Instructure om te getuigen.
Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Amsterdam
De politie zoekt een man die op camerabeelden is vastgelegd terwijl hij contactloos betaalt via de bankrekening van een ander. De opname is gemaakt in een supermarkt in Amsterdam, nadat meerdere slachtoffers werden opgelicht door iemand die zich voordeed als bankmedewerker.