EN: Click here and choose your language using Google's translation bar at the top of this page ↑
Het Alarmerende Plaatje van Wereldwijde Oplichting
In een wereld die steeds meer digitaliseert, groeit ook het risico op online oplichting en fraude. We kunnen er bijna niet meer omheen: nieuwsberichten over mensen die het slachtoffer zijn geworden van slimme trucs van oplichters zijn aan de orde van de dag. Maar hoe erg is de situatie echt? Het "Global State of Scams Report 2023" biedt een diepgaand antwoord op deze prangende vraag. Het rapport is een gezamenlijk initiatief van de Global Anti-Scam Alliance (GASA) en ScamAdviser, en het schetst een alarmerend beeld van de wereldwijde situatie rondom oplichting en fraude.
Volgens dit uitgebreide rapport is maar liefst 25,5% van de wereldbevolking op de een of andere manier opgelicht. We hebben het hier over meer dan een kwart van alle mensen op aarde. Als dat nog niet schokkend genoeg is, komt het totale bedrag dat door scammers is buitgemaakt neer op een astronomische 1.026 triljoen dollar. Ja, je leest het goed: meer dan een triljoen dollar is uit de zakken van nietsvermoedende mensen geklopt.
De samenstellers van het rapport hebben niet over één nacht ijs gegaan. Ze hebben gegevens verzameld van 49.459 individuen uit 43 verschillende landen. Deze brede aanpak zorgt voor een divers en representatief beeld van de stand van zaken. Uit de verzamelde informatie blijkt dat niemand immuun is voor het risico van oplichting. Van jong tot oud en van rijk tot arm, oplichting is een plaag die alle lagen van de bevolking treft.
Methoden en Technieken van Hedendaagse Oplichters
Nu we een algemeen beeld hebben van de ernst van de situatie, is het belangrijk om te begrijpen welke vormen van oplichting het meest voorkomen en hoe ze werken. Volgens het rapport zijn er verschillende categorieën van oplichting, variërend van online marktplaatsfraude tot identiteitsdiefstal en van beleggingszwendel tot neppe liefdesrelaties. Het is cruciaal om te beseffen dat scammers altijd nieuwe manieren vinden om mensen op te lichten, maar er zijn wel enkele gemeenschappelijke kenmerken die deze criminele activiteiten delen.
Eén van de meest voorkomende methoden is het gebruik van social engineering. Dit is een techniek waarbij de oplichter psychologische manipulatie gebruikt om iemand ertoe te bewegen vertrouwelijke informatie te verstrekken of bepaalde acties uit te voeren die niet in zijn of haar belang zijn. Bijvoorbeeld, je ontvangt een dringende e-mail die zogenaamd van je bank afkomstig is, waarin staat dat je account is gehackt en dat je onmiddellijk je wachtwoord moet wijzigen. In werkelijkheid is de e-mail afkomstig van een oplichter die hoopt dat je op de bijgevoegde link klikt en je inloggegevens invoert op een nagemaakte website.
Een ander veelgebruikt middel is het aanbieden van te goede deals die te mooi lijken om waar te zijn. Denk aan onroerend goed dat voor een fractie van de marktprijs wordt aangeboden of beleggingen met onrealistisch hoge rendementen. De truc zit hem vaak in de kleine lettertjes, verborgen kosten of het simpele feit dat het aanbod volledig fictief is.
Het rapport laat ook zien dat oplichters zich steeds meer richten op kwetsbare groepen, zoals ouderen of mensen die niet goed op de hoogte zijn van digitale technologie. Deze doelgroepen zijn vaak minder sceptisch en daardoor makkelijker te misleiden, wat hen tot een aantrekkelijk doelwit maakt voor criminelen.
Door te begrijpen hoe oplichters te werk gaan, kunnen we beter inschatten hoe we ons kunnen beschermen.
"Om je te kunnen verdedigen, moet je eerst weten hoe ze aanvallen"
Peter Lahousse | Cybercrimeinfo.nl
Effectieve Strategieën voor Bescherming tegen Oplichting
Bescherming tegen oplichting is niet alleen een kwestie van gezond verstand, maar vereist ook een proactieve aanpak en de juiste kennis. In een tijd waarin oplichters steeds geavanceerder te werk gaan, is het essentieel om een stap voor te blijven. Gelukkig zijn er verschillende manieren om jezelf en je naasten te beschermen tegen de risico's van oplichting, en veel van deze methoden zijn relatief eenvoudig toe te passen.
Ten eerste is het belangrijk om altijd je digitale apparaten up-to-date te houden met de nieuwste beveiligingsupdates. Veel oplichtingspogingen maken gebruik van bekende beveiligingslekken die al zijn gedicht door fabrikanten, maar die nog steeds een risico vormen voor gebruikers die hun software niet regelmatig bijwerken.
Daarnaast is tweefactorauthenticatie (2FA) een effectieve manier om je online accounts te beveiligen. Met 2FA moet je naast je wachtwoord ook een tweede vorm van identificatie invoeren, zoals een code die naar je telefoon wordt gestuurd. Dit maakt het voor oplichters veel moeilijker om toegang te krijgen tot je accounts, zelfs als ze je wachtwoord hebben weten te achterhalen.
Ook het regelmatig controleren van je bankafschriften en creditcardoverzichten kan helpen om onregelmatigheden snel te spotten. Als je iets ziet dat je niet herkent, neem dan onmiddellijk contact op met je bank of creditcardmaatschappij.
Voorlichting en educatie spelen ook een cruciale rol. Door jezelf en je dierbaren bewust te maken van de risico's en de tekenen van oplichting, kun je veel problemen voorkomen voordat ze überhaupt ontstaan. Er zijn tal van online bronnen en cursussen beschikbaar die je kunnen helpen om je kennis op dit gebied te vergroten.
Tot slot is het nuttig om gebruik te maken van betrouwbare bronnen voor het controleren van de legitimiteit van websites, aanbiedingen en bedrijven. Websites als ScamAdviser bieden een snelle en eenvoudige manier om de betrouwbaarheid van een website te beoordelen voordat je persoonlijke informatie of geld overmaakt.
Samen Sterker Tegen de Groeiende Dreiging van Oplichting
Ter afsluiting kunnen we stellen dat we ons in een kritieke fase bevinden. Ondanks toenemende bewustwording en verbeterde beveiligingstechnologieën blijven de cijfers alarmerend. Meer dan een kwart van de wereldbevolking is opgelicht, en er is meer dan een triljoen dollar buitgemaakt door scammers. Deze cijfers zijn niet alleen een wake-up call voor individuen, maar ook voor overheden, bedrijven en instellingen die een rol kunnen spelen in het bestrijden van deze groeiende epidemie.
Hoewel de tactieken van oplichters steeds geavanceerder worden, zijn er gelukkig ook steeds meer middelen beschikbaar om jezelf te beschermen. Van het regelmatig updaten van je software en het inschakelen van tweefactorauthenticatie tot het bewust maken van je omgeving en het controleren van de legitimiteit van online aanbiedingen; elke stap telt als het gaat om het minimaliseren van het risico.
Tot slot is het van belang om de kracht van gemeenschappelijke inspanningen niet te onderschatten. Samenwerking op nationaal en internationaal niveau, alsook het delen van informatie en best practices, kunnen een aanzienlijke impact hebben op de strijd tegen oplichting. Het "Global State of Scams Report 2023" is een waardevol hulpmiddel in deze strijd, maar het is slechts een begin. Voortdurende inspanningen en aanpassingen zijn nodig om oplichters steeds een stap voor te zijn.
Conclusie
In een tijdperk waarin digitale transacties en interacties steeds meer de norm worden, kunnen we het ons niet veroorloven om naïef of onvoorbereid te zijn. Oplichting en fraude zijn problemen die ons allemaal kunnen treffen, en de kosten zijn niet alleen financieel, maar ook emotioneel en psychologisch. Door proactief te zijn, goed geïnformeerd te blijven en verantwoordelijke digitale gewoonten aan te nemen, kunnen we samen een sterker front vormen tegen de toenemende dreiging van oplichting.
Heeft u nog vragen? Stel deze dan gerust aan onze chatbot, te vinden rechtsonder op de pagina.
Alle begrippen en vormen van A tot Z
Meer actueel nieuws
AI bot hackt GitHub, Nederland grijpt in en cyberoorlog Iran
Kunstmatige intelligentie is niet langer alleen een hulpmiddel voor hackers, het is zelf de hacker geworden. Een autonome bot voerde een weekenlange campagne uit tegen de systemen van Microsoft en DataDog via GitHub, terwijl een Chinees platform voor geautomatiseerd hacken in rap tempo aan populariteit wint. In Nederland werkt de politie samen met Odido om miljoenen gedupeerden te helpen via "Check je hack" op politie.nl, en de Tweede Kamer debatteert over een handelingskader voor slachtoffers van datalekken. In het Midden-Oosten escaleert de cyberoorlog, een populaire Iraanse applicatie voor gebedstijden werd gehackt als psychologisch wapen tijdens de aanvallen op Iran, en Iraanse drones troffen datacentra van Amazon. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 3 en 4 maart 2026.
Dataverrijking: waarom het Odido lek gevaarlijker is dan je denkt
Op 1 maart publiceerde de hackersgroep ShinyHunters de volledige dataset van Odido op het darkweb. Gegevens van 6,5 miljoen personen en 600.000 bedrijven liggen nu open en bloot op internet. Namen, adressen, IBAN nummers, geboortedatums, paspoortnummers en zelfs BSN nummers van zzp'ers. Maar het echte gevaar van dit datalek zit niet in wat er gestolen is. Het zit in wat criminelen er straks mee gaan doen.
Odido finale: 6,1 miljoen op straat, overheid kwetsbaar
Het datalek bij Odido heeft zijn definitieve omvang bereikt. Beveiligingsonderzoeker Troy Hunt bevestigt dat de gegevens van 6,1 miljoen klanten inmiddels op het darkweb staan, inclusief burgerservicenummers van zelfstandigen. In Den Haag stapelen de zorgen zich op, de Dienst Justitiële Inrichtingen werd vijf maanden lang bespioneerd via een kwetsbaarheid in Ivanti, de Belastingdienst vertrouwt het systeem voor de omzetbelasting toe aan een Amerikaans bedrijf en duizenden applicaties op het Mendix platform lekken wereldwijd gevoelige data. Het IBM X-Force rapport onthult dat een kwart van alle cyberaanvallen op Europa is gericht, terwijl het Nederlandse Jaarbeeld Ransomware laat zien dat gehackte accounts de belangrijkste aanvalsmethode zijn geworden. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 28 februari tot en met 2 maart 2026.
NB407: Jouw Odido data staat nu op het darkweb
Deze week werd het ergste scenario werkelijkheid: ShinyHunters publiceerde de gestolen gegevens van honderdduizenden klanten van Odido op het darkweb, inclusief IBAN nummers en paspoortnummers. We leggen uit wat criminelen nu over jou weten en welke stappen je moet nemen. Daarnaast gebruikte een Russische hacker AI om meer dan 600 FortiGate firewalls te kraken, misbruikte een hacker Claude AI voor een overheidshack en onthulde Google een Chinese spionagecampagne die bijna tien jaar lang 53 organisaties bespioneerde. CrowdStrike meldde dat AI aanvallers in recordtijd van 27 seconden door netwerken bewegen. Tot slot zoekt de politie een verdachte van bankhelpdeskfraude bij een goudsmid in Naarden. Lees alle details in de zes artikelen van deze week.
Odido data op straat, AI hackt overheden en Chinese spionage
Het ultimatum van hackersgroep ShinyHunters is verlopen en de gestolen gegevens van honderdduizenden Odido klanten staan op het darkweb. In de eerste publicatie verscheen data van 430.000 particulieren en 290.000 zakelijke klanten, waarna een dag later opnieuw klantgegevens werden vrijgegeven. De politie adviseert bedrijven expliciet niet te betalen. Tegelijkertijd misbruikte een hacker het AI model Claude om 150 gigabyte aan gegevens van de Mexicaanse overheid te stelen, en integreert Kali Linux nu AI voor penetratietesten. Google onthulde een Chinese spionagecampagne die bijna tien jaar lang 53 organisaties in 42 landen bespioneerde, terwijl de Tweede Kamer vragen stelt over een killswitch in Chinese bussen. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 26 en 27 februari 2026.
Goudsmid in Naarden voor tonnen opgelicht
Een goudsmid uit Naarden is in oktober 2025 slachtoffer geworden van een geraffineerde vorm van bankhelpdeskfraude. De vrouw werd eerst telefonisch benaderd door iemand die zich voordeed als medewerker van haar bank. Vervolgens verscheen een man op de afgesproken locatie die haar tas vol sieraden, goud en contant geld meenam. De geschatte schade loopt op tot enkele honderdduizenden euro's. De politie heeft camerabeelden van een verdachte en doet een dringend beroep op getuigen.