Cyberoorlog nieuws

De Duitse democratie bevindt zich onder een "voortdurende aanval" en staat onder aanzienlijke druk door een veelheid aan dreigingen, die zowel van binnenuit als van buitenaf het land komen. Deze alarmerende conclusie is afkomstig uit het recent gepubliceerde jaarrapport van de Duitse binnenlandse inlichtingendienst. Volgens het rapport worden de democratische fundamenten van Duitsland ondermijnd door een combinatie van sabotage-activiteiten, geavanceerde spionageoperaties, wijdverspreide desinformatiecampagnes, terrorisme en diverse vormen van extremisme.

De inlichtingendienst benadrukt in zijn analyse dat, hoewel externe krachten een rol spelen in dit complexe dreigingslandschap, de interne gevaren minstens zo prominent zijn. Met name rechts-extremisme wordt in het rapport geïdentificeerd als een aanzienlijk en groeiend probleem dat een directe bedreiging vormt voor de Duitse samenleving en haar democratische instellingen. De bevindingen schetsen een complex beeld van een democratie die zich genoodzaakt ziet zich te weren tegen een breed scala aan hybride dreigingen, waarbij de grenzen tussen traditionele en digitale aanvallen steeds meer vervagen. Dit rapport dient als een belangrijke waarschuwing voor de aanhoudende uitdagingen waarmee Duitsland wordt geconfronteerd op het gebied van nationale veiligheid en democratische stabiliteit in de huidige geopolitieke context.

Bron: Deze informatie is afkomstig van een anonieme tip aan Cybercrimeinfo

Een recent rapport van de denktank International Institute for Strategic Studies (IISS) onthult een verontrustend patroon in 144 dronewaarnemingen boven Europa tussen augustus 2024 en februari 2026. Het IISS concludeert dat het "zeer waarschijnlijk" is dat Rusland verantwoordelijk is voor deze grootschalige spionage- en verkenningscampagne, die gericht is op kritieke infrastructuur en militaire faciliteiten.

De waarnemingen veroorzaakten aanzienlijke verstoringen en bezorgdheid in verschillende Europese landen. De Deense premier Mette Frederiksen sprak van de "ernstigste aanval op de Deense kritieke infrastructuur" nadat de luchthaven van Kopenhagen op 22 september bijna vier uur gesloten moest worden na een dronewaarneming, wat leidde tot de verstoring van meer dan 190 vluchten. Het Deense leger zette zelfs een mobiele radarinstallatie in. Ook de luchtmachtbasis van Aalborg, waar Deense speciale eenheden zijn gestationeerd, moest tweemaal het vliegverkeer opschorten. Begin 2025 werden tot twintig drones gesignaleerd boven de haven van Køge, die eerder werd gebruikt voor de ontscheping van NAVO-troepen.

Niet alleen Denemarken, maar ook België, Nederland, Frankrijk en Duitsland werden getroffen door dronewaarnemingen boven strategische locaties zoals luchthavens, energiecentrales en militaire bases. In België werden drones gesignaleerd boven Brussels Airport en de luchtmachtbasis van Kleine Brogel, waarover het federaal parket nog steeds onderzoek voert.

Volgens het IISS gebruikte Moskou waarschijnlijk zijn zogenaamde schaduwvloot om drones te lanceren en terug te halen. Deze conclusie is gebaseerd op een analyse van het scheepvaartverkeer in de omgeving van de incidenten. Zo werd bij de Deense incidenten in het najaar van 2025 de Arctica, een aan Rusland gelieerd schip, in de buurt gesignaleerd, en voer het schip in januari bij de drones boven Køge door Deense wateren. Een ander aan Rusland gelieerd schip, de Hav Dolphin, bevond zich eind 2024 in de buurt van Amerikaanse luchtmachtbasissen boven het Verenigd Koninkrijk, waar voorbereidingen liepen om kernwapens onder te brengen. Dit schip werd eerder al onderzocht door Duitse en Nederlandse autoriteiten na dronewaarnemingen boven een Duitse marinebasis voor onderzeeërs en later bij een incident boven een Franse marinebasis voor nucleaire onderzeeërs. Hoewel directe links tussen specifieke schepen en dronewaarnemingen niet konden worden gelegd, stelt het IISS dat het totale patroon niet verklaard kan worden door verkeerde identificatie of hobbyactiviteiten.

Het IISS wijst erop dat Rusland de capaciteit bezit om drones vanaf schepen te lanceren, verwijzend naar een incident eerder dit jaar waarbij een Russische drone, opgestegen vanaf het spionageschip Zhigulevsk, het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle benaderde tijdens een NAVO-oefening, waarna het toestel door het Zweedse leger werd neergehaald.

De analyse toont aan dat 48 procent van de waarnemingen plaatsvond boven militaire faciliteiten, 18 procent boven civiele luchthavens en 26 procent boven kritieke infrastructuur, vaak 's nachts of in de vroege ochtenduren. Het primaire doel van deze campagne is vermoedelijk het in de gaten houden van nucleaire sites en infrastructuur voor tweeërlei gebruik, zoals locaties waar Amerikaanse B61-12-zwaartekrachtbommen zijn opgeslagen, waaronder Kleine Brogel in België. Opvallend is ook dat drones werden gesignaleerd boven militaire faciliteiten die betrokken zijn bij de training van Oekraïense militairen voor Patriot-luchtverdedigingssystemen en F-16-gevechtsvliegtuigen. De denktank suggereert dat het Kremlin met deze campagne een tekort in zijn inlichtingencapaciteit probeert op te vangen, veroorzaakt door de uitzetting van Russische inlichtingenofficieren uit Europa sinds de start van de oorlog in Oekraïne. Het IISS spreekt van "tactische successen" voor het Kremlin en een "strategische mislukking" van de geallieerde luchtverdediging, aangezien het merendeel van de drones niet werd neergehaald.

Bron: IISS

De Britse denktank IISS (International Institute for Strategic Studies) stelt dat Rusland anderhalf jaar lang nagenoeg ongestoord spionageactiviteiten met drones heeft kunnen uitvoeren boven ten minste tien Europese NAVO-landen. De denktank heeft 144 incidenten met drones in kaart gebracht, die plaatsvonden tussen augustus 2024 en februari 2026 in dertien landen, waaronder België en Nederland. Ierland, dat geen NAVO-lid is, stond ook op de lijst.

Gedurende deze periode werd in Europa herhaaldelijk alarm geslagen voor de aanwezigheid van drones nabij luchthavens en militaire installaties. Hoewel hard bewijsmateriaal ontbreekt en niet elke melding aan Moskou kan worden toegeschreven, acht IISS het zeer waarschijnlijk dat Rusland een gecoördineerde dronecampagne uitvoerde. De denktank signaleert een duidelijk patroon waarbij drones werden gelanceerd vanaf tankers van de Russische schaduwvloot, vrachtschepen in de buurt van de kust of kleinere vaartuigen.

Het doel van deze campagne zou zijn geweest om kwetsbaarheden rond kritieke infrastructuur in kaart te brengen en het reactievermogen van NAVO-landen te testen. IISS wijst erop dat Rusland, na de uitzetting van vele diplomaten in februari 2022 als gevolg van de invasie in Oekraïne, in toenemende mate afhankelijk is van informatie die door drones wordt verzameld. Het rapport concludeert dat de campagne duidelijke zwakke punten in de Europese luchtverdediging heeft blootgelegd, die grotendeels nog gericht is op conventionele dreigingen.

Zowel België als Nederland zijn getroffen door waarnemingen van drones. De Belgische federale politie en het federaal parket onderzoeken acht dossiers rond zeventien incidenten met drones die zijn waargenomen op militaire bases en luchthavens. Deze Belgische incidenten van vorig jaar waren mogelijk een gevolg van de Russische campagne. Als reactie daarop worden in België drones en hun piloten voortaan verplicht geregistreerd, en wordt het National Air Security Center versterkt.

In Nederland werd in november 2025 het vliegverkeer boven Eindhoven Airport stilgelegd na meldingen van meerdere drones. Vluchten werden vertraagd of omgeleid naar onder meer Rotterdam, Brussel en Weeze. De Nederlandse minister van Defensie, Ruben Brekelmans, bevestigde dat Defensie maatregelen heeft getroffen, maar kon hierover geen verdere details delen om veiligheidsredenen. Ook boven vliegbasis Volkel, de thuisbasis van F-35 gevechtsvliegtuigen, zijn drones waargenomen. De ontslagnemende staatssecretaris van Defensie, Gijs Tuinman, gaf aan dat er middelen zijn ingezet om de drones te verjagen en dat de incidenten "onwijs serieus" worden genomen.

Bron: IISS

Russische hackers richten zich in toenemende mate op Oekraïense mediaorganisaties, zo waarschuwen lokale functionarissen. Nieuwszenders staan onder druk van zowel cyberoperaties als de aanhoudende militaire aanvallen van Rusland. De Oekraïense binnenlandse veiligheidsdienst SBU heeft verklaard dat mediaorganisaties "een van de prioritaire doelwitten" zijn geworden voor Russische cybercriminelen. Eerdere aanvallen waren voornamelijk gericht op het verstoren van uitzendingen, het verspreiden van propaganda en het ondermijnen van het publieke vertrouwen.

Volodymyr Karastelyov, hoofd van de cyberafdeling van de SBU, heeft details bekendgemaakt van twee voorheen ongerapporteerde cyberaanvallen op Oekraïense televisiemaatschappijen. Hij schreef de incidenten niet toe aan specifieke Russische entiteiten. Eerder dit jaar lanceerden Russische hackers een grootschalige distributed denial-of-service (DDoS) aanval tegen een niet nader genoemde landelijke televisiezender in een poging de bedrijfsvoering te ontregelen. De drie uur durende aanval genereerde tot 200.000 verzoeken per minuut vanuit een botnet van gecompromitteerde apparaten. De aanval werd afgeslagen voordat deze zijn doel kon bereiken, aldus Karastelyov.

Bij een ander incident vorig jaar richtten Russische hackers zich op een van de toonaangevende televisiegroepen van Oekraïne. Zij probeerden controle over het platform te krijgen en propaganda te publiceren, vermomd als content van een Oekraïens mediakanaal. Volgens Karastelyov lanceerden de aanvallers een phishingcampagne tegen de informatiesystemen van de omroep, terwijl ze tegelijkertijd probeerden toegang te verkrijgen via verbonden infrastructuur. Ook deze aanval werd beheerst, zo stelde hij.

Sinds de volledige invasie van Oekraïne vier jaar geleden heeft de SBU meer dan 16.000 cyberaanvallen en cyberincidenten geneutraliseerd die gericht waren op Oekraïense overheidsinstanties, financiële instellingen, defensieorganisaties en media. De Oekraïense Staatsdienst voor Speciale Communicatie en Informatiebescherming (SSSCIP) meldde vorig jaar in een rapport dat Russische hackers meer dan 200 succesvolle cyberaanvallen hadden uitgevoerd tegen Oekraïense mediaorganisaties sinds het begin van de invasie. De dienst stelde dat de aanvallers een reeks tactieken gebruikten, waaronder phishingcampagnes, DDoS aanvallen, website-defacements, destructieve malware en de ongeautoriseerde publicatie van desinformatie op gecompromitteerde mediaplatforms.

Naast cyberaanvallen hebben Oekraïense mediaorganisaties ook herhaaldelijk fysieke schade opgelopen door Russische raket- en drone aanvallen. De Nationale Unie van Journalisten van Oekraïne heeft in de eerste helft van dit jaar 80 incidenten gedocumenteerd waarbij Russische aanvallen media-infrastructuur beschadigden of journalisten beïnvloedden tijdens hun werkzaamheden. Deze gevallen omvatten vernietigde of beschadigde redacties, beschadigde uitzendinfrastructuur en journalisten die onder Russisch vuur kwamen te liggen tijdens het verslag doen. Het meest recente incident vond deze week plaats, toen het kantoor van het Oekraïense Kanaal 5 voor de tweede keer tijdens de oorlog werd beschadigd. Een aanval op maandag beschadigde de televisiestudio, vernielde een deel van de filmapparatuur van het station en bracht zware schade toe aan de nieuwsredactie, terwijl Rusland die nacht 68 raketten en bijna 400 drones op Oekraïne afvuurde.

Bron: SBU | Bron 2: ssu.gov.ua | Bron 3: nsju.org