De strijd tegen georganiseerde en online criminaliteit in Nederland: Een overzicht van 2022

Gepubliceerd op 11 mei 2023 om 15:00

Click here or click 'CHOOSE LANGUAGE' and then choose your language using Google's translation bar at the top of this page ↑

Na het doornemen van de twee rapporten van het CBS en het OM, komen wij bij Cybercrimeinfo tot de volgende conclusie over de strijd tegen criminaliteit in 2022.

In het digitale tijdperk vormen online criminaliteit en georganiseerde misdaad voortdurende bedreigingen voor de veiligheid en het welzijn van de Nederlandse burgers. Volgens rapporten van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Openbaar Ministerie (OM) van 2022, blijven deze vormen van criminaliteit een belangrijk punt van zorg.

Kwart Nederlanders bezorgd over online gegevensmisbruik ondanks genomen beveiligingsmaatregelen

Volgens het CBS maakt ongeveer een kwart van de Nederlanders zich grote zorgen over online gegevensmisbruik. Dit betreft zowel bankgegevens als persoonlijke gegevens. Hoewel 80% van de bevolking beveiligingsmaatregelen heeft genomen om hun apparaten of accounts te beschermen, is er nog steeds een aanzienlijk deel dat zich zorgen maakt over het risico van cyberaanvallen. Bovendien achtte de helft van de Nederlanders de kans reëel om slachtoffer te worden van een hackaanval.

Ondanks deze zorgen voelde slechts 4% van de Nederlanders zich onveilig of zeer onveilig online. Dit suggereert dat er een discrepantie is tussen de bezorgdheid over potentiële cyberdreigingen en het daadwerkelijke gevoel van veiligheid online.

OM ziet toename in misdrijfzaken en groeiende dreiging van georganiseerde criminaliteit in 2022

Het OM heeft in 2022 ook aandacht besteed aan het probleem van de georganiseerde criminaliteit. Er werden meer dan 179.600 nieuwe misdrijfzaken in behandeling genomen, een toename van 6% ten opzichte van het voorgaande jaar. Van deze zaken werden er 36.800 afgehandeld met een strafbeschikking, wat een stijging betekent ten opzichte van de 32.000 zaken in het voorgaande jaar.

Het OM wijst op de groeiende dreiging van criminele machtsstructuren, die zich niet alleen richt op professionals in de strafrechtketen en journalisten, maar ook op bestuurders en politieke ambtsdragers. Volgens Gerrit van der Burg, voorzitter van het College van procureurs-generaal, is de strijd tegen deze vorm van criminaliteit een kwestie van lange adem, met een bijzondere focus op het voorkomen dat jongeren in kwetsbare wijken worden gerekruteerd door de georganiseerde criminaliteit.

Het OM heeft ook aandacht besteed aan de kwestie van jeugdcriminaliteit. Ondanks de bredere trend van dalende jeugdcriminaliteit in de afgelopen decennia, was er in 2022 een opmerkelijke afname van het aantal misdrijfzaken met minderjarige verdachten. Dit suggereert dat de inspanningen om jeugdcriminaliteit aan te pakken hun vruchten beginnen af te werpen.

Maar ondanks deze successen was 2022 niet zonder problemen. De dreiging van georganiseerde misdaad blijft groot, en de aard ervan is schokkend in termen van gewetenloosheid en meedogenloosheid. De uitdaging ligt nu in het consolideren van deze winsten en het verder aanpakken van de uitdagingen die voor ons liggen.

Cybercriminaliteit en traditionele criminaliteit vermengen: Uitdaging voor de bestrijding van misdaad

Een van deze uitdagingen is de groeiende vermenging van cybercriminaliteit en traditionele criminaliteit. Het OM heeft vastgesteld dat cybercriminaliteit in de afgelopen vijf jaar sterk is gestegen, ondanks een lichte daling in de afgelopen twee jaar. Deze trend is waarschijnlijk te wijten aan de algehele digitalisering van de samenleving. In 2021 werden bijna 2,5 miljoen Nederlanders het slachtoffer van cybercriminaliteit, volgens onderzoek van het CBS. Vaak zitten criminele samenwerkingsverbanden achter deze vormen van criminaliteit.

Ook is vastgesteld dat cybercriminaliteit zich vermengt met traditionele criminaliteit. Zo worden bij cybercriminelen regelmatig wapens aangetroffen. Deze vermenging van online en offline criminaliteit betekent dat de bestrijding van criminaliteit een gelaagde aanpak vereist die rekening houdt met zowel de digitale als de fysieke dimensies van deze dreigingen.

Verbetering van individuele cyberbeveiliging noodzakelijk: Kloof tussen perceptie en ealiteit in online veiligheid

Terwijl het OM en het CBS zich richten op het aanpakken van deze vormen van criminaliteit, ligt er een even belangrijke taak bij de Nederlandse burgers zelf. De bevindingen van het CBS dat slechts 25% van de mensen tweetrapsverificatie gebruikt en slechts 15% wachtwoorden van minimaal zestien tekens gebruikt, suggereren dat er ruimte is voor verbetering op het gebied van individuele cyberbeveiligingsmaatregelen.

Bovendien, hoewel de helft van de Nederlanders de kans aanwezig acht om gehackt te worden, gaf slechts 4% aan zich onveilig of zeer onveilig te voelen online. Dit suggereert dat er een kloof is tussen perceptie en realiteit als het gaat om online veiligheid.

Het is duidelijk dat de strijd tegen georganiseerde en online criminaliteit een voortdurende inspanning vereist van zowel de overheid als individuele burgers. Door samen te werken, kunnen we hopen om deze uitdagingen aan te pakken en een veiligere omgeving te creëren voor alle Nederlanders.

De cijfers

Onderwerp Statistiek
Zorgen over online misbruik 25%
Beveiligingsmaatregelen getroffen 80%
Zorgen over hacken van apparaten/accounts 20%
Zorgen over ransomware en virussen 15%
Gebruik tweetrapsverificatie 25%
Gebruik wachtwoorden van minimaal 16 tekens 15%
Kans aanwezig om gehackt te worden 50%
Voelt zich veilig online 51%
Nieuwe misdrijfzaken in 2022 179,600
Zaken afgedaan met strafbeschikking 36,800
Slachtoffers van cybercriminaliteit in 2021 2,5 miljoen
Klachten bij het OM in 2022 441
23 0217 OM Jaarbericht 2022 06 Online
PDF – 2,1 MB 403 downloads
Online Veiligheid En Criminaliteit 2022
PDF – 6,2 MB 392 downloads

Bron: cbs.nl, om.nl

Meer actueel nieuws

NB414: Basic-Fit en Booking gelekt, NIS2 officieel van start

Deze week bevestigde Booking.com een datalek met boekingsdetails van Nederlandse klanten en meldde Basic-Fit dat gegevens van ongeveer 200.000 Nederlandse leden mogelijk zijn buitgemaakt. In Den Haag stelden D66 en GroenLinks-PvdA Kamervragen over de ChipSoft ransomwareaanval die 70 procent van de Nederlandse ziekenhuizen raakt via één leverancier. België zette de NIS2 wet op 18 april in werking voor 2.410 essentiële entiteiten en Nederland volgde met de Cyberbeveiligingswet voor 8.000 organisaties onder NCSC-toezicht. Aanvallers misbruikten actief een kritieke Nginx UI kwetsbaarheid en richtten zich op AI-coding-agents via GitHub. Eerder die week verspreidde de CPU-Z tool van CPUID zes uur lang malware, werd de Marimo kwetsbaarheid binnen tien uur na openbaarmaking misbruikt en toonde de FBI dat gewiste Signal berichten te herstellen zijn via de iPhone notificatiedatabase. In het bibliotheekdossier duiken we in ShinyHunters, de groep achter Odido, Ticketmaster en de recente Amtrak en McGraw Hill lekken. En de politie vraagt uw hulp bij het herkennen van twee pinners na bankhelpdeskfraude in Erp en Eindhoven.

Lees meer »

Pinners gezocht na bankhelpdeskfraude in Erp en Eindhoven

Een 74-jarige vrouw werd op 18 december 2025 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een vrouw belde haar als nepbankmedewerker en zei dat haar bankpas geskimd was. Diezelfde avond stond een koerier aan de deur die haar bankpas, sieraden, telefoon en identiteitskaart meenam. De volgende dag werd er met de gestolen bankpas gepind in Erp en Eindhoven. De politie zoekt twee verdachten via Opsporing Verzocht.

Lees meer »

NIS2 deadline, Nginx UI misbruikt en AI agents onder vuur

Twee drukke nieuwsdagen op rij. In België gaat op 18 april 2026 de NIS2 deadline voor essentiële entiteiten in, en in Nederland heeft de Tweede Kamer de Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten aangenomen. Onderzoekers vonden een kritieke kwetsbaarheid in Nginx UI die zonder authenticatie volledige servertoegang geeft en actief wordt misbruikt, Cisco patchte een remote code execution lek in Identity Services Engine met CVSS 9.9 en Microsoft bracht tijdens Patch Tuesday 163 fixes uit waarvan acht kritiek. Aanvallers richten zich in de meest actuele campagne via prompt injection in GitHub pull requests op AI agents als Claude Code, Gemini en GitHub Copilot, en een nieuw vishing platform met de naam ATHR automatiseert telefonische fraude voor 4.000 dollar plus tien procent commissie. Verder bevestigde Cognizant een ransomware incident door Coinbasecartel, en veroordeelden Amerikaanse rechters twee Amerikanen tot 108 en 92 maanden cel voor het inzetten van Noord-Koreaanse IT werknemers bij meer dan honderd Amerikaanse bedrijven.

Lees meer »

Booking en Basic-Fit gelekt, Kamervragen over ChipSoft

Twee grote datalekken raken deze week rechtstreeks honderdduizenden Nederlandse consumenten. Booking.com bevestigde dat onbevoegden boekingsdetails, namen, adressen en telefoonnummers hebben ingezien, en Basic-Fit meldde dat persoonsgegevens van ongeveer 200.000 Nederlandse leden mogelijk zijn buitgemaakt. In Den Haag stelden D66 en GroenLinks-PvdA Kamervragen over de hack bij ChipSoft en de afhankelijkheid van een enkele dominante leverancier in de zorg. Ondertussen ontdekte beveiligingsbedrijf Socket meer dan honderd malafide extensies in de Chrome Web Store die Google OAuth tokens stelen, en verdween er via de Apple App Store in enkele dagen 9,5 miljoen dollar aan cryptocurrency na een valse Ledger Live app. Microsoft bracht in de patchronde van april fixes uit voor 165 kwetsbaarheden, en Anthropic liet zien dat een nieuw taalmodel zelfstandig kritieke kwetsbaarheden in besturingssystemen en browsers kan vinden.

Lees meer »

Supply chain aanvallen, Marimo gehackt en FBI leest Signal

Aanvallers misbruiken steeds vaker de vertrouwensrelaties tussen softwareleveranciers en cloudservices. De officiele website van CPUID verspreidde zes uur lang malware via de downloads van CPU-Z en HWMonitor, ShinyHunters stal authenticatietokens om via Anodot in Snowflake omgevingen te komen en de Lazarus Group registreerde legale Amerikaanse bedrijven als dekmantel voor malwarecampagnes. Ondertussen werd een kritieke kwetsbaarheid in het Python notebook platform Marimo binnen tien uur na openbaarmaking actief misbruikt. De FBI liet in een rechtszaak zien dat gewiste Signal berichten te herstellen zijn via de notificatiedatabase van een iPhone. En ransomwaregroepen breiden hun arsenaal uit met bijna negentig verschillende tools om beveiligingssoftware uit te schakelen.

Lees meer »

NB413: ChipSoft ransomware treft ziekenhuizen, REvil baas ontmaskerd en twee Fortinet zerodays

Deze week werd Nederland opgeschrikt door een ransomware aanval op ChipSoft, de grootste leverancier van patiëntendossiers in Nederland. Elf ziekenhuizen haalden uit voorzorg hun portalen offline en de Autoriteit Persoonsgegevens ontving 23 meldingen. Ondertussen onthulde de Duitse BKA de identiteit van de beruchte REvil ransomware leider UNKN, ontmantelden de FBI en het VK een Russische spionagecampagne via gehackte routers en namen aanvallen op Kubernetes met 282 procent toe. Twee kritieke zerodays in FortiClient EMS werden binnen een week ontdekt en actief misbruikt en Noord-Koreaanse hackers stalen in 2025 al meer dan twee miljard dollar aan crypto. LinkedIn bleek stilletjes browserextensies van gebruikers te volgen en een bankhelpdeskfraudeur kreeg zeven jaar cel na het stelen van 900.000 euro. De politie zoekt daarnaast meer slachtoffers van verdachte Turpien. Lees alle details in de vier artikelen van deze week.

Lees meer »