De laatste tien jaar worden internet en sociale media steeds meer ingezet bij praktijken die vormen van mensenhandel en -uitbuiting bevatten. Daarom kwamen verschillende experts uit twintig Europese landen naar Nederland om tijdens een hackathon samen online op zoek te gaan naar signalen van seksuele uitbuiting en mensenhandel.
Actiedag gericht op criminele netwerken
Op 6 september 2022 coördineerde EMPACT samen met de politie een online actiedag gericht op criminele netwerken die websites en sociale media gebruiken om slachtoffers voor seksuele en arbeidsuitbuiting te werven. Deze eerste EU-brede* hackathon** tegen online mensenhandel werd uitgevoerd door experts uit 20 landen en Eurojust en ondersteund door Europol.
Verzameld in één ruimte in de Nederlandse Politieacademie te Apeldoorn controleerden 85 rechercheurs uit heel Europa 114 platforms op mensenhandel. De verschillende experts staken de koppen bij elkaar om op Europees niveau in kaart te brengen of naast de al bekende seksadvertentiesites ook andere internetplatformen gebruikt worden om seksuele diensten aan te bieden. En zo ja, of deze dan online signalen van seksuele uitbuiting bevatten.
Zowel het internet als mensenhandel is niet gebonden aan landsgrenzen. Veel sociale media platforms, dating apps en online privé-groepen worden ‘gekaapt’ door mensen die zich bezighouden met mensenhandel voor seksuele of arbeidsuitbuiting. Tijdens COVID-19 hebben criminelen de pandemie aangegrepen om hun activiteiten op het gebied van mensenhandel te versterken en nog meer winst te maken. Het is essentiëler dan ooit om online mensenhandel op te sporen. De internationale samenwerking tijdens deze hackaton en de uitwisseling van kennis, expertise en technologie draagt bij aan het beter in kaart brengen van dit criminele landschap en heeft nieuwe onderzoeken opgeleverd. Een van de acties was gericht op mensenhandelaars die Oekraïense vluchtelingen proberen te lokken.
De belangrijkste cijfers
- 114 online platforms gemonitord, waarvan er 30 gericht waren op kwetsbare Oekraïense burgers;
- 53 online platforms gecontroleerd die verdacht worden van betrokkenheid bij mensenhandel, waarbij er 10 uitsluitend gericht waren op kwetsbare Oekraïense burgers;
- 5 online platforms gecontroleerd die betrokken zijn bij mensenhandel, waarvan er vier gericht waren op de seksuele uitbuiting van kinderen via het darkweb;
- 11 verdachten van mensenhandel van wie de identiteit is achterhaalt, waaronder 5 betrokkenen bij mensenhandel gericht op kwetsbare Oekraïense burgers;
- 45 mogelijke slachtoffers ontdekt, onder wie 25 met de Oekraïense nationaliteit;
- 20 platforms die mogelijk betrokken zijn bij mensenhandel ontdekt, die verder onderzocht en gemonitord zullen worden;
- 80 personen/gebruikersnamen gecontroleerd, waarvan er 30 betrokken zijn bij mogelijke uitbuiting van kwetsbare Oekraïense burgers.
Vormen van uitbuiting
Hoewel de acties zich vooral richtten op mensenhandel met seksuele uitbuiting als doel, zochten de rechercheurs ook naar aanknopingspunten voor andere vormen van uitbuiting, waaronder arbeidsuitbuiting. De rechercheurs hebben een breed spectrum aan websites en andere online platforms voor mensenhandel en andere criminele activiteiten doorzocht. Deze platforms zijn o.a. sociale media, datingsites, advertentie- en hulpverleningsplatforms, fora en berichten-apps. Rechercheurs hebben ook darkwebplatforms onderzocht die in verband gebracht worden met mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen online.
Europol
Europol ondersteunde de coördinatie van de operationele activiteiten, faciliteerde de informatie-uitwisseling en verleende analytische assistentie. Op de actiedag heeft Europol een virtueel commandocentrum ingericht om real-time informatie-uitwisseling te faciliteren, terwijl een gespecialiseerde analist de operationele informatie vergeleek met de informatie in de databases van Europol. Dit heeft de rechercheurs van de deelnemende handhavingsinstanties aanwijzingen voor verder onderzoek opgeleverd.
Over EMPACT THB
EMPACT Trafficking in Human Beings (THB) is een EU-project met als belangrijkste doel om mensenhandel aan te pakken. Nederland is als eindverantwoordelijke hiervan nauw betrokken. Door het bundelen van internationale krachten kwamen vorig jaar 1250 onderzoeken naar mensenhandel tot stand. De volledige analyse kunt u hier onder bekijken of downloaden.
Video bron: consilium.europa.eu
*Deelnemende landen
Albanië, België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Finland, Griekenland, Hongarije, Litouwen, Nederland, Oekraïne, Oostenrijk, Portugal, Polen, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Verenigd Koninkrijk en Zweden.
**Hackathon
Als een groep experts samenkomt, in dit geval online, en samen gericht zoekt naar manieren om binnen een beperkte tijd een bepaald vastomlijnd probleem op te lossen of te onderzoeken.
Bron: europol.europa.eu, eurojust.europa.eu, politie.nl
Bekijk alle vormen en begrippen
Blijf op de hoogte en schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief op zondag om 19:00
Meer actueel nieuws
Belgische Staatsveiligheid gehackt, SRA op leaksite
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van zaterdag 20 tot en met maandag 22 juni. De Belgische inlichtingendienst bleek via een lek bij een toeleverancier te zijn getroffen, de Nederlandse accountantskoepel SRA verscheen op de leaksite van LockBit 5, en Fortinet gaf nu ook zelf een dringende waarschuwing uit over de FortiBleed campagne. Daarnaast legde ESET de werkwijze van de ransomwaregroep Gentlemen bloot, doken nieuwe kwetsbaarheden op die directe actie vragen, en speelden oplichters in op de zomervakantie, de belastingaangifte en de Wereldbeker. We lopen het thema voor thema langs.
Financiën gehackt via zeroday, politie rolt SocGholish op
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van donderdag 18 en vrijdag 19 juni. Het Ministerie van Financiën maakte bekend dat het in maart via een onbekend lek werd gehackt, de Nederlandse politie haalde samen met internationale partners het beruchte SocGholish netwerk offline, en de inloggegevens van bijna 74.000 Fortinet firewalls bleken op straat te liggen. Daarnaast bracht F5 twee kritieke noodpatches uit voor de webserver NGINX, liep kunstmatige intelligentie als wapen, zwakke plek en geopolitiek drukmiddel door het hele dreigingsbeeld, en kreeg een fraudeur met deepfakes een stevige celstraf. We lopen het thema voor thema langs.
Vrouw gezocht na identiteitsfraude in Heemstede
De politie zoekt een vrouw die op zaterdag 4 april 2026 een pakket ophaalde bij een afhaalpunt in Heemstede dat niet van haar was. Ze toonde daarbij een foto van het identiteitsbewijs van het echte slachtoffer en nam het pakket mee.
The Gentlemen treft NL en BE, banktrojan belaagt 217 apps
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van dinsdag 16 tot en met woensdag 17 juni. De ransomwaregroep The Gentlemen claimde in twee dagen een Nederlands en een Belgisch bedrijf, het Amsterdamse modemerk Patta dook op de afpersingssite van LockBit op, en de financiële geschillencommissie Kifid legde de bewijslast bij bankhelpdeskfraude nadrukkelijk bij de bank. Verder werden twee kwetsbaarheden in veelgebruikte webhosting actief misbruikt, liep kunstmatige intelligentie als rode draad door het dreigingsbeeld, en verstopten spionnen en ransomwaregroepen hun verkeer in vertrouwde infrastructuur. We lopen het thema voor thema langs.
Velvet Ant tien jaar in inlogsoftware, Consultic gehackt
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van zaterdag 13 tot en met maandag 15 juni. Een Chinese spionagegroep bleek bijna tien jaar onzichtbaar in de inlogsoftware van een geïsoleerd netwerk te zitten, het Belgische bedrijf Consultic werd getroffen door ransomware en een vermeende dataset van Colruyt dook op het darkweb op. Verder dwong de Amerikaanse overheid Anthropic om twee van zijn krachtigste AI modellen voor buitenlanders af te sluiten, doken er twee software lekken op die jarenlang onopgemerkt bleven, en boekte de opsporing een sterke week met een schuldbekentenis in de Conti zaak en de ontmanteling van het phishingplatform Sniper Dz. We lopen het thema voor thema langs.
Phishing van eigen kredietbank, Ivanti Sentry misbruikt
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van donderdag 11 en vrijdag 12 juni. Cliënten van Kredietbank Limburg kregen phishingmails die werkelijk van hun eigen kredietbank kwamen, het kritieke lek in Ivanti Sentry ging in één dag van een waarschuwing van het NCSC naar bevestigd misbruik met een spoeddeadline van CISA, en een internationale politieactie ontmantelde de witwasdienst AudiA6 die ruim 380 miljoen dollar aan criminele opbrengsten verwerkte. Daarnaast bevestigt een universiteit 454.600 getroffen studenten in de PeopleSoft campagne van ShinyHunters, en toont onderzoek van Anthropic dat AI de tijd tussen patch en werkende exploit terugbrengt van weken naar uren. We lopen het thema voor thema langs.