English | Français | Deutsche | Español | Meer talen
Het aantal slachtoffers van digitale criminaliteit is de afgelopen jaren flink gestegen. Aankoop- en verkoopfraude zijn het populairst onder cybercriminelen. Verder zijn meer mensen de dupe geworden van cyberpesten. Identiteitsfraude nam juist af. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De slachtoffercijfers zijn terug te vinden in de Cybersecuritymonitor 2021.
Cybercrime in ruime zin
Alle vormen van criminaliteit waarbij het internet, e-mail of applicaties worden gebruikt, schaart het CBS onder cybercrime. Dan moet je denken aan onder meer aan- en verkoopfraude, identiteitsfraude, phishing en computervredebreuk of hacken. Ook incidenten in de persoonlijke of relationele sfeer die niet altijd strafbaar zijn, behoren tot het domein van cybercriminaliteit. Dan gaat het bijvoorbeeld om sexting, cyberstalking en cyberpesten.
Aankoopfraude
Onderzoekers van het CBS keken naar de ontwikkeling van het aantal slachtoffers van hackers en cybercriminelen tussen 2012 en 2021. In deze periode is het totaal aantal gedupeerden toegenomen met bijna een kwart (22,1 procent). De grootste stijger staat op naam van aankoopfraude. Iemand koopt dan via internet een product, betaalt daarvoor en krijgt vervolgens niets geleverd. Deze vorm van online criminaliteit steeg sinds 2012 met 118,6 procent.
Verkoopfraude
Verkoopfraude -waarbij de verkoper producten levert, maar niet betaald wordt- staat op de tweede plek. Het aandeel daarvan steeg met bijna twee derde (64,7 procent). Het aandeel cyberpesten groeide sinds 2012 met een kwart (25,6 procent). Het aantal slachtoffers van hacking en identiteitsfraude nam sindsdien af, respectievelijk met 5,4 procent en 58,3 procent. De laatste jaren zien de onderzoekers echter een lichte stijging van het aantal slachtoffers van identiteitsfraude.
Hacking
Computervredebreuk (hacking) werd in de meeste gevallen afgedaan met taakstraf, geldboete of schadevergoeding. Eén op de vijf zaken werd afgehandeld zonder dat de rechter eraan te pas kwam. Rechters deelden doorgaans een taakstraf uit aan verdachten van computervredebreuk. Bijna driekwart van de strafzaken werd opgelegd tussen 2015 en 2020. Het aantal gevangenisstraffen steeg in deze periode naar 29 procent (was 19,3 procent).
Jongeren vaker slachtoffer
Afgelopen jaar was 17 procent van de Nederlandse bevolking van 15 jaar of ouder het doelwit van cybercriminaliteit. Jongeren waren doorgaans vaker het slachtoffer van cybercriminelen dan ouderen. In 2021 was gemiddeld één op de vijf jongeren van 15- tot 25-jarigen het slachtoffer van internetcriminelen. Onder 65-plussers was dit ongeveer één op de acht (12 procent). Ongeveer een vijfde van alle slachtoffers (19 procent) deed aangifte bij de politie.
OM
Het CBS is niet de enige die ziet dat het aantal slachtoffers van cybercrime toeneemt. Het Openbaar Ministerie (OM) schreef in mei in haar jaarverslag dat de politie vorig jaar 14.000 meldingen van cybercriminaliteit ontving. Dat is een derde meer in vergelijking met 2020, en een verdrievoudiging ten opzichte van het jaar daarvoor.
De toename van het aantal aangiften van cybercrime is terug te zien in de instroomcijfers van het OM. Het aantal verdachten van cyberdelicten nam in een jaar tijd toe van 481 naar 574, een stijging van 21 procent. In twee jaar tijd steeg het aantal verdachten met 47 procent.
Investeren in digitale vaardigheden
De impact van cybercriminaliteit op de samenleving was enorm. Als cybercriminelen niet strafrechtelijk worden aangepakt, neemt het vertrouwen van burgers in de digitale infrastructuur en de democratische rechtstaat af. “Cybercrime is moeilijk op te sporen en vraagt om veel kennis en specialisten die zich voortdurend blijven ontwikkelen om hackers bij te blijven”, aldus het OM. Daarom is het belangrijk dat het OM breed blijft investeren in digitale vaardigheden.
Bron: cbs.nl, vpngids.nl
Bekijk alle vormen en begrippen
Meer actueel nieuws
NB409: Ransomware recordjaar en jouw beheertools zijn het doelwit
Deze week bracht het dreigingslandschap alles in een stroomversnelling. Onderzoekers ontdekten phishing die onzichtbaar is voor beveiligingstools via misbruik van internetinfrastructuur, terwijl Huntress een stijging van 277 procent rapporteerde in het misbruik van beheertools als ScreenConnect en AnyDesk. NCC Group telde bijna achtduizend ransomware incidenten in 2025 en ShinyHunters dreigt nu 400 organisaties via misconfiguraties in Salesforce, waaronder Odido. Drie gelijktijdige aanvallen op de toeleveringsketen troffen ontwikkelaarsplatforms en de Iraanse groep Handala wiste data van meer dan 200.000 systemen bij medisch technologiebedrijf Stryker. Microsoft repareerde 83 kwetsbaarheden, waarvan een aanval via het Preview Pane zonder enige klik. Tot slot startte de politie "Game Over?!" en toont camerabeelden van 100 verdachten van bankhelpdeskfraude. Lees alle details in de vier artikelen van deze week.
Supply chain onder vuur, wipers treffen multinationals
Drie onafhankelijke supply chain campagnes treffen gelijktijdig ontwikkelaarsplatforms, een Iraanse hacktivistengroep wipt medisch technologiebedrijf Stryker uit 79 landen en Microsoft brengt de grootste Patch Tuesday van het jaar uit met 83 kwetsbaarheden. Het journaal bestrijkt het nieuws van 11 en 12 maart 2026.
Game Over: politie toont 100 fraudeverdachten
De Nederlandse politie is op 9 maart 2026 een grootschalig opsporingsoffensief gestart tegen oplichters die zich voordoen als bankmedewerkers, politieagenten of andere hulpverleners. Onder de naam "Game Over?!" worden camerabeelden van 100 verdachten getoond op digitale schermen in heel Nederland, op televisie, via online advertenties en op politie.nl/gameover.
Ransomware op recordhoogte en Nederland in het vizier
Aanvallen met ransomware bereikten in 2025 wereldwijd een recordhoogte met bijna achtduizend incidenten en een stijging van vijftig procent ten opzichte van 2024. Tegelijkertijd dreigt de groep ShinyHunters honderden organisaties, waaronder Nederlandse telecomproviders, via misconfiguraties in Salesforce. En AI wordt steeds vaker ingezet als aanvalsmiddel, van autonome oplichtsystemen tot deepfake videogesprekken met leidinggevenden. Het journaal bestrijkt het nieuws van 10 maart 2026.
Phishing wordt onzichtbaar, beheertools worden wapens
Onderzoekers ontdekken een phishingtechniek die de fundamenten van het internet misbruikt om ondetecteerbaar te worden, Huntress rapporteert een stijging van 277 procent in het misbruik van beheertools door aanvallers en drie grote datalekken raken miljoenen mensen. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 6, 7 en 8 maart 2026.
NB408: Jouw Odido gegevens zijn nu een wapen
Deze week bereikte het Odido datalek zijn definitieve omvang van 6,1 miljoen getroffen klanten, inclusief paspoortnummers en BSN nummers van zzp'ers. We leggen uit hoe criminelen deze gegevens combineren met eerdere datalekken tot complete digitale profielen die op het darkweb worden verhandeld. Een autonome AI bot voerde een weekenlange aanval uit op Microsoft en DataDog via GitHub, terwijl de politie "Check je hack" lanceerde zodat miljoenen gedupeerden hun gegevens kunnen controleren. Uit onderzoek van Follow the Money bleek dat ook medewerkers van ProRail, TenneT, ASML en de politie zijn getroffen. Tot slot zoekt de politie een vrouw na bankhelpdeskfraude bij een 70-jarige man in Breda. Lees alle details in de vijf artikelen van deze week.