Uit het ‘Cyber Attack Trends: 2022 Mid-Year Report’ blijkt hoe cyberaanvallen het afgelopen halfjaar zijn geïntensiveerd en uitgegroeid tot wapen op staatsniveau. De onderzoekers van Check Point wijzen verder op de bloei van hacktivisme en de nieuwe ransomware-methode ‘Country Extortion’, waarbij ransomware-groepen actief opklimmen naar het niveau van nationale statelijke actoren, doelen op hoog niveau aanvallen en partij kiezen in wereldwijde conflicten.
Belangrijkste trends
De oorlog in Oekraïne heeft een enorme impact op de cyberruimte, zowel qua omvang als schaal. Het rapport geeft een gedetailleerd overzicht van dit nieuwe cyberdreigingslandschap en beschrijft de trends op het gebied van cyberaanvallen die in de eerste helft van dit jaar zijn waargenomen. De onderzoekers zien dat cyberaanvallen zijn geëvolueerd tot wapen op staatsniveau als aanvulling op militaire conflicten, met een toename van ransomware die wordt gebruikt bij aanvallen op nationaal niveau voor financieel en sociaal gewin.
Een belangrijke trend is ‘Country Extortion’, waarbij ransomware-groepen actief nationale statelijke actoren opzoeken. De Conti-groep viel bijvoorbeeld hele landen zoals Costa Rica en Peru aan, en de nieuw opgerichte Lapsus$ begon zijn kwaadaardige activiteit met het aanvallen van overheidsinstanties. Niet lang daarna richtte het zich ook met succes op technologiereuzen Microsoft, NVIDIA en Samsung.
Cyberoorlogvoering en hacktivisme leidden ook tot een andere ontwikkeling: het vermogen van dreigingsactoren om het dagelijks leven van normale burgers te verstoren. Zo waren bijvoorbeeld tv-stations en livestreams doelwit, en in Nederland werden routers van particulieren en bedrijven gehackt door spionnen. Het theoretische potentieel van cyber voor grote ontwrichting van de maatschappij werd dit jaar realiteit.
Voorspellingen voor de tweede helft van 2022
- Ransomware-groepen versplinteren
Ransomware-groepen zijn professioneler geworden en opereren inmiddels als gewone bedrijven. De omvang en de macht van ransomware-groep Conti kreeg echter te veel aandacht, wat leidde tot zijn ondergang. In de toekomst zullen er waarschijnlijk veel kleine tot middelgrote groepen zijn in plaats van een paar grote, om zich effectiever te kunnen verbergen.
- Aanvallen via e-mail
Het kwaadwillig gebruik van Office-macro’s en kwetsbaarheden is in de loop der jaren steeds populairder geworden. Van alle kwaadaardige bestanden die per e-mail werden ontvangen, is 49 procent een Excel-bestand. Deze trend komt overeen met de duidelijke neiging van de meeste actoren om e-mail (SMTP) te gebruiken in plaats van webgebaseerde sites als hun initiële aanvalsvector. Het blokkeren van Office-internetmacro’s elimineert maldoc-opties niet. Bedreigingsactoren blijven kwetsbaarheden uitbuiten en nieuwe manieren vinden om malware te leveren, maar de beleidsupdate van Microsoft zal zeker effect hebben op de huidige TTP’s. Zowel beveiligingsaanbieders als gebruikers dienen zich hierop voor te bereiden.
- Hacktivisme evolueert
Hacktivistische groepen zullen hun aanvallen blijven afstemmen op de politieke agenda van hun doelwit, vooral omdat de oorlog tussen Rusland en Oekraïne nog steeds aan de gang is.
- Eerste aanvallen in Metaverse
Met grote incidenten die betrekking hebben opblockchain-platforms, zoals een kwetsbaarheid op de Rarible-marktplaats of de ApeCoin Airdrop-kwetsbaarheid, is het de verwachting dat inspanningen van hackers om crypto-activa te doorbreken en te kapen blijven aanhouden. Ook zullen de eerste aanvallen in de Metaverse plaatsvinden waarbij misbruik gemaakt wordt van smart contract-kwetsbaarheden.
“Als de oorlog tussen Rusland en Oekraïne tot een einde komt, zullen we waarschijnlijk in een veel slechtere situatie verkeren dan nu als het gaat om cyber”, verwacht Zahier Madhar, security engineer expert bij Check Point Software. “Dit komt omdat door de staat gesponsorde APT-groepen, hacktivisten en andere cybercriminelen tijdens het conflict ‘hun vak hebben kunnen verfijnen’. Er zal meer expertise zijn, meer tooling en meer groepen die hun inspanningen hebben geconsolideerd. We voorspellen daarom een toename van de aanvallen op NAVO-landen. En niet alleen overheidsdiensten in die landen zouden zich zorgen moeten maken, ook bedrijven moeten zich echt voorbereiden op wat komen gaat.”
Meer rapporten? Kijk dan hier »
Bron: checkpoint.com
Meer actueel nieuws
Verdachte gezocht na pinnen met gestolen bankpas in Tiel
De politie zoekt een man die in Tiel met de bankpas van iemand anders heeft betaald. Op beelden van bewakingscamera's is de verdachte duidelijk te zien, en de politie vraagt iedereen die hem herkent om zich te melden.
Ransomware sloopt beveiliging, Cyberbeveiligingswet aan
Het cybernieuws van dinsdag 7 en woensdag 8 juli 2026 liet twee patronen scherp zien. Aanvallers richten hun eerste klap steeds vaker op de beveiliging zelf, met ransomware en trojans die detectiesoftware uitzetten voordat de echte aanval begint, en staatsactoren kruipen naar binnen via de mailserver en de toeleveringsketen. Tegelijk brak een brede golf kwetsbaarheden los, van een lek in Adobe ColdFusion dat binnen twee uur werd misbruikt tot een verborgen achterdeur in routers zonder patch. In eigen land nam de Eerste Kamer de Cyberbeveiligingswet aan, die ruim achtduizend organisaties raakt, en zette Nederland verdere stappen richting digitale soevereiniteit.
AI omzeilt scanners en Nederland kiest voor eigen cloud
Het cybernieuws van het weekend van zaterdag 4 tot en met maandag 6 juli 2026 stond in het teken van kunstmatige intelligentie aan de aanvalskant en van een land dat zijn digitale koers bijstelt. Onderzoekers lieten zien hoe kwaadaardige uitbreidingen voor programmeeragenten vrijwel elke beveiligingsscanner passeren, een nieuw offensief platform beloofde iedereen in een zoeker naar onbekende lekken te veranderen, en een modulair aanvalsraamwerk bleek met hulp van AI in elkaar gezet. Tegelijk brak een brede golf kwetsbaarheden los, van de Linux kern tot miljoenen embedded apparaten, en dichtte Microsoft twee kritieke lekken in zijn clouddiensten. In eigen land koos het kabinet nadrukkelijk voor digitale soevereiniteit, oordeelde de toezichthouder dat de inlichtingendiensten burgergegevens onrechtmatig verwerkten, en diende in Rotterdam een rechtszaak over de beheerder van DigiD.
AI voert zelf de aanval uit en firewalls als ingang
Het cybernieuws van donderdag 2 en vrijdag 3 juli 2026 werd beheerst door één rode draad, aanvallers verschuilen zich achter wat organisaties juist zouden moeten vertrouwen. Onderzoekers documenteerden de eerste ransomware die volledig door een AI agent werd aangestuurd, terwijl gestolen inloggegevens van tienduizenden firewalls rechtstreeks aan ransomware werden gekoppeld. Tegelijk brak een reeks actief misbruikte lekken los aan de rand van het netwerk, van Citrix NetScaler tot Microsoft SharePoint. In eigen land stond een datalek bij een hogeschool bijna een jaar open, arresteerde de Belgische politie een negentienjarige als vermeend kopstuk van een phishingbende, en klonk de geopolitiek door in dronespionage en de zoektocht naar digitale soevereiniteit.
Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Den Helder
Een 72-jarige vrouw uit Den Helder is slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, waarbij een man haar geld, sieraden en andere waardevolle spullen bij haar thuis ophaalde. De politie heeft de zaak op 1 juli 2026 opnieuw onder de aandacht gebracht en toont camerabeelden van de verdachte en van de gestolen sieraden.
Golf actief misbruikte lekken en AI als aanvalswapen
Het cybernieuws van dinsdag 30 juni en woensdag 1 juli 2026 stond in het teken van een golf kritieke kwetsbaarheden die nu daadwerkelijk worden misbruikt, van beheersoftware tot bedrijfsapplicaties. Daarnaast werd kunstmatige intelligentie op steeds meer manieren een aanvalsvlak, van browsers die zich laten ompraten tot verzonnen domeinen die aanvallers alvast registreren. In eigen land toonde De Nederlandsche Bank hoe hard de fraude in het betalingsverkeer groeit, terwijl de opsporing resultaat boekte en de geopolitiek opnieuw doorklonk in de spionage tegen overheden.