Cybercriminelen in 2023: Aanpassingsvermogen, sextortion en misleidende leenapps

Gepubliceerd op 12 juli 2023 om 15:00

De foto's zijn gecreëerd met AI; de afgebeelde personen bestaan niet echt.

Click here and choose your language using Google's translation bar at the top of this page ↑

In onze steeds meer gedigitaliseerde wereld is cyberbeveiliging een steeds belangrijker wordend onderwerp. De afgelopen jaren hebben we een toename gezien in het aantal en de ernst van cyberaanvallen, variërend van ransomware tot phishing en sextortion. In dit artikel zullen we een diepgaande analyse maken van de belangrijkste cyberbeveiligingstrends en -bedreigingen in 2023, gebaseerd op de bevindingen van ESET's Threat Report en aanvullende bronnen.

Het aanpassingsvermogen van cybercriminelen

Een van de meest opvallende trends in 2023 is het opmerkelijke aanpassingsvermogen van cybercriminelen. Ze hebben nieuwe aanvalsmethoden ontwikkeld om beveiligingsmaatregelen van Microsoft te omzeilen en gebruikten delen van gelekte broncodes van ransomwaregroeperingen om nieuwe gijzelsoftware te ontwikkelen. Dit toont aan dat cybercriminelen voortdurend evolueren en zich aanpassen aan veranderende omstandigheden om hun doelen te bereiken.

In de eerste helft van 2023 hebben cybercriminelen bijvoorbeeld Office-macro's vervangen door gewapende OneNote-bestanden om de beveiligingsmaatregelen van Microsoft te omzeilen. Ze hebben misbruik gemaakt van de mogelijkheid om scripts en bestanden rechtstreeks in OneNote in te sluiten, waardoor ze ongeoorloofde toegang kunnen krijgen tot bedrijfssystemen. In reactie hierop heeft Microsoft de standaardinstellingen aangepast, wat cybercriminelen ertoe heeft aangezet om door te gaan met het verkennen van alternatieve indringingsvectoren.

Sextortion maakt een comeback

Een andere zorgwekkende trend is de terugkeer van sextortion. Sextortion is een vorm van afpersing waarbij criminelen dreigen compromitterende informatie (meestal van seksuele aard) te publiceren tenzij het slachtoffer een losgeld betaalt. Volgens ESET's Threat Report is het aantal sextortion-gevallen in de eerste helft van 2023 aanzienlijk toegenomen.

Sextortion is een bijzonder schadelijke vorm van cybercriminaliteit omdat het misbruik maakt van de angsten van mensen met betrekking tot hun online activiteiten. Het is een vorm van psychologische manipulatie die vaak leidt tot aanzienlijke emotionele stress voor de slachtoffers.

Toename van misleidende lening apps

Een derde belangrijke trend is de toename van misleidende lening apps op Android. Deze apps doen zich voor als legitieme diensten die bereid zijn geld te lenen aan kwetsbare personen die in geldnood verkeren. In werkelijkheid zijn de ontwikkelaars achter deze apps aasgieren die profiteren van de financiële ellende van mensen.

Deze misleidende apps zijn een voorbeeld van hoe cybercriminelen inspelen op de kwetsbaarheden van mensen om hun eigen winst te maximaliseren. Ze zijn een herinnering aan het feit dat niet alle cyberdreigingen technisch van aard zijn - veel van de meest effectieve aanvallen richten zich op de menselijke factor.

Nieuwe aanvalsmethoden en ransomware ontwikkelingen

In de ransomware-arena werden door kwaadwillenden steeds vaker eerder gelekte broncodes hergebruikt om nieuwe ransomwarevarianten te bouwen. Dit brengt nieuwe beveiligingsrisico's voor bedrijven en organisaties met zich mee, maar biedt ook kansen voor cybersecurityspecialisten.

Het hergebruik van gelekte broncodes is een voorbeeld van hoe cybercriminelen gebruik maken van bestaande middelen om nieuwe bedreigingen te creëren. Het is ook een herinnering aan het belang van het beveiligen van broncodes en andere gevoelige informatie.

Conclusie

Het cyberbeveiligingslandschap in 2023 is complex en voortdurend in beweging. Cybercriminelen blijven nieuwe methoden ontwikkelen om hun doelen te bereiken, en het is aan cybersecurityprofessionals om deze trends bij te houden en effectieve verdedigingsstrategieën te ontwikkelen. Het is duidelijk dat een proactieve en adaptieve benadering van cyberbeveiliging essentieel is om de steeds veranderende dreigingen het hoofd te bieden.

In een wereld waar cyberbeveiligingsbedreigingen voortdurend evolueren en toenemen, bieden rapporten zoals die van ESET waardevolle inzichten en gegevens om bedrijven en individuen te helpen zichzelf te beschermen. Door op de hoogte te blijven van de nieuwste trends en bedreigingen, kunnen we allemaal een rol spelen in het creëren van een veiligere digitale wereld.

Eset Threat Report H 12023
PDF – 8,4 MB 412 downloads

Meer info over Sextortion, Ransomware of Phishing

Kifid kantelt aansprakelijkheid bij bankhelpdeskfraude, Kanters Lieshout gehackt en AI coderingstools blijven dominant risico

De woensdag en donderdag van 29 en 30 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de afgelopen weken in een ander licht stellen. Het Kifid heeft de drempel voor "grof nalatig" bij bankhelpdeskfraude fors hoger gelegd, banken zijn voortaan vaker zelf aansprakelijk en moeten in beginsel het volledige niet toegestane bedrag terugbetalen, terwijl Belgische politiezones Minos, Rupel en Hekla infoavonden organiseren tegen een aanhoudende stijging van meldingen. Cybercrimeinfo verifieerde een tip over de overgenomen website van waterspecialist Kanters Lieshout, waar een opportunistische actor 0,1 bitcoin afpersing eist via Twitter contact, een ander profiel dan de gevestigde ransomwaregroepen die NL en BE de afgelopen weken raakten. En na de eerdere PocketOS-database-vernietiging in S02E51 zijn er nu vier nieuwe AI tool incidenten op een week tijd, Cursor met een onopgeloste extensiekwetsbaarheid (CursorJacking, CVSS 8.2), Jerry's Store dat zelf 345.000 creditcards openbaarde via een AI vibecoding fout, een gepatchte Gemini CLI met CVSS 10.0 score, en staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) die formeel waarschuwt tegen autonome AI assistenten zoals OpenClaw op systemen met persoonsgegevens. Daarnaast breidde de Mini Shai-Hulud campagne van TeamPCP uit van vier SAP CAP npm pakketten naar PyTorch Lightning op PyPI plus intercom-client en intercom-php op Packagist, vier ecosystemen tegelijk binnen 36 uur.

Lees meer »

Gezocht: koerier na bankhelpdeskfraude in Veenendaal en Almere

Een vrouw uit Veenendaal werd op 27 februari 2026 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een nepbankmedewerker belde haar op, waarna een koerier aan de deur kwam en haar gouden ringen, gouden kettingen, contant geld en bankpas meenam. Met de buitgemaakte pinpas werd vervolgens gepind in winkels en bij geldmaten in Veenendaal en Almere. In totaal werd ruim 5.500 euro afhandig gemaakt. De politie zoekt de verdachte koerier.

Lees meer »

Apt73 raakt twee Belgische organisaties, ChipSoft claimt data vernietigd en LiteLLM actief misbruikt

De maandag en dinsdag van 27 en 28 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de discussie van de afgelopen weken doortrekken. De ransomwaregroep Apt73 plaatste op een dag twee Belgische organisaties op het lekplatform, een Oost-Vlaams staalbedrijf en een Waalse zorggroep met meerdere ziekenhuizen. ChipSoft meldde dat de eerder deze maand gestolen patiëntengegevens niet zijn gepubliceerd en volgens eigen onderzoek zijn vernietigd, een claim die volledig leunt op de mededeling van de aanvaller. En de open source LLM proxy LiteLLM wordt sinds ongeveer 36 uur na publieke disclosure actief misbruikt om API sleutels van OpenAI, Anthropic en Bedrock te stelen. Daarnaast bevestigde Vimeo een datalek via het analyseplatform Anodot, lekte LAPSUS$ 96 GB Checkmarx data ook via clearnet portals en werden tientallen Visual Studio Code extensies op Open VSX besmet met de GlassWorm credential stealer. Drie supply chain aanvallen op een week tijd, plus een data lek bij AI trainingsbedrijf Mercor van 4 TB stemopnamen gekoppeld aan paspoorten van 40.000 contractors.

Lees meer »

ShinyHunters bij ADT en Udemy, DigiD blijft bij Solvinity en Palantir bij de Marechaussee

Het weekend van 24 tot en met 26 april 2026 leverde drie ontwikkelingen op die de discussie van eerdere weken doortrekken. ShinyHunters publiceerde binnen 24 uur twee grote slachtoffers, ADT en Udemy, beide via vishing tegen een SSO-account. Het kabinet besloot daarnaast om DigiD bij Solvinity te houden, ondanks Kamerverzet en een aangekondigde Amerikaanse overname. En WOO stukken openbaarden dat de Koninklijke Marechaussee jarenlang gebruik maakte van Palantir, terwijl de minister dat in een Kamerantwoord ontkende. Daarnaast staan in Nederland en België 3.793 Zimbra servers ongepatcht, voegde CISA vier actief misbruikte CVE's toe aan de Known Exploited Vulnerabilities catalogus en publiceerde Silverfort een privilege escalation in Microsoft Entra Agent ID die inmiddels is gepatcht.

Lees meer »

ChipSoft ransomware, Rituals 41 miljoen en FIRESTARTER

Woensdag en donderdag brachten drie onwelkome waarheden voor Nederlandse en Belgische organisaties. Een Nederlandse zorgsoftware-leverancier onderhandelt met een ransomwaregroep over 100 GB aan patiëntdata, een bekend Nederlands cosmeticamerk verliest persoonsgegevens van 41 miljoen leden wereldwijd, en CISA onthult dat aanvallers via nieuwe FIRESTARTER-malware persistente toegang behouden tot Cisco-firewalls, ook nadat organisaties keurig patchen. Daarnaast waarschuwden de MIVD en NCSC-UK voor Chinese cyberoperaties, nadert de CISA KEV-deadline van 28 april voor SharePoint, Defender en beide Cisco ASA-CVE's, en openbaarde Socket een supply chain-aanval op de Checkmarx KICS Docker-images die CI/CD-pijplijnen wereldwijd raakt.

Lees meer »

Odido massaclaim, Vercel via AI tool en Kentico direct actief misbruikt

Maandag en dinsdag brachten twee tempoverhogingen in het Nederlandse en Belgische dreigingsbeeld. Consumers United in Court startte maandag een collectieve rechtszaak tegen Odido waarin de meldplicht en de bewaartermijn van miljoenen gegevens centraal staan, diezelfde dag dook een dataset met 400.000 Bol.com klantrecords op hackfora op. Dinsdag maakte Vercel openbaar dat een AI-presentatietool op één medewerkersapparaat het startpunt was van een complete Google Workspace overname, losgeldeis twee miljoen dollar via de ShinyHunters-persona. CCB Belgium en CISA KEV zetten tegelijkertijd drie CVE's in het rood waarvan JetBrains TeamCity een EPSS van 92 procent scoort, Kentico Xperience een CVSS van 9.8 kent en PaperCut NG/MF als ransomwarevector bekend staat. Kaspersky analyseerde de voorheen ongedocumenteerde Lotus wiper die medio december 2025 Venezolaanse energie- en nutsbedrijven trof, en de Franse identiteitsdocumenten-instantie ANTS bevestigde een datalek waarbij een dreigingsactor op hackfora claimt tot negentien miljoen records te bezitten. BeyondTrust publiceerde het dertiende Microsoft Vulnerabilities Report waarin de kritieke kwetsbaarheden in 2025 verdubbelden ondanks een daling in totaal aantal. De Noord-Koreaanse actor UNC1069 en Kaspersky's analyse van FakeWallet in de Chinese Apple App Store onderstrepen dat cryptocurrency en Web3 professionals een hoofddoel blijven.

Lees meer »