Cybercriminelen in 2023: Aanpassingsvermogen, sextortion en misleidende leenapps

Gepubliceerd op 12 juli 2023 om 15:00

De foto's zijn gecreëerd met AI; de afgebeelde personen bestaan niet echt.

Click here and choose your language using Google's translation bar at the top of this page ↑

In onze steeds meer gedigitaliseerde wereld is cyberbeveiliging een steeds belangrijker wordend onderwerp. De afgelopen jaren hebben we een toename gezien in het aantal en de ernst van cyberaanvallen, variërend van ransomware tot phishing en sextortion. In dit artikel zullen we een diepgaande analyse maken van de belangrijkste cyberbeveiligingstrends en -bedreigingen in 2023, gebaseerd op de bevindingen van ESET's Threat Report en aanvullende bronnen.

Het aanpassingsvermogen van cybercriminelen

Een van de meest opvallende trends in 2023 is het opmerkelijke aanpassingsvermogen van cybercriminelen. Ze hebben nieuwe aanvalsmethoden ontwikkeld om beveiligingsmaatregelen van Microsoft te omzeilen en gebruikten delen van gelekte broncodes van ransomwaregroeperingen om nieuwe gijzelsoftware te ontwikkelen. Dit toont aan dat cybercriminelen voortdurend evolueren en zich aanpassen aan veranderende omstandigheden om hun doelen te bereiken.

In de eerste helft van 2023 hebben cybercriminelen bijvoorbeeld Office-macro's vervangen door gewapende OneNote-bestanden om de beveiligingsmaatregelen van Microsoft te omzeilen. Ze hebben misbruik gemaakt van de mogelijkheid om scripts en bestanden rechtstreeks in OneNote in te sluiten, waardoor ze ongeoorloofde toegang kunnen krijgen tot bedrijfssystemen. In reactie hierop heeft Microsoft de standaardinstellingen aangepast, wat cybercriminelen ertoe heeft aangezet om door te gaan met het verkennen van alternatieve indringingsvectoren.

Sextortion maakt een comeback

Een andere zorgwekkende trend is de terugkeer van sextortion. Sextortion is een vorm van afpersing waarbij criminelen dreigen compromitterende informatie (meestal van seksuele aard) te publiceren tenzij het slachtoffer een losgeld betaalt. Volgens ESET's Threat Report is het aantal sextortion-gevallen in de eerste helft van 2023 aanzienlijk toegenomen.

Sextortion is een bijzonder schadelijke vorm van cybercriminaliteit omdat het misbruik maakt van de angsten van mensen met betrekking tot hun online activiteiten. Het is een vorm van psychologische manipulatie die vaak leidt tot aanzienlijke emotionele stress voor de slachtoffers.

Toename van misleidende lening apps

Een derde belangrijke trend is de toename van misleidende lening apps op Android. Deze apps doen zich voor als legitieme diensten die bereid zijn geld te lenen aan kwetsbare personen die in geldnood verkeren. In werkelijkheid zijn de ontwikkelaars achter deze apps aasgieren die profiteren van de financiële ellende van mensen.

Deze misleidende apps zijn een voorbeeld van hoe cybercriminelen inspelen op de kwetsbaarheden van mensen om hun eigen winst te maximaliseren. Ze zijn een herinnering aan het feit dat niet alle cyberdreigingen technisch van aard zijn - veel van de meest effectieve aanvallen richten zich op de menselijke factor.

Nieuwe aanvalsmethoden en ransomware ontwikkelingen

In de ransomware-arena werden door kwaadwillenden steeds vaker eerder gelekte broncodes hergebruikt om nieuwe ransomwarevarianten te bouwen. Dit brengt nieuwe beveiligingsrisico's voor bedrijven en organisaties met zich mee, maar biedt ook kansen voor cybersecurityspecialisten.

Het hergebruik van gelekte broncodes is een voorbeeld van hoe cybercriminelen gebruik maken van bestaande middelen om nieuwe bedreigingen te creëren. Het is ook een herinnering aan het belang van het beveiligen van broncodes en andere gevoelige informatie.

Conclusie

Het cyberbeveiligingslandschap in 2023 is complex en voortdurend in beweging. Cybercriminelen blijven nieuwe methoden ontwikkelen om hun doelen te bereiken, en het is aan cybersecurityprofessionals om deze trends bij te houden en effectieve verdedigingsstrategieën te ontwikkelen. Het is duidelijk dat een proactieve en adaptieve benadering van cyberbeveiliging essentieel is om de steeds veranderende dreigingen het hoofd te bieden.

In een wereld waar cyberbeveiligingsbedreigingen voortdurend evolueren en toenemen, bieden rapporten zoals die van ESET waardevolle inzichten en gegevens om bedrijven en individuen te helpen zichzelf te beschermen. Door op de hoogte te blijven van de nieuwste trends en bedreigingen, kunnen we allemaal een rol spelen in het creëren van een veiligere digitale wereld.

Eset Threat Report H 12023

PDF – 8,4 MB 450 downloads

Meer info over Sextortion, Ransomware of Phishing

Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Den Helder

Een 72-jarige vrouw uit Den Helder is slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, waarbij een man haar geld, sieraden en andere waardevolle spullen bij haar thuis ophaalde. De politie heeft de zaak op 1 juli 2026 opnieuw onder de aandacht gebracht en toont camerabeelden van de verdachte en van de gestolen sieraden.

Lees meer »

Golf actief misbruikte lekken en AI als aanvalswapen

Het cybernieuws van dinsdag 30 juni en woensdag 1 juli 2026 stond in het teken van een golf kritieke kwetsbaarheden die nu daadwerkelijk worden misbruikt, van beheersoftware tot bedrijfsapplicaties. Daarnaast werd kunstmatige intelligentie op steeds meer manieren een aanvalsvlak, van browsers die zich laten ompraten tot verzonnen domeinen die aanvallers alvast registreren. In eigen land toonde De Nederlandsche Bank hoe hard de fraude in het betalingsverkeer groeit, terwijl de opsporing resultaat boekte en de geopolitiek opnieuw doorklonk in de spionage tegen overheden.

Lees meer »

Russische jacht op Signal en een golf kritieke lekken

Het cybernieuws van zaterdag 27 tot en met maandag 29 juni 2026 liet drie sterke rode draden zien. De FBI, CISA en de Oekraïense veiligheidsdienst waarschuwden alle drie voor dezelfde Russische campagne die niet de versleuteling van Signal kraakt, maar gebruikers hun herstelsleutel laat afstaan. Tegelijk werd kunstmatige intelligentie zichtbaar als zowel wapen als doelwit, van gekaapte softwarepakketten die ontwikkelaars bestelen tot een schone projectmap die een AI codeassistent verleidt om zelf malware uit te voeren. Onder de oppervlakte liep een golf van kritieke kwetsbaarheden met publieke exploitcode, terwijl de Benelux werd geraakt door een datalek bij zeilsoftware en een aanhoudende aanval op hotels, en de opsporing en de geopolitiek opnieuw met elkaar verweven raakten rond Jaguar Land Rover.

Lees meer »

Operation Endgame tegen infostealers, Canvas onzeker

Het cybernieuws van donderdag 25 en vrijdag 26 juni 2026 stond in het teken van twee grote dossiers en een breed patroon. Een internationale operatie, bekend als Operation Endgame, ontmantelde de infrastructuur achter de infostealers Amadey en StealC en de dropper SocGholish, met het Team High Tech Crime van de Nederlandse politie als een van de trekkers. Tegelijk blijft de omvang van het datalek bij het onderwijsplatform Canvas voor Nederland onbekend, omdat leverancier Instructure niet kan aangeven welke gegevens precies zijn buitgemaakt. Onder de oppervlakte loopt opnieuw een rode draad, aanvallers mikken op vertrouwen via de servicedesk, de browser en vertrouwde apps, terwijl kritieke lekken in netwerkapparatuur en in Chrome actief worden misbruikt en de opsporing op meerdere fronten resultaat boekt.

Lees meer »

Fortinet treft 270 Belgische bedrijven, Joomla-lek 10.0

Het cybernieuws van dinsdag 23 en woensdag 24 juni 2026 stond in het teken van één groot dossier en een breed patroon. Het datalek bij Fortinet blijkt minstens 270 Belgische organisaties en honderden Nederlandse systemen te raken, terwijl de onderliggende oogstcampagne FortiBleed meer dan 110 miljoen inloggegevens verzamelde. Daarnaast wordt een kritiek lek in de Joomla Content Editor met de hoogste score van 10.0 actief misbruikt, en doken vier nieuwe darkweb-claims op tegen Belgische en Nederlandse bedrijven. Onder de oppervlakte loopt een rode draad: aanvallers oogsten en verhandelen toegang, en de software-toeleveringsketen en de tooling rond kunstmatige intelligentie worden een steeds groter doelwit.

Lees meer »