Een freelancer die per ongeluk een mailtje met gevoelige informatie naar de verkeerde persoon stuurt, een ontslagen werknemer die uit wraak belangrijke informatie doorspeelt aan een concurrent, of een cybercrimineel die toegang verkrijgt tot het e-mailaccount van iemand van de financiële afdeling. Dit zijn alle drie vormen van insider threats die grote schade kunnen betekenen voor de betrokken organisaties. Hoe groot die schade is, blijkt uit nieuw onderzoek van Proofpoint.
Interne dreigingen
Uit het nieuwste 2022 'Cost of Insider Threats Global Report' blijkt namelijk dat dergelijke bedreigingen jaarlijks een kostenpost van 15,4 miljoen dollar met zich meebrengen voor bedrijven. Vooral nalatige insiders zijn een probleem voor organisaties. Zij zijn namelijk verantwoordelijk voor 56 procent van de incidenten. Verder is het aantal gevallen waarbij inloggegevens worden gestolen bijna verdubbeld.
In 2022 Cost of Insider Threats Global Report brengt Proofpoint de kosten en trends in kaart die te maken hebben met nalatige, gecompromitteerde en kwaadwillende insiders. Uit het rapport blijkt dat getroffen organisaties gemiddeld 15,4 miljoen dollar (omgerekend 13,6 miljoen euro) per jaar kwijt zijn om insider threats te verhelpen. Dit is een stijging van 34 procent ten opzichte van 2020. Bovendien duurt het gemiddeld 85 dagen om elk incident onder controle te krijgen.
Het rapport toont aan dat de frequentie en kosten als gevolg van insider threats in de afgelopen twee jaar flink zijn toegenomen. Dit geldt voor alle drie de soorten insider threats:
-
Onzorgvuldige of nalatige werknemers
-
Criminele of kwaadwillende insiders
-
Diefstal van vertrouwelijke informatie door cybercriminelen.
“Het grotendeels werken op afstand en hybride werken in aanloop naar 'The Great Resignation' heeft het risico op incidenten met insider threats vergroot. Veel mensen hebben namelijk ontslag genomen bij hun werkgever en belangrijke informatie met zich meegenomen”, zegt Ryan Kalember, executive vice president cybersecurity strategy bij Proofpoint. “Bovendien zijn insiders, zoals werknemers, freelancers en externe leveranciers, een aantrekkelijk doelwit voor cybercriminelen. Zij hebben namelijk vaak toegang tot kritieke systemen, gegevens en infrastructuur. Aangezien werknemers zich vaak in de frontlinie van cyberaanvallen bevinden, raden we een gelaagde verdediging aan. Deze moet onder meer een specifieke oplossing voor insider threat management en gedegen training in beveiligingsbewustzijn omvatten om de beste bescherming te bieden tegen dit soort risico's.”
De belangrijkste bevindingen uit het rapport
-
Insider threats kosten getroffen organisaties jaarlijks gemiddeld 15,4 miljoen dollar
Een stijging van 34 procent ten opzichte van de 11,45 miljoen dollar in 2020.
-
Het totale aantal incidenten is in slechts twee jaar tijd met maar liefst 44 procent gestegen
De frequentie van incidenten per bedrijf is ook gestegen: 67 procent van de bedrijven heeft te maken met tussen de 21 en meer dan 40 incidenten per jaar, tegenover 60 procent in 2020.
-
De nalatige insider is de hoofdoorzaak van de meeste incidenten
56% van de gemelde incidenten met insider threats was het gevolg van een onzorgvuldige werknemer of freelancer, wat gemiddeld 484.931 dollar per incident kostte. Dit kan het gevolg zijn van allerlei factoren, waaronder het niet beveiligen van apparaten, het niet opvolgen van beveiligingsbeleid of het vergeten van patches en upgrades.
-
Kwaadwillende of criminele insiders waren verantwoordelijk voor 1 op de 4 incidenten (26%), met een gemiddelde kostenpost van 648.062 dollar per incident
Kwaadwillende insiders zijn werknemers die hun toegang gebruiken voor schadelijke, onethische of illegale activiteiten. Omdat werknemers in de huidige 'work-from-anywhere'-cultuur steeds vaker toegang hebben tot onnodig veel gegevens, zijn kwaadwillende insiders moeilijker op te sporen dan externe aanvallers of hackers.
-
Diefstal van inloggegevens is bijna verdubbeld sinds het laatste onderzoek
Met een gemiddelde van 804.997 dollar per incident kost diefstal van inloggegevens het meeste geld om op te lossen. Het doel van de cybercrimineel is om de gestolen inloggegevens te gebruiken om toegang te krijgen tot kritieke gegevens en informatie. In totaal ging het bij gemiddeld 1.247 incidenten (oftewel 18%) om cybercriminelen die inloggegevens stalen.
-
Ten opzichte van het vorige onderzoek duurt het langer om een incident met insiders op te lossen
Gemiddeld duurt het bijna drie maanden (85 dagen) om een insider threat onder controle te krijgen, tegenover 77 dagen in het vorige onderzoek. Incidenten die langer dan 90 dagen duurden, kosten organisaties 17,19 miljoen dollar op jaarbasis, terwijl incidenten die minder dan 30 dagen duurden, gemiddeld 11,23 miljoen dollar kosten.
-
Financiële diensten en professionele diensten kennen de hoogste gemiddelde kosten
De gemiddelde kosten voor financiële diensten bedragen 21,25 miljoen dollar en voor professionele diensten 18,65 miljoen dollar. Onder dergelijke diensten vallen allerlei bedrijven, waaronder accountants, consultants en professionele dienstverleners.
-
De grootte van de organisatie beïnvloedt de kosten per incident
Grote organisaties met meer dan 75.000 werknemers gaven het afgelopen jaar gemiddeld 22,68 miljoen dollar uit om insider threats tegen te gaan. Kleinere organisaties met minder dan 500 werknemers gaven gemiddeld 8,13 miljoen dollar uit om de gevolgen van een incident met insiders te bestrijden.
-
Noord-Amerikaanse bedrijven betalen relatief het meest om insider threats aan te pakken
De kosten om insider threats tegen te gaan over een periode van 12 maanden waren gemiddeld 15,4 miljoen dollar. Noord-Amerikaanse bedrijven gaven echter gemiddeld 17,53 miljoen dollar uit. Europese bedrijven hadden de op een na hoogste kosten met 15,44 miljoen dollar.
Vijf signalen dat bedrijven een verhoogd risico lopen
- Medewerkers die wetten, mandaten of regelgeving met betrekking tot hun werk en die van invloed zijn op de beveiliging van de organisatie niet volledig begrijpen of kunnen toepassen.
- Medewerkers die niet weten hoe ze ervoor kunnen zorgen dat de apparaten die ze gebruiken (zowel bedrijfsapparaten als BYOD-apparaten) te allen tijde zijn beveiligd.
- Medewerkers die zeer vertrouwelijke gegevens sturen naar een onbeveiligde locatie in de cloud, waardoor de organisatie aan risico's wordt blootgesteld.
- Medewerkers die het beveiligingsbeleid van een bedrijf schenden om taken te vereenvoudigen.
- Medewerkers die een bedrijf aan risico's blootstellen omdat ze apparaten en diensten niet patchen en upgraden naar de nieuwste versies.
De volledige analyse van het onderzoek kunt u hier onder bekijken of downloaden.
Bron: proofpoint.com, beveiligingswereld.nl
Bekijk alle vormen en begrippen
Actuele aanvallen overzicht per dag
Meer rapporten bekijken of downloaden
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.
Meer actueel cybercrime nieuws
Zes Nederlandse darkweb vermeldingen, FortiClient misbruikt
In de periode van 27 tot en met 28 mei 2026 claimden meerdere dreigingsactoren op darkwebportalen dat zij toegang hadden verkregen tot gegevens van zes Nederlandse organisaties, waaronder een zorgvergelijker, een webshop voor vliegersartikelen en een hoveniersbedrijf. Beveiligingsonderzoekers van Arctic Wolf documenteerden actief misbruik van een kwetsbaarheid in FortiClient EMS, waarbij aanvallers via het eigen beheerkanaal van de managementserver een infostealer installeerden op verbonden endpoints. Sysdig publiceerde een analyse van de eerste volledig door een agent gestuurde aanval, waarbij een database werd gestolen in minder dan twee minuten. Verder haalde de Nederlandse politie samen met het NCSC het Asocks proxynetwerk offline, een botnet met 17 miljoen besmette apparaten waarvan 200 sturende servers in Nederland stonden.
Man gezocht na bankhelpdeskfraude bij 79-jarige in Velsen
Op 12 december 2025 ontving een 79-jarige man uit Velsen een sms met een alarmerende boodschap. Daarin stond dat iemand uit Rusland had geprobeerd geld van zijn bankrekening te halen. De sms bevatte een hulplijn waarop hij direct kon bellen.
Ajax hack Buren, NL ransomware en valse AI installaties
In de periode van 25 tot en met 26 mei 2026 werd een 35-jarige man uit Buren aangehouden als verdachte van de hack bij Ajax eerder dit jaar, waarbij gegevens van tienduizenden seizoenkaarthouders toegankelijk waren. Drie Nederlandse bedrijven verschenen op darkwebportalen van de ransomwaregroepen PLAY, DragonForce en LockBit 5.0. Onderzoekers van EclecticIQ documenteerden een lopende campagne waarbij ontwikkelaars worden gelokt naar valse installatiepagina's voor Gemini CLI en Claude Code om een fileless infostealer te verspreiden. En een artikel van mei 2026 in The Hacker News zet het fenomeen van MFA prompt bombing uiteen, inclusief de bekende inbraak bij Cisco in 2022.
FIOD 800 servers, TrapDoor npm en Ghost CMS ClickFix
In de periode van vrijdag 22 tot en met zondag 24 mei 2026 arresteerde de FIOD twee verdachten en nam meer dan 800 servers in beslag van een hostingbedrijf dat vermoedelijk Russische cyberaanvallen en desinformatie faciliteerde. Dreigingsactor TrapDoor plaatste 34 kwaadaardige pakketten gericht op ontwikkelaars die AI coding assistants gebruiken, waarbij kwaadaardige instructiebestanden worden ingezet om toekomstige AI sessies te manipuleren. En op meer dan 700 websites, waaronder die van Harvard University en Oxford University, wordt een kritieke kwetsbaarheid in Ghost CMS (CVE-2026-26980) misbruikt om bezoekers via ClickFix naar malware te leiden.
GitHub inbraak via VS Code extensie, DBIR en SonicWall MFA
In de periode van woensdag 20 mei tot en met vrijdag 22 mei 2026 bevestigde GitHub dat dreigingsactor TeamPCP via een kwaadaardige VS Code extensie toegang verkreeg tot 3.800 interne repositories in achttien minuten. Het Verizon Data Breach Investigations Report 2026 toont voor het eerst kwetsbaarheidsexploitatie als dominante aanvalsmethode bij datalekken. En een fout in SonicWall VPN, CVE-2024-12802, wordt actief ingezet als beginpunt voor ransomware campagnes op toestellen waarvan de ondersteuning al is beëindigd.
Vrouw gezocht na babbeltruc bij slachtoffer in Oudenbosch
Op donderdag 15 januari 2026 werd een inwoner van Oudenbosch opgelicht door nepagenten. Een vrouw wist het vertrouwen te winnen, drong de woning binnen en nam sieraden, contant geld en een kluisje mee. De politie zoekt haar via vrijgegeven beelden.
Shai-Hulud npm aanval, MiniPlasma zerodag en Microsoft 365
In de periode van maandag 18 mei tot en met dinsdag 19 mei 2026 waren meerdere dreigingen gelijktijdig actief op verschillende aanvalsoppervlakken. Dreigingsactor TeamPCP publiceerde in 22 minuten 639 kwaadaardige versies van 323 npm pakketten, waarna de broncode van de aanvalsworm werd vrijgegeven op BreachForums. Een beveiligingslek in Windows uit 2020 bleek nooit correct te zijn gerepareerd en biedt elke lokale aanvaller volledige systeemrechten op een volledig bijgewerkt systeem. Microsoft 365 omgevingen stonden tegelijk onder druk via SSPR kaping door Storm-2949 en OAuth sessiestiefstal via EvilTokens. En ransomwaregroep The Gentlemen werd officieel partner van BreachForums terwijl onderzoekers meer dan 1.570 slachtoffers identificeerden.
Ledger post, Apple M5 kernel exploit en LockBit Stahlwille
In de periode van vrijdag 15 mei tot en met zondag 17 mei 2026 ontvingen eigenaren van Ledger hardware wallets vervalste papieren brieven met QR codes die leiden naar phishingsites waarop wordt gevraagd om de herstelzin in te vullen. De campagne is gelinkt aan het datalek bij Global-e uit januari 2026. Tegelijkertijd publiceerden vier beveiligingsonderzoekers een werkende exploit voor de Apple M5 chip, waarbij zij de hardwarematige geheugenbescherming van Apple doorbraken met behulp van een AI model van Anthropic. Op het darkweb portaal van LockBit 5.0 verscheen het Nederlandse bedrijf Stahlwille B.V. als een van zes nieuwe geclaimde slachtoffers.
INT geclaimd, Clinical Diagnostics en Kamervragen Canvas
In de periode van woensdag 13 mei tot en met donderdag 14 mei 2026 publiceerde The Gentlemen ransomwaregroep het Instituut voor de Nederlandse Taal als nieuw slachtoffer op haar darkweb portaal, terwijl op een ondergronds forum werd beweerd dat het Belgische medische platform cabinetmedical.be via een SQL kwetsbaarheid is gecompromitteerd met circa 10.000 patiëntgegevens. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maakte op 13 mei bekend dat medisch laboratorium Clinical Diagnostics ten tijde van een cyberaanval niet voldeed aan de wettelijk verplichte NEN 7510 norm voor informatiebeveiliging in de zorg, waarbij de gegevens van 850.000 vrouwen uit het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker zijn gestolen. Tegelijkertijd heeft de ShinyHunters Canvas zaak een politieke dimensie gekregen, met vragen in de Tweede Kamer aan twee ministers en een oproep van de Amerikaanse Huizencommissie voor Binnenlandse Veiligheid aan Instructure om te getuigen.
Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Amsterdam
De politie zoekt een man die op camerabeelden is vastgelegd terwijl hij contactloos betaalt via de bankrekening van een ander. De opname is gemaakt in een supermarkt in Amsterdam, nadat meerdere slachtoffers werden opgelicht door iemand die zich voordeed als bankmedewerker.
Odido ShinyHunters aanval, TeamPCP Jenkins en INT offline
In de periode van dinsdag 12 mei tot en met woensdag 13 mei 2026 deelde Odido voor het eerst gedetailleerde informatie over hoe ShinyHunters erin slaagde de gegevens van 6,2 miljoen klanten te stelen via een telefoontje naar de klantenservice. Terwijl CEO Søren Abildgaard compensatie afwees en een massaclaim in voorbereiding is, escaleert de dreigingsgroep TeamPCP haar supply chain aanvallen met gecompromitteerde versies van de officiële Jenkins plugin van Checkmarx, honderden pakketten op npm en de Python client van Mistral. Ondertussen heeft het Instituut voor de Nederlandse Taal zijn websites offline gehaald na een hack op 5 mei en heeft het Openbaar Ministerie de operationele schade van de aanval op zijn Citrix omgeving van juli 2025 beschreven.
Universiteiten en ShinyHunters, Crimenetwork en TCLBanker
In de periode van vrijdag 8 mei tot en met zondag 10 mei 2026 kwamen meerdere universiteiten in contact met ShinyHunters over de gestolen Canvas data, terwijl Instructure opvallend afwezig bleef op de leksite van de groep. De BKA maakte definitief een einde aan het opnieuw opgestarte Crimenetwork en arresteerde de beheerder op Mallorca in samenwerking met de Spaanse autoriteiten. Ondertussen verspreidt de TCLBanker bankentrojan zich via WhatsApp en Outlook richting Europa, viel het Nederlandse constructiebedrijf VeriCon ten prooi aan de ransomwaregroep thegentlemen en publiceerden onderzoekers bewijs van haalbaarheid voor twee kritieke kwetsbaarheden in Linux containeromgevingen waarvoor nog geen patch beschikbaar is.