De Fraudehelpdesk kreeg afgelopen jaar aanzienlijk meer meldingen van cybercriminaliteit binnen. Oplichters veroorzaakten voor ruim 47 miljoen euro aan financiële schade. In totaal kreeg de instantie 530.000 meldingen binnen, een stijging van ruim 50 procent.
Frauduleuze online aan- en verkopen
Het aantal meldingen over frauduleuze online aan- en verkopen steeg in 2021 het hardst in vergelijking met het jaar ervoor: met 25 procent om precies te zijn. Het schadebedrag door beleggingsfraude kwam afgelopen jaar uit op 19 miljoen euro, wat neerkomt op een stijging van 45 procent. Verder meldt de Fraudehelpdesk dat het aantal slachtoffers dat in 2021 van meerdere fraudevormen slachtoffer is geworden met maar liefst 2.000 procent steeg ten opzichte van 2020.
| Vorm | 2021 t.o.v. 2020 | Schade |
|---|---|---|
| Frauduleuze online aan- en verkopen | +25% | |
| Beleggingsfraude | +45% | 19 miljoen euro |
| Meerdere fraudevormen | +2.000% |
Vishing
In de laatste maanden van afgelopen jaar gingen de meeste klachten over geautomatiseerde telefoontjes. Een Engelstalige bandopname zegt namens de ‘Dutch Supreme Court’ of de ‘National Police’ te spreken. Nietsvermoedende slachtoffers worden gevraagd om hun BSN-nummer en andere persoonlijke informatie door te geven, zogenaamd om vervolging of identiteitsfraude te voorkomen. In werkelijkheid is het een list van cybercriminelen om zoveel mogelijk persoonsgegevens te bemachtigen.
Toename van 51,4 procent
Het aantal meldingen van fraude steeg in een jaar tijd van 350.000 naar 530.000. Dat is een toename van 51,4 procent. Het totale schadebedrag liep op van 41 miljoen naar 47 miljoen euro. Dat komt neer op een stijging van 14,6 procent.
De meeste meldingen die bij de Fraudehelpdesk binnenkwamen, gingen over cybercrime in het algemeen. Dan moet je denken aan hacken, phishing, computervredebreuk en malware. Op de tweede plaats staan meldingen die gaan over identiteitsfraude. Onder deze noemer vallen zaken als WhatsApp-fraude en helpdesk fraude. Oplichters doen zich dan voor als een bekende of bankmedewerker en proberen slachtoffers te overtuigen om geld naar hen over te maken.
Na cybercrime en identiteitsfraude kreeg de Fraudehelpdesk afgelopen jaar veel klachten over fraude met webshops en verkoopplatformen als Marktplaats. Dat is tegelijkertijd de categorie waar de hoogste schadebedragen werden genoemd. Slachtoffers verloren tevens een hoop geld met WhatsApp-fraude, beleggingsfraude en voorschotfraude. Als mensen geld moeten voorschieten om iemand in nood te helpen, spreken we van voorschotfraude. Dat gebeurt vaak via vriend-in-noodfraude en datingfraude.
| Meldingen | 2021 t.o.v. 2020 | Schade |
|---|---|---|
| Aantal meldingen van fraude | +54,4% | 47 miljoen euro |
In miljoenen euro's per jaar.
Drie top-3’s voor 2021
Meldingen
- Cybercrime (hacken, phishing, computervredebreuk, malware)
- Identiteitsfraude (vooral WhatsApp-hulpvraag)
- Handelsplaats/webwinkelfraude
Slachtoffers met financiële schade
- Handelsplaats/webwinkelfraude
- Identiteitsfraude (vooral WhatsApp-hulpvraag)
- Voorschotfraude (alles waarbij mensen geld moeten ‘voorschieten’ om iets te kunnen ontvangen, waaronder datingfraude en valse leningen)
Schadebedragen
- Beleggingsfraude
- Voorschotfraude (alles waarbij mensen geld moeten ‘voorschieten’ om iets te kunnen ontvangen)
- Identiteitsfraude Rechtspersonen (waaronder misbruik van een bedrijfsnaam)
Advies
Over het algemeen geldt: een gezond wantrouwen is cruciaal, dus blijf alert bij klikken op links, gegevens verstrekken en betalingen doen. Onthoud dat iedereen zich via internet en telefoon kan voordoen als een ander persoon of bedrijf. Maak daarom nooit geld over op basis van een tekstbericht of telefoontje, maar zorg dat je zeker weet met wie je te maken hebt: bel en voer een écht gesprek met het appende ‘familielid’ dat om geld vraagt, neem contact op met de bank of andere organisatie en controleer of je écht geld schuldig bent, ergens moet inloggen of geld overmaken. Voor ondernemers geldt ook: bespreek fraude binnen het bedrijf, licht medewerkers in over de risico’s en zorg voor een goede e-mailbeveiliging. Wees altijd terughoudend met het plaatsen van (bedrijfs)gegevens online.
"De Fraudehelpdesk heeft vorig jaar ruim 10 procent meer meldingen ontvangen over cybercriminaliteit. Het aantal meldingen over onder meer hacken, phishing, computervredebreuk en malware steeg in een jaar tijd van 8.982 tot 9.933."https://t.co/YFrPWOWKBO
— Fraudehelpdesk.nl (@Fraudehelpdesk) January 31, 2022
Bron: fraudehelpdesk.nl, vpngids.nl
Bekijk alle vormen en begrippen
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.
‘Samen digitaal oké met het A B C’
Om de kans te verkleinen dat u slachtoffer wordt van digitale criminaliteit, is belangrijk om wanneer u digitaal gaat, de standaard regels van de ABC in acht neemt: De ABC methode staat voor:
A = alert blijven
- Te mooi om waar te zijn, is niet oké
- Blijf op de hoogte
- Klik nooit zomaar op een link
B = bescherm jezelf
- Blijf up-to-date met updates
- Gebruik sterke wachtwoorden
- Gebruik actuele anti-virus programma’s
- Maak offline back-up’s
C = check altijd
- Vertrouw je het niet, verbreek het contact
- Check de contactgegevens van de afzender
Meer actueel cybercrime nieuws
GitHub inbraak via VS Code extensie, DBIR en SonicWall MFA
In de periode van woensdag 20 mei tot en met vrijdag 22 mei 2026 bevestigde GitHub dat dreigingsactor TeamPCP via een kwaadaardige VS Code extensie toegang verkreeg tot 3.800 interne repositories in achttien minuten. Het Verizon Data Breach Investigations Report 2026 toont voor het eerst kwetsbaarheidsexploitatie als dominante aanvalsmethode bij datalekken. En een fout in SonicWall VPN, CVE-2024-12802, wordt actief ingezet als beginpunt voor ransomware campagnes op toestellen waarvan de ondersteuning al is beëindigd.
Vrouw gezocht na babbeltruc bij slachtoffer in Oudenbosch
Op donderdag 15 januari 2026 werd een inwoner van Oudenbosch opgelicht door nepagenten. Een vrouw wist het vertrouwen te winnen, drong de woning binnen en nam sieraden, contant geld en een kluisje mee. De politie zoekt haar via vrijgegeven beelden.
Shai-Hulud npm aanval, MiniPlasma zerodag en Microsoft 365
In de periode van maandag 18 mei tot en met dinsdag 19 mei 2026 waren meerdere dreigingen gelijktijdig actief op verschillende aanvalsoppervlakken. Dreigingsactor TeamPCP publiceerde in 22 minuten 639 kwaadaardige versies van 323 npm pakketten, waarna de broncode van de aanvalsworm werd vrijgegeven op BreachForums. Een beveiligingslek in Windows uit 2020 bleek nooit correct te zijn gerepareerd en biedt elke lokale aanvaller volledige systeemrechten op een volledig bijgewerkt systeem. Microsoft 365 omgevingen stonden tegelijk onder druk via SSPR kaping door Storm-2949 en OAuth sessiestiefstal via EvilTokens. En ransomwaregroep The Gentlemen werd officieel partner van BreachForums terwijl onderzoekers meer dan 1.570 slachtoffers identificeerden.
Ledger post, Apple M5 kernel exploit en LockBit Stahlwille
In de periode van vrijdag 15 mei tot en met zondag 17 mei 2026 ontvingen eigenaren van Ledger hardware wallets vervalste papieren brieven met QR codes die leiden naar phishingsites waarop wordt gevraagd om de herstelzin in te vullen. De campagne is gelinkt aan het datalek bij Global-e uit januari 2026. Tegelijkertijd publiceerden vier beveiligingsonderzoekers een werkende exploit voor de Apple M5 chip, waarbij zij de hardwarematige geheugenbescherming van Apple doorbraken met behulp van een AI model van Anthropic. Op het darkweb portaal van LockBit 5.0 verscheen het Nederlandse bedrijf Stahlwille B.V. als een van zes nieuwe geclaimde slachtoffers.
INT geclaimd, Clinical Diagnostics en Kamervragen Canvas
In de periode van woensdag 13 mei tot en met donderdag 14 mei 2026 publiceerde The Gentlemen ransomwaregroep het Instituut voor de Nederlandse Taal als nieuw slachtoffer op haar darkweb portaal, terwijl op een ondergronds forum werd beweerd dat het Belgische medische platform cabinetmedical.be via een SQL kwetsbaarheid is gecompromitteerd met circa 10.000 patiëntgegevens. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maakte op 13 mei bekend dat medisch laboratorium Clinical Diagnostics ten tijde van een cyberaanval niet voldeed aan de wettelijk verplichte NEN 7510 norm voor informatiebeveiliging in de zorg, waarbij de gegevens van 850.000 vrouwen uit het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker zijn gestolen. Tegelijkertijd heeft de ShinyHunters Canvas zaak een politieke dimensie gekregen, met vragen in de Tweede Kamer aan twee ministers en een oproep van de Amerikaanse Huizencommissie voor Binnenlandse Veiligheid aan Instructure om te getuigen.
Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Amsterdam
De politie zoekt een man die op camerabeelden is vastgelegd terwijl hij contactloos betaalt via de bankrekening van een ander. De opname is gemaakt in een supermarkt in Amsterdam, nadat meerdere slachtoffers werden opgelicht door iemand die zich voordeed als bankmedewerker.
Odido ShinyHunters aanval, TeamPCP Jenkins en INT offline
In de periode van dinsdag 12 mei tot en met woensdag 13 mei 2026 deelde Odido voor het eerst gedetailleerde informatie over hoe ShinyHunters erin slaagde de gegevens van 6,2 miljoen klanten te stelen via een telefoontje naar de klantenservice. Terwijl CEO Søren Abildgaard compensatie afwees en een massaclaim in voorbereiding is, escaleert de dreigingsgroep TeamPCP haar supply chain aanvallen met gecompromitteerde versies van de officiële Jenkins plugin van Checkmarx, honderden pakketten op npm en de Python client van Mistral. Ondertussen heeft het Instituut voor de Nederlandse Taal zijn websites offline gehaald na een hack op 5 mei en heeft het Openbaar Ministerie de operationele schade van de aanval op zijn Citrix omgeving van juli 2025 beschreven.
Universiteiten en ShinyHunters, Crimenetwork en TCLBanker
In de periode van vrijdag 8 mei tot en met zondag 10 mei 2026 kwamen meerdere universiteiten in contact met ShinyHunters over de gestolen Canvas data, terwijl Instructure opvallend afwezig bleef op de leksite van de groep. De BKA maakte definitief een einde aan het opnieuw opgestarte Crimenetwork en arresteerde de beheerder op Mallorca in samenwerking met de Spaanse autoriteiten. Ondertussen verspreidt de TCLBanker bankentrojan zich via WhatsApp en Outlook richting Europa, viel het Nederlandse constructiebedrijf VeriCon ten prooi aan de ransomwaregroep thegentlemen en publiceerden onderzoekers bewijs van haalbaarheid voor twee kritieke kwetsbaarheden in Linux containeromgevingen waarvoor nog geen patch beschikbaar is.
ShinyHunters Canvas 12 mei, 7 NL universiteiten, Animo IBAN
In de periode van 6 mei tot en met 7 mei 2026 ontsierden aanvallers van ShinyHunters de inlogportalen van meerdere universiteiten met een losgeldboodschap en verschoven zij de deadline voor de bij Canvas LMS gestolen data van 7 mei naar 12 mei 2026. Koepelorganisatie Universiteiten van Nederland bevestigde dat zeven grote universiteiten zijn getroffen, waaronder de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Belgische instellingen waaronder de Vrije Universiteit Brussel, Thomas More en Arteveldehogeschool meldden dat persoonsgegevens van studenten zijn buitgemaakt. Tegelijkertijd werden drie Belgische bedrijven in één dag slachtoffer van ransomware, trof een datalek bij sportketen Animo 105.000 Belgische klanten met bankgegevens, en publiceerde Microsoft en het Australian Cyber Security Centre waarschuwingen over drie parallelle ClickFix campagnes die via nep hulpartikelen macOS gebruikers en cryptowalletbezitters doelwit maken.
Gezocht: pinners na bankhelpdeskfraude in Klundert en Breda
Een inwoner van Klundert is op woensdag 11 maart 2026 opgelicht door iemand die zich voordeed als bankmedewerker. De gestolen pinpas werd dezelfde dag nog gebruikt in het centrum van Breda. De politie deelt camerabeelden van twee verdachten en vraagt om tips.
Canvas 44 NL instellingen gelekt, Edge wachtwoorden onveilig
In de periode van 4 mei tot en met 5 mei 2026 bevestigde Instructure, het Amerikaanse bedrijf achter onderwijsplatform Canvas, dat de groep ShinyHunters 3,65 terabyte aan persoonsgegevens heeft gestolen van 9.000 onderwijsinstellingen en 275 miljoen gebruikers wereldwijd. Van de getroffen instellingen bevinden zich 44 in Nederland, waaronder hogescholen, universiteiten en mbo instellingen verspreid over het land. ShinyHunters stelde een deadline van 6 mei voor betaling. Dezelfde groep publiceerde eerder in de week ook de persoonlijke gegevens van 119.200 Vimeo gebruikers na een mislukte afpersing via externe leverancier Anodot. Beveiligingsonderzoeker @L1v1ng0ffTh3L4N maakte op 29 april bekend dat Microsoft Edge alle opgeslagen wachtwoorden bij het opstarten direct als platte tekst in het procesgeheugen laadt, een gedrag dat Microsoft erkent als bewuste ontwerpkeuze. Via het netwerk van Cybercrimeinfo werd een actieve aanval via de ClickFix methode gesignaleerd op een website die circuleert onder internetgebruikers in Nederland, met al minstens één bevestigd slachtoffer. Kaspersky stelde vast dat de officiële website van Daemon Tools al wekenlang malware verspreidt via een supply chain aanval, waarbij een selecte groep slachtoffers waaronder overheden en fabrieken een remote access trojan heeft ontvangen.
cPanel 44.000 installaties gecompromitteerd, ShinyHunters lekt Aman Resorts en Raptor Supplies Wemeldinge op darkweb
In de periode van 1 mei tot en met 3 mei 2026 bevestigde de Shadowserver Foundation dat minimaal 44.000 IP-adressen van cPanel installaties actief zijn gescand na exploitatie van CVE-2026-41940, met op 1 mei alleen al meer dan vijftienduizend nieuwe kwaadaardige cPanel hosts in één dag. Op hetzelfde moment publiceerde ShinyHunters de gegevens van 215.600 gasten van luxehotelgroep Aman Resorts en bevestigde Canonical een aanhoudende DDoS aanval op de Ubuntu webinfrastructuur door de Iran gelinkte groep 313 Team. Onderzoekers van Check Point Research en Halcyon maakten bekend dat de VECT 2.0 ransomware in de praktijk als wiper functioneert, waardoor bestanden onherstelbaar vernietigd worden zelfs na betaling van losgeld. Cybercrimeinfo ontdekte op het darkweb dat de criminele groep FulcrumSec gestolen data publiceert van Raptor Supplies, een Britse leverancier met een Nederlandse vestiging in Wemeldinge. Nieuw verschenen ransomwaregroep CMD Organization postte zijn eerste twee slachtoffers in een veilingformaat. En het Martini Ziekenhuis in Groningen bevestigde na drie weken volledig herstel van het patiëntenportaal Mijn Martini, getroffen door de ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft op 7 april.