Russische sabotage van luchtverkeer en digitale belegering van lokale besturen

Gepubliceerd op 15 december 2025 om 12:45

Blijf cyberdreigingen voor met onze dagelijkse update. Kies het formaat dat bij jou past, een korte video (5 min) voor het overzicht, een podcast (3 min) voor onderweg, of de uitgebreide analyse (15 min) voor meer diepgang.

De presentatie is tevens beschikbaar via YouTube.

Het journaal is tevens beschikbaar via Spotify of YouTube.

Powered by RedCircle

De podcast is tevens beschikbaar via Spotify of YouTube.

Powered by RedCircle

De afgelopen dagen werd het digitale landschap gedomineerd door een verontrustende mix van statelijke actoren die kritieke infrastructuren bestookten en opportunistische criminelen die misbruik maakten van alledaagse technologie. Terwijl in onze directe omgeving lokale overheden en nationale systemen onder vuur lagen door politiek gemotiveerde aanvallen, kwamen elders grootschalige datalekken en innovatieve malwarecampagnes aan het licht. Het beeld dat naar voren komt is er een van een steeds complexer slagveld waarin de grens tussen fysieke veiligheid en digitale kwetsbaarheid steeds verder vervaagt. Vooral in Nederland en België was de impact van deze mondiale dreigingen direct voelbaar door gerichte verstoringen en incidenten met publieke voorzieningen.

Ontregelde militaire rekrutering en lekke stadsfonteinen

De tastbare gevolgen van cyberaanvallen werden pijnlijk duidelijk in verschillende sectoren. In Rusland is het militaire rekruteringssysteem voor maanden uitgeschakeld na een succesvolle hack op ontwikkelaar Micord. Aanvallers wisten niet alleen de gegevens van meer dan dertig miljoen dienstplichtigen buit te maken, maar vernietigden ook de broncode en backups, waardoor het oproepen van nieuwe soldaten nagenoeg onmogelijk is geworden. Dichter bij huis bleek hoe kwetsbaar de ‘slimme stad’ kan zijn, een Russische groepering wist in 2024 de controle over te nemen van een openbare waterfontein in een Nederlandse stad door in te breken op het besturingssysteem. Hoewel de fysieke schade beperkt bleef, fungeerde de fontein als een potentieel toegangspunt tot bredere stedelijke netwerken. Ook consumentenelektronica bleek niet veilig; onderzoekers toonden aan dat Amazon Kindle gebruikers via een gemanipuleerd audioboek volledig overgenomen konden worden, waarbij inloggegevens werden gestolen. Daarnaast kampte de Zuid-Koreaanse retailer Coupang met een enorm datalek waarbij de gegevens van bijna 34 miljoen klanten werden blootgesteld door toedoen van een ex werknemer die onterecht toegang behield. In de Verenigde Staten rapporteerden kleine bedrijven intussen dat zij gedwongen zijn hun prijzen te verhogen om de kosten van dergelijke cyberincidenten te dekken, wat effectief neerkomt op een verborgen 'cyberbelasting' voor de klant.

Verouderde browsers in voertuigen en gaten in vitale drivers

Onderzoekers en leveranciers hebben de afgelopen uren gewaarschuwd voor een reeks ernstige beveiligingslekken. Een opvallend onderzoek van de KU Leuven bracht aan het licht dat de ingebouwde browsers in veel slimme apparaten, zoals televisies en voertuigen, vaak jarenlang geen updates ontvangen en daardoor een groot risico vormen voor gebruikers die hiermee het internet opgaan. Op softwaregebied moesten ontwikkelaars direct aan de slag met patches voor React Server Components, waar kwetsbaarheden werden ontdekt die kunnen leiden tot het vastlopen van servers of het lekken van broncode. Ook grote techbedrijven kwamen in actie, Apple bracht updates uit voor WebKit om gaten te dichten die actief werden misbruikt in aanvallen op iPhones en iPads. Tegelijkertijd waarschuwde CISA voor een kritieke 'zeroday' in de Windows Cloud Files Mini Filter Driver, waarmee aanvallers volledige systeemrechten kunnen verkrijgen, en plaatste het een ernstige kwetsbaarheid in Sierra Wireless routers op de lijst van actief misbruikte lekken. Uit data van honeypot sensoren blijkt verder dat in onze regio specifiek verouderde Zyxel routers, Citrix NetScaler systemen en Metabase software onverminderd populair blijven als doelwit voor ransomware aanvallen.

Malafide hulpprogramma’s en handel in servertoegang

Criminelen zetten steeds geavanceerdere methoden in om systemen binnen te dringen, waarbij ze zich nu specifiek richten op de tools die ontwikkelaars en onderzoekers gebruiken. Er is een campagne ontdekt op GitHub waarbij kwaadwillenden zich voordoen als aanbieders van legitieme OSINT- en GPT-hulpprogramma's. In werkelijkheid installeren deze repositories de gevaarlijke PyStoreRAT malware, die ontworpen is om cryptovaluta te stelen en detectie te ontwijken. Daarnaast is er een nieuwe variant malware opgedoken die zich specifiek richt op de Safari browser in macOS om inloggegevens te stelen. Ook phishing blijft een hardnekkig probleem; een nieuwe golf emails misbruikt het abonnementensysteem van PayPal om slachtoffers te misleiden met levensechte, maar valse aankoopbevestigingen. Op het dark web floreert ondertussen de handel in gestolen toegang, er werd een bulkpartij van 750 Linux servers aangeboden voor achtduizend dollar, en op hackerforums verschenen de inloggegevens van bijna negentienduizend WordPress beheerdersaccounts. Securitybedrijf Link11 voorspelt bovendien dat DDoS aanvallen in de nabije toekomst steeds vaker zullen dienen als afleidingsmanoeuvre voor complexere inbraken, waarbij de inzet van AI door aanvallers de verdediging verder onder druk zal zetten.

Historische cryptomunten en vertraagde leeftijdscontrole

Op het gebied van opsporing en handhaving waren er opmerkelijke bewegingen zichtbaar. Analisten zagen voor het eerst in jaren activiteit in bitcoin wallets die gelinkt zijn aan de beruchte, opgedoekte marktplaats Silk Road. Er werd voor ruim drie miljoen dollar aan bitcoin verplaatst, wat speculaties voedt over de vraag of deze fondsen in handen zijn van de overheid, oude beheerders of hackers. Een succesvolle samenwerking tussen de FBI en de dienst 'Have I Been Pwned' leidde tot de toevoeging van maar liefst 630 miljoen gecompromitteerde wachtwoorden aan de database, afkomstig uit diverse onderzoeken naar cybercriminaliteit. Op Europees niveau loopt de technologische handhaving echter vertraging op. De aangekondigde Europese app voor leeftijdscontrole, bedoeld om minderjarigen te beschermen tegen schadelijke content, laat langer op zich wachten en zal pas begin 2026 in de eerste lidstaten worden getest. Experts benadrukken dat naast technische drempels ook digitale opvoeding cruciaal blijft.

Politieke ontwrichting bij de buren en digitale aanvallen op provincies

De digitale strijd tussen staten en politieke actoren verhardt zich en treft vitale processen. Duitsland heeft met de beschuldigende vinger naar de Russische militaire inlichtingendienst (GRU) gewezen voor een cyberaanval op de nationale luchtverkeersleiding en pogingen tot verkiezingsinmenging via desinformatiecampagnes. Deze hybride oorlogsvoering heeft als doel democratische processen te ondermijnen. Deze geopolitieke spanningen vertaalden zich ook direct naar grootschalige verstoringen in de Benelux. De hacktivistische groepering NoName heeft een gecoördineerde aanval uitgevoerd op diverse Belgische doelwitten. Websites van de stad Antwerpen, de provincies Luik, Limburg en Vlaams-Brabant, en die van Wallonië werden bestookt met DDoS aanvallen. Ook specifieke gemeenten zoals Bever, Ronse en Kraainem, evenals strategische organisaties zoals luchtvaartbedrijf SABCA, de KU Leuven en de overheidsdienst Tax-on-web moesten het ontgelden. Deze acties onderstrepen hoe lokale besturen en essentiële dienstverleners direct in de vuurlinie liggen van internationale conflicten.

Plannen voor onafhankelijke digitale overheidsinfrastructuur

In reactie op de toenemende dreigingen en de afhankelijkheid van buitenlandse technologieleveranciers, zet de overheid stappen naar meer autonomie. Het Nederlandse demissionaire kabinet is akkoord gegaan met een plan om de digitale soevereiniteit te versterken. De kern van deze strategie is het vergroten van de controle over de eigen ICT systemen en data, onder meer door het gebruik van open standaarden en open source software te stimuleren. Dit moet 'vendor lock-ins' voorkomen en ervoor zorgen dat overheidsdata onder Europees recht bewaard blijft. Het initiatief sluit aan bij een breder Europees consortium dat streeft naar een onafhankelijker digitaal ecosysteem, zodat lidstaten weerbaarder zijn tegen zowel geopolitieke druk als technische verstoringen.

Dit was het voor vandaag! Tot morgen! En als je het interessant vond, stuur het dan door naar je vrienden en collega’s.

Ontdek meer over cybercrime en het darkweb in onze uitgebreide bibliotheek. Voor een gestructureerd overzicht van relevante onderwerpen kun je terecht op onze onderwerpenpagina, waar je een alfabetisch gerangschikte lijst vindt.

Bron: Cybercrimeinfo, ondezoeksteam

Recente journalen

Week 26 2026

Belgische Staatsveiligheid gehackt, SRA op leaksite

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van zaterdag 20 tot en met maandag 22 juni. De Belgische inlichtingendienst bleek via een lek bij een toeleverancier te zijn getroffen, de Nederlandse accountantskoepel SRA verscheen op de leaksite van LockBit 5, en Fortinet gaf nu ook zelf een dringende waarschuwing uit over de FortiBleed campagne. Daarnaast legde ESET de werkwijze van de ransomwaregroep Gentlemen bloot, doken nieuwe kwetsbaarheden op die directe actie vragen, en speelden oplichters in op de zomervakantie, de belastingaangifte en de Wereldbeker. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »
Week 25 2026

Financiën gehackt via zeroday, politie rolt SocGholish op

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van donderdag 18 en vrijdag 19 juni. Het Ministerie van Financiën maakte bekend dat het in maart via een onbekend lek werd gehackt, de Nederlandse politie haalde samen met internationale partners het beruchte SocGholish netwerk offline, en de inloggegevens van bijna 74.000 Fortinet firewalls bleken op straat te liggen. Daarnaast bracht F5 twee kritieke noodpatches uit voor de webserver NGINX, liep kunstmatige intelligentie als wapen, zwakke plek en geopolitiek drukmiddel door het hele dreigingsbeeld, en kreeg een fraudeur met deepfakes een stevige celstraf. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

The Gentlemen treft NL en BE, banktrojan belaagt 217 apps

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van dinsdag 16 tot en met woensdag 17 juni. De ransomwaregroep The Gentlemen claimde in twee dagen een Nederlands en een Belgisch bedrijf, het Amsterdamse modemerk Patta dook op de afpersingssite van LockBit op, en de financiële geschillencommissie Kifid legde de bewijslast bij bankhelpdeskfraude nadrukkelijk bij de bank. Verder werden twee kwetsbaarheden in veelgebruikte webhosting actief misbruikt, liep kunstmatige intelligentie als rode draad door het dreigingsbeeld, en verstopten spionnen en ransomwaregroepen hun verkeer in vertrouwde infrastructuur. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Velvet Ant tien jaar in inlogsoftware, Consultic gehackt

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van zaterdag 13 tot en met maandag 15 juni. Een Chinese spionagegroep bleek bijna tien jaar onzichtbaar in de inlogsoftware van een geïsoleerd netwerk te zitten, het Belgische bedrijf Consultic werd getroffen door ransomware en een vermeende dataset van Colruyt dook op het darkweb op. Verder dwong de Amerikaanse overheid Anthropic om twee van zijn krachtigste AI modellen voor buitenlanders af te sluiten, doken er twee software lekken op die jarenlang onopgemerkt bleven, en boekte de opsporing een sterke week met een schuldbekentenis in de Conti zaak en de ontmanteling van het phishingplatform Sniper Dz. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »
Week 24 2026

Phishing van eigen kredietbank, Ivanti Sentry misbruikt

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van donderdag 11 en vrijdag 12 juni. Cliënten van Kredietbank Limburg kregen phishingmails die werkelijk van hun eigen kredietbank kwamen, het kritieke lek in Ivanti Sentry ging in één dag van een waarschuwing van het NCSC naar bevestigd misbruik met een spoeddeadline van CISA, en een internationale politieactie ontmantelde de witwasdienst AudiA6 die ruim 380 miljoen dollar aan criminele opbrengsten verwerkte. Daarnaast bevestigt een universiteit 454.600 getroffen studenten in de PeopleSoft campagne van ShinyHunters, en toont onderzoek van Anthropic dat AI de tijd tussen patch en werkende exploit terugbrengt van weken naar uren. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Check Point VPN met Qilin, phishing bij Vlaamse hotels

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van dinsdag 9 en woensdag 10 juni. Een kritiek lek in de VPN van Check Point wordt actief misbruikt en mondt in minstens één geval uit in Qilin ransomware, bijna honderd Vlaamse hotels worden getroffen door phishing met betaalverzoeken die tot in detail kloppen, en een internationale politieactie haalt de criminele dienst First VPN offline. Daarnaast zien we een recordronde patches van Microsoft, een autonome agent die eigenhandig kwetsbaarheden vindt, en aanvallers die zich steeds vaker richten op de mensen die software bouwen. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Altijd op de hoogte

Ontvang dagelijks het Cyber Journaal tussen 12:00 en 14:00 uur (behalve op zondag). Schrijf je in en ontvang het automatisch in je mailbox:

Door de drukte kan het wat langer duren voordat het inschrijfformulier wordt geladen.