S02E08
De afgelopen 72 uur werd het cyberdomein gedomineerd door een samenspel van geopolitieke manoeuvres en criminelen die de grenzen tussen fysieke diefstal en digitale criminaliteit doen vervagen. Terwijl de Europese Commissie concrete stappen voorbereidt om Chinese technologie uit vitale systemen te weren, zien we in de Benelux hoe de handel in gestolen fysieke goederen zich verplaatst naar online platforms. Tegelijkertijd worden organisaties wereldwijd geconfronteerd met ernstige kwetsbaarheden in essentiële netwerkapparatuur en cloudomgevingen, wat de noodzaak voor acute waakzaamheid bij zowel overheden als bedrijven onderstreept.
Juridische dienstverlening en activisme onder vuur naast grootschalige datadiefstal
In de juridische sector is het Luxemburgse advocatenkantoor SJL Jimenez Lunz getroffen door een cyberaanval met de MS13-089 ransomware, waarbij mogelijk gevoelige cliëntinformatie is buitgemaakt. Een opvallende vermenging van fysieke en digitale criminaliteit doet zich voor in Nederland na een vrachtwagenoverval in Barendrecht, waarbij voor 400.000 euro aan thuisbatterijen van fabrikant HomeWizard werd gestolen. De buit duikt nu tegen dumpprijzen op via handelsplatforms als Marktplaats en Bol, wat de fabrikant dwingt te waarschuwen voor heling. Ook de activistische website ICE List, opgericht door de in Nederland wonende Dominick Skinner, is doelwit geworden van een zware DDoS aanval nadat zij identiteitsgegevens van Amerikaanse federale agenten publiceerden. In Canada is de financiële sector opgeschrikt door een datalek bij investeringswaakhond CIRO, waardoor de gegevens van 750.000 beleggers zijn blootgesteld aan potentiële phishingaanvallen.
Lokale infrastructuurrisico’s en kritieke lekken in wereldwijde bedrijfssoftware
Uit recente data van honeypotsensoren blijkt dat aanvallers zich in Nederland momenteel specifiek richten op kwetsbaarheden in Metabase en Citrix NetScaler, terwijl in België systemen die draaien op het ThinkPHP5 framework zwaar worden bestookt. Een wereldwijd risico vormt de zeroday kwetsbaarheid in Cisco Secure Email Gateways, die al sinds eind vorig jaar wordt misbruikt door de Chinese hackersgroep UAT-9686 en waarvoor nu dringende patches beschikbaar zijn. Ook voor gebruikers van Android toestellen is er werk aan de winkel na de ontdekking van 'zero click' exploits in de Dolby audiocodec, waarmee aanvallers zonder interactie de controle kunnen overnemen. In de cloudomgeving heeft een configuratiefout in AWS CodeBuild geleid tot de onbedoelde blootstelling van diverse interne GitHub repositories van Amazon zelf. Daarnaast blijven malafide browserextensies een hardnekkig probleem; de GhostPoster campagne is nog steeds actief met 17 extensies, en nieuwe frauduleuze add ons richten zich specifiek op het overnemen van accounts op HR platformen zoals Workday.
Destructieve wissers en geavanceerde misleiding via vertrouwde kanalen
Het Belgische Centrum voor Cyberveiligheid waarschuwt voor een toename van wiper aanvallen, die in tegenstelling tot ransomware gericht zijn op de totale vernietiging van data in plaats van financieel gewin. Consumenten moeten extra alert zijn op een nieuwe vorm van phishing waarbij oplichters misbruik maken van de legitieme factuurfunctie van PayPal om via officiële notificaties geld te eisen, naast een stroom van valse boetes uit naam van het CJIB en MijnOverheid. De criminele dienstverlening professionaliseert verder met de lancering van STARKILLER, een platform dat criminelen helpt geavanceerde multifactor authenticatie te omzeilen. Ook de dreiging van infostealers evolueert; de nieuwe malware CastleLoader richt zich specifiek op kritieke infrastructuur in Europa, terwijl de dreigingsactor CHONG toegang tot telecomnetwerken en databases te koop aanbiedt. Zorgen zijn er tevens over misbruik van AI, waarbij expertisecentrum Offlimits een explosieve stijging meldt van met AI gegenereerd misbruikmateriaal, wat platforms dwingt tot strengere regels.
Arrestaties in ransomwarekartel en blootlegging van criminele infrastructuur
Duitse en Oekraïense autoriteiten hebben een belangrijke slag geslagen in de strijd tegen ransomware met invallen in Oekraïne gericht tegen de beruchte Black Basta groep. Hierbij is de vermoedelijke leider, de 36 jarige Rus Oleg Nefedov, geïdentificeerd en zijn twee verdachten opgespoord die gespecialiseerd waren in het kraken van toegangscodes. Ook op digitaal vlak boeken onderzoekers succes; door een kwetsbaarheid in het beheerpaneel van de infostealer StealC uit te buiten, kon beveiligingsbedrijf CyberArk de locatiegegevens van de beheerders in Oekraïne en Rusland achterhalen. Dit toont aan dat de software die criminelen gebruiken zelf niet vrij is van bugs en dat deze fouten effectief tegen hen kunnen worden ingezet.
Politieke onrust en spionagecampagnes rond energienetwerken
De Europese Commissie bereidt een voorstel voor om Chinese netwerkapparatuur en zonnepanelen te weren uit kritieke infrastructuur, een maatregel met grote impact gezien het marktaandeel van Chinese leveranciers. De vrees voor spionage wordt versterkt door de ontdekking van de LotusLite malwarecampagne, die door Chinese staatshackers wordt ingezet tegen Amerikaanse doelen en verband houdt met de situatie in Venezuela. Daar melden media, waaronder The New York Times, dat een Amerikaanse cyberaanval de stroomvoorziening en radarsystemen platlegde voorafgaand aan de militaire operatie waarbij president Maduro begin januari gevangen werd genomen. Ook Iran kampt met ernstige internetverstoringen die de economie ontwrichten. In een poging de Europese autonomie in de ruimte te vergroten, werken Eutelsat en startup MaiaSpace samen aan een eigen satellietnetwerk als tegenhanger van het Amerikaanse Starlink.
Zorgen over digitale afhankelijkheid en integriteit van verkiezingen
Demissionair minister Hermans waarschuwt voor de risico's die ontstaan doordat het Nederlandse energiesysteem te afhankelijk is van buitenlandse clouddiensten. Soortgelijke zorgen over digitale soevereiniteit klinken rondom de mogelijke overname van de beheerder van DigiD door een Amerikaans technologiebedrijf. Op gemeentelijk niveau blijkt uit onderzoek dat er bij verkiezingen gebruik wordt gemaakt van apps die risico's vormen voor de integriteit van het stemproces. TikTok heeft aangekondigd accounts van kinderen onder de 13 jaar in Europa te blokkeren om te voldoen aan strengere regels. Ondertussen hebben onderzoekers de mythe ontkracht dat smartphones gesprekken afluisteren voor advertentiedoeleinden; datamining op basis van gedrag blijkt al effectief genoeg. Tot slot oordeelde een Amerikaanse rechter dat het bestuur van CrowdStrike niet misleidend heeft gehandeld rondom de wereldwijde storing van juli 2024, waardoor de rechtszaak van aandeelhouders is verworpen.
Dit was het voor vandaag! Tot morgen! En als je het interessant vond, stuur het dan door naar je vrienden en collega’s.
Ontdek meer over cybercrime en het darkweb in onze uitgebreide bibliotheek. Voor een gestructureerd overzicht van relevante onderwerpen kun je terecht op onze onderwerpenpagina, waar je een alfabetisch gerangschikte lijst vindt.
Bron: Cybercrimeinfo, ondezoeksteam
Altijd op de hoogte
Ontvang het Cyber Journaal meerdere keren per week, doorgaans tussen 12:00 en 14:00 uur. Schrijf je in en ontvang het automatisch in je mailbox.
Door de drukte kan het soms iets langer duren voordat het inschrijfformulier wordt geladen.
Recente journalen
6 zero days gedicht, Fancy Bear valt aan en strijd om DigiD
In de afgelopen twee dagen is opnieuw een flinke stroom cybersecuritynieuws naar buiten gekomen. Microsoft heeft met Patch Tuesday van februari zes actief misbruikte zero day kwetsbaarheden gedicht, terwijl de Russische spionagegroep Fancy Bear via een andere Microsoft kwetsbaarheid Oost-Europese overheden aanvalt. In Nederland woedt het debat over de mogelijke overname van cloudprovider Solvinity door een Amerikaans bedrijf, wat vragen oproept over de veiligheid van DigiD. Ondertussen pakt de politie door met een derde arrestatie rond de JokerOTP phishingtool en eist het OM celstraffen tot acht jaar voor bankhelpdeskfraude. Op het internationale toneel haalden onderzoekers Noord-Koreaanse hackers uit de anonimiteit die met deepfake Zoom calls crypto executives targeten, en blijkt een nepwebsite van 7-Zip computers stilletjes om te bouwen tot proxyservers.
AP gehackt via Ivanti, meldkamers uit en Chinese spionage onthuld
In de afgelopen drie dagen is weer veel cybersecuritynieuws naar buiten gekomen dat laat zien hoe breed het digitale dreigingslandschap inmiddels reikt. Zo werd bekend dat de Autoriteit Persoonsgegevens en de Raad voor de rechtspraak zijn gehackt via Ivanti kwetsbaarheden, vielen in Nederland de meldkamers tijdelijk uit en onthulden inlichtingendiensten wereldwijd nieuwe operaties van aan China gelieerde dreigingsactoren. Daarnaast blijven ransomwaregroepen actief, worden kritieke kwetsbaarheden in veelgebruikte software misbruikt en nemen opsporingsdiensten steeds vaker succesvol actie tegen cybercriminelen.
Privacyboetes bij Nederlandse gemeenten en medische vertraging door datalek in Rijswijk en Amerikaanse acties tegen Iran en Chinese spionage in Europa
In de afgelopen achtenveertig uur is de kwetsbaarheid van digitale infrastructuren pijnlijk duidelijk geworden door een aaneenschakeling van datalekken en gerichte aanvallen. Terwijl toezichthouders strenger optreden tegen onzorgvuldige dataverwerking blijven internationale dreigingsactoren zoeken naar zwakke plekken in software die door miljoenen mensen wordt gebruikt. De incidenten tonen aan dat zowel technologische tekortkomingen als menselijk handelen grote maatschappelijke gevolgen kunnen hebben.
Celstraf voor Mechelse phishingbroers en datalek bij zorginstelling in Tilburg
De afgelopen dagen werd het digitale landschap getekend door een verontrustende trend waarbij hackers zich niet langer beperken tot het versleutelen van data, maar overgaan tot directe intimidatie van individuen en gezinnen. Terwijl softwareleveranciers worstelen met complexe aanvallen op hun updateprocessen en ontwikkelomgevingen, zien we dat zowel criminele bendes als statelijke actoren misbruik maken van fundamentele vertrouwensrelaties in de toeleveringsketen om vitale infrastructuur en kwetsbare burgers te raken.
Ouders in België benaderd door hackers en datalek bij scholingsfonds in Den Haag
De afgelopen dagen werd het digitale landschap gedomineerd door een verharding in cybercriminaliteit, waarbij aanvallers zich steeds vaker richten op zowel bedrijven als individuen. Terwijl overheden en bedrijven worstelen met de nasleep van hacks en spionage, zien we dat vooral kwetsbare groepen, zoals ouders van schoolgaande kinderen en softwareontwikkelaars, doelwit worden van gerichte aanvallen. Ook de geopolitieke spanning is voelbaar in de vorm van digitale sabotage en spionage door statelijke actoren.
Sabotage Pools stroomnet en datalek Nederlandse huisartsenpost naast loonproblemen in Belgische zorg
De gebeurtenissen van de afgelopen 48 uur tonen aan hoe diep digitale kwetsbaarheden kunnen ingrijpen in zowel de nationale veiligheid als de persoonlijke levenssfeer. Terwijl ziekenhuizen bij onze zuiderburen kampen met de directe gevolgen van recente gijzelsoftware, worden Nederlandse patiënten geconfronteerd met datalekken bij hun huisartsenpost. Internationaal zien we een verharding in cyberconflicten, waarbij energievoorzieningen doelwit zijn van gecoördineerde sabotage en regeringsleiders in de regio waarschuwen voor spionagepraktijken, zelfs door bevriende naties.