S02E12
De afgelopen dagen werden gedomineerd door onthullingen over grootschalige spionagecampagnes en zorgwekkende beveiligingslekken in vitale systemen. Terwijl statelijke actoren hun digitale wapenarsenaal vernieuwen met moeilijk te detecteren frameworks, maken opportunistische criminelen opnieuw gebruik van gijzelsoftware om databases wereldwijd plat te leggen. In de Lage Landen groeit de bezorgdheid over de digitale weerbaarheid van fysieke infrastructuur en de privacy van burgers, terwijl wetshandhavers internationaal successen boeken met zowel innovatieve lokwebsites als traditioneel speurwerk.
Datalekken bij streamingdiensten en privacyschendingen door overheidspersoneel
Muziekdienst SoundCloud is getroffen door een omvangrijk datalek waarbij de gegevens van naar schatting dertig miljoen gebruikers op straat zijn beland. Aanvallers wisten via een onbeveiligd dashboard voor aanvullende diensten onder meer emailadressen en locatiegegevens buit te maken, waarna een deel van de dataset verscheen op een zoekmachine voor gestolen data. In eigen land luidde de Autoriteit Persoonsgegevens de noodklok over Nederlandse gemeenten, waar het intern toezicht faalt bij het opsporen van ambtenaren die onrechtmatig persoonsgegevens van burgers inzien. Ook de sportwereld bleef niet gespaard, het X account van voormalig wielrenner Tom Dumoulin werd gekaapt om dubieuze crypto investeringen te promoten, terwijl sportmerk Nike een datalek bevestigde op de klokkenluiderssite Worldleaks. Een opvallend incident in Frankrijk trof de jagersfederatie in Bas Rhin, waar een cyberaanval de gegevens van een miljoen leden blootlegde. Dit leidde tot grote onrust onder de leden, die vrezen dat hun thuisadressen nu bekend zijn bij criminelen die uit zijn op wapendiefstal. In Zweden kreeg softwarebedrijf SportAdmin een forse boete opgelegd na een SQL injectie waarbij de gegevens van talloze sportclubleden, waaronder kinderen, werden gestolen.
Kritieke lekken in mailservers en industriële beheersystemen
Het Nationaal Cyber Security Centrum heeft gewaarschuwd voor ernstige kwetsbaarheden in Citrix ADC en Gateway, die kwaadwillenden in staat stellen systemen volledig over te nemen. Beheerders wordt met klem geadviseerd direct te patchen en actief te monitoren op misbruik. Een specifiek lek in SmarterMail servers, aangeduid als CVE-2026-23760, wordt momenteel actief misbruikt om beheerderswachtwoorden te resetten; scans tonen aan dat ruim zestig servers in Nederland hierdoor direct gevaar lopen. Ook de populaire compressiesoftware WinRAR bevat een kritieke fout die door Russische en Chinese staatsactoren wordt ingezet om via gemanipuleerde archiefbestanden malware te verspreiden. Fortinet waarschuwde voor een lek in hun cloudplatform waardoor aanvallers de authenticatie kunnen omzeilen en toegang krijgen tot firewalls. In de industriële hoek zijn zorgwekkende gaten gevonden in systemen van Festo en Schneider Electric, wat operationele processen in fabrieken in gevaar kan brengen. Microsoft bracht met spoed noodpatches uit voor zeroday kwetsbaarheden in Office en Windows die reeds werden uitgebuit, terwijl VMware kampte met een heap overflow in vCenter Server die een bijna perfecte risicoscore kreeg.
Terugkeer van databasegijzeling en misleiding via deepfakes
Ondanks een eerdere afname van het aantal meldingen, is de 'MongoDB apocalyps' terug van weggeweest. Criminelen scannen het internet systematisch op onbeveiligde databases, wissen de inhoud en laten een losgeldnota achter, waarbij bedrijven door foute Docker configuraties vaak onbewust slachtoffer worden. Chinese spionagegroepen hebben hun tactieken verfijnd met het nieuwe 'Peckbirdy' framework, dat hen in staat stelt flexibel malware te beheren en detectie te ontwijken. Een andere groep, HoneyMyte, zet vernieuwde CoolClient malware in via besmette USB sticks om spionage uit te voeren. Een verontrustende trend is de inzet van deepfake technologie tijdens live Zoom vergaderingen, waarbij aanvallers de identiteit van collega's aannemen om informatie te stelen. Daarnaast verspreiden criminelen malware via websites die legitieme tools zoals Notepad++ en 7 Zip nabootsen. Ontwikkelaars zijn eveneens doelwit, via gekaapte GitHub repositories en malafide npm pakketten zoals 'G_Wagon' proberen hackers ontwikkelomgevingen binnen te dringen. Ook waarschuwen experts voor een nieuwe malwaretoolkit genaamd 'SyncFuture', die zich specifiek richt op het misbruiken van legitieme beveiligingssoftware.
Fysieke arrestaties en digitale valstrikken voor zware criminelen
De politie in het Belgische Lier waarschuwt voor een bende die zich voordoet als medewerkers van de Christelijke Mutualiteit om via huisbezoeken bij kwetsbare slachtoffers spullen en geld te stelen. In Rotterdam is een 37 jarige man veroordeeld tot een celstraf voor het oplichten van ouderen door zich voor te doen als bankmedewerker, een methode die volgens het Openbaar Ministerie diepe sporen nalaat bij de slachtoffers. In de Verenigde Staten klagen autoriteiten verdachten aan voor 'ATM jackpotting', waarbij geldautomaten werden gehackt om grote hoeveelheden contant geld uit te spugen. Een opmerkelijk digitaal succes werd geboekt met een Roemeense website die zich presenteerde als marktplaats voor huurmoordenaars; de site bleek een honeypot die leidde tot de identificatie van personen die bereid waren te betalen voor geweldsmisdrijven. Ondertussen reorganiseert de Britse politie haar cybercrime aanpak grondig om sneller te kunnen reageren op digitale dreigingen, en overweegt Zweden de strafrechtelijke leeftijd te verlagen naar dertien jaar om jonge cybercriminelen aan te kunnen pakken.
Kwetsbare waterwerken en strijd om digitale soevereiniteit
De digitale beveiliging van de Nederlandse waterinfrastructuur blijkt onder de maat, zo waarschuwt TNO na ketenanalyses. Verouderde besturingssystemen bij sluizen en bruggen maken deze objecten kwetsbaar voor sabotage, wat in het hoogwaterseizoen tot rampzalige gevolgen kan leiden. De gemeente Amsterdam worstelt met haar digitale autonomie na de overname van cloudleverancier Solvinity door een Amerikaanse partij, wat vragen oproept over de zeggenschap over overheidsdata. In Duitsland looft de overheid een miljoen euro beloning uit voor de gouden tip over de sabotage die leidde tot een grootschalige stroomuitval in Berlijn. Aan de oostgrens bouwt de NAVO aan een geautomatiseerde verdedigingslinie met sensoren en drones om Russische bewegingen vroegtijdig te detecteren. Daarnaast richten Noord-Koreaanse hackers van de Lazarus groep hun pijlen op Europese dronefabrikanten om technologie te stelen. Ook Chinese witwaspraktijken via cryptovaluta nemen toe, wat leidt tot een roep om strengere internationale handhaving.
Investeringen in kwantumtech en juridische strijd om datagebruik
De Nederlandse overheid trekt ruim negen miljard euro uit voor de ontwikkeling van 'Quantum Valley', met als doel een internationale koploper te worden in kwantumtechnologie en de afhankelijkheid van buitenlandse techreuzen te verkleinen. In Oostenrijk heeft de privacytoezichthouder geoordeeld dat Microsoft moet stoppen met het illegaal volgen van scholieren via trackingcookies in educatieve software. Meta heeft in een rechtszaak aangespannen door Bits of Freedom bakzeil gehaald en belooft gebruikers meer controle te geven over hun tijdlijnen. In Frankrijk zet het parlement een vergaande stap door in te stemmen met een verbod op sociale media voor kinderen onder de vijftien jaar, in een poging hun mentale gezondheid te beschermen. Ondertussen liggen navigatie apps zoals Waze en Google Maps onder vuur vanwege het verzamelen van grote hoeveelheden gebruikersdata, en waarschuwt de Britse overheid dat een gebrek aan AI investeringen en inzicht de arbeidsmarkt negatief kan beïnvloeden.
Dit was het voor vandaag! Tot morgen! En als je het interessant vond, stuur het dan door naar je vrienden en collega’s.
Ontdek meer over cybercrime en het darkweb in onze uitgebreide bibliotheek. Voor een gestructureerd overzicht van relevante onderwerpen kun je terecht op onze onderwerpenpagina, waar je een alfabetisch gerangschikte lijst vindt.
Bron: Cybercrimeinfo, ondezoeksteam
Altijd op de hoogte
Ontvang het Cyber Journaal meerdere keren per week, doorgaans tussen 12:00 en 14:00 uur. Schrijf je in en ontvang het automatisch in je mailbox.
Door de drukte kan het soms iets langer duren voordat het inschrijfformulier wordt geladen.
Recente journalen
Odido ShinyHunters aanval, TeamPCP Jenkins en INT offline
In de periode van dinsdag 12 mei tot en met woensdag 13 mei 2026 deelde Odido voor het eerst gedetailleerde informatie over hoe ShinyHunters erin slaagde de gegevens van 6,2 miljoen klanten te stelen via een telefoontje naar de klantenservice. Terwijl CEO Søren Abildgaard compensatie afwees en een massaclaim in voorbereiding is, escaleert de dreigingsgroep TeamPCP haar supply chain aanvallen met gecompromitteerde versies van de officiële Jenkins plugin van Checkmarx, honderden pakketten op npm en de Python client van Mistral. Ondertussen heeft het Instituut voor de Nederlandse Taal zijn websites offline gehaald na een hack op 5 mei en heeft het Openbaar Ministerie de operationele schade van de aanval op zijn Citrix omgeving van juli 2025 beschreven.
Universiteiten en ShinyHunters, Crimenetwork en TCLBanker
In de periode van vrijdag 8 mei tot en met zondag 10 mei 2026 kwamen meerdere universiteiten in contact met ShinyHunters over de gestolen Canvas data, terwijl Instructure opvallend afwezig bleef op de leksite van de groep. De BKA maakte definitief een einde aan het opnieuw opgestarte Crimenetwork en arresteerde de beheerder op Mallorca in samenwerking met de Spaanse autoriteiten. Ondertussen verspreidt de TCLBanker bankentrojan zich via WhatsApp en Outlook richting Europa, viel het Nederlandse constructiebedrijf VeriCon ten prooi aan de ransomwaregroep thegentlemen en publiceerden onderzoekers bewijs van haalbaarheid voor twee kritieke kwetsbaarheden in Linux containeromgevingen waarvoor nog geen patch beschikbaar is.
ShinyHunters Canvas 12 mei, 7 NL universiteiten, Animo IBAN
In de periode van 6 mei tot en met 7 mei 2026 ontsierden aanvallers van ShinyHunters de inlogportalen van meerdere universiteiten met een losgeldboodschap en verschoven zij de deadline voor de bij Canvas LMS gestolen data van 7 mei naar 12 mei 2026. Koepelorganisatie Universiteiten van Nederland bevestigde dat zeven grote universiteiten zijn getroffen, waaronder de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Belgische instellingen waaronder de Vrije Universiteit Brussel, Thomas More en Arteveldehogeschool meldden dat persoonsgegevens van studenten zijn buitgemaakt. Tegelijkertijd werden drie Belgische bedrijven in één dag slachtoffer van ransomware, trof een datalek bij sportketen Animo 105.000 Belgische klanten met bankgegevens, en publiceerde Microsoft en het Australian Cyber Security Centre waarschuwingen over drie parallelle ClickFix campagnes die via nep hulpartikelen macOS gebruikers en cryptowalletbezitters doelwit maken.
Canvas 44 NL instellingen gelekt, Edge wachtwoorden onveilig
In de periode van 4 mei tot en met 5 mei 2026 bevestigde Instructure, het Amerikaanse bedrijf achter onderwijsplatform Canvas, dat de groep ShinyHunters 3,65 terabyte aan persoonsgegevens heeft gestolen van 9.000 onderwijsinstellingen en 275 miljoen gebruikers wereldwijd. Van de getroffen instellingen bevinden zich 44 in Nederland, waaronder hogescholen, universiteiten en mbo instellingen verspreid over het land. ShinyHunters stelde een deadline van 6 mei voor betaling. Dezelfde groep publiceerde eerder in de week ook de persoonlijke gegevens van 119.200 Vimeo gebruikers na een mislukte afpersing via externe leverancier Anodot. Beveiligingsonderzoeker @L1v1ng0ffTh3L4N maakte op 29 april bekend dat Microsoft Edge alle opgeslagen wachtwoorden bij het opstarten direct als platte tekst in het procesgeheugen laadt, een gedrag dat Microsoft erkent als bewuste ontwerpkeuze. Via het netwerk van Cybercrimeinfo werd een actieve aanval via de ClickFix methode gesignaleerd op een website die circuleert onder internetgebruikers in Nederland, met al minstens één bevestigd slachtoffer. Kaspersky stelde vast dat de officiële website van Daemon Tools al wekenlang malware verspreidt via een supply chain aanval, waarbij een selecte groep slachtoffers waaronder overheden en fabrieken een remote access trojan heeft ontvangen.
cPanel 44.000 installaties gecompromitteerd, ShinyHunters lekt Aman Resorts en Raptor Supplies Wemeldinge op darkweb
In de periode van 1 mei tot en met 3 mei 2026 bevestigde de Shadowserver Foundation dat minimaal 44.000 IP-adressen van cPanel installaties actief zijn gescand na exploitatie van CVE-2026-41940, met op 1 mei alleen al meer dan vijftienduizend nieuwe kwaadaardige cPanel hosts in één dag. Op hetzelfde moment publiceerde ShinyHunters de gegevens van 215.600 gasten van luxehotelgroep Aman Resorts en bevestigde Canonical een aanhoudende DDoS aanval op de Ubuntu webinfrastructuur door de Iran gelinkte groep 313 Team. Onderzoekers van Check Point Research en Halcyon maakten bekend dat de VECT 2.0 ransomware in de praktijk als wiper functioneert, waardoor bestanden onherstelbaar vernietigd worden zelfs na betaling van losgeld. Cybercrimeinfo ontdekte op het darkweb dat de criminele groep FulcrumSec gestolen data publiceert van Raptor Supplies, een Britse leverancier met een Nederlandse vestiging in Wemeldinge. Nieuw verschenen ransomwaregroep CMD Organization postte zijn eerste twee slachtoffers in een veilingformaat. En het Martini Ziekenhuis in Groningen bevestigde na drie weken volledig herstel van het patiëntenportaal Mijn Martini, getroffen door de ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft op 7 april.
Kifid kantelt aansprakelijkheid bij bankhelpdeskfraude, Kanters Lieshout gehackt en AI coderingstools blijven dominant risico
De woensdag en donderdag van 29 en 30 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de afgelopen weken in een ander licht stellen. Het Kifid heeft de drempel voor "grof nalatig" bij bankhelpdeskfraude fors hoger gelegd, banken zijn voortaan vaker zelf aansprakelijk en moeten in beginsel het volledige niet toegestane bedrag terugbetalen, terwijl Belgische politiezones Minos, Rupel en Hekla infoavonden organiseren tegen een aanhoudende stijging van meldingen. Cybercrimeinfo verifieerde een tip over de overgenomen website van waterspecialist Kanters Lieshout, waar een opportunistische actor 0,1 bitcoin afpersing eist via Twitter contact, een ander profiel dan de gevestigde ransomwaregroepen die NL en BE de afgelopen weken raakten. En na de eerdere PocketOS-database-vernietiging in S02E51 zijn er nu vier nieuwe AI tool incidenten op een week tijd, Cursor met een onopgeloste extensiekwetsbaarheid (CursorJacking, CVSS 8.2), Jerry's Store dat zelf 345.000 creditcards openbaarde via een AI vibecoding fout, een gepatchte Gemini CLI met CVSS 10.0 score, en staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) die formeel waarschuwt tegen autonome AI assistenten zoals OpenClaw op systemen met persoonsgegevens. Daarnaast breidde de Mini Shai-Hulud campagne van TeamPCP uit van vier SAP CAP npm pakketten naar PyTorch Lightning op PyPI plus intercom-client en intercom-php op Packagist, vier ecosystemen tegelijk binnen 36 uur.