Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) ziet dat cybercriminelen zich vaker richten op supermarkten en groothandels. De brancheorganisatie neemt deze dreiging serieus en investeert volop in preventieve en detective maatregelen. Maar het tekort aan gekwalificeerd IT-personeel is wel een groot probleem. Dat schrijft het CBL in een 'position paper' (pdf) aan de Tweede Kamer. Dinsdag vinden er rondetafelgesprekken plaats over de digitale weerbaarheid van Nederland.
Voedselvoorziening
De koepelorganisatie voor supermarkten en groothandels in Nederland benadrukt dat velen bij het horen van de term ‘digitale weerbaarheid’ als eerste denken aan het beschermen van werknemer- en klantgegevens. Volgens het CBL is het logistieke proces minstens net zo belangrijk. “De supermarkten en groothandels zijn geen vitale voorziening, maar zijn uiteraard wel van maatschappelijk belang gezien hun rol in de voedselvoorziening van Nederland”, zo schrijft de organisatie aan de Tweede Kamer.
De levensmiddelenbranche is volgens het CBL een complex logistiek proces. De sector telt meer dan vijftig distributiecentra van waaruit honderden vrachtwagens naar de supermarkten, groothandels of online hubs vertrekken. Om deze infrastructuur op elkaar af te stemmen, zijn de processen en informatiestromen van verschillende bedrijven in de keten met elkaar verbonden. “Het is dus van groot belang dat deze informatiestromen voldoende beveiligd zijn”, zo benadrukt de brancheorganisatie. Hetzelfde geldt voor het wegennet en het betalingsverkeer.
Preventieve en detective
Sinds het uitbreken van de coronapandemie is het aantal cyberaanvallen vervijfvoudigd. Niet alleen ziekenhuizen, onderzoekslaboratoria en farmaceutische bedrijven zijn daar de dupe van: ook de levensmiddelensector heeft steeds vaker last van hackers en cybercriminelen. De ransomware-aanval op transportbedrijf Bakker Logistiek bewijst hoe kwetsbaar deze branche is. Door deze aanval stonden 250 vrachtwagens van het bedrijf stil en had de Albert Heijn enkele dagen lege kaasschappen.
De branche ziet dat het dreigingsniveau door cybercriminelen is toegenomen. Het CBL zegt dat ze deze ontwikkeling serieus neemt door te investeren in preventieve en detective maatregelen en cyberoefeningen te houden. Hierdoor tracht de brancheorganisatie de continuïteit van bedrijfsprocessen te waarborgen.
Vier aandachtspunten
Toch maakt de instantie zich zorgen over de digitale weerbaarheid van Nederland. In de position paper somt het CBL vier aandachtspunten op die, in haar ogen, extra aandacht verdienen van de regering.
- Om te beginnen is het niet duidelijk wie de coördinatie op zich neemt als er zich een grootschalig beveiligingsincident voordoet. “Heeft de overheid voldoende capaciteit (en specialiteit) in huis om een grote landelijke crisisstructuur op te zetten in tijden van crisis?”, zo vraagt de branchevertegenwoordiger zich hardop af.
- Een ander punt van aandacht is dat niet-vitale bedrijven minimaal geïnformeerd worden over actuele en relevante dreigingen. Het CBL hoopt dat de pilot van het Digital Trust Center (DTC) -waarbij bedrijven die niet actief zijn in de vitale sector toch actuele dreigingsinformatie ontvangen- een vervolg krijgt en hier meer geld voor wordt gereserveerd.
- Verder vraagt de brancheorganisatie of het mogelijk is om een structuur te ontwikkelen waarbij bedrijven van elkaar kunnen leren door lessen uit het verleden met elkaar te delen.
- Tot slot is er volgens het CBL “een aanhoudend tekort aan gekwalificeerd IT-personeel” en dat blijft een groot probleem.
Implementatie van de NIS2-richtlijn
Het levensmiddelenbureau hoopt dat de Tweede Kamer bij de implementatie van de NIS2-richtlijn gebruikmaakt van de kennis en expertise die aanwezig is in het bedrijfsleven. ‘NIS’ staat voor netwerk- en informatiesystemen. De Europese Commissie nam vorig jaar een herziene versie van de oorspronkelijke richtlijn aan. Het doel van deze richtlijn is om de digitale weerbaarheid van het Europese bedrijfsleven te vergroten. De vernieuwde richtlijn geldt niet alleen voor de vitale infrastructuur, maar ook bedrijven in bijvoorbeeld het afvalbeheer, ruimtevaart, chemie en voedingsindustrie.
De gesprekken over de digitale weerbaarheid van Nederland met de Tweede Kamer, vinden dinsdag 6 september plaats.
Havenbedrijf Rotterdam noemt cyberaanval ‘een reëel risico’
Het CBL is niet de enige instantie die een bijdrage levert aan de rondetafelgesprekken die morgen plaatsvinden. Het Havenbedrijf Rotterdam stuurde eveneens een document (pdf) met overwegingen naar de Tweede Kamer. Het havenbedrijf maakt zich zorgen over cyberaanvallen op en de digitale weerbaarheid van de Rotterdamse haven.
Zo’n 3.000 bedrijven wisselen onderling grote hoeveelheden informatie uit. Alleen zo kan het transport in de logistieke keten efficiënt op elkaar worden afgestemd. Tegelijkertijd is de Rotterdamse haven hierdoor een strategisch doelwit voor hackers en cybercriminelen. Havenbedrijf Rotterdam noemt een cyberaanval dan ook “een reëel risico”.
De organisatie pleit ervoor dat de overheid de regie op zich neemt als er zich een grootschalige calamiteit voordoet in de Rotterdamse haven.
Bron: digitaltrustcenter.nl, portofrotterdam.com, cbl.nl, tweedekamer.nl, vpngids.nl
AI-assistenten worden aanvalsoppervlak en de politie zoekt de stem achter de hack bij Odido
Deze week draait het cybernieuws om een ongemakkelijke waarheid, de hulpmiddelen die ontwikkelaars sneller en slimmer maken, zijn tegelijk een nieuw doelwit, een nieuw wapen en een bron van ruis geworden. Onderzoekers van Sophos, Wiz en de Universiteit van Tel Aviv lieten in korte tijd zien hoe AI-codeerassistenten zoals Claude Code, Cursor en GitHub Copilot langs beveiliging glippen of erdoor worden gekaapt. Tegelijk rolde er een golf actief misbruikte kwetsbaarheden binnen, van Django tot Windows Defender, en meldde de Autoriteit Persoonsgegevens dat accountovernames in een jaar tijd bijna verdrievoudigden.
Verdachte gezocht na pinnen met gestolen bankpas in Tiel
De politie zoekt een man die in Tiel met de bankpas van iemand anders heeft betaald. Op beelden van bewakingscamera's is de verdachte duidelijk te zien, en de politie vraagt iedereen die hem herkent om zich te melden.
Ransomware sloopt beveiliging, Cyberbeveiligingswet aan
Het cybernieuws van dinsdag 7 en woensdag 8 juli 2026 liet twee patronen scherp zien. Aanvallers richten hun eerste klap steeds vaker op de beveiliging zelf, met ransomware en trojans die detectiesoftware uitzetten voordat de echte aanval begint, en staatsactoren kruipen naar binnen via de mailserver en de toeleveringsketen. Tegelijk brak een brede golf kwetsbaarheden los, van een lek in Adobe ColdFusion dat binnen twee uur werd misbruikt tot een verborgen achterdeur in routers zonder patch. In eigen land nam de Eerste Kamer de Cyberbeveiligingswet aan, die ruim achtduizend organisaties raakt, en zette Nederland verdere stappen richting digitale soevereiniteit.
AI omzeilt scanners en Nederland kiest voor eigen cloud
Het cybernieuws van het weekend van zaterdag 4 tot en met maandag 6 juli 2026 stond in het teken van kunstmatige intelligentie aan de aanvalskant en van een land dat zijn digitale koers bijstelt. Onderzoekers lieten zien hoe kwaadaardige uitbreidingen voor programmeeragenten vrijwel elke beveiligingsscanner passeren, een nieuw offensief platform beloofde iedereen in een zoeker naar onbekende lekken te veranderen, en een modulair aanvalsraamwerk bleek met hulp van AI in elkaar gezet. Tegelijk brak een brede golf kwetsbaarheden los, van de Linux kern tot miljoenen embedded apparaten, en dichtte Microsoft twee kritieke lekken in zijn clouddiensten. In eigen land koos het kabinet nadrukkelijk voor digitale soevereiniteit, oordeelde de toezichthouder dat de inlichtingendiensten burgergegevens onrechtmatig verwerkten, en diende in Rotterdam een rechtszaak over de beheerder van DigiD.
AI voert zelf de aanval uit en firewalls als ingang
Het cybernieuws van donderdag 2 en vrijdag 3 juli 2026 werd beheerst door één rode draad, aanvallers verschuilen zich achter wat organisaties juist zouden moeten vertrouwen. Onderzoekers documenteerden de eerste ransomware die volledig door een AI agent werd aangestuurd, terwijl gestolen inloggegevens van tienduizenden firewalls rechtstreeks aan ransomware werden gekoppeld. Tegelijk brak een reeks actief misbruikte lekken los aan de rand van het netwerk, van Citrix NetScaler tot Microsoft SharePoint. In eigen land stond een datalek bij een hogeschool bijna een jaar open, arresteerde de Belgische politie een negentienjarige als vermeend kopstuk van een phishingbende, en klonk de geopolitiek door in dronespionage en de zoektocht naar digitale soevereiniteit.
Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Den Helder
Een 72-jarige vrouw uit Den Helder is slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, waarbij een man haar geld, sieraden en andere waardevolle spullen bij haar thuis ophaalde. De politie heeft de zaak op 1 juli 2026 opnieuw onder de aandacht gebracht en toont camerabeelden van de verdachte en van de gestolen sieraden.