Cybercriminelen richtten voorheen hun aandacht vaak op grootschalige en geavanceerde cyberaanvallen. De focus verschuift echter in toenemende mate naar kleinschalige cybercriminaliteit. Hierbij zetten aanvallers vaak 'commodity malware'* in.
Internet crime complaint centre cijfers
Hiervoor waarschuwen security experts van Cisco Talos, de threat intelligence tak van de organisatie. Uit de jaarlijkse cijfers van het Internet Crime Complaint Centre (IC3) van de FBI bleek dat er in 2021 zo’n 847.376 cybermisdrijven waren gemeld bij de Amerikaanse dienst, met een totale schade rond de 6,9 miljard dollar – dat is 8.000 dollar per melding. Deze sterke stijging in het aantal cyber misdrijven heeft veel aandacht gekregen in het cyberveiligheidsdebat en daarom heeft Cisco's Threat Intelligence dienst, Cisco Talos, de cijfers onder de loep genomen.
Overstap van criminele bendes
Met de groei van online cybercriminaliteit zijn traditionele vormen van criminaliteit geleidelijk gedaald. Deze daling is te verklaren door de overstap van criminele bendes op straat naar de cyberwereld. Verschillende rapporten uit de VS en Europese landen bevestigen deze trend. De verschuiving van offline naar online criminaliteit wordt mede mogelijk gemaakt door de goed toegankelijke en snel groeiende markt voor "commodity malware". Deze malware is vooraf gebouwd en is online voor iedereen toegankelijk. Uit het onlangs uitgebrachte rapport van Cisco Talos bleek zelfs dat commodity malware de populaire gijzelsoftware ‘ransomware’ heeft ingehaald als de meest voorkomende vorm van een cyberaanval.
"In het verleden werd cybercriminaliteit beschouwd als 'officiële misdaad'. Technologie is nu echter zo'n integraal onderdeel van ons leven geworden dat iedereen met een smartphone zich kan wenden tot cybercriminaliteit. De groei van cryptocurrencies en de bijbehorende anonimiteit, al dan niet legitiem, heeft de aandacht getrokken van criminelen die voorheen actief waren in traditionele criminele organisaties maar die nu zijn overgestapt op cybercrime en identiteitsdiefstal", stelt Cisco Talos in de blogpost.
Verschuiving in het aanvalsveld
Talos wijst ook op de uitdagingen bij de bestrijding van deze misdrijven. Bijvoorbeeld het feit dat het vaak om betrekkelijk kleine bedragen gaat, het is gemakkelijker om een paar duizend euro te verbergen dan een miljoen aan losgeld. De groei van cybercriminaliteit zal zich daarom naar verwachting dan ook niet gaan richten op meer geavanceerde aanvallen op grote ondernemingen, maar op particulieren en kleine bedrijven. Zie het als een equivalent van het beroven van een bank naar het stelen van een portemonnee. Net zoals een bankoverval meer aandacht krijgt dan een diefstal van een portemonnee, worden kleinschalige cyberdelicten door de politie gemakkelijk afgedaan.
"Er is helaas geen eenvoudige oplossing. Naarmate meer criminelen de straat verlaten en zich gaan verschuilen achter toetsenborden en telefoons, zal de traditionele rechtshandhaving voor nieuwe uitdagingen komen te staan. Wat aanvankelijk een daling van bepaalde soorten criminaliteit lijkt, kan gepaard gaan met een vergelijkbare toename van fraude en cybercriminaliteit die niet zo gemakkelijk te kwantificeren is. Naar alle waarschijnlijkheid zal er dus een verandering moeten plaatsvinden in de manier waarop we met de politie samenwerken".
*'Commodity malware' is malware die vooraf is gebouwd en voor iedereen online toegankelijk is.
Bron: ic3.gov, talosintelligence.com, executive-people.nl
Meer rapporten? Kijk dan hier
Bekijk alle vormen en begrippen
Bekijk tips en tricks om je te beschermen tegen digitale criminaliteit
Blijf op de hoogte en schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief op zondag om 19:00
Actuele aanvallen overzicht per dag
Meer actueel nieuws
Odido massaclaim, Vercel via AI tool en Kentico direct actief misbruikt
Maandag en dinsdag brachten twee tempoverhogingen in het Nederlandse en Belgische dreigingsbeeld. Consumers United in Court startte maandag een collectieve rechtszaak tegen Odido waarin de meldplicht en de bewaartermijn van miljoenen gegevens centraal staan, diezelfde dag dook een dataset met 400.000 Bol.com klantrecords op hackfora op. Dinsdag maakte Vercel openbaar dat een AI-presentatietool op één medewerkersapparaat het startpunt was van een complete Google Workspace overname, losgeldeis twee miljoen dollar via de ShinyHunters-persona. CCB Belgium en CISA KEV zetten tegelijkertijd drie CVE's in het rood waarvan JetBrains TeamCity een EPSS van 92 procent scoort, Kentico Xperience een CVSS van 9.8 kent en PaperCut NG/MF als ransomwarevector bekend staat. Kaspersky analyseerde de voorheen ongedocumenteerde Lotus wiper die medio december 2025 Venezolaanse energie- en nutsbedrijven trof, en de Franse identiteitsdocumenten-instantie ANTS bevestigde een datalek waarbij een dreigingsactor op hackfora claimt tot negentien miljoen records te bezitten. BeyondTrust publiceerde het dertiende Microsoft Vulnerabilities Report waarin de kritieke kwetsbaarheden in 2025 verdubbelden ondanks een daling in totaal aantal. De Noord-Koreaanse actor UNC1069 en Kaspersky's analyse van FakeWallet in de Chinese Apple App Store onderstrepen dat cryptocurrency en Web3 professionals een hoofddoel blijven.
ChipSoft bevestigt diefstal, Belgische gemeenten onder druk en EU leeftijdsapp gekraakt
Het weekend bracht een lawine aan incidenten. ChipSoft bevestigde vrijdag 18 april 2026 via een update op de eigen informatiepagina dat er bij de ransomware aanval toch medische patiëntgegevens zijn gestolen, eerdere berichten van de NOS blijken daarmee juist. De Waalse gemeente Anderlues werd op 19 april door ransomwaregroep TheGentlemen op de leaksite gezet, en gemeente Temse haalde zondag preventief alle online diensten offline in overleg met het Centre for Cybersecurity Belgium. Zimperium zLabs bracht vier nieuwe Android malwarefamilies in kaart die ruim 800 bank en crypto apps bestormen, waaronder RecruitRat via valse vacatures. De nieuwe Europese leeftijdsverificatie app, die minderjarigen moet beschermen tegen schadelijke online content, werd in minder dan twee minuten door security consultant Paul Moore omzeild. ShinyHunters stelde 2,1 miljoen Amtrak klantgegevens online via Have I Been Pwned, de Franse basketbalfederatie FFBB verloor 1,9 miljoen ledendata aan HexDex. Verder een kritieke remote code execution bug in protobuf.js met bijna 50 miljoen wekelijkse downloads, een publieke PoC voor FortiSandbox, drie actief misbruikte Windows zero days, en NIST die per 15 april stopt met het verrijken van lage prioriteit CVE's. Oekraïense hackers openden de gordijnen bij een besloten vergadering van het Russische ministerie van Industrie over droneproductie.
NB414: Basic-Fit en Booking gelekt, NIS2 officieel van start
Deze week bevestigde Booking.com een datalek met boekingsdetails van Nederlandse klanten en meldde Basic-Fit dat gegevens van ongeveer 200.000 Nederlandse leden mogelijk zijn buitgemaakt. In Den Haag stelden D66 en GroenLinks-PvdA Kamervragen over de ChipSoft ransomwareaanval die 70 procent van de Nederlandse ziekenhuizen raakt via één leverancier. België zette de NIS2 wet op 18 april in werking voor 2.410 essentiële entiteiten en Nederland volgde met de Cyberbeveiligingswet voor 8.000 organisaties onder NCSC-toezicht. Aanvallers misbruikten actief een kritieke Nginx UI kwetsbaarheid en richtten zich op AI-coding-agents via GitHub. Eerder die week verspreidde de CPU-Z tool van CPUID zes uur lang malware, werd de Marimo kwetsbaarheid binnen tien uur na openbaarmaking misbruikt en toonde de FBI dat gewiste Signal berichten te herstellen zijn via de iPhone notificatiedatabase. In het bibliotheekdossier duiken we in ShinyHunters, de groep achter Odido, Ticketmaster en de recente Amtrak en McGraw Hill lekken. En de politie vraagt uw hulp bij het herkennen van twee pinners na bankhelpdeskfraude in Erp en Eindhoven.
Pinners gezocht na bankhelpdeskfraude in Erp en Eindhoven
Een 74-jarige vrouw werd op 18 december 2025 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een vrouw belde haar als nepbankmedewerker en zei dat haar bankpas geskimd was. Diezelfde avond stond een koerier aan de deur die haar bankpas, sieraden, telefoon en identiteitskaart meenam. De volgende dag werd er met de gestolen bankpas gepind in Erp en Eindhoven. De politie zoekt twee verdachten via Opsporing Verzocht.
NIS2 deadline, Nginx UI misbruikt en AI agents onder vuur
Twee drukke nieuwsdagen op rij. In België gaat op 18 april 2026 de NIS2 deadline voor essentiële entiteiten in, en in Nederland heeft de Tweede Kamer de Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten aangenomen. Onderzoekers vonden een kritieke kwetsbaarheid in Nginx UI die zonder authenticatie volledige servertoegang geeft en actief wordt misbruikt, Cisco patchte een remote code execution lek in Identity Services Engine met CVSS 9.9 en Microsoft bracht tijdens Patch Tuesday 163 fixes uit waarvan acht kritiek. Aanvallers richten zich in de meest actuele campagne via prompt injection in GitHub pull requests op AI agents als Claude Code, Gemini en GitHub Copilot, en een nieuw vishing platform met de naam ATHR automatiseert telefonische fraude voor 4.000 dollar plus tien procent commissie. Verder bevestigde Cognizant een ransomware incident door Coinbasecartel, en veroordeelden Amerikaanse rechters twee Amerikanen tot 108 en 92 maanden cel voor het inzetten van Noord-Koreaanse IT werknemers bij meer dan honderd Amerikaanse bedrijven.
Booking en Basic-Fit gelekt, Kamervragen over ChipSoft
Twee grote datalekken raken deze week rechtstreeks honderdduizenden Nederlandse consumenten. Booking.com bevestigde dat onbevoegden boekingsdetails, namen, adressen en telefoonnummers hebben ingezien, en Basic-Fit meldde dat persoonsgegevens van ongeveer 200.000 Nederlandse leden mogelijk zijn buitgemaakt. In Den Haag stelden D66 en GroenLinks-PvdA Kamervragen over de hack bij ChipSoft en de afhankelijkheid van een enkele dominante leverancier in de zorg. Ondertussen ontdekte beveiligingsbedrijf Socket meer dan honderd malafide extensies in de Chrome Web Store die Google OAuth tokens stelen, en verdween er via de Apple App Store in enkele dagen 9,5 miljoen dollar aan cryptocurrency na een valse Ledger Live app. Microsoft bracht in de patchronde van april fixes uit voor 165 kwetsbaarheden, en Anthropic liet zien dat een nieuw taalmodel zelfstandig kritieke kwetsbaarheden in besturingssystemen en browsers kan vinden.
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met Cybercrimeinfo.