Cybercriminelen richtten voorheen hun aandacht vaak op grootschalige en geavanceerde cyberaanvallen. De focus verschuift echter in toenemende mate naar kleinschalige cybercriminaliteit. Hierbij zetten aanvallers vaak 'commodity malware'* in.
Internet crime complaint centre cijfers
Hiervoor waarschuwen security experts van Cisco Talos, de threat intelligence tak van de organisatie. Uit de jaarlijkse cijfers van het Internet Crime Complaint Centre (IC3) van de FBI bleek dat er in 2021 zo’n 847.376 cybermisdrijven waren gemeld bij de Amerikaanse dienst, met een totale schade rond de 6,9 miljard dollar – dat is 8.000 dollar per melding. Deze sterke stijging in het aantal cyber misdrijven heeft veel aandacht gekregen in het cyberveiligheidsdebat en daarom heeft Cisco's Threat Intelligence dienst, Cisco Talos, de cijfers onder de loep genomen.
Overstap van criminele bendes
Met de groei van online cybercriminaliteit zijn traditionele vormen van criminaliteit geleidelijk gedaald. Deze daling is te verklaren door de overstap van criminele bendes op straat naar de cyberwereld. Verschillende rapporten uit de VS en Europese landen bevestigen deze trend. De verschuiving van offline naar online criminaliteit wordt mede mogelijk gemaakt door de goed toegankelijke en snel groeiende markt voor "commodity malware". Deze malware is vooraf gebouwd en is online voor iedereen toegankelijk. Uit het onlangs uitgebrachte rapport van Cisco Talos bleek zelfs dat commodity malware de populaire gijzelsoftware ‘ransomware’ heeft ingehaald als de meest voorkomende vorm van een cyberaanval.
"In het verleden werd cybercriminaliteit beschouwd als 'officiële misdaad'. Technologie is nu echter zo'n integraal onderdeel van ons leven geworden dat iedereen met een smartphone zich kan wenden tot cybercriminaliteit. De groei van cryptocurrencies en de bijbehorende anonimiteit, al dan niet legitiem, heeft de aandacht getrokken van criminelen die voorheen actief waren in traditionele criminele organisaties maar die nu zijn overgestapt op cybercrime en identiteitsdiefstal", stelt Cisco Talos in de blogpost.
Verschuiving in het aanvalsveld
Talos wijst ook op de uitdagingen bij de bestrijding van deze misdrijven. Bijvoorbeeld het feit dat het vaak om betrekkelijk kleine bedragen gaat, het is gemakkelijker om een paar duizend euro te verbergen dan een miljoen aan losgeld. De groei van cybercriminaliteit zal zich daarom naar verwachting dan ook niet gaan richten op meer geavanceerde aanvallen op grote ondernemingen, maar op particulieren en kleine bedrijven. Zie het als een equivalent van het beroven van een bank naar het stelen van een portemonnee. Net zoals een bankoverval meer aandacht krijgt dan een diefstal van een portemonnee, worden kleinschalige cyberdelicten door de politie gemakkelijk afgedaan.
"Er is helaas geen eenvoudige oplossing. Naarmate meer criminelen de straat verlaten en zich gaan verschuilen achter toetsenborden en telefoons, zal de traditionele rechtshandhaving voor nieuwe uitdagingen komen te staan. Wat aanvankelijk een daling van bepaalde soorten criminaliteit lijkt, kan gepaard gaan met een vergelijkbare toename van fraude en cybercriminaliteit die niet zo gemakkelijk te kwantificeren is. Naar alle waarschijnlijkheid zal er dus een verandering moeten plaatsvinden in de manier waarop we met de politie samenwerken".
*'Commodity malware' is malware die vooraf is gebouwd en voor iedereen online toegankelijk is.
Bron: ic3.gov, talosintelligence.com, executive-people.nl
Meer rapporten? Kijk dan hier
Bekijk alle vormen en begrippen
Bekijk tips en tricks om je te beschermen tegen digitale criminaliteit
Blijf op de hoogte en schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief op zondag om 19:00
Actuele aanvallen overzicht per dag
Meer actueel nieuws
Odido ShinyHunters aanval, TeamPCP Jenkins en INT offline
In de periode van dinsdag 12 mei tot en met woensdag 13 mei 2026 deelde Odido voor het eerst gedetailleerde informatie over hoe ShinyHunters erin slaagde de gegevens van 6,2 miljoen klanten te stelen via een telefoontje naar de klantenservice. Terwijl CEO Søren Abildgaard compensatie afwees en een massaclaim in voorbereiding is, escaleert de dreigingsgroep TeamPCP haar supply chain aanvallen met gecompromitteerde versies van de officiële Jenkins plugin van Checkmarx, honderden pakketten op npm en de Python client van Mistral. Ondertussen heeft het Instituut voor de Nederlandse Taal zijn websites offline gehaald na een hack op 5 mei en heeft het Openbaar Ministerie de operationele schade van de aanval op zijn Citrix omgeving van juli 2025 beschreven.
Universiteiten en ShinyHunters, Crimenetwork en TCLBanker
In de periode van vrijdag 8 mei tot en met zondag 10 mei 2026 kwamen meerdere universiteiten in contact met ShinyHunters over de gestolen Canvas data, terwijl Instructure opvallend afwezig bleef op de leksite van de groep. De BKA maakte definitief een einde aan het opnieuw opgestarte Crimenetwork en arresteerde de beheerder op Mallorca in samenwerking met de Spaanse autoriteiten. Ondertussen verspreidt de TCLBanker bankentrojan zich via WhatsApp en Outlook richting Europa, viel het Nederlandse constructiebedrijf VeriCon ten prooi aan de ransomwaregroep thegentlemen en publiceerden onderzoekers bewijs van haalbaarheid voor twee kritieke kwetsbaarheden in Linux containeromgevingen waarvoor nog geen patch beschikbaar is.
ShinyHunters Canvas 12 mei, 7 NL universiteiten, Animo IBAN
In de periode van 6 mei tot en met 7 mei 2026 ontsierden aanvallers van ShinyHunters de inlogportalen van meerdere universiteiten met een losgeldboodschap en verschoven zij de deadline voor de bij Canvas LMS gestolen data van 7 mei naar 12 mei 2026. Koepelorganisatie Universiteiten van Nederland bevestigde dat zeven grote universiteiten zijn getroffen, waaronder de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Belgische instellingen waaronder de Vrije Universiteit Brussel, Thomas More en Arteveldehogeschool meldden dat persoonsgegevens van studenten zijn buitgemaakt. Tegelijkertijd werden drie Belgische bedrijven in één dag slachtoffer van ransomware, trof een datalek bij sportketen Animo 105.000 Belgische klanten met bankgegevens, en publiceerde Microsoft en het Australian Cyber Security Centre waarschuwingen over drie parallelle ClickFix campagnes die via nep hulpartikelen macOS gebruikers en cryptowalletbezitters doelwit maken.
Gezocht: pinners na bankhelpdeskfraude in Klundert en Breda
Een inwoner van Klundert is op woensdag 11 maart 2026 opgelicht door iemand die zich voordeed als bankmedewerker. De gestolen pinpas werd dezelfde dag nog gebruikt in het centrum van Breda. De politie deelt camerabeelden van twee verdachten en vraagt om tips.
Canvas 44 NL instellingen gelekt, Edge wachtwoorden onveilig
In de periode van 4 mei tot en met 5 mei 2026 bevestigde Instructure, het Amerikaanse bedrijf achter onderwijsplatform Canvas, dat de groep ShinyHunters 3,65 terabyte aan persoonsgegevens heeft gestolen van 9.000 onderwijsinstellingen en 275 miljoen gebruikers wereldwijd. Van de getroffen instellingen bevinden zich 44 in Nederland, waaronder hogescholen, universiteiten en mbo instellingen verspreid over het land. ShinyHunters stelde een deadline van 6 mei voor betaling. Dezelfde groep publiceerde eerder in de week ook de persoonlijke gegevens van 119.200 Vimeo gebruikers na een mislukte afpersing via externe leverancier Anodot. Beveiligingsonderzoeker @L1v1ng0ffTh3L4N maakte op 29 april bekend dat Microsoft Edge alle opgeslagen wachtwoorden bij het opstarten direct als platte tekst in het procesgeheugen laadt, een gedrag dat Microsoft erkent als bewuste ontwerpkeuze. Via het netwerk van Cybercrimeinfo werd een actieve aanval via de ClickFix methode gesignaleerd op een website die circuleert onder internetgebruikers in Nederland, met al minstens één bevestigd slachtoffer. Kaspersky stelde vast dat de officiële website van Daemon Tools al wekenlang malware verspreidt via een supply chain aanval, waarbij een selecte groep slachtoffers waaronder overheden en fabrieken een remote access trojan heeft ontvangen.
cPanel 44.000 installaties gecompromitteerd, ShinyHunters lekt Aman Resorts en Raptor Supplies Wemeldinge op darkweb
In de periode van 1 mei tot en met 3 mei 2026 bevestigde de Shadowserver Foundation dat minimaal 44.000 IP-adressen van cPanel installaties actief zijn gescand na exploitatie van CVE-2026-41940, met op 1 mei alleen al meer dan vijftienduizend nieuwe kwaadaardige cPanel hosts in één dag. Op hetzelfde moment publiceerde ShinyHunters de gegevens van 215.600 gasten van luxehotelgroep Aman Resorts en bevestigde Canonical een aanhoudende DDoS aanval op de Ubuntu webinfrastructuur door de Iran gelinkte groep 313 Team. Onderzoekers van Check Point Research en Halcyon maakten bekend dat de VECT 2.0 ransomware in de praktijk als wiper functioneert, waardoor bestanden onherstelbaar vernietigd worden zelfs na betaling van losgeld. Cybercrimeinfo ontdekte op het darkweb dat de criminele groep FulcrumSec gestolen data publiceert van Raptor Supplies, een Britse leverancier met een Nederlandse vestiging in Wemeldinge. Nieuw verschenen ransomwaregroep CMD Organization postte zijn eerste twee slachtoffers in een veilingformaat. En het Martini Ziekenhuis in Groningen bevestigde na drie weken volledig herstel van het patiëntenportaal Mijn Martini, getroffen door de ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft op 7 april.
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met Cybercrimeinfo.