Cybercriminelen richtten voorheen hun aandacht vaak op grootschalige en geavanceerde cyberaanvallen. De focus verschuift echter in toenemende mate naar kleinschalige cybercriminaliteit. Hierbij zetten aanvallers vaak 'commodity malware'* in.
Internet crime complaint centre cijfers
Hiervoor waarschuwen security experts van Cisco Talos, de threat intelligence tak van de organisatie. Uit de jaarlijkse cijfers van het Internet Crime Complaint Centre (IC3) van de FBI bleek dat er in 2021 zo’n 847.376 cybermisdrijven waren gemeld bij de Amerikaanse dienst, met een totale schade rond de 6,9 miljard dollar – dat is 8.000 dollar per melding. Deze sterke stijging in het aantal cyber misdrijven heeft veel aandacht gekregen in het cyberveiligheidsdebat en daarom heeft Cisco's Threat Intelligence dienst, Cisco Talos, de cijfers onder de loep genomen.
Overstap van criminele bendes
Met de groei van online cybercriminaliteit zijn traditionele vormen van criminaliteit geleidelijk gedaald. Deze daling is te verklaren door de overstap van criminele bendes op straat naar de cyberwereld. Verschillende rapporten uit de VS en Europese landen bevestigen deze trend. De verschuiving van offline naar online criminaliteit wordt mede mogelijk gemaakt door de goed toegankelijke en snel groeiende markt voor "commodity malware". Deze malware is vooraf gebouwd en is online voor iedereen toegankelijk. Uit het onlangs uitgebrachte rapport van Cisco Talos bleek zelfs dat commodity malware de populaire gijzelsoftware ‘ransomware’ heeft ingehaald als de meest voorkomende vorm van een cyberaanval.
"In het verleden werd cybercriminaliteit beschouwd als 'officiële misdaad'. Technologie is nu echter zo'n integraal onderdeel van ons leven geworden dat iedereen met een smartphone zich kan wenden tot cybercriminaliteit. De groei van cryptocurrencies en de bijbehorende anonimiteit, al dan niet legitiem, heeft de aandacht getrokken van criminelen die voorheen actief waren in traditionele criminele organisaties maar die nu zijn overgestapt op cybercrime en identiteitsdiefstal", stelt Cisco Talos in de blogpost.
Verschuiving in het aanvalsveld
Talos wijst ook op de uitdagingen bij de bestrijding van deze misdrijven. Bijvoorbeeld het feit dat het vaak om betrekkelijk kleine bedragen gaat, het is gemakkelijker om een paar duizend euro te verbergen dan een miljoen aan losgeld. De groei van cybercriminaliteit zal zich daarom naar verwachting dan ook niet gaan richten op meer geavanceerde aanvallen op grote ondernemingen, maar op particulieren en kleine bedrijven. Zie het als een equivalent van het beroven van een bank naar het stelen van een portemonnee. Net zoals een bankoverval meer aandacht krijgt dan een diefstal van een portemonnee, worden kleinschalige cyberdelicten door de politie gemakkelijk afgedaan.
"Er is helaas geen eenvoudige oplossing. Naarmate meer criminelen de straat verlaten en zich gaan verschuilen achter toetsenborden en telefoons, zal de traditionele rechtshandhaving voor nieuwe uitdagingen komen te staan. Wat aanvankelijk een daling van bepaalde soorten criminaliteit lijkt, kan gepaard gaan met een vergelijkbare toename van fraude en cybercriminaliteit die niet zo gemakkelijk te kwantificeren is. Naar alle waarschijnlijkheid zal er dus een verandering moeten plaatsvinden in de manier waarop we met de politie samenwerken".
*'Commodity malware' is malware die vooraf is gebouwd en voor iedereen online toegankelijk is.
Bron: ic3.gov, talosintelligence.com, executive-people.nl
Meer rapporten? Kijk dan hier
Bekijk alle vormen en begrippen
Bekijk tips en tricks om je te beschermen tegen digitale criminaliteit
Blijf op de hoogte en schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief op zondag om 19:00
Actuele aanvallen overzicht per dag
Meer actueel nieuws
Supply chain onder vuur, wipers treffen multinationals
Drie onafhankelijke supply chain campagnes treffen gelijktijdig ontwikkelaarsplatforms, een Iraanse hacktivistengroep wipt medisch technologiebedrijf Stryker uit 79 landen en Microsoft brengt de grootste Patch Tuesday van het jaar uit met 83 kwetsbaarheden. Het journaal bestrijkt het nieuws van 11 en 12 maart 2026.
Game Over: politie toont 100 fraudeverdachten
De Nederlandse politie is op 9 maart 2026 een grootschalig opsporingsoffensief gestart tegen oplichters die zich voordoen als bankmedewerkers, politieagenten of andere hulpverleners. Onder de naam "Game Over?!" worden camerabeelden van 100 verdachten getoond op digitale schermen in heel Nederland, op televisie, via online advertenties en op politie.nl/gameover.
Ransomware op recordhoogte en Nederland in het vizier
Aanvallen met ransomware bereikten in 2025 wereldwijd een recordhoogte met bijna achtduizend incidenten en een stijging van vijftig procent ten opzichte van 2024. Tegelijkertijd dreigt de groep ShinyHunters honderden organisaties, waaronder Nederlandse telecomproviders, via misconfiguraties in Salesforce. En AI wordt steeds vaker ingezet als aanvalsmiddel, van autonome oplichtsystemen tot deepfake videogesprekken met leidinggevenden. Het journaal bestrijkt het nieuws van 10 maart 2026.
Phishing wordt onzichtbaar, beheertools worden wapens
Onderzoekers ontdekken een phishingtechniek die de fundamenten van het internet misbruikt om ondetecteerbaar te worden, Huntress rapporteert een stijging van 277 procent in het misbruik van beheertools door aanvallers en drie grote datalekken raken miljoenen mensen. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 6, 7 en 8 maart 2026.
NB408: Jouw Odido gegevens zijn nu een wapen
Deze week bereikte het Odido datalek zijn definitieve omvang van 6,1 miljoen getroffen klanten, inclusief paspoortnummers en BSN nummers van zzp'ers. We leggen uit hoe criminelen deze gegevens combineren met eerdere datalekken tot complete digitale profielen die op het darkweb worden verhandeld. Een autonome AI bot voerde een weekenlange aanval uit op Microsoft en DataDog via GitHub, terwijl de politie "Check je hack" lanceerde zodat miljoenen gedupeerden hun gegevens kunnen controleren. Uit onderzoek van Follow the Money bleek dat ook medewerkers van ProRail, TenneT, ASML en de politie zijn getroffen. Tot slot zoekt de politie een vrouw na bankhelpdeskfraude bij een 70-jarige man in Breda. Lees alle details in de vijf artikelen van deze week.
Vrouw gezocht na bankhelpdeskfraude in Breda
Een 70-jarige man uit Breda is in januari 2026 slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude. De man werd telefonisch benaderd door iemand die zich voordeed als medewerker van de fraudeafdeling van zijn bank. Kort daarna verscheen een jonge vrouw aan zijn deur die zijn bankpassen, telefoon en pincodes meenam. Met de gestolen passen werden meerdere transacties gedaan in Breda. De politie heeft camerabeelden van de verdachte en doet een dringend beroep op getuigen.
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met Cybercrimeinfo.