First click here and then choose your language with the Google translate bar at the top of this page ↑
Ruim de helft van de Nederlanders maakt zich zorgen om zijn online veiligheid. Ongeveer één op de tien zegt zich grote zorgen te maken. De belangrijkste reden dat men zich zorgen maakt over hun digitale veiligheid, komt doordat cybercriminelen geraffineerder te werk gaan.
Dat is een van de conclusies uit het rapport Alert Online 2022. Het onderzoek wordt jaarlijks uitgevoerd door I&O Research in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Aan het onderzoek namen 1.200 Nederlanders en meer dan 1.100 ICT-medewerkers uit het bedrijfsleven deel.
Bijna driekwart Nederlanders vindt eigen kennis redelijk tot goed
De onderzoekers vroegen de respondenten naar hun kennis en ervaring over online risico’s. Ongeveer driekwart van de Nederlanders schat dat hun kennis over dit onderwerp redelijk tot goed is. Slechts 6 procent geeft aan dat hij weinig tot niets hierover weet. De meeste vormen van cybercrime zoals ransomware-aanval of phishing zijn bekende fenomenen bij de ondervraagden. Dat geldt niet voor social engineering: drie op de tien ondervraagden is hiermee bekend. Senioren en lageropgeleiden schatten hun kennis over internetcriminaliteit lager in.
Phishing nog steeds meest voorkomende vorm van cybercrime
De vorm waar Nederlanders het vaakst mee geconfronteerd zijn, is phishing. Daarbij proberen oplichters zo veel mogelijk persoonlijke gegevens van goedgelovige slachtoffers buit te maken. Naast privégegevens zoals je woonadres en contactgegevens moet je dan ook denken aan inloggegevens en financiële gegevens, zoals je bankrekeningnummer of creditcardgegevens. Negen op de tien Nederlanders zegt phishingmails te herkennen en direct te verwijderen.
Eén op de drie Nederlanders (32 procent) zegt wel eens met phishing te maken hebben gehad. Vriend-in-noodfraude (13 procent), malware (11 procent) en hacking (11 procent) scoren eveneens hoog.
Meer zorgen online veiligheid privé dan op het werk
Iets meer dan de helft van de respondenten (55 procent) geeft aan zich in meer of mindere mate zorgen te maken over zijn online veiligheid. Een kleine groep van 9 procent maakt zich grote zorgen hierover. Zij meent dat cybercriminelen zeer gewiekst te werk gaan, of dat internetcriminelen het op hun geld of financiële gegevens hebben voorzien. Volgens de onderzoekers is er een verband tussen leeftijd en zorgen om online veiligheid: hoe ouder men is, des te meer zorgen Nederlanders zich maken over hun veiligheid op internet. Op de werkvloer zegt 70 procent zich online veilig te voelen.
Updaten, controleren en beveiligen zorgen voor veilig gevoel online in privésituatie
De helft van de respondenten die aangeeft zich weinig zorgen te maken over hun online veiligheid, zegt zijn apparaten altijd te updaten. Daarnaast controleren ze de URL van de websites die ze bezoeken, maken ze gebruik van multifactorauthenticatie, scannen ze regelmatig hun apparaten met een antivirusprogramma en veranderen ze regelmatig hun wachtwoorden voor online accounts.
Bijna twee op de drie Nederlanders (61 procent) maakt zich weinig zorgen over een cyberaanval.
De onderzoekers vroegen de deelnemers om een rapportcijfer te geven over hoe zij omgaan met online risico’s. Het gemiddelde kwam uit op een 7,0, wat een stuk hoger is dan de 6,6 een jaar eerder. Een derde van de Nederlanders geeft zichzelf een 8,0 of hoger, één op de acht (12 procent) een onvoldoende.
Nederlanders willen niet betalen voor beveiligingsmaatregelen
Er is veel interesse om een VPN te gebruiken. Een wachtwoordmanager is eveneens een veelgenoemde beveiligingsmaatregel waar men vertrouwen in heeft. Ruim de helft (55 procent) van de ondervraagden zegt hier echter geen gebruik van te maken, omdat ze niet willen betalen voor een passwordmanager. Iets minder dan de helft (46 procent) geeft aan het te veel gedoe te vinden om voor alle afzonderlijke apparaten en online accounts een ander wachtwoord te hebben. Lageropgeleiden en 65-plussers hebben weliswaar vertrouwen in de genoemde beveiligingsmaatregelen, maar vinden het te complex om dit te regelen.
Twee derde doet geen melding of aangifte van cybercrime
Driekwart van de respondenten zegt het afgelopen jaar te zijn geconfronteerd met cybercrime. Dat is vergelijkbaar met het onderzoek dat vorig jaar werd afgenomen. Drie op de tien Nederlanders zegt melding te hebben gedaan van cybercrime. De meeste slachtoffers melden zich bij de Fraudehelpdesk (16 procent), slechts 5 procent doet aangifte bij de politie. Gedupeerden denken dat dit geen zin heeft (29 procent), of wil het zelf oplossen (26 procent). Degenen die wel melding maken van cybercrime, hopen hiermee nieuwe slachtoffers te voorkomen.
Twee derde van de werkenden (63 procent) denkt dat ze het zouden opbiechten bij hun baas als ze een virus zouden downloaden. Een minderheid van 7 procent zegt dit niet te doen uit schaamte. Ruim de helft van de Nederlanders (55 procent) die zich laat misleiden door een phishingmail, vertelt dit uit schaamte niet aan zijn omgeving.
Een meerderheid van het midden- en kleinbedrijf (56 procent) doet geen aangifte als ze getroffen wordt door een cyberaanval of het doelwit is van hackers. Een kwart van het mkb onderneemt helemaal geen actie om de digitale weerbaarheid van de organisatie te vergroten.
Minister roept op om digitale bedreigingen te melden
Minister van Economische Zaken en Klimaat Micky Adriaansens zegt blij te zijn met de uitkomsten van het onderzoek, maar erkent tegelijkertijd dat er nog veel werk aan de winkel is. “We zien dat het digitale bewustzijn van consumenten en bedrijven omhoog is gegaan. Veel Nederlanders zijn bereid om beveiligingsmaatregelen te nemen, zoals het uitvoeren van updates of bij het inloggen op systemen of apparaten.”
Dat alleen is niet voldoende, zo vervolgt de minister haar verhaal. “Het gaat er om dat we ook alerter zijn. Dus ik roep consumenten en bedrijven op om ook vaker online risico’s te melden en zeker het kleine mkb om digitale veiligheid een dagelijks onderdeel te laten zijn van hun ondernemerschap.”
Andere onderzoeken wijzen uit: Nederlanders bezorgd om cyberaanvallen
De uitkomsten van het rapport Alert Online 2022 komen in grote lijnen overeen met de laatste editie van de Risico- en Crisisbarometer (RCB). Daarin kwam naar voren dat bijna de helft van alle Nederlanders (47 procent) bezorgd is om cyberaanvallen en andere digitale dreigingen. We maken ons de meeste zorgen om ransomware-aanvallen, DDoS-aanvallen en datalekken. Ook bestaan er grote zorgen over geopolitieke dreigingen en de maatschappelijke impact daarvan op ons land.
Uit onderzoek van PanelWizard in opdracht van ABN AMRO is gebleken dat zo’n 2,5 miljoen Nederlanders het afgelopen jaar slachtoffer waren van een cybercrimineel. Tegelijkertijd zegt meer dan de helft van de ondervraagden (56 procent) direct door te hebben als een oplichter hen probeert te bedonderen via e-mail, internet of telefoon. Vier op de tien respondenten (43 procent) zei dat oplichters geen schijn van kans maken om inlog- of persoonlijke gegevens buit te maken.
Volgens de Veiligheidsmonitor 2021 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kreeg 17 procent van de Nederlanders van 15 jaar of ouder in 2021 te maken met cybercrime. Hoogstwaarschijnlijk is dat slechts het topje van de ijsberg: uit berekeningen van het CBS blijkt dat slechts één op de vijf slachtoffers aangifte doet bij de politie.
Bron: nctv.nl, veiliginternetten.nl, rijksoverheid.nl, vpngids.nl
Bekijk alle vormen en begrippen
Blijf op de hoogte en schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief op zondag om 19:00
Meer actueel nieuws
Odido ShinyHunters aanval, TeamPCP Jenkins en INT offline
In de periode van dinsdag 12 mei tot en met woensdag 13 mei 2026 deelde Odido voor het eerst gedetailleerde informatie over hoe ShinyHunters erin slaagde de gegevens van 6,2 miljoen klanten te stelen via een telefoontje naar de klantenservice. Terwijl CEO Søren Abildgaard compensatie afwees en een massaclaim in voorbereiding is, escaleert de dreigingsgroep TeamPCP haar supply chain aanvallen met gecompromitteerde versies van de officiële Jenkins plugin van Checkmarx, honderden pakketten op npm en de Python client van Mistral. Ondertussen heeft het Instituut voor de Nederlandse Taal zijn websites offline gehaald na een hack op 5 mei en heeft het Openbaar Ministerie de operationele schade van de aanval op zijn Citrix omgeving van juli 2025 beschreven.
Universiteiten en ShinyHunters, Crimenetwork en TCLBanker
In de periode van vrijdag 8 mei tot en met zondag 10 mei 2026 kwamen meerdere universiteiten in contact met ShinyHunters over de gestolen Canvas data, terwijl Instructure opvallend afwezig bleef op de leksite van de groep. De BKA maakte definitief een einde aan het opnieuw opgestarte Crimenetwork en arresteerde de beheerder op Mallorca in samenwerking met de Spaanse autoriteiten. Ondertussen verspreidt de TCLBanker bankentrojan zich via WhatsApp en Outlook richting Europa, viel het Nederlandse constructiebedrijf VeriCon ten prooi aan de ransomwaregroep thegentlemen en publiceerden onderzoekers bewijs van haalbaarheid voor twee kritieke kwetsbaarheden in Linux containeromgevingen waarvoor nog geen patch beschikbaar is.
ShinyHunters Canvas 12 mei, 7 NL universiteiten, Animo IBAN
In de periode van 6 mei tot en met 7 mei 2026 ontsierden aanvallers van ShinyHunters de inlogportalen van meerdere universiteiten met een losgeldboodschap en verschoven zij de deadline voor de bij Canvas LMS gestolen data van 7 mei naar 12 mei 2026. Koepelorganisatie Universiteiten van Nederland bevestigde dat zeven grote universiteiten zijn getroffen, waaronder de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Belgische instellingen waaronder de Vrije Universiteit Brussel, Thomas More en Arteveldehogeschool meldden dat persoonsgegevens van studenten zijn buitgemaakt. Tegelijkertijd werden drie Belgische bedrijven in één dag slachtoffer van ransomware, trof een datalek bij sportketen Animo 105.000 Belgische klanten met bankgegevens, en publiceerde Microsoft en het Australian Cyber Security Centre waarschuwingen over drie parallelle ClickFix campagnes die via nep hulpartikelen macOS gebruikers en cryptowalletbezitters doelwit maken.
Gezocht: pinners na bankhelpdeskfraude in Klundert en Breda
Een inwoner van Klundert is op woensdag 11 maart 2026 opgelicht door iemand die zich voordeed als bankmedewerker. De gestolen pinpas werd dezelfde dag nog gebruikt in het centrum van Breda. De politie deelt camerabeelden van twee verdachten en vraagt om tips.
Canvas 44 NL instellingen gelekt, Edge wachtwoorden onveilig
In de periode van 4 mei tot en met 5 mei 2026 bevestigde Instructure, het Amerikaanse bedrijf achter onderwijsplatform Canvas, dat de groep ShinyHunters 3,65 terabyte aan persoonsgegevens heeft gestolen van 9.000 onderwijsinstellingen en 275 miljoen gebruikers wereldwijd. Van de getroffen instellingen bevinden zich 44 in Nederland, waaronder hogescholen, universiteiten en mbo instellingen verspreid over het land. ShinyHunters stelde een deadline van 6 mei voor betaling. Dezelfde groep publiceerde eerder in de week ook de persoonlijke gegevens van 119.200 Vimeo gebruikers na een mislukte afpersing via externe leverancier Anodot. Beveiligingsonderzoeker @L1v1ng0ffTh3L4N maakte op 29 april bekend dat Microsoft Edge alle opgeslagen wachtwoorden bij het opstarten direct als platte tekst in het procesgeheugen laadt, een gedrag dat Microsoft erkent als bewuste ontwerpkeuze. Via het netwerk van Cybercrimeinfo werd een actieve aanval via de ClickFix methode gesignaleerd op een website die circuleert onder internetgebruikers in Nederland, met al minstens één bevestigd slachtoffer. Kaspersky stelde vast dat de officiële website van Daemon Tools al wekenlang malware verspreidt via een supply chain aanval, waarbij een selecte groep slachtoffers waaronder overheden en fabrieken een remote access trojan heeft ontvangen.
cPanel 44.000 installaties gecompromitteerd, ShinyHunters lekt Aman Resorts en Raptor Supplies Wemeldinge op darkweb
In de periode van 1 mei tot en met 3 mei 2026 bevestigde de Shadowserver Foundation dat minimaal 44.000 IP-adressen van cPanel installaties actief zijn gescand na exploitatie van CVE-2026-41940, met op 1 mei alleen al meer dan vijftienduizend nieuwe kwaadaardige cPanel hosts in één dag. Op hetzelfde moment publiceerde ShinyHunters de gegevens van 215.600 gasten van luxehotelgroep Aman Resorts en bevestigde Canonical een aanhoudende DDoS aanval op de Ubuntu webinfrastructuur door de Iran gelinkte groep 313 Team. Onderzoekers van Check Point Research en Halcyon maakten bekend dat de VECT 2.0 ransomware in de praktijk als wiper functioneert, waardoor bestanden onherstelbaar vernietigd worden zelfs na betaling van losgeld. Cybercrimeinfo ontdekte op het darkweb dat de criminele groep FulcrumSec gestolen data publiceert van Raptor Supplies, een Britse leverancier met een Nederlandse vestiging in Wemeldinge. Nieuw verschenen ransomwaregroep CMD Organization postte zijn eerste twee slachtoffers in een veilingformaat. En het Martini Ziekenhuis in Groningen bevestigde na drie weken volledig herstel van het patiëntenportaal Mijn Martini, getroffen door de ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft op 7 april.