Afgelopen week heeft de politie een 44-jarige man uit Kaatsheuvel en een 24-jarige vrouw uit Rosmalen aangehouden. Het duo wordt ervan verdacht honderden cryptotelefoons en abonnementen aan criminelen te hebben verkocht. Daarnaast vermoedt het Openbaar Ministerie (OM) dat het tweetal deelnam aan een criminele organisatie en dat ze betrokken waren bij het witwassen van geld dat uit criminele activiteiten is verkregen.
Cryptografische versleuteling
De verdachten verkochten smartphones met cryptografische versleuteling aan criminelen. Hierdoor konden ze anoniem communiceren met andere boeven. Wat deze telefoons verder zo bijzonder maakt, is dat camera’s, microfoons en de GPS-sensor zijn verwijderd. Berichten afluisteren en de locatie traceren is zodoende onmogelijk. Daarnaast beschikken deze toestellen over een zogeheten kill switch functionaliteit: door een pincode in te voeren worden alle berichten en data op de telefoon vernietigd. Voor criminelen zijn deze cryptografisch versleutelde telefoons het communicatiemiddel bij uitstek.
Het Openbaar Ministerie vermoedt dat een 44-jarige man uit Kaatsheuvel en 24-jarige vrouw uit Rosmalen in de tijd dat EncroChat actief was honderden van dit soort cryptotelefoons en abonnementen hebben verkocht aan criminelen. Verder verdenkt de officier van justitie het tweetal van deelname aan een criminele organisatie, witwassen van misdaadgelden en medeplichtigheid aan de misdrijven die hun klanten hebben gepleegd. “Daarmee hebben zij gekozen voor een rol als criminele dienstverlener”, aldus het OM.
De verdachten zijn afgelopen vrijdag aan de rechter-commissaris in Den Bosch voorgeleid. Hij bepaalde dat het duo twee weken in bewaring gesteld mag worden. Het onderzoek is in volle gang en het OM verwacht de komende tijd meerdere verdachten en getuigen te verhoren.
EncroChat
EncroChat was lange tijd de grootste aanbieder van versleutelde communicatie. In juli vorig jaar kondigden de politie en het OM aan dat ze erin geslaagd waren om tussen april en juni 2020 stiekem mee te luisteren met criminelen. Met behulp van hun Franse collega’s slaagde de politie erin om EncroChat te kraken. Zo waren de opsporingsinstanties in staat om meer dan twintig miljoen vertrouwelijke berichten te onderscheppen. "Het was alsof we bij de criminelen aan de vergadertafel zaten," zo vertelde Jannine van den Berg, politiechef van de Landelijke Eenheid, destijds.
In de daarop volgende weken arresteerde de politie 100 verdachten van zware delicten, ontmantelde ze 19 drugslaboratoria, haalde ze tientallen vuurwapens van straat en legde ze beslag op 8.000 kilo cocaïne, 1.200 kilo crystal meth en bijna 20 miljoen euro aan contant geld. Het afluisteren van de berichten zorgde voor een doorbraak in diverse zaken. Zo stuitte de politie onder meer op martelkamers in zeecontainers in Wouwse Plantage.
De politie verzamelde namen, foto’s en berichten van verdachten. Ook kwamen agenten meer te weten over de werkwijze van criminelen. Tevens wist de politie de hand te leggen op versleutelde databases en wachtwoorden, en de financiële administratie van EncroChat. Andy Kraag, hoofd van de Dienst Landelijke Recherche, noemde het onderscheppen van de berichten een “gamechanger voor de opsporing.”
Fake EncroChat
Uit een vertrouwelijk document van de Britse National Crime Agency, ingezien door diverse Nederlandse media, is gebleken dat de Nederlandse en Franse politie software hadden gebouwd die als twee druppels water op EncroChat leek. Deze software werd vervolgens via een EncroChat server verspreid en op 50.000 EncroChat-telefoons geïnstalleerd. Zodoende waren de politiediensten in staat om kopieën van de gegevens op de telefoons te maken en door te sturen naar een server in Frankrijk.
Of het bewijsmateriaal dat is verkregen door EncroChat-communicatie van criminelen af te luisteren rechtsgeldig is, wordt door sommige experts in twijfel getrokken. Het Openbaar Ministerie claimde dat Nederlandse rechters het ingezette opsporingsmiddel niet hoefden te toetsen, omdat het om ‘Franse interceptiesoftware’ ging en de verzamelde informatie met Nederland is gedeeld. Daarnaast zouden Franse rechters de rechtmatigheid van de software hebben getoetst. Tot slot zei het OM dat Nederland niet aan Frankrijk had gevraagd “om de bevoegdheid toe te passen waarbij live informatie werd verkregen”.
De Utrechtse strafrechtadvocaat Ruud van Boom is een van de experts die meent dat Nederlandse rechters wel degelijk bevoegd waren om de rechtmatigheid van de spionagesoftware (malware) te toetsen. De Nederlandse politie speelde bij de ontwikkeling en het inzetten van de software immers een grote rol. “De hack is niet uitgevoerd met een Franse interceptiesoftware, maar met Frans-Nederlandse software”, zo concludeert de strafrechtadvocaat na het lezen van de brief van het Britse National Crime Agency. Dat betekent dat Nederlandse rechters wel degelijk de rechtmatigheid van de interceptiesoftware mochten toetsen.
Bron: om.nl, vpngids.nl
EncroChat gerelateerde artikelen 》
Tips of verdachte activiteiten gezien? Meld het hier.
Meer nieuws
Phishing van eigen kredietbank, Ivanti Sentry misbruikt
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van donderdag 11 en vrijdag 12 juni. Cliënten van Kredietbank Limburg kregen phishingmails die werkelijk van hun eigen kredietbank kwamen, het kritieke lek in Ivanti Sentry ging in één dag van een waarschuwing van het NCSC naar bevestigd misbruik met een spoeddeadline van CISA, en een internationale politieactie ontmantelde de witwasdienst AudiA6 die ruim 380 miljoen dollar aan criminele opbrengsten verwerkte. Daarnaast bevestigt een universiteit 454.600 getroffen studenten in de PeopleSoft campagne van ShinyHunters, en toont onderzoek van Anthropic dat AI de tijd tussen patch en werkende exploit terugbrengt van weken naar uren. We lopen het thema voor thema langs.
Check Point VPN met Qilin, phishing bij Vlaamse hotels
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van dinsdag 9 en woensdag 10 juni. Een kritiek lek in de VPN van Check Point wordt actief misbruikt en mondt in minstens één geval uit in Qilin ransomware, bijna honderd Vlaamse hotels worden getroffen door phishing met betaalverzoeken die tot in detail kloppen, en een internationale politieactie haalt de criminele dienst First VPN offline. Daarnaast zien we een recordronde patches van Microsoft, een autonome agent die eigenhandig kwetsbaarheden vindt, en aanvallers die zich steeds vaker richten op de mensen die software bouwen. We lopen het thema voor thema langs.
Pink kaapt Microsoft 365 via telefoon, datalek Epe
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we terug op het weekend van zaterdag 6 tot en met maandag 8 juni. Een nieuwe afpersgroep steelt bedrijfsdata uit Microsoft 365 zonder ook maar één regel malware, een Nederlandse gemeente verloor honderden gigabytes aan persoonsgegevens en boven Europa lijkt een Russische satelliet het navigatiesignaal te verstoren. Daarnaast zien we beveiligingssoftware die blijft draaien maar stilvalt, een reeks actief misbruikte kwetsbaarheden in netwerkapparatuur, en flinke resultaten in de opsporing. We lopen het thema voor thema langs.
Verdachte gezocht na babbeltruc bij 76-jarige in Rotterdam
Een 76-jarige Rotterdammer raakte zijn bankpas en pincode kwijt nadat oplichters zich voordeden als zijn bank en als de politie. De politie zoekt de man die daarna met de pinpas geld opnam en op camerabeelden staat.
Mailboxspionage en Cisco SD-WAN actief misbruikt
In deze aflevering van het Cyber Journaal staan de dagen van donderdag 4 en vrijdag 5 juni centraal. Aanvallers lazen vijf maanden lang ongezien mee in de mailbox van een beursdirecteur en sluisden de inhoud weg via vertrouwde clouddiensten. In Nederland en België blijven hotelgasten en bankklanten doelwit van fraude die naadloos aansluit op de werkelijkheid. Tegelijk staat de toeleverketen van software opnieuw onder druk, worden kwetsbaarheden in netwerkapparatuur en WordPress actief misbruikt, en zien we beweging in opsporing, spionage en het beleid rond digitale soevereiniteit. We lopen het thema voor thema langs.
Datalek hotelsector, Windows NETLOGON actief misbruikt
In deze aflevering van het Cyber Journaal staan de dagen van dinsdag 2 en woensdag 3 juni centraal. Koninklijke Horeca Nederland waarschuwt voor een breed datalek in de hotelsector, waarbij gestolen reserveringsgegevens gasten bereiken via geloofwaardige phishing. In Den Bosch onderzoekt de overheid een mogelijk datalek bij de gevangenis van Vught dat niet door een hack ontstond, maar door een overgeslagen procedure. Tegelijk staat de toeleverketen van software opnieuw onder druk, worden twee kritieke lekken in Windows en Android actief misbruikt, en zien we beweging in opsporing, hacktivisme en spionage. We lopen het thema voor thema langs.