Het kabinet wil de digitale weerbaarheid van het onderwijs vergroten. In het middelbaar en hoger onderwijs zijn de afgelopen tijd belangrijke stappen gezet om dat te realiseren, maar er zijn aanvullende maatregelen nodig. De overheid wil onder meer dat alle onderwijsinstellingen aansluiting zoeken bij een Security Operations Center (SOC) en dat een onafhankelijk externe partij periodiek een audit uitvoert naar de bestaande beveiligingsmaatregelen.
Onderzoeksrapport
In de brief reageert de minister op de conclusies van het onderzoeksrapport ‘Binnen zonder kloppen – Digitale weerbaarheid in het hoger onderwijs’ van de Inspectie van het Onderwijs. De inspectie constateert dat hogescholen en universiteiten na de ransomware-aanval op de Universiteit Maastricht eind 2019 meer aandacht hebben voor cybersecurity en informatiebeveiliging. Ze hebben regelmatig contact met elkaar om kennis en ervaringen uit te wisselen. Ook treffen ze meer maatregelen om hackers buiten de deur te houden.
Ondanks de extra aandacht voor informatiebeveiliging, is dit onvoldoende om de onderwijsinstellingen te beschermen tegen cyberaanvallen en behoeden voor datalekken. De Inspectie van het Onderwijs benadrukte dat er nog belangrijke stappen gemaakt moeten worden om de digitale weerbaarheid in het hoger onderwijs te vergroten. Het advies van de inspectie luidde om van digitale veiligheid een vast onderdeel te maken van het risicomanagement. Ook doen onderwijsinstellingen er goed aan om nauwer samen te werken en zou de overheid de regie moeten nemen om de digitale veiligheid te verbeteren.
Minister erkent dat cyberaanvallen toenemen
Minister Van Engelshoven erkent dat zowel binnen als buiten het onderwijs het aantal cyberaanvallen toeneemt. Ze zegt dat cyberaanvallen niet geheel zijn te voorkomen. We kunnen er volgens haar wel alles aan doen om de gevolgen van een eventuele aanval zo veel mogelijk te beperken. De urgentie om extra maatregelen te treffen om de weerbaarheid tegen cyberdreigingen te vergroten, is er in de gehele onderwijssector. Daarbij moeten we wel oog hebben voor differentiatie of maatwerk.
De aanpak
1. Security Operations Center
De minister onderstreept de conclusies van de Inspectie van het Onderwijs. In haar brief aan de Tweede Kamer somt ze diverse maatregelen op om de digitale weerbaarheid in het middelbaar en hoger onderwijs te vergroten. In de eerste plaats wil ze dat onderwijsinstellingen aangesloten worden op een gezamenlijk Security Operations Center (SOC). Dat is een controlemechanisme dat 24/7 dreigingen monitort om cyberdreigingen vroegtijdig te signaleren en voorkomen.
“In overleg met de VSNU (Vereniging van Universiteiten), de VH (Vereniging Hogescholen), de MBO Raad en SURF wil ik verkennen hoe we alle instellingen kunnen stimuleren en aanmoedigen om deel te nemen aan een SOC oplossing, aangezien vrijwillige deelname van individuele instellingen aan een dergelijke oplossing blinde vlekken mogelijk maakt en de kwetsbaarheid van het stelsel als geheel vergroot”, aldus de minister.
2. Periodiek toetsen
Ook moeten scholen hun beveiligingsmaatregelen periodiek laten toetsen door een onafhankelijk extern bedrijf. Dit noemen we ook wel een audit. “Audits zijn een belangrijke informatiebron om de aanpak van cyberveiligheid te monitoren, zowel op het niveau van de instelling als voor het stelsel als geheel”, schrijft minister Van Engelshoven aan de Tweede Kamer.
Audits worden gebruikt om meer inzicht te krijgen in de staat van de informatiebeveiliging en privacymaatregelen van onderwijsinstellingen. Alle universiteiten hebben afgelopen jaar een externe audit laten uitvoeren. Ze hebben toegezegd dit om het jaar te herhalen. Van Engelshoven vindt het belangrijk dat alle instellingen in het middelbaar en hoger beroepsonderwijs naast een zelfevaluatie zich ook periodiek laten toetsen door middel van externe audits. “Het belang van cyberveiligheid op het ongestoord verloop van het onderwijs en onderzoek rechtvaardigt dat.” Omdat te bereiken gaat ze komend najaar in gesprek met de koepelorganisaties hierover.
3. Vergroten bewustzijn
Een ander aspect waar de onderwijsminister aandacht voor wil vragen, is het vergroten van bewustzijn van de risico’s van cyberdreigingen. Om dat te bereiken wil ze trainingen, campagnes, brochures en crisisoefeningen houden. “Hierbij is de rol van bestuurders essentieel”, schrijft de minister.
“Vele besturen agenderen het onderwerp, bespreken het intern en treffen maatregelen om het bewustzijn over cyberrisico’s te vergroten. Het is daarbij van belang dat bestuurders hier zowel op centraal (instellings-)niveau als op decentraal niveau (faculteits- of opleidingsniveau) aandacht voor vragen en een open en veilige cultuur bevorderen waarin medewerkers zich vrij voelen om niet alleen incidenten, maar ook (potentiële) risico’s proactief te melden, zodat op dreigende risico’s adequaat kan worden gereageerd.”
Om ervoor te zorgen dat alle onderwijsinstellingen in alle lagen maatregelen treffen om het bewustzijn van medewerkers te vergroten, gaat de minister afspraken maken.
2022 plan van aanpak
Minister Van Engelshoven streeft ernaar om in het eerste kwartaal van 2022 met de onderwijssectoren een plan van aanpak te formuleren. Samen met de koepelorganisaties wil ze dit najaar afspraken maken hoe onderwijsinstellingen dit gaan aanpakken. De bewindsvrouw gaat onder andere een overzicht maken van de financiële, personele en technische vereisten en bepalen wanneer welke instelling aangesloten kan zijn op een SOC.
Vorige week schreef de minister dat de mbo-sector goed is voorbereid op cyberaanvallen. Op schriftelijke vragen van D66 zei de bewindsvrouw dat mbo-instellingen ‘een hecht netwerk’ vormen op het gebied van informatiebeveiliging. “Binnen dit netwerk wordt kennis gedeeld en worden gemeenschappelijke activiteiten georganiseerd”, aldus Van Engelshoven. Verder werken mbo-scholen nauw samen met SURF, maken dankbaar gebruik van diverse diensten van de onderwijsadviesinstantie, nemen ieder jaar deel aan de benchmark IBP-E en iedere twee jaar aan de cybercrisisoefening OZON.
Bron: tweedekamer.nl, vpngids.nl
Onderwijs gerelateerde artikelen 》
Bekijk alle vormen en begrippen 》
Actuele aanvallen overzicht per dag 》
Tips of verdachte activiteiten gezien? Meld het hier.
Meer nieuws
Odido ShinyHunters aanval, TeamPCP Jenkins en INT offline
In de periode van dinsdag 12 mei tot en met woensdag 13 mei 2026 deelde Odido voor het eerst gedetailleerde informatie over hoe ShinyHunters erin slaagde de gegevens van 6,2 miljoen klanten te stelen via een telefoontje naar de klantenservice. Terwijl CEO Søren Abildgaard compensatie afwees en een massaclaim in voorbereiding is, escaleert de dreigingsgroep TeamPCP haar supply chain aanvallen met gecompromitteerde versies van de officiële Jenkins plugin van Checkmarx, honderden pakketten op npm en de Python client van Mistral. Ondertussen heeft het Instituut voor de Nederlandse Taal zijn websites offline gehaald na een hack op 5 mei en heeft het Openbaar Ministerie de operationele schade van de aanval op zijn Citrix omgeving van juli 2025 beschreven.
Universiteiten en ShinyHunters, Crimenetwork en TCLBanker
In de periode van vrijdag 8 mei tot en met zondag 10 mei 2026 kwamen meerdere universiteiten in contact met ShinyHunters over de gestolen Canvas data, terwijl Instructure opvallend afwezig bleef op de leksite van de groep. De BKA maakte definitief een einde aan het opnieuw opgestarte Crimenetwork en arresteerde de beheerder op Mallorca in samenwerking met de Spaanse autoriteiten. Ondertussen verspreidt de TCLBanker bankentrojan zich via WhatsApp en Outlook richting Europa, viel het Nederlandse constructiebedrijf VeriCon ten prooi aan de ransomwaregroep thegentlemen en publiceerden onderzoekers bewijs van haalbaarheid voor twee kritieke kwetsbaarheden in Linux containeromgevingen waarvoor nog geen patch beschikbaar is.
ShinyHunters Canvas 12 mei, 7 NL universiteiten, Animo IBAN
In de periode van 6 mei tot en met 7 mei 2026 ontsierden aanvallers van ShinyHunters de inlogportalen van meerdere universiteiten met een losgeldboodschap en verschoven zij de deadline voor de bij Canvas LMS gestolen data van 7 mei naar 12 mei 2026. Koepelorganisatie Universiteiten van Nederland bevestigde dat zeven grote universiteiten zijn getroffen, waaronder de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Belgische instellingen waaronder de Vrije Universiteit Brussel, Thomas More en Arteveldehogeschool meldden dat persoonsgegevens van studenten zijn buitgemaakt. Tegelijkertijd werden drie Belgische bedrijven in één dag slachtoffer van ransomware, trof een datalek bij sportketen Animo 105.000 Belgische klanten met bankgegevens, en publiceerde Microsoft en het Australian Cyber Security Centre waarschuwingen over drie parallelle ClickFix campagnes die via nep hulpartikelen macOS gebruikers en cryptowalletbezitters doelwit maken.
Gezocht: pinners na bankhelpdeskfraude in Klundert en Breda
Een inwoner van Klundert is op woensdag 11 maart 2026 opgelicht door iemand die zich voordeed als bankmedewerker. De gestolen pinpas werd dezelfde dag nog gebruikt in het centrum van Breda. De politie deelt camerabeelden van twee verdachten en vraagt om tips.
Canvas 44 NL instellingen gelekt, Edge wachtwoorden onveilig
In de periode van 4 mei tot en met 5 mei 2026 bevestigde Instructure, het Amerikaanse bedrijf achter onderwijsplatform Canvas, dat de groep ShinyHunters 3,65 terabyte aan persoonsgegevens heeft gestolen van 9.000 onderwijsinstellingen en 275 miljoen gebruikers wereldwijd. Van de getroffen instellingen bevinden zich 44 in Nederland, waaronder hogescholen, universiteiten en mbo instellingen verspreid over het land. ShinyHunters stelde een deadline van 6 mei voor betaling. Dezelfde groep publiceerde eerder in de week ook de persoonlijke gegevens van 119.200 Vimeo gebruikers na een mislukte afpersing via externe leverancier Anodot. Beveiligingsonderzoeker @L1v1ng0ffTh3L4N maakte op 29 april bekend dat Microsoft Edge alle opgeslagen wachtwoorden bij het opstarten direct als platte tekst in het procesgeheugen laadt, een gedrag dat Microsoft erkent als bewuste ontwerpkeuze. Via het netwerk van Cybercrimeinfo werd een actieve aanval via de ClickFix methode gesignaleerd op een website die circuleert onder internetgebruikers in Nederland, met al minstens één bevestigd slachtoffer. Kaspersky stelde vast dat de officiële website van Daemon Tools al wekenlang malware verspreidt via een supply chain aanval, waarbij een selecte groep slachtoffers waaronder overheden en fabrieken een remote access trojan heeft ontvangen.
cPanel 44.000 installaties gecompromitteerd, ShinyHunters lekt Aman Resorts en Raptor Supplies Wemeldinge op darkweb
In de periode van 1 mei tot en met 3 mei 2026 bevestigde de Shadowserver Foundation dat minimaal 44.000 IP-adressen van cPanel installaties actief zijn gescand na exploitatie van CVE-2026-41940, met op 1 mei alleen al meer dan vijftienduizend nieuwe kwaadaardige cPanel hosts in één dag. Op hetzelfde moment publiceerde ShinyHunters de gegevens van 215.600 gasten van luxehotelgroep Aman Resorts en bevestigde Canonical een aanhoudende DDoS aanval op de Ubuntu webinfrastructuur door de Iran gelinkte groep 313 Team. Onderzoekers van Check Point Research en Halcyon maakten bekend dat de VECT 2.0 ransomware in de praktijk als wiper functioneert, waardoor bestanden onherstelbaar vernietigd worden zelfs na betaling van losgeld. Cybercrimeinfo ontdekte op het darkweb dat de criminele groep FulcrumSec gestolen data publiceert van Raptor Supplies, een Britse leverancier met een Nederlandse vestiging in Wemeldinge. Nieuw verschenen ransomwaregroep CMD Organization postte zijn eerste twee slachtoffers in een veilingformaat. En het Martini Ziekenhuis in Groningen bevestigde na drie weken volledig herstel van het patiëntenportaal Mijn Martini, getroffen door de ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft op 7 april.