Het kabinet wil de digitale weerbaarheid van het onderwijs vergroten. In het middelbaar en hoger onderwijs zijn de afgelopen tijd belangrijke stappen gezet om dat te realiseren, maar er zijn aanvullende maatregelen nodig. De overheid wil onder meer dat alle onderwijsinstellingen aansluiting zoeken bij een Security Operations Center (SOC) en dat een onafhankelijk externe partij periodiek een audit uitvoert naar de bestaande beveiligingsmaatregelen.
Onderzoeksrapport
In de brief reageert de minister op de conclusies van het onderzoeksrapport ‘Binnen zonder kloppen – Digitale weerbaarheid in het hoger onderwijs’ van de Inspectie van het Onderwijs. De inspectie constateert dat hogescholen en universiteiten na de ransomware-aanval op de Universiteit Maastricht eind 2019 meer aandacht hebben voor cybersecurity en informatiebeveiliging. Ze hebben regelmatig contact met elkaar om kennis en ervaringen uit te wisselen. Ook treffen ze meer maatregelen om hackers buiten de deur te houden.
Ondanks de extra aandacht voor informatiebeveiliging, is dit onvoldoende om de onderwijsinstellingen te beschermen tegen cyberaanvallen en behoeden voor datalekken. De Inspectie van het Onderwijs benadrukte dat er nog belangrijke stappen gemaakt moeten worden om de digitale weerbaarheid in het hoger onderwijs te vergroten. Het advies van de inspectie luidde om van digitale veiligheid een vast onderdeel te maken van het risicomanagement. Ook doen onderwijsinstellingen er goed aan om nauwer samen te werken en zou de overheid de regie moeten nemen om de digitale veiligheid te verbeteren.
Minister erkent dat cyberaanvallen toenemen
Minister Van Engelshoven erkent dat zowel binnen als buiten het onderwijs het aantal cyberaanvallen toeneemt. Ze zegt dat cyberaanvallen niet geheel zijn te voorkomen. We kunnen er volgens haar wel alles aan doen om de gevolgen van een eventuele aanval zo veel mogelijk te beperken. De urgentie om extra maatregelen te treffen om de weerbaarheid tegen cyberdreigingen te vergroten, is er in de gehele onderwijssector. Daarbij moeten we wel oog hebben voor differentiatie of maatwerk.
De aanpak
1. Security Operations Center
De minister onderstreept de conclusies van de Inspectie van het Onderwijs. In haar brief aan de Tweede Kamer somt ze diverse maatregelen op om de digitale weerbaarheid in het middelbaar en hoger onderwijs te vergroten. In de eerste plaats wil ze dat onderwijsinstellingen aangesloten worden op een gezamenlijk Security Operations Center (SOC). Dat is een controlemechanisme dat 24/7 dreigingen monitort om cyberdreigingen vroegtijdig te signaleren en voorkomen.
“In overleg met de VSNU (Vereniging van Universiteiten), de VH (Vereniging Hogescholen), de MBO Raad en SURF wil ik verkennen hoe we alle instellingen kunnen stimuleren en aanmoedigen om deel te nemen aan een SOC oplossing, aangezien vrijwillige deelname van individuele instellingen aan een dergelijke oplossing blinde vlekken mogelijk maakt en de kwetsbaarheid van het stelsel als geheel vergroot”, aldus de minister.
2. Periodiek toetsen
Ook moeten scholen hun beveiligingsmaatregelen periodiek laten toetsen door een onafhankelijk extern bedrijf. Dit noemen we ook wel een audit. “Audits zijn een belangrijke informatiebron om de aanpak van cyberveiligheid te monitoren, zowel op het niveau van de instelling als voor het stelsel als geheel”, schrijft minister Van Engelshoven aan de Tweede Kamer.
Audits worden gebruikt om meer inzicht te krijgen in de staat van de informatiebeveiliging en privacymaatregelen van onderwijsinstellingen. Alle universiteiten hebben afgelopen jaar een externe audit laten uitvoeren. Ze hebben toegezegd dit om het jaar te herhalen. Van Engelshoven vindt het belangrijk dat alle instellingen in het middelbaar en hoger beroepsonderwijs naast een zelfevaluatie zich ook periodiek laten toetsen door middel van externe audits. “Het belang van cyberveiligheid op het ongestoord verloop van het onderwijs en onderzoek rechtvaardigt dat.” Omdat te bereiken gaat ze komend najaar in gesprek met de koepelorganisaties hierover.
3. Vergroten bewustzijn
Een ander aspect waar de onderwijsminister aandacht voor wil vragen, is het vergroten van bewustzijn van de risico’s van cyberdreigingen. Om dat te bereiken wil ze trainingen, campagnes, brochures en crisisoefeningen houden. “Hierbij is de rol van bestuurders essentieel”, schrijft de minister.
“Vele besturen agenderen het onderwerp, bespreken het intern en treffen maatregelen om het bewustzijn over cyberrisico’s te vergroten. Het is daarbij van belang dat bestuurders hier zowel op centraal (instellings-)niveau als op decentraal niveau (faculteits- of opleidingsniveau) aandacht voor vragen en een open en veilige cultuur bevorderen waarin medewerkers zich vrij voelen om niet alleen incidenten, maar ook (potentiële) risico’s proactief te melden, zodat op dreigende risico’s adequaat kan worden gereageerd.”
Om ervoor te zorgen dat alle onderwijsinstellingen in alle lagen maatregelen treffen om het bewustzijn van medewerkers te vergroten, gaat de minister afspraken maken.
2022 plan van aanpak
Minister Van Engelshoven streeft ernaar om in het eerste kwartaal van 2022 met de onderwijssectoren een plan van aanpak te formuleren. Samen met de koepelorganisaties wil ze dit najaar afspraken maken hoe onderwijsinstellingen dit gaan aanpakken. De bewindsvrouw gaat onder andere een overzicht maken van de financiële, personele en technische vereisten en bepalen wanneer welke instelling aangesloten kan zijn op een SOC.
Vorige week schreef de minister dat de mbo-sector goed is voorbereid op cyberaanvallen. Op schriftelijke vragen van D66 zei de bewindsvrouw dat mbo-instellingen ‘een hecht netwerk’ vormen op het gebied van informatiebeveiliging. “Binnen dit netwerk wordt kennis gedeeld en worden gemeenschappelijke activiteiten georganiseerd”, aldus Van Engelshoven. Verder werken mbo-scholen nauw samen met SURF, maken dankbaar gebruik van diverse diensten van de onderwijsadviesinstantie, nemen ieder jaar deel aan de benchmark IBP-E en iedere twee jaar aan de cybercrisisoefening OZON.
Bron: tweedekamer.nl, vpngids.nl
Onderwijs gerelateerde artikelen 》
Bekijk alle vormen en begrippen 》
Actuele aanvallen overzicht per dag 》
Tips of verdachte activiteiten gezien? Meld het hier.
Meer nieuws
Kifid kantelt aansprakelijkheid bij bankhelpdeskfraude, Kanters Lieshout gehackt en AI coderingstools blijven dominant risico
De woensdag en donderdag van 29 en 30 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de afgelopen weken in een ander licht stellen. Het Kifid heeft de drempel voor "grof nalatig" bij bankhelpdeskfraude fors hoger gelegd, banken zijn voortaan vaker zelf aansprakelijk en moeten in beginsel het volledige niet toegestane bedrag terugbetalen, terwijl Belgische politiezones Minos, Rupel en Hekla infoavonden organiseren tegen een aanhoudende stijging van meldingen. Cybercrimeinfo verifieerde een tip over de overgenomen website van waterspecialist Kanters Lieshout, waar een opportunistische actor 0,1 bitcoin afpersing eist via Twitter contact, een ander profiel dan de gevestigde ransomwaregroepen die NL en BE de afgelopen weken raakten. En na de eerdere PocketOS-database-vernietiging in S02E51 zijn er nu vier nieuwe AI tool incidenten op een week tijd, Cursor met een onopgeloste extensiekwetsbaarheid (CursorJacking, CVSS 8.2), Jerry's Store dat zelf 345.000 creditcards openbaarde via een AI vibecoding fout, een gepatchte Gemini CLI met CVSS 10.0 score, en staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) die formeel waarschuwt tegen autonome AI assistenten zoals OpenClaw op systemen met persoonsgegevens. Daarnaast breidde de Mini Shai-Hulud campagne van TeamPCP uit van vier SAP CAP npm pakketten naar PyTorch Lightning op PyPI plus intercom-client en intercom-php op Packagist, vier ecosystemen tegelijk binnen 36 uur.
Gezocht: koerier na bankhelpdeskfraude in Veenendaal en Almere
Een vrouw uit Veenendaal werd op 27 februari 2026 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een nepbankmedewerker belde haar op, waarna een koerier aan de deur kwam en haar gouden ringen, gouden kettingen, contant geld en bankpas meenam. Met de buitgemaakte pinpas werd vervolgens gepind in winkels en bij geldmaten in Veenendaal en Almere. In totaal werd ruim 5.500 euro afhandig gemaakt. De politie zoekt de verdachte koerier.
Apt73 raakt twee Belgische organisaties, ChipSoft claimt data vernietigd en LiteLLM actief misbruikt
De maandag en dinsdag van 27 en 28 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de discussie van de afgelopen weken doortrekken. De ransomwaregroep Apt73 plaatste op een dag twee Belgische organisaties op het lekplatform, een Oost-Vlaams staalbedrijf en een Waalse zorggroep met meerdere ziekenhuizen. ChipSoft meldde dat de eerder deze maand gestolen patiëntengegevens niet zijn gepubliceerd en volgens eigen onderzoek zijn vernietigd, een claim die volledig leunt op de mededeling van de aanvaller. En de open source LLM proxy LiteLLM wordt sinds ongeveer 36 uur na publieke disclosure actief misbruikt om API sleutels van OpenAI, Anthropic en Bedrock te stelen. Daarnaast bevestigde Vimeo een datalek via het analyseplatform Anodot, lekte LAPSUS$ 96 GB Checkmarx data ook via clearnet portals en werden tientallen Visual Studio Code extensies op Open VSX besmet met de GlassWorm credential stealer. Drie supply chain aanvallen op een week tijd, plus een data lek bij AI trainingsbedrijf Mercor van 4 TB stemopnamen gekoppeld aan paspoorten van 40.000 contractors.
ShinyHunters bij ADT en Udemy, DigiD blijft bij Solvinity en Palantir bij de Marechaussee
Het weekend van 24 tot en met 26 april 2026 leverde drie ontwikkelingen op die de discussie van eerdere weken doortrekken. ShinyHunters publiceerde binnen 24 uur twee grote slachtoffers, ADT en Udemy, beide via vishing tegen een SSO-account. Het kabinet besloot daarnaast om DigiD bij Solvinity te houden, ondanks Kamerverzet en een aangekondigde Amerikaanse overname. En WOO stukken openbaarden dat de Koninklijke Marechaussee jarenlang gebruik maakte van Palantir, terwijl de minister dat in een Kamerantwoord ontkende. Daarnaast staan in Nederland en België 3.793 Zimbra servers ongepatcht, voegde CISA vier actief misbruikte CVE's toe aan de Known Exploited Vulnerabilities catalogus en publiceerde Silverfort een privilege escalation in Microsoft Entra Agent ID die inmiddels is gepatcht.
ChipSoft ransomware, Rituals 41 miljoen en FIRESTARTER
Woensdag en donderdag brachten drie onwelkome waarheden voor Nederlandse en Belgische organisaties. Een Nederlandse zorgsoftware-leverancier onderhandelt met een ransomwaregroep over 100 GB aan patiëntdata, een bekend Nederlands cosmeticamerk verliest persoonsgegevens van 41 miljoen leden wereldwijd, en CISA onthult dat aanvallers via nieuwe FIRESTARTER-malware persistente toegang behouden tot Cisco-firewalls, ook nadat organisaties keurig patchen. Daarnaast waarschuwden de MIVD en NCSC-UK voor Chinese cyberoperaties, nadert de CISA KEV-deadline van 28 april voor SharePoint, Defender en beide Cisco ASA-CVE's, en openbaarde Socket een supply chain-aanval op de Checkmarx KICS Docker-images die CI/CD-pijplijnen wereldwijd raakt.
Odido massaclaim, Vercel via AI tool en Kentico direct actief misbruikt
Maandag en dinsdag brachten twee tempoverhogingen in het Nederlandse en Belgische dreigingsbeeld. Consumers United in Court startte maandag een collectieve rechtszaak tegen Odido waarin de meldplicht en de bewaartermijn van miljoenen gegevens centraal staan, diezelfde dag dook een dataset met 400.000 Bol.com klantrecords op hackfora op. Dinsdag maakte Vercel openbaar dat een AI-presentatietool op één medewerkersapparaat het startpunt was van een complete Google Workspace overname, losgeldeis twee miljoen dollar via de ShinyHunters-persona. CCB Belgium en CISA KEV zetten tegelijkertijd drie CVE's in het rood waarvan JetBrains TeamCity een EPSS van 92 procent scoort, Kentico Xperience een CVSS van 9.8 kent en PaperCut NG/MF als ransomwarevector bekend staat. Kaspersky analyseerde de voorheen ongedocumenteerde Lotus wiper die medio december 2025 Venezolaanse energie- en nutsbedrijven trof, en de Franse identiteitsdocumenten-instantie ANTS bevestigde een datalek waarbij een dreigingsactor op hackfora claimt tot negentien miljoen records te bezitten. BeyondTrust publiceerde het dertiende Microsoft Vulnerabilities Report waarin de kritieke kwetsbaarheden in 2025 verdubbelden ondanks een daling in totaal aantal. De Noord-Koreaanse actor UNC1069 en Kaspersky's analyse van FakeWallet in de Chinese Apple App Store onderstrepen dat cryptocurrency en Web3 professionals een hoofddoel blijven.