Het moet anders en het kan anders, overheid te traag

Gepubliceerd op 29 september 2021 om 15:00

Nederlandse bedrijven en belangenorganisaties werken aan een eigen alarmsysteem tegen hackers. Bedrijven die een veiligheidsrisico lopen, moeten via dat systeem sneller gewaarschuwd worden dan via het huidige waarschuwingssysteem van de overheid.

Onder meer beveiligingsbedrijf Fox-IT en Nederlandse internetproviders werken mee aan het systeem, dat voor het eind van het jaar operationeel moet zijn. "Het systeem waarmee we nu informatie delen is te ingewikkeld geworden, het is een lappendeken", zegt Frank Breedijk van vrijwilligerscollectief Dutch Institute for Vulnerability Disclosure. In dat collectief zijn ethische hackers verenigd die het internet veiliger proberen te maken.

"We hebben naar de overheid gekeken om het simpeler te maken", zegt Inge Bryan van Fox-It in het FD. "Maar we willen daar niet meer op wachten en hebben besloten zo'n systeem zelf op te zetten."

Systeem overheid

In het systeem van de overheid komen meldingen van dreigingen binnen bij het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC). Die deelde de meldingen tot deze maand enkel met bedrijven uit zogenoemde vitale sectoren en met het Rijk. Die bevoegdheid is deze maand uitgebreid. Bedrijven kunnen nu worden gebeld als ze gevaar lopen. Op termijn is het plan om meldingen automatisch te versturen.

Dat is onvoldoende, vinden de bedrijven die nu hun eigen systeem opzetten. Volgens de betrokken partijen duurt het te lang voordat informatie over kwetsbaarheden op de juiste plek komt. Soms komt de informatie ook helemaal niet bij bedrijven terecht die het moeten weten.

"Partijen die zich niet hebben aangesloten of niet binnen het bereik van het NCSC vallen, krijgen de informatie niet of te laat", zegt Breedijk van het vrijwilligerscollectief van ethische hackers. Hij denkt dat het juridisch geen probleem is dat het alarmsysteem meldingen over persoonlijke informatie met bedrijven deelt.

De organisaties beroepen zich op een 'gerechtvaardigd belang'. Volgens Breedijk is er haast geboden. "Het is twee voor twaalf. We moeten dit fixen met z'n allen." Het FD schrijft dat het NCSC welwillend tegenover het plan staat en in gesprek wil over de nadere invulling.

95% dreigingsinformatie gaat verloren

Het Nationaal Cyber Security Center (NCSC) dat overheden en vitale bedrijven waarschuwt voor dreigingen, deelt nog geen 5 procent van de ontvangen informatie. Dat zeggen bronnen tegen de Volkskrant. De grote boosdoener is de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (WBNI) die niet doordacht zou zijn.

Op basis van de 95 procent informatie die ‘weggegooid’ wordt, zouden vele organisaties beveiligingsmaatregelen kunnen treffen, voordat zij door cybercriminaliteit worden getroffen. Het gebeurt nu regelmatig dat bedrijven gehackt worden via een kwetsbaarheid die bij het NCSC bekend was. Het gaat dan bijvoorbeeld om lekken in de beveiliging van veelgebruikte systemen als Microsoft Exchange en Citrix. Voor het bedrijfsleven vormt de gang van zaken een reden om maar een ‘eigen’ NCSC op te zetten, zo werd dinsdag aangekondigd.

Frustratie over wet WBNI

Ook bij het NCSC is er frustratie over de in 2018 ingevoerde WBNI, die het delen van essentiële informatie aan banden legt. Soms zou men zelfs de wet overtreden om potentiële slachtoffers te kunnen waarschuwen. Dat gebeurde vorige week nog om te voorkomen dat bedrijven door ransomware getroffen zouden worden.

Er komt nu een wijziging in de wet, waardoor sommige informatie wel via het Digital Trust Center (DTC) met het niet-vitale bedrijfsleven gedeeld mag worden, maar de meeste beperkingen blijven bestaan.

De manier van werken van het tot het ministerie van Justitie en Veiligheid behorende NCSC leidt er ook toe dat zelfs de Rijksoverheid en vitale bedrijven vaak weken moeten wachten voordat zij dreigingsinformatie ontvangen, terwijl ook bij cyberdreigingen elke seconde telt. En er ontstaan problemen als de dreigingsinformatie persoonsgegevens, zoals IP-adressen of e-mailadressen, bevat.

Actief waarschuwen verboden

Het NCSC mag ook niet actief waarschuwen, bijvoorbeeld door op internet op zoek te gaan naar systemen die een bekende kwetsbaarheid hebben. Zou dat wel mogen, dan kon men de betreffende organisaties waarschuwen dat de ‘achterdeur op een kier staat’.

Dat was bijvoorbeeld het geval bij gebruikers van het platform van Kaseya, waarmee computers op afstand beheerd kunnen worden. Onderzoekers hadden daarin een lek ontdekt en dat in april gemeld bij het NCSC. Drie maanden later werden via dat lek enkele Nederlandse bedrijven gehackt, terwijl dat dus makkelijk te voorkomen was geweest.

Volgens Frank Breedijk van het Dutch Institute for Vulnerability Disclosure is het delen van informatie veel te ingewikkeld gemaakt. Het zoeken naar kwetsbaarheden wordt nu als hacken beschouwd en mag daarom niet door de overheidsorganisatie worden uitgevoerd.

Bron: bnr.nl volkskrant.nl, fd.nl, beveiligingnieuws.nl, nos.nl

Actuele aanvallen overzicht per dag 》

Ernstige kwetsbaarheden 》

Tips of verdachte activiteiten gezien? Meld het hier.

Meer nieuws

Phishing van eigen kredietbank, Ivanti Sentry misbruikt

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van donderdag 11 en vrijdag 12 juni. Cliënten van Kredietbank Limburg kregen phishingmails die werkelijk van hun eigen kredietbank kwamen, het kritieke lek in Ivanti Sentry ging in één dag van een waarschuwing van het NCSC naar bevestigd misbruik met een spoeddeadline van CISA, en een internationale politieactie ontmantelde de witwasdienst AudiA6 die ruim 380 miljoen dollar aan criminele opbrengsten verwerkte. Daarnaast bevestigt een universiteit 454.600 getroffen studenten in de PeopleSoft campagne van ShinyHunters, en toont onderzoek van Anthropic dat AI de tijd tussen patch en werkende exploit terugbrengt van weken naar uren. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Check Point VPN met Qilin, phishing bij Vlaamse hotels

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van dinsdag 9 en woensdag 10 juni. Een kritiek lek in de VPN van Check Point wordt actief misbruikt en mondt in minstens één geval uit in Qilin ransomware, bijna honderd Vlaamse hotels worden getroffen door phishing met betaalverzoeken die tot in detail kloppen, en een internationale politieactie haalt de criminele dienst First VPN offline. Daarnaast zien we een recordronde patches van Microsoft, een autonome agent die eigenhandig kwetsbaarheden vindt, en aanvallers die zich steeds vaker richten op de mensen die software bouwen. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Pink kaapt Microsoft 365 via telefoon, datalek Epe

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we terug op het weekend van zaterdag 6 tot en met maandag 8 juni. Een nieuwe afpersgroep steelt bedrijfsdata uit Microsoft 365 zonder ook maar één regel malware, een Nederlandse gemeente verloor honderden gigabytes aan persoonsgegevens en boven Europa lijkt een Russische satelliet het navigatiesignaal te verstoren. Daarnaast zien we beveiligingssoftware die blijft draaien maar stilvalt, een reeks actief misbruikte kwetsbaarheden in netwerkapparatuur, en flinke resultaten in de opsporing. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Mailboxspionage en Cisco SD-WAN actief misbruikt

In deze aflevering van het Cyber Journaal staan de dagen van donderdag 4 en vrijdag 5 juni centraal. Aanvallers lazen vijf maanden lang ongezien mee in de mailbox van een beursdirecteur en sluisden de inhoud weg via vertrouwde clouddiensten. In Nederland en België blijven hotelgasten en bankklanten doelwit van fraude die naadloos aansluit op de werkelijkheid. Tegelijk staat de toeleverketen van software opnieuw onder druk, worden kwetsbaarheden in netwerkapparatuur en WordPress actief misbruikt, en zien we beweging in opsporing, spionage en het beleid rond digitale soevereiniteit. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Datalek hotelsector, Windows NETLOGON actief misbruikt

In deze aflevering van het Cyber Journaal staan de dagen van dinsdag 2 en woensdag 3 juni centraal. Koninklijke Horeca Nederland waarschuwt voor een breed datalek in de hotelsector, waarbij gestolen reserveringsgegevens gasten bereiken via geloofwaardige phishing. In Den Bosch onderzoekt de overheid een mogelijk datalek bij de gevangenis van Vught dat niet door een hack ontstond, maar door een overgeslagen procedure. Tegelijk staat de toeleverketen van software opnieuw onder druk, worden twee kritieke lekken in Windows en Android actief misbruikt, en zien we beweging in opsporing, hacktivisme en spionage. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »