Het moet anders en het kan anders, overheid te traag

Gepubliceerd op 29 september 2021 om 15:00

Nederlandse bedrijven en belangenorganisaties werken aan een eigen alarmsysteem tegen hackers. Bedrijven die een veiligheidsrisico lopen, moeten via dat systeem sneller gewaarschuwd worden dan via het huidige waarschuwingssysteem van de overheid.

Onder meer beveiligingsbedrijf Fox-IT en Nederlandse internetproviders werken mee aan het systeem, dat voor het eind van het jaar operationeel moet zijn. "Het systeem waarmee we nu informatie delen is te ingewikkeld geworden, het is een lappendeken", zegt Frank Breedijk van vrijwilligerscollectief Dutch Institute for Vulnerability Disclosure. In dat collectief zijn ethische hackers verenigd die het internet veiliger proberen te maken.

"We hebben naar de overheid gekeken om het simpeler te maken", zegt Inge Bryan van Fox-It in het FD. "Maar we willen daar niet meer op wachten en hebben besloten zo'n systeem zelf op te zetten."

Systeem overheid

In het systeem van de overheid komen meldingen van dreigingen binnen bij het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC). Die deelde de meldingen tot deze maand enkel met bedrijven uit zogenoemde vitale sectoren en met het Rijk. Die bevoegdheid is deze maand uitgebreid. Bedrijven kunnen nu worden gebeld als ze gevaar lopen. Op termijn is het plan om meldingen automatisch te versturen.

Dat is onvoldoende, vinden de bedrijven die nu hun eigen systeem opzetten. Volgens de betrokken partijen duurt het te lang voordat informatie over kwetsbaarheden op de juiste plek komt. Soms komt de informatie ook helemaal niet bij bedrijven terecht die het moeten weten.

"Partijen die zich niet hebben aangesloten of niet binnen het bereik van het NCSC vallen, krijgen de informatie niet of te laat", zegt Breedijk van het vrijwilligerscollectief van ethische hackers. Hij denkt dat het juridisch geen probleem is dat het alarmsysteem meldingen over persoonlijke informatie met bedrijven deelt.

De organisaties beroepen zich op een 'gerechtvaardigd belang'. Volgens Breedijk is er haast geboden. "Het is twee voor twaalf. We moeten dit fixen met z'n allen." Het FD schrijft dat het NCSC welwillend tegenover het plan staat en in gesprek wil over de nadere invulling.

95% dreigingsinformatie gaat verloren

Het Nationaal Cyber Security Center (NCSC) dat overheden en vitale bedrijven waarschuwt voor dreigingen, deelt nog geen 5 procent van de ontvangen informatie. Dat zeggen bronnen tegen de Volkskrant. De grote boosdoener is de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (WBNI) die niet doordacht zou zijn.

Op basis van de 95 procent informatie die ‘weggegooid’ wordt, zouden vele organisaties beveiligingsmaatregelen kunnen treffen, voordat zij door cybercriminaliteit worden getroffen. Het gebeurt nu regelmatig dat bedrijven gehackt worden via een kwetsbaarheid die bij het NCSC bekend was. Het gaat dan bijvoorbeeld om lekken in de beveiliging van veelgebruikte systemen als Microsoft Exchange en Citrix. Voor het bedrijfsleven vormt de gang van zaken een reden om maar een ‘eigen’ NCSC op te zetten, zo werd dinsdag aangekondigd.

Frustratie over wet WBNI

Ook bij het NCSC is er frustratie over de in 2018 ingevoerde WBNI, die het delen van essentiële informatie aan banden legt. Soms zou men zelfs de wet overtreden om potentiële slachtoffers te kunnen waarschuwen. Dat gebeurde vorige week nog om te voorkomen dat bedrijven door ransomware getroffen zouden worden.

Er komt nu een wijziging in de wet, waardoor sommige informatie wel via het Digital Trust Center (DTC) met het niet-vitale bedrijfsleven gedeeld mag worden, maar de meeste beperkingen blijven bestaan.

De manier van werken van het tot het ministerie van Justitie en Veiligheid behorende NCSC leidt er ook toe dat zelfs de Rijksoverheid en vitale bedrijven vaak weken moeten wachten voordat zij dreigingsinformatie ontvangen, terwijl ook bij cyberdreigingen elke seconde telt. En er ontstaan problemen als de dreigingsinformatie persoonsgegevens, zoals IP-adressen of e-mailadressen, bevat.

Actief waarschuwen verboden

Het NCSC mag ook niet actief waarschuwen, bijvoorbeeld door op internet op zoek te gaan naar systemen die een bekende kwetsbaarheid hebben. Zou dat wel mogen, dan kon men de betreffende organisaties waarschuwen dat de ‘achterdeur op een kier staat’.

Dat was bijvoorbeeld het geval bij gebruikers van het platform van Kaseya, waarmee computers op afstand beheerd kunnen worden. Onderzoekers hadden daarin een lek ontdekt en dat in april gemeld bij het NCSC. Drie maanden later werden via dat lek enkele Nederlandse bedrijven gehackt, terwijl dat dus makkelijk te voorkomen was geweest.

Volgens Frank Breedijk van het Dutch Institute for Vulnerability Disclosure is het delen van informatie veel te ingewikkeld gemaakt. Het zoeken naar kwetsbaarheden wordt nu als hacken beschouwd en mag daarom niet door de overheidsorganisatie worden uitgevoerd.

Bron: bnr.nl volkskrant.nl, fd.nl, beveiligingnieuws.nl, nos.nl

Actuele aanvallen overzicht per dag 》

Ernstige kwetsbaarheden 》

Tips of verdachte activiteiten gezien? Meld het hier.

Meer nieuws

Supply chain aanvallen, Marimo gehackt en FBI leest Signal

Aanvallers misbruiken steeds vaker de vertrouwensrelaties tussen softwareleveranciers en cloudservices. De officiele website van CPUID verspreidde zes uur lang malware via de downloads van CPU-Z en HWMonitor, ShinyHunters stal authenticatietokens om via Anodot in Snowflake omgevingen te komen en de Lazarus Group registreerde legale Amerikaanse bedrijven als dekmantel voor malwarecampagnes. Ondertussen werd een kritieke kwetsbaarheid in het Python notebook platform Marimo binnen tien uur na openbaarmaking actief misbruikt. De FBI liet in een rechtszaak zien dat gewiste Signal berichten te herstellen zijn via de notificatiedatabase van een iPhone. En ransomwaregroepen breiden hun arsenaal uit met bijna negentig verschillende tools om beveiligingssoftware uit te schakelen.

Lees meer »

NB413: ChipSoft ransomware treft ziekenhuizen, REvil baas ontmaskerd en twee Fortinet zerodays

Deze week werd Nederland opgeschrikt door een ransomware aanval op ChipSoft, de grootste leverancier van patiëntendossiers in Nederland. Elf ziekenhuizen haalden uit voorzorg hun portalen offline en de Autoriteit Persoonsgegevens ontving 23 meldingen. Ondertussen onthulde de Duitse BKA de identiteit van de beruchte REvil ransomware leider UNKN, ontmantelden de FBI en het VK een Russische spionagecampagne via gehackte routers en namen aanvallen op Kubernetes met 282 procent toe. Twee kritieke zerodays in FortiClient EMS werden binnen een week ontdekt en actief misbruikt en Noord-Koreaanse hackers stalen in 2025 al meer dan twee miljard dollar aan crypto. LinkedIn bleek stilletjes browserextensies van gebruikers te volgen en een bankhelpdeskfraudeur kreeg zeven jaar cel na het stelen van 900.000 euro. De politie zoekt daarnaast meer slachtoffers van verdachte Turpien. Lees alle details in de vier artikelen van deze week.

Lees meer »

ChipSoft ransomware treft zorg, VENOM steelt executive logins en 7 jaar cel

Een ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft treft de hele Nederlandse zorg, elf ziekenhuizen halen hun portalen offline en de Tweede Kamer stelt vragen over de gevaarlijke afhankelijkheid van een handvol leveranciers. Cybercriminelen misbruiken echte Meta notificaties om meer dan veertigduizend phishing mails te versturen en het gesloten VENOM platform jaagt specifiek op CEO's en CFO's. Het updatesysteem van een populaire WordPress plugin wordt gekaapt voor een volledige supply chain aanval en onderzoekers ontdekken dat het CLAUDE.md bestand van AI assistent Claude Code misbruikt kan worden voor SQL injectie. In de rechtbank krijgt een 24 jarige man uit Delfzijl zeven jaar cel voor het stelen van 900.000 euro via bankhelpdeskfraude.

Lees meer »

Politie zoekt extra slachtoffers van verdachte Turpien

De politie roept slachtoffers van een man uit Spijkenisse op om zich te melden. De verdachte zou onder de naam Turpien op Snapchat tientallen meisjes hebben afgeperst. Inmiddels zit hij vast, maar door de hoeveelheid beeldmateriaal die bij hem werd aangetroffen, vermoedt de politie dat er nog meer slachtoffers zijn die nog niet bekend zijn.

Lees meer »

Twee FortiClient zerodays, Noord-Korea's miljardenbusiness en LinkedIn als spion

Twee kritieke kwetsbaarheden in FortiClient EMS in één week, beide actief misbruikt als zeroday. Noord-Korea blijkt in 2025 voor meer dan twee miljard dollar aan crypto gestolen te hebben en hackt de populaire Axios library via een nep Teams update. Device code phishing neemt 37 keer toe door nieuwe phishing kits. En onderzoekers ontdekken dat LinkedIn meer dan 6.000 browserextensies scant van gebruikers.

Lees meer »