Europese zorginstellingen zijn vaker het slachtoffer van ransomware-aanvallen. Sinds begin dit jaar hebben er 25 aanvallen met gijzelsoftware plaatsgevonden, waarbij 66 locaties zijn geraakt. Dat zijn er fors meer vorig jaar. In ons land zijn tot nu toe vier zorgorganisaties getroffen door ransomware.
Zorginstellingen Europa
Steeds meer zorginstellingen in Europa worden door hackers aangevallen met ransomware. Ransomware is software waarmee, als deze eenmaal geïnstalleerd is, cybercriminelen vrijwel ongemerkt kunnen binnendringen op het bedrijfsnetwerk. Eenmaal binnen proberen ze toegang te krijgen tot meerdere onderdelen van het systeem (privilege-escalatie) om vertrouwelijke en privacygevoelige informatie buit te maken. Systeembeheerders en andere medewerkers worden vaak buitengesloten, waardoor ze niet langer kunnen inloggen om hun werk te doen en geen toegang hebben tot bedrijfsdata.
Ransomware-aanvallen zijn aan een opmars bezig. In heel 2020 waren er in Europese zorgsector minder dan tien aanvallen. Dit jaar staat de teller al op 25. Daarbij moesten 66 zorglocaties hun werk tijdelijk stilleggen. Nederland werd toen ontzien door hackers. Dat is dit jaar niet langer het geval. Volgens Z-CERT zijn er tot nu toe vier zorgorganisaties die zijn aangevallen met gijzelsoftware.
“Het werkelijke aantal ligt vermoedelijk nog vele malen hoger”, zo stelt Z-CERT analist Jan Hanstede. Dat komt omdat niet iedere aanval gemeld wordt. Hanstede denkt wel te weten waarom. “We zien nog vaak genoeg dat instanties berichten daarover niet naar buiten brengen. Vermoedelijk uit reputatie-overwegingen of omdat de dienstverlening er niet onder heeft geleden”
Zorgketen
Naast rechtstreekse aanvallen op Europese zorginstellingen is er nog een manier waarop de zorgsector hinder ondervindt van hackers: ze voeren tevens ransomware-aanvallen uit op leveranciers. Een aanval op Software-as-a-Service of SaaS-leverancier, werkt door in de gehele keten. Doordat leveranciers in de problemen komen, geldt dat op zijn beurt ook voor de afnemers. Wellicht herinner je je nog de supply chain attack bij SolarWinds, waardoor hackers door een achterdeurtje toegang hadden tot de bedrijfsnetwerken van duizenden afnemers wereldwijd.
De cybersecurityspecialisten van Z-CERT houden diverse hackersgroepen nauwlettend in de gaten. “Ransomwaregroepen Hive en Vice Society zijn met name actief in de zorgsector. Deze ransomwaregroeperingen hebben de afgelopen maanden al diverse slachtoffers gemaakt”, zo weet Hanstede.
Het Computer Emergency Response Team van de zorgsector doet er alles aan om zorginstanties bewust te maken van de gevaren. Begin dit jaar publiceerde Z-CERT diverse tips en trucs om hackers buiten de deur te houden. Naast een sterk wachtwoord, multifactorauthenticatie en het regelmatig maken van back-ups, adviseerden beveiligingsdeskundigen tevens om application whitelisting en het least privilege principe van toe te passen.
Digitale voetstappen
Verder deelt Z-CERT via het ZorgDetectieNetwerk zogeheten Indicators of Compromise (digitale voetstappen) van hackers. Daarmee is het mogelijk om in een vroeg stadium cybercriminelen te detecteren, nog voordat ze schade kunnen aanrichten aan bedrijfssystemen en servers. Tevens krijgen deelnemers een seintje als er updates klaarstaan of kwetsbaarheden zijn aangetroffen in hard- en software die zorginstanties gebruiken. Tot slot staat er vanaf nu een teller op de hoofdpagina van de website van Z-CERT. Deze geeft aan hoeveel Europese en Nederlandse zorginstellingen getroffen zijn door een ransomware-aanval. Z-CERT hoopt dat de Nederlandse zorgsector hierdoor hun cybersecuritymaatregelen opschroeven om hackers buiten de deur te houden.
SilverFish
In maart waarschuwde Z-CERT nog voor SilverFish, ransomware die wereldwijd duizenden slachtoffers heeft gemaakt. Zeker tien zorglocaties in ons land zijn hierdoor getroffen. “De activiteiten van SilverFish zijn moeilijk te detecteren. Daarom is het belangrijk om te weten hoe de hackersgroep te werk gaat. Data en onderzoeken van andere securityorganisaties helpen ons om een zo goed mogelijk beeld te vormen van de gevaren en gevolgen van SilverFish voor de zorgsector”, aldus beveiligingsspecialist Stijn Derksen.
Bron: z-cert.nl, vpngids.nl
Zorginstellingen gerelateerde artikelen 》
Bekijk alle vormen en begrippen 》
Actuele aanvallen overzicht per dag 》
Tips of verdachte activiteiten gezien? Meld het hier.
Meer nieuws
AI voert zelf de aanval uit en firewalls als ingang
Het cybernieuws van donderdag 2 en vrijdag 3 juli 2026 werd beheerst door één rode draad, aanvallers verschuilen zich achter wat organisaties juist zouden moeten vertrouwen. Onderzoekers documenteerden de eerste ransomware die volledig door een AI agent werd aangestuurd, terwijl gestolen inloggegevens van tienduizenden firewalls rechtstreeks aan ransomware werden gekoppeld. Tegelijk brak een reeks actief misbruikte lekken los aan de rand van het netwerk, van Citrix NetScaler tot Microsoft SharePoint. In eigen land stond een datalek bij een hogeschool bijna een jaar open, arresteerde de Belgische politie een negentienjarige als vermeend kopstuk van een phishingbende, en klonk de geopolitiek door in dronespionage en de zoektocht naar digitale soevereiniteit.
Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Den Helder
Een 72-jarige vrouw uit Den Helder is slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, waarbij een man haar geld, sieraden en andere waardevolle spullen bij haar thuis ophaalde. De politie heeft de zaak op 1 juli 2026 opnieuw onder de aandacht gebracht en toont camerabeelden van de verdachte en van de gestolen sieraden.
Golf actief misbruikte lekken en AI als aanvalswapen
Het cybernieuws van dinsdag 30 juni en woensdag 1 juli 2026 stond in het teken van een golf kritieke kwetsbaarheden die nu daadwerkelijk worden misbruikt, van beheersoftware tot bedrijfsapplicaties. Daarnaast werd kunstmatige intelligentie op steeds meer manieren een aanvalsvlak, van browsers die zich laten ompraten tot verzonnen domeinen die aanvallers alvast registreren. In eigen land toonde De Nederlandsche Bank hoe hard de fraude in het betalingsverkeer groeit, terwijl de opsporing resultaat boekte en de geopolitiek opnieuw doorklonk in de spionage tegen overheden.
Russische jacht op Signal en een golf kritieke lekken
Het cybernieuws van zaterdag 27 tot en met maandag 29 juni 2026 liet drie sterke rode draden zien. De FBI, CISA en de Oekraïense veiligheidsdienst waarschuwden alle drie voor dezelfde Russische campagne die niet de versleuteling van Signal kraakt, maar gebruikers hun herstelsleutel laat afstaan. Tegelijk werd kunstmatige intelligentie zichtbaar als zowel wapen als doelwit, van gekaapte softwarepakketten die ontwikkelaars bestelen tot een schone projectmap die een AI codeassistent verleidt om zelf malware uit te voeren. Onder de oppervlakte liep een golf van kritieke kwetsbaarheden met publieke exploitcode, terwijl de Benelux werd geraakt door een datalek bij zeilsoftware en een aanhoudende aanval op hotels, en de opsporing en de geopolitiek opnieuw met elkaar verweven raakten rond Jaguar Land Rover.
Operation Endgame tegen infostealers, Canvas onzeker
Het cybernieuws van donderdag 25 en vrijdag 26 juni 2026 stond in het teken van twee grote dossiers en een breed patroon. Een internationale operatie, bekend als Operation Endgame, ontmantelde de infrastructuur achter de infostealers Amadey en StealC en de dropper SocGholish, met het Team High Tech Crime van de Nederlandse politie als een van de trekkers. Tegelijk blijft de omvang van het datalek bij het onderwijsplatform Canvas voor Nederland onbekend, omdat leverancier Instructure niet kan aangeven welke gegevens precies zijn buitgemaakt. Onder de oppervlakte loopt opnieuw een rode draad, aanvallers mikken op vertrouwen via de servicedesk, de browser en vertrouwde apps, terwijl kritieke lekken in netwerkapparatuur en in Chrome actief worden misbruikt en de opsporing op meerdere fronten resultaat boekt.
Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Hoofddorp
Een 74-jarige vrouw uit Hoofddorp is op 22 april 2026 slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, waarbij criminelen 8000 euro van haar rekening pinden. De politie heeft duidelijke camerabeelden van een verdachte en vraagt om hulp bij zijn identificatie.