Het nieuwe kabinet werd een kleine maand geleden beëdigd. In dat nieuwe kabinet zit voor het eerst ook een staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties en Digitalisering, Alexandra van Huffelen, die de digitale ambities van het nieuwe kabinet coördineert. Maar wat moeten die ambities eigenlijk zijn? AG Connect vroeg het de ICT-branche.
Van Huffelen gaat in het nieuwe kabinet onder meer over de digitale rijksdienst en digitale veiligheid overheid, open data en de digitaliseringsstrategie van Nederland. Digitalisering is echter een vrij breed begrip: alles van cybersecurity en development tot de IT-arbeidsmarkt en zijn tekorten vallen daaronder. Dus waar zouden prioriteiten moeten liggen voor het kabinet?
AG Connect deed een rondgang langs drie ICT-brancheverenigingen en negentien bedrijven uit verschillende hoeken van de ICT-sector, om vast te stellen waar Van Huffelen volgens de branche prioriteit aan moet geven. Dat leverde zes speerpunten voor het nieuwe kabinet en Van Huffelen op.
1. Samenwerken voor security
Meest genoemd is security. “De digitale transformatie versnelt enorm en kent geen landgrenzen. Een gevolg hiervan is dat ook cybercrime ontzettend snel ontwikkelt. De digitale weerbaarheid in Nederland is echter volgens veel rapporten beangstigend laag, met name in het mkb”, zegt Hans ten Hove, sales director Northern Europe bij managed service provider (MSP) Datto bijvoorbeeld. “We moeten begrijpen dat de cybercrimineel steeds slimmer en geraffineerder wordt”, beaamt ook Ernst Veen, marketing manager van securitybedrijf Tesorion. “Kortom awareness én er ook echt in investeren is urgent.”
Naast Datto en Tesorion noemen ook securitybedrijven ESET, Infoblox, BlackBerry en Crowdstrike, en enterprise information management (EIM)-expert BCT security als belangrijk aandachtspunt. Concreet zou het al enorm schelen als er meer dreigingsinformatie gedeeld wordt en de samenwerking tussen de publieke en private sector versterkt wordt, meent ESET Nederland-directeur Dave Maasland. En overheden hoeven hier zeker niet alleen aan te werken.
Ook moet het sentiment op de markt door de overheid veranderd worden, meent hij. “Nu heerst het idee dat criminelen veel slimmer zijn en het niet de vraag is of, maar wanneer je wordt gehackt. De overheid moet in plaats daarvan benadrukken dat digitale weerbaarheid een haalbaar doel is en dat iedere organisatie basismaatregelen goed kan inregelen. Het is daarom hoog tijd dat de overheid omtrent digitale veiligheid écht urgentie laat zien richting het MKB en de handvatten die zij al biedt via het DTC veel duidelijker gaat communiceren. Elke MKB-onderneming zou een digitale hulpverlener moeten hebben in het geval van een calamiteit.”
Op de korte termijn is vooral aandacht voor ransomware belangrijk, vindt naast Maasland ook Steven van Gysel, senior solution architect bij Infoblox. “Een geslaagde cyberaanval kan de volledige dienstverlening voor langere tijd platleggen en de kosten van downtime kunnen oplopen tot in de miljoenen. De focus in het voorkomen van aanvallen zou daarbij moeten liggen bij gewilde doelwitten als DNS.”
2. Aandacht voor infrastructuur
Ook de technische infrastructuur van Nederland wordt door veel partijen omhoog gebracht, onder meer door branchevereniging NLdigital. “We lopen achter met de uitrol van 5G, we benutten de kans niet om met Europees geld te zorgen voor snel internet voor alle huishoudens en we missen een visie over de vestiging dan datacenters en hun rol in de duurzame energievoorziening”, zegt de organisatie.
“Datacenters huisvesten vele onmisbare digitale toepassingen, zoals essentiële diensten van bijvoorbeeld ziekenhuizen, politie en universiteiten”, vult Michiel van den Assem, managing director van interconnectiehub Interxion, aan. Ook hij ziet dus – net als branchevereniging Dutch Data Center Association (DDA) – graag een landelijke samenwerking en coördinatie rondom datacenters. “Alle sectoren zijn hier afhankelijk van omdat die allemaal digitaliseren. Alleen al de overheid bouwt op dit moment nieuwe defensie datacenters, universiteitsdatacenters en wordt een van de Rijks-clouddatacenters uitgebreid”, licht DDA-managing director Stijn Grove toe.
Marie-Christine Delvaux, general manager van IT-dienstverlener Unisys Nederland zou regie op de digitale infrastructuur zelfs bovenaan de prioriteitenlijst van Van Huffelen plaatsen, ook zodat de burger de regie op eigen data weer terug kan krijgen. “Als de overheid dit niet doet, zullen big tech-bedrijven in dat gat springen en krijg je ongewenste en versnipperde situatie. We zien dat nu al gebeuren.”
3. Technologie vóór de samenleving
Belangrijk is om te onthouden dat technologie uiteindelijk vooral in dienst is van de samenleving. En ook dat is iets wat de overheid goed in gedachten moet houden, zeker als het gaat om de eigen digitale dienstverlening, menen diverse partijen. “De ambitie op het vlak van digitalisering zou zich moeten richten op het leveren van uitmuntende dienstverlening aan alle burgers in een digitale wereld”, vindt Joost Beukers, partner public sector bij consultancybedrijf PA Consulting, bijvoorbeeld. “De customer experience kan zoveel beter door diensten te personaliseren, beschikbaar te stellen via meerdere kanalen, toegankelijk te houden voor niet-digitaal vaardigen, in simpele taal en in een logische ordening naar bijvoorbeeld life events, et cetera.”
Binnen de overheid zijn rondom dit onderwerp meerdere aandachtspunten. Softwaremaker Info Support en beveiliger Crowdstrike vinden dat er goed gekeken moet worden naar het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). “De toeslagenaffaire heeft pijnlijk aangetoond tot waartoe AI in staat is als er onvoldoende kaders zijn en het toezicht ontbreekt. We kunnen niet wachten op Europese initiatieven. Er moet ook vanuit Nederland beleid op worden ingericht waarin duidelijk wordt dat AI aan bepaalde standaarden voldoet. Sterker nog, met name in de publieke ruimte moeten algoritmes pas gebruikt worden zodra deze getoetst te verklaren zijn”, licht Joop Sneijder, hoofd research center AI bij Info Support, toe. Hij ziet dan ook veel waarde in een meld- en kenniscentrum rondom AI.
Softwarebedrijf Boomi ziet kansen vooral kansen in ‘hyper automatisering’, vertelt Max van Eeghen, director Benelux, Nordics en Israël. “Door dit op grotere schaal te implementeren kunnen complexe processen worden vereenvoudigd/geautomatiseerd binnen overheidsinstanties. Door gegevens met elkaar te verbinden, kunnen zaken makkelijker en sneller worden opgepakt, wat het imago van deze instanties ten goede komt.”
Maar misschien wel het meest belangrijk is dat iedereen in de maatschappij mee kan komen in de steeds meer gedigitaliseerde wereld. “Hoe voorkomen we een generatiekloof op opleidingskloof op het vlak van digitalisering? Hoe zorgen we dat ook de oudere burgers en laagopgeleiden of laaggeletterden meekomen in onze steeds verder digitaliserende maatschappij?”, vraagt Ronald Pool, cybersecurityspecialist bij Crowdstrike, zich af.
4. Krapte op de arbeidsmarkt
Een belangrijk probleem binnen de IT-wereld is dat er enorme krapte is op de IT-arbeidsmarkt. Volgens het UWV is de arbeidsmarkt sinds 2017 zelfs nog niet eerder zo krap geweest en experts verwachten dat het probleem in 2022 alleen maar groter wordt. “Dat zet niet alleen een rem op ontwikkeling van onze sector, maar van alle sectoren die willen digitaliseren. Alle plannen kunnen niet worden uitgevoerd zonder mensen met de juiste digitale vaardigheden. Of we het nu hebben over infrastructuur, beleid, sleutel technologieën of ondernemerschap. Zonder digitaal talent staan we stil”, aldus brancheorganisatie NLdigital.
Niet verrassend dus dat naast brancheorganisatie NLdigital ook bedrijven als ESET, Crowdstrike en lowcodemaker OutSystems staatssecretaris Van Huffelen en het nieuwe kabinet oproepen hier aandacht aan te besteden. Harmen Hoogwout, regional director van OutSystems, adviseert om te kijken naar het automatiseren van werk en de krapte in specifieke sectoren als security aan te pakken. Door zoveel mogelijk werk te automatiseren blijven er namelijk meer mensen ‘over’ voor die specifieke beroepen, meent hij.
ESET, Crowstrike en adviesbureau Devoteam kijken meer naar het onderwijs, waar meer mensen gestimuleerd kunnen worden om de IT in te gaan én digibetisme tegengegaan kan worden. “Een digitale samenleving, en de ambities die u [de overheid, red.] formuleert, vragen om vakmensen die de daar vorm aan kunnen geven”, zegt Devoteam-CTO Gert Jan van Halem.
5. Aandacht voor het mkb
Ook is er specifiek aandacht nodig voor het mkb en de vele regels die worden opgesteld. “Juist op het moment dat we als Europa willen dat we onze spelers groeien, zijn we een enorme regeldruk aan het creëren die door juist die mkb’s niet te behappen is. En dus averechts gaat werken waarmee alleen grotere bedrijven, meestal van buiten Europa, hiermee kunnen omgaan en overblijven”, vindt DDA-managing director Grove. “De staatssecretaris zal hier de weerwoord in moeten bieden en op de rem trappen.”
NLdigital sluit zich daarbij aan. “De nieuwe Europese wetgeving gaat veel vragen van het mkb. Grote bedrijven hebben de capactiteit om snel aan de regels te voldoen, kleine veel minder. Nederland moet waken voor onduidelijkheid, onbedoelde effecten en een ‘chilling effect’ op innovatie.”
Toch ziet deze brancheorganisatie ook wel voordelen in aankomende Europese regels, omdat die er ook voor zorgen dat “we als Europa meer grip hebben op wereldwijde digitalisering”. “Dat is een mooie ontwikkeling. Europa zorgt voor een gelijk speelveld en ruimte voor Nederland om de koppositie te pakken. Maar die ruimte moeten we wel benutten. Dus de focus van het kabinet moet wat ons betreft liggen bij het versterken van ons vermogen om digitale koploper te worden.”
6. Een échte visie is vereist
Maar de meeste partijen missen bovenal een algehele visie op digitalisering, die over sectoren heen stijgt. “Aan alle grote dossiers die er nu liggen zit een digitaliseringscomponent vast”, verklaart Liesbeth Holterman, strategisch adviseur bij branchevereniging Cyberveilig Nederland. “Er wordt nog geen sluis gebouwd of er zit een sensor in. Dat betekent dat er een visie moet zijn. Hoe krijgen wij een aanjagende rol, hoe zorgen we dat we niet meer afhankelijk zijn van niet-Europese apparaten, hoe houden we alles veilig? Dat mis ik in het regeerakkoord. Het is nu meer: het is er en we moeten er wat mee.”
Anita van Dekken, algemeen directeur van IT-dienstverlener Winvision, is het daarmee eens. “Digitalisering biedt zo ontzettend veel mooie kansen voor Nederland. In de zorg, in het onderwijs, voor het milieu, in ons dagelijks leven. En natuurlijk zitten er ook gevaren aan digitalisering. Visie, balans en structuur & samenwerking zouden mijn speerpunten zijn.”
Zo’n visie moet zich dan ook richten op hoe de overheid zélf met digitalisering omgaat, vindt bijvoorbeeld Michiel Eielts, voorzitter van de DDA en managing director Benelux bij Equinix. “Bij het oplossen van maatschappelijke kwesties zou digitalisering altijd centraal moeten staan. Digitalisering hoort aan de basis te liggen van beleidsontwikkelingen, nu zie je vaak dat dit vaak nog niet het geval is. Dit vergroot de digitale weerbaarheid en versterkt de informatiebeveiliging, wat cruciaal is voor overheidsinstanties die natuurlijk ook een voorbeeldfunctie hebben voor de markt.”
Ook ESET en internet service provider BIT vinden dat de overheid meer een voorbeeldpositie in mag nemen. “Wat mij betreft is het zaak dat de overheid, zowel landelijk als provinciaal en lokaal, eindelijk eens aan haar eigen regels gaat voldoen”, zegt Alex Bik, technisch directeur van BIT.
Daarnaast is het tijd dat de overheid eens goed kijkt naar zijn eigen ICT-projecten, gezien het de reputatie heeft dat veel van die projecten falen en een hoop geld kosten, vindt BCT. En ook de communicatie rondom ICT mag beter, stelt CEO Joris Leupen van IT-dienstverlener Telindus Nederland. “De overheid zou eigenlijk een DMT als vervolg op het OMT moeten oprichten en net zo regelmatig hierover communiceren en de media opzoeken. Daarmee ga je als Nederland een gigantische voorsprong in de wereld krijgen en die hebben we hard nodig als land dat bekend staat om haar kenniseconomie.”
Bron: digitaleoverheid.nl, agconnect.nl | Eveline Meijer
Bekijk alle vormen en begrippen
Actuele aanvallen overzicht per dag
Inschrijven voor wekelijkse nieuwsbrief
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.
Meer actueel cybercrime nieuws
GitHub inbraak via VS Code extensie, DBIR en SonicWall MFA
In de periode van woensdag 20 mei tot en met vrijdag 22 mei 2026 bevestigde GitHub dat dreigingsactor TeamPCP via een kwaadaardige VS Code extensie toegang verkreeg tot 3.800 interne repositories in achttien minuten. Het Verizon Data Breach Investigations Report 2026 toont voor het eerst kwetsbaarheidsexploitatie als dominante aanvalsmethode bij datalekken. En een fout in SonicWall VPN, CVE-2024-12802, wordt actief ingezet als beginpunt voor ransomware campagnes op toestellen waarvan de ondersteuning al is beëindigd.
Vrouw gezocht na babbeltruc bij slachtoffer in Oudenbosch
Op donderdag 15 januari 2026 werd een inwoner van Oudenbosch opgelicht door nepagenten. Een vrouw wist het vertrouwen te winnen, drong de woning binnen en nam sieraden, contant geld en een kluisje mee. De politie zoekt haar via vrijgegeven beelden.
Shai-Hulud npm aanval, MiniPlasma zerodag en Microsoft 365
In de periode van maandag 18 mei tot en met dinsdag 19 mei 2026 waren meerdere dreigingen gelijktijdig actief op verschillende aanvalsoppervlakken. Dreigingsactor TeamPCP publiceerde in 22 minuten 639 kwaadaardige versies van 323 npm pakketten, waarna de broncode van de aanvalsworm werd vrijgegeven op BreachForums. Een beveiligingslek in Windows uit 2020 bleek nooit correct te zijn gerepareerd en biedt elke lokale aanvaller volledige systeemrechten op een volledig bijgewerkt systeem. Microsoft 365 omgevingen stonden tegelijk onder druk via SSPR kaping door Storm-2949 en OAuth sessiestiefstal via EvilTokens. En ransomwaregroep The Gentlemen werd officieel partner van BreachForums terwijl onderzoekers meer dan 1.570 slachtoffers identificeerden.
Ledger post, Apple M5 kernel exploit en LockBit Stahlwille
In de periode van vrijdag 15 mei tot en met zondag 17 mei 2026 ontvingen eigenaren van Ledger hardware wallets vervalste papieren brieven met QR codes die leiden naar phishingsites waarop wordt gevraagd om de herstelzin in te vullen. De campagne is gelinkt aan het datalek bij Global-e uit januari 2026. Tegelijkertijd publiceerden vier beveiligingsonderzoekers een werkende exploit voor de Apple M5 chip, waarbij zij de hardwarematige geheugenbescherming van Apple doorbraken met behulp van een AI model van Anthropic. Op het darkweb portaal van LockBit 5.0 verscheen het Nederlandse bedrijf Stahlwille B.V. als een van zes nieuwe geclaimde slachtoffers.
INT geclaimd, Clinical Diagnostics en Kamervragen Canvas
In de periode van woensdag 13 mei tot en met donderdag 14 mei 2026 publiceerde The Gentlemen ransomwaregroep het Instituut voor de Nederlandse Taal als nieuw slachtoffer op haar darkweb portaal, terwijl op een ondergronds forum werd beweerd dat het Belgische medische platform cabinetmedical.be via een SQL kwetsbaarheid is gecompromitteerd met circa 10.000 patiëntgegevens. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maakte op 13 mei bekend dat medisch laboratorium Clinical Diagnostics ten tijde van een cyberaanval niet voldeed aan de wettelijk verplichte NEN 7510 norm voor informatiebeveiliging in de zorg, waarbij de gegevens van 850.000 vrouwen uit het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker zijn gestolen. Tegelijkertijd heeft de ShinyHunters Canvas zaak een politieke dimensie gekregen, met vragen in de Tweede Kamer aan twee ministers en een oproep van de Amerikaanse Huizencommissie voor Binnenlandse Veiligheid aan Instructure om te getuigen.
Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Amsterdam
De politie zoekt een man die op camerabeelden is vastgelegd terwijl hij contactloos betaalt via de bankrekening van een ander. De opname is gemaakt in een supermarkt in Amsterdam, nadat meerdere slachtoffers werden opgelicht door iemand die zich voordeed als bankmedewerker.
Odido ShinyHunters aanval, TeamPCP Jenkins en INT offline
In de periode van dinsdag 12 mei tot en met woensdag 13 mei 2026 deelde Odido voor het eerst gedetailleerde informatie over hoe ShinyHunters erin slaagde de gegevens van 6,2 miljoen klanten te stelen via een telefoontje naar de klantenservice. Terwijl CEO Søren Abildgaard compensatie afwees en een massaclaim in voorbereiding is, escaleert de dreigingsgroep TeamPCP haar supply chain aanvallen met gecompromitteerde versies van de officiële Jenkins plugin van Checkmarx, honderden pakketten op npm en de Python client van Mistral. Ondertussen heeft het Instituut voor de Nederlandse Taal zijn websites offline gehaald na een hack op 5 mei en heeft het Openbaar Ministerie de operationele schade van de aanval op zijn Citrix omgeving van juli 2025 beschreven.
Universiteiten en ShinyHunters, Crimenetwork en TCLBanker
In de periode van vrijdag 8 mei tot en met zondag 10 mei 2026 kwamen meerdere universiteiten in contact met ShinyHunters over de gestolen Canvas data, terwijl Instructure opvallend afwezig bleef op de leksite van de groep. De BKA maakte definitief een einde aan het opnieuw opgestarte Crimenetwork en arresteerde de beheerder op Mallorca in samenwerking met de Spaanse autoriteiten. Ondertussen verspreidt de TCLBanker bankentrojan zich via WhatsApp en Outlook richting Europa, viel het Nederlandse constructiebedrijf VeriCon ten prooi aan de ransomwaregroep thegentlemen en publiceerden onderzoekers bewijs van haalbaarheid voor twee kritieke kwetsbaarheden in Linux containeromgevingen waarvoor nog geen patch beschikbaar is.
ShinyHunters Canvas 12 mei, 7 NL universiteiten, Animo IBAN
In de periode van 6 mei tot en met 7 mei 2026 ontsierden aanvallers van ShinyHunters de inlogportalen van meerdere universiteiten met een losgeldboodschap en verschoven zij de deadline voor de bij Canvas LMS gestolen data van 7 mei naar 12 mei 2026. Koepelorganisatie Universiteiten van Nederland bevestigde dat zeven grote universiteiten zijn getroffen, waaronder de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Belgische instellingen waaronder de Vrije Universiteit Brussel, Thomas More en Arteveldehogeschool meldden dat persoonsgegevens van studenten zijn buitgemaakt. Tegelijkertijd werden drie Belgische bedrijven in één dag slachtoffer van ransomware, trof een datalek bij sportketen Animo 105.000 Belgische klanten met bankgegevens, en publiceerde Microsoft en het Australian Cyber Security Centre waarschuwingen over drie parallelle ClickFix campagnes die via nep hulpartikelen macOS gebruikers en cryptowalletbezitters doelwit maken.
Gezocht: pinners na bankhelpdeskfraude in Klundert en Breda
Een inwoner van Klundert is op woensdag 11 maart 2026 opgelicht door iemand die zich voordeed als bankmedewerker. De gestolen pinpas werd dezelfde dag nog gebruikt in het centrum van Breda. De politie deelt camerabeelden van twee verdachten en vraagt om tips.
Canvas 44 NL instellingen gelekt, Edge wachtwoorden onveilig
In de periode van 4 mei tot en met 5 mei 2026 bevestigde Instructure, het Amerikaanse bedrijf achter onderwijsplatform Canvas, dat de groep ShinyHunters 3,65 terabyte aan persoonsgegevens heeft gestolen van 9.000 onderwijsinstellingen en 275 miljoen gebruikers wereldwijd. Van de getroffen instellingen bevinden zich 44 in Nederland, waaronder hogescholen, universiteiten en mbo instellingen verspreid over het land. ShinyHunters stelde een deadline van 6 mei voor betaling. Dezelfde groep publiceerde eerder in de week ook de persoonlijke gegevens van 119.200 Vimeo gebruikers na een mislukte afpersing via externe leverancier Anodot. Beveiligingsonderzoeker @L1v1ng0ffTh3L4N maakte op 29 april bekend dat Microsoft Edge alle opgeslagen wachtwoorden bij het opstarten direct als platte tekst in het procesgeheugen laadt, een gedrag dat Microsoft erkent als bewuste ontwerpkeuze. Via het netwerk van Cybercrimeinfo werd een actieve aanval via de ClickFix methode gesignaleerd op een website die circuleert onder internetgebruikers in Nederland, met al minstens één bevestigd slachtoffer. Kaspersky stelde vast dat de officiële website van Daemon Tools al wekenlang malware verspreidt via een supply chain aanval, waarbij een selecte groep slachtoffers waaronder overheden en fabrieken een remote access trojan heeft ontvangen.
cPanel 44.000 installaties gecompromitteerd, ShinyHunters lekt Aman Resorts en Raptor Supplies Wemeldinge op darkweb
In de periode van 1 mei tot en met 3 mei 2026 bevestigde de Shadowserver Foundation dat minimaal 44.000 IP-adressen van cPanel installaties actief zijn gescand na exploitatie van CVE-2026-41940, met op 1 mei alleen al meer dan vijftienduizend nieuwe kwaadaardige cPanel hosts in één dag. Op hetzelfde moment publiceerde ShinyHunters de gegevens van 215.600 gasten van luxehotelgroep Aman Resorts en bevestigde Canonical een aanhoudende DDoS aanval op de Ubuntu webinfrastructuur door de Iran gelinkte groep 313 Team. Onderzoekers van Check Point Research en Halcyon maakten bekend dat de VECT 2.0 ransomware in de praktijk als wiper functioneert, waardoor bestanden onherstelbaar vernietigd worden zelfs na betaling van losgeld. Cybercrimeinfo ontdekte op het darkweb dat de criminele groep FulcrumSec gestolen data publiceert van Raptor Supplies, een Britse leverancier met een Nederlandse vestiging in Wemeldinge. Nieuw verschenen ransomwaregroep CMD Organization postte zijn eerste twee slachtoffers in een veilingformaat. En het Martini Ziekenhuis in Groningen bevestigde na drie weken volledig herstel van het patiëntenportaal Mijn Martini, getroffen door de ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft op 7 april.