Kritische vragen in 2de kamer over veiligheid vitale infrastructuur

Gepubliceerd op 15 april 2022 om 22:21

Zijn Nederlandse bedrijven voorbereid op grootschalige cyberaanvallen vanuit Rusland? En in hoeverre zijn kleinere bedrijven voldoende beschermd tegen Russische hackers? Het zijn enkele vragen die de Tweede Kamerfractie van de VVD heeft over de digitale weerbaarheid van het bedrijfsleven in ons land (pdf onderaan het artikel).

Cyberaanval energieleverancier

Aanleiding voor de vragen is de cyberaanval op een Oekraïense energieleverancier. Een ‘militair hackteam’, vermoedelijk leden van Russische hackersgroep 'Sandworm', probeerden het stroomnetwerk uit te schakelen om zo de Russische troepen te helpen. De aanval werd afgeslagen door cybersecurityexperts, de energieleverancier en het stroomnetwerk liepen geen schade op.

De daders gebruikten bij de aanval een nieuwe variant van Industroyer, genaamd 'Industroyer2'. Eind 2016 liet deze malware zijn gezicht voor het eerst zien. Toen slaagden hackers erin om het Oekraïense stroomnetwerk plat te leggen. Een groot deel van hoofdstad Kiev zat toen een uur lang in het donker.

Om de cyberaanval nog effectiever te maken, gebruikte Sandworm naast 'Industroyer2' nog een tweede malwareprogramma: 'CaddyWiper'. Deze moest alle gegevens wissen op de systemen van de energieleverancier. Het doel daarvan was om het opstarten van het energienetwerk te vertragen. Wellicht wilden de daders op deze manier tevens hun digitale sporen wissen.

Welke veiligheidsmaatregelen

Rajkowski informeert bij minister Yeşilgöz-Zegerius wat er klopt van de berichten over de cyberaanval op het Oekraïense energienetwerk. De VVD-politica vraagt of bij het ministerie bekend is welke veiligheidsmaatregelen genomen moeten worden om het hoofd te bieden tegen Industroyer, en of er hiervoor al stappen zijn ondernomen.

De VVD’er is tevens benieuwd of Industroyer is gebruikt bij cyberaanvallen op Nederlandse organisaties. “Zo ja, waar is deze malware gebruikt? Zo nee, verwacht u cyberaanvallen met de malware ‘Industroyer’ op Nederlandse organisaties in de nabije toekomst?”

Rajkowski maakt zich zorgen over de vitale infrastructuur in ons land. Ze vraagt aan de minister of leveranciers van nutsvoorzieningen, telecombedrijven en andere vitale aanbieders in ‘verhoogde paraatheid’ zijn gebracht om een directe aanval met Industroyer af te wenden. Ze informeert of er sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne grootschalige cyberaanvallen door Russische hackers zijn uitgevoerd op vitale bedrijven.

Kans grootschalige Russische cyberaanval

Verder heeft het liberale Tweede Kamerlid nog enkele vragen over het reguliere Nederlandse bedrijfsleven. Zo moet minister Yeşilgöz-Zegerius een inschatting geven over de kans dat er op korte termijn een grootschalige Russische cyberaanval plaatsvindt in ons land.

“In hoeverre worden Nederlandse bedrijven voorbereid op grootschalige Russische cyberaanvallen door de Rijksoverheid?”, zo vraagt Rajkowski zich af. Tot slot wil ze weten in hoeverre kleinere Nederlandse bedrijven beschermd zijn tegen cyberaanvallen vanuit Rusland.

Sinds het begin van de Russische invasie in Oekraïne houdt het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) de situatie nauwlettend in de gaten. Eind maart constateerde de instantie dat er nog geen digitale aanvallen vanuit Rusland op ons land waren uitgevoerd. Tegelijkertijd gaf het NCSC een waarschuwing af: “De situatie kan morgen anders zijn; we sluiten aanvallen en eventuele gevolgen daarvan op Nederland niet uit.” Het advies om waakzaam te zijn voor Russische cyberaanvallen is sindsdien niet veranderd.

Vragen van het lid Rajkowski (VVD) aan de Minister van Justitie en Veiligheid

PDF – 38,2 KB 484 downloads

Bron: bnr.nl, tweedekamer.nl, vpngids.nl

GitHub inbraak via VS Code extensie, DBIR en SonicWall MFA

In de periode van woensdag 20 mei tot en met vrijdag 22 mei 2026 bevestigde GitHub dat dreigingsactor TeamPCP via een kwaadaardige VS Code extensie toegang verkreeg tot 3.800 interne repositories in achttien minuten. Het Verizon Data Breach Investigations Report 2026 toont voor het eerst kwetsbaarheidsexploitatie als dominante aanvalsmethode bij datalekken. En een fout in SonicWall VPN, CVE-2024-12802, wordt actief ingezet als beginpunt voor ransomware campagnes op toestellen waarvan de ondersteuning al is beëindigd.

Lees meer »

Shai-Hulud npm aanval, MiniPlasma zerodag en Microsoft 365

In de periode van maandag 18 mei tot en met dinsdag 19 mei 2026 waren meerdere dreigingen gelijktijdig actief op verschillende aanvalsoppervlakken. Dreigingsactor TeamPCP publiceerde in 22 minuten 639 kwaadaardige versies van 323 npm pakketten, waarna de broncode van de aanvalsworm werd vrijgegeven op BreachForums. Een beveiligingslek in Windows uit 2020 bleek nooit correct te zijn gerepareerd en biedt elke lokale aanvaller volledige systeemrechten op een volledig bijgewerkt systeem. Microsoft 365 omgevingen stonden tegelijk onder druk via SSPR kaping door Storm-2949 en OAuth sessiestiefstal via EvilTokens. En ransomwaregroep The Gentlemen werd officieel partner van BreachForums terwijl onderzoekers meer dan 1.570 slachtoffers identificeerden.

Lees meer »

Ledger post, Apple M5 kernel exploit en LockBit Stahlwille

In de periode van vrijdag 15 mei tot en met zondag 17 mei 2026 ontvingen eigenaren van Ledger hardware wallets vervalste papieren brieven met QR codes die leiden naar phishingsites waarop wordt gevraagd om de herstelzin in te vullen. De campagne is gelinkt aan het datalek bij Global-e uit januari 2026. Tegelijkertijd publiceerden vier beveiligingsonderzoekers een werkende exploit voor de Apple M5 chip, waarbij zij de hardwarematige geheugenbescherming van Apple doorbraken met behulp van een AI model van Anthropic. Op het darkweb portaal van LockBit 5.0 verscheen het Nederlandse bedrijf Stahlwille B.V. als een van zes nieuwe geclaimde slachtoffers.

Lees meer »

INT geclaimd, Clinical Diagnostics en Kamervragen Canvas

In de periode van woensdag 13 mei tot en met donderdag 14 mei 2026 publiceerde The Gentlemen ransomwaregroep het Instituut voor de Nederlandse Taal als nieuw slachtoffer op haar darkweb portaal, terwijl op een ondergronds forum werd beweerd dat het Belgische medische platform cabinetmedical.be via een SQL kwetsbaarheid is gecompromitteerd met circa 10.000 patiëntgegevens. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maakte op 13 mei bekend dat medisch laboratorium Clinical Diagnostics ten tijde van een cyberaanval niet voldeed aan de wettelijk verplichte NEN 7510 norm voor informatiebeveiliging in de zorg, waarbij de gegevens van 850.000 vrouwen uit het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker zijn gestolen. Tegelijkertijd heeft de ShinyHunters Canvas zaak een politieke dimensie gekregen, met vragen in de Tweede Kamer aan twee ministers en een oproep van de Amerikaanse Huizencommissie voor Binnenlandse Veiligheid aan Instructure om te getuigen.

Lees meer »

Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Amsterdam

De politie zoekt een man die op camerabeelden is vastgelegd terwijl hij contactloos betaalt via de bankrekening van een ander. De opname is gemaakt in een supermarkt in Amsterdam, nadat meerdere slachtoffers werden opgelicht door iemand die zich voordeed als bankmedewerker.

Lees meer »

Odido ShinyHunters aanval, TeamPCP Jenkins en INT offline

In de periode van dinsdag 12 mei tot en met woensdag 13 mei 2026 deelde Odido voor het eerst gedetailleerde informatie over hoe ShinyHunters erin slaagde de gegevens van 6,2 miljoen klanten te stelen via een telefoontje naar de klantenservice. Terwijl CEO Søren Abildgaard compensatie afwees en een massaclaim in voorbereiding is, escaleert de dreigingsgroep TeamPCP haar supply chain aanvallen met gecompromitteerde versies van de officiële Jenkins plugin van Checkmarx, honderden pakketten op npm en de Python client van Mistral. Ondertussen heeft het Instituut voor de Nederlandse Taal zijn websites offline gehaald na een hack op 5 mei en heeft het Openbaar Ministerie de operationele schade van de aanval op zijn Citrix omgeving van juli 2025 beschreven.

Lees meer »

Universiteiten en ShinyHunters, Crimenetwork en TCLBanker

In de periode van vrijdag 8 mei tot en met zondag 10 mei 2026 kwamen meerdere universiteiten in contact met ShinyHunters over de gestolen Canvas data, terwijl Instructure opvallend afwezig bleef op de leksite van de groep. De BKA maakte definitief een einde aan het opnieuw opgestarte Crimenetwork en arresteerde de beheerder op Mallorca in samenwerking met de Spaanse autoriteiten. Ondertussen verspreidt de TCLBanker bankentrojan zich via WhatsApp en Outlook richting Europa, viel het Nederlandse constructiebedrijf VeriCon ten prooi aan de ransomwaregroep thegentlemen en publiceerden onderzoekers bewijs van haalbaarheid voor twee kritieke kwetsbaarheden in Linux containeromgevingen waarvoor nog geen patch beschikbaar is.

Lees meer »

ShinyHunters Canvas 12 mei, 7 NL universiteiten, Animo IBAN

In de periode van 6 mei tot en met 7 mei 2026 ontsierden aanvallers van ShinyHunters de inlogportalen van meerdere universiteiten met een losgeldboodschap en verschoven zij de deadline voor de bij Canvas LMS gestolen data van 7 mei naar 12 mei 2026. Koepelorganisatie Universiteiten van Nederland bevestigde dat zeven grote universiteiten zijn getroffen, waaronder de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Belgische instellingen waaronder de Vrije Universiteit Brussel, Thomas More en Arteveldehogeschool meldden dat persoonsgegevens van studenten zijn buitgemaakt. Tegelijkertijd werden drie Belgische bedrijven in één dag slachtoffer van ransomware, trof een datalek bij sportketen Animo 105.000 Belgische klanten met bankgegevens, en publiceerde Microsoft en het Australian Cyber Security Centre waarschuwingen over drie parallelle ClickFix campagnes die via nep hulpartikelen macOS gebruikers en cryptowalletbezitters doelwit maken.

Lees meer »

Canvas 44 NL instellingen gelekt, Edge wachtwoorden onveilig

In de periode van 4 mei tot en met 5 mei 2026 bevestigde Instructure, het Amerikaanse bedrijf achter onderwijsplatform Canvas, dat de groep ShinyHunters 3,65 terabyte aan persoonsgegevens heeft gestolen van 9.000 onderwijsinstellingen en 275 miljoen gebruikers wereldwijd. Van de getroffen instellingen bevinden zich 44 in Nederland, waaronder hogescholen, universiteiten en mbo instellingen verspreid over het land. ShinyHunters stelde een deadline van 6 mei voor betaling. Dezelfde groep publiceerde eerder in de week ook de persoonlijke gegevens van 119.200 Vimeo gebruikers na een mislukte afpersing via externe leverancier Anodot. Beveiligingsonderzoeker @L1v1ng0ffTh3L4N maakte op 29 april bekend dat Microsoft Edge alle opgeslagen wachtwoorden bij het opstarten direct als platte tekst in het procesgeheugen laadt, een gedrag dat Microsoft erkent als bewuste ontwerpkeuze. Via het netwerk van Cybercrimeinfo werd een actieve aanval via de ClickFix methode gesignaleerd op een website die circuleert onder internetgebruikers in Nederland, met al minstens één bevestigd slachtoffer. Kaspersky stelde vast dat de officiële website van Daemon Tools al wekenlang malware verspreidt via een supply chain aanval, waarbij een selecte groep slachtoffers waaronder overheden en fabrieken een remote access trojan heeft ontvangen.

Lees meer »

cPanel 44.000 installaties gecompromitteerd, ShinyHunters lekt Aman Resorts en Raptor Supplies Wemeldinge op darkweb

In de periode van 1 mei tot en met 3 mei 2026 bevestigde de Shadowserver Foundation dat minimaal 44.000 IP-adressen van cPanel installaties actief zijn gescand na exploitatie van CVE-2026-41940, met op 1 mei alleen al meer dan vijftienduizend nieuwe kwaadaardige cPanel hosts in één dag. Op hetzelfde moment publiceerde ShinyHunters de gegevens van 215.600 gasten van luxehotelgroep Aman Resorts en bevestigde Canonical een aanhoudende DDoS aanval op de Ubuntu webinfrastructuur door de Iran gelinkte groep 313 Team. Onderzoekers van Check Point Research en Halcyon maakten bekend dat de VECT 2.0 ransomware in de praktijk als wiper functioneert, waardoor bestanden onherstelbaar vernietigd worden zelfs na betaling van losgeld. Cybercrimeinfo ontdekte op het darkweb dat de criminele groep FulcrumSec gestolen data publiceert van Raptor Supplies, een Britse leverancier met een Nederlandse vestiging in Wemeldinge. Nieuw verschenen ransomwaregroep CMD Organization postte zijn eerste twee slachtoffers in een veilingformaat. En het Martini Ziekenhuis in Groningen bevestigde na drie weken volledig herstel van het patiëntenportaal Mijn Martini, getroffen door de ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft op 7 april.

Lees meer »