Stijging van telefonische oplichting en misbruik bedrijfsgegevens in 2022

Gepubliceerd op 9 februari 2023 om 15:00

Click here or click 'CHOOSE YOUR LANGUAGE' and then choose your language using Google's translation bar at the top of this page ↑

De Fraudehelpdesk rapporteert een forse stijging van het aantal meldingen in hun jaarcijfers. In 2022 was de stijging van meldingen over telefonische oplichting het opvallendst met een toename van 18 procent ten opzichte van het jaar 2021. Ook de schade door misbruik van bedrijfsgegevens nam toe, met een totaal van 12,5 miljoen euro, een stijging van ongeveer 20 procent.

In het totaal ontving de Fraudehelpdesk ongeveer 500.000 meldingen via hun callcenter, online meldformulieren en geautomatiseerde valse-e-mailcheck in 2022. Daarvan werden in 7.661 gevallen financiële schade gerapporteerd, met een totaalbedrag van ruim 43 miljoen euro.

Oplichting via telefoon groeit

De stijging van telefonische oplichting was al zichtbaar in 2021, maar het afgelopen jaar ontving de Fraudehelpdesk toch ruim 18 procent meer meldingen dan het jaar ervoor. Dit betrof vooral meldingen over het Engelstalige bandje en telefoontjes namens de bank. Engelstaligen vielen vaak voor de verhalen van de oplichters en gaven in 136 gevallen gegevens of geld af, met een gemelde financiële schade van ruim 1 miljoen euro (1.176.735,-).

Oplichters benutten phishing en telefoontjes

Voorafgaand aan de telefoontjes ontvingen slachtoffers vaak een phishingmail. Wie daar op reageerde, kreeg vervolgens een belletje van een zogenaamde ‘bankmedewerker’. Die vroeg aan de slachtoffers om zo snel mogelijk hun spaargeld over te maken naar een ‘kluisrekening’ of ‘veilige rekening’. Deze vorm van oplichting noemen we ook wel helpdeskfraude.

Fraudeurs gebruikten ook andere trucs op nietsvermoedende mensen op te lichten. Soms vroegen ze om cadeaukaarten te kopen en de code op de achterkant van de kaarten door te geven. Oplichters kunnen dat geldbedrag uitgeven aan digitale aankopen en andere producten. Verder probeerden sommige criminelen mensen over te halen om software als AnyDesk of TeamViewer te installeren, zogenaamd om over de schouder mee te kijken of slachtoffers alles goed deden. De politie waarschuwt regelmatig dat banken nooit aan klanten zullen vragen om software te installeren.

Tot slot ontving de Fraudehelpdesk meldingen van gedupeerden waarbij ‘bankmedewerkers’ bij hen thuis langskwamen om de betaalpas en pincode op te halen. Vervolgens werden er grote geldbedragen van hun rekening geplunderd. Soms vroegen de oplichters om de laptop of smartphone. Deze waren zogenaamd besmet met een virus, die zij wel zouden verwijderen.

Cybercrime meldingen dalen, maar blijven hoog

Als je het bovenstaande verhaal leest, ben je geneigd te denken dat het aantal meldingen van cybercrime toenam. Niets is minder waar. De Fraudehelpdesk zegt dat ze vorig jaar 4.471 meldingen van cybercriminaliteit ontving. Ter vergelijking: in 2021 ging het om 9.933 meldingen. Dat is een halvering in een jaar tijd. Maar een daling van het aantal aangiften betekent niet een daling van digitale criminaliteit

Dat betekent niet dat er sprake is van een dalende trend. Uit onderzoek, gebaseerd op de meest recente politiecijfers, wijst uit dat het aantal aangiftes van digitale misdrijven als phishing, hacking en WhatsApp-fraude tussen mei en oktober 2022 onverminderd hoog was. De politie ontving in deze periode 7.396 meldingen van cybercrime. Dat komt neer op een stijging van 8,6 procent in vergelijking met dezelfde periode een jaar eerder.

De Fraudehelpdesk meldt tot slot dat het aantal meldingen van hacking het afgelopen jaar steeg van 602 in 2021 naar 827 in 2022.

Drie belangrijkste categorieën in de cijfers van 2022

Met betrekking tot de cijfers van 2022 kunnen de volgende drie grootste groepen worden onderscheiden: meldingen, slachtoffers met financiële schade en bedragen van de schade.

Meldingen

  1. Engelstalig bandje (9.997)
  2. Handelsplaats-/webwinkelfraude (5.241)
  3. Cybercrime (4.471)

Slachtoffers met financiële schade

  1. Handelsplaats-/webwinkelfraude (4.326)
  2. Oneerlijke verkoop particulieren (met name klusjesmannen) (627)
  3. Beleggingsfraude (624)

Schadebedragen

  1. Beleggingsfraude (€ 14.790.667,-)
  2. Misbruik bedrijfsgegevens (€ 12.495.729,-)
  3. Voorschotfraude (zoals datingfraude en nep-erfenissen) (€ 6.836.499,-)

Bron: Fraudehelpdesk.nl

Meer actueel nieuws

Kifid kantelt aansprakelijkheid bij bankhelpdeskfraude, Kanters Lieshout gehackt en AI coderingstools blijven dominant risico

De woensdag en donderdag van 29 en 30 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de afgelopen weken in een ander licht stellen. Het Kifid heeft de drempel voor "grof nalatig" bij bankhelpdeskfraude fors hoger gelegd, banken zijn voortaan vaker zelf aansprakelijk en moeten in beginsel het volledige niet toegestane bedrag terugbetalen, terwijl Belgische politiezones Minos, Rupel en Hekla infoavonden organiseren tegen een aanhoudende stijging van meldingen. Cybercrimeinfo verifieerde een tip over de overgenomen website van waterspecialist Kanters Lieshout, waar een opportunistische actor 0,1 bitcoin afpersing eist via Twitter contact, een ander profiel dan de gevestigde ransomwaregroepen die NL en BE de afgelopen weken raakten. En na de eerdere PocketOS-database-vernietiging in S02E51 zijn er nu vier nieuwe AI tool incidenten op een week tijd, Cursor met een onopgeloste extensiekwetsbaarheid (CursorJacking, CVSS 8.2), Jerry's Store dat zelf 345.000 creditcards openbaarde via een AI vibecoding fout, een gepatchte Gemini CLI met CVSS 10.0 score, en staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) die formeel waarschuwt tegen autonome AI assistenten zoals OpenClaw op systemen met persoonsgegevens. Daarnaast breidde de Mini Shai-Hulud campagne van TeamPCP uit van vier SAP CAP npm pakketten naar PyTorch Lightning op PyPI plus intercom-client en intercom-php op Packagist, vier ecosystemen tegelijk binnen 36 uur.

Lees meer »

Gezocht: koerier na bankhelpdeskfraude in Veenendaal en Almere

Een vrouw uit Veenendaal werd op 27 februari 2026 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een nepbankmedewerker belde haar op, waarna een koerier aan de deur kwam en haar gouden ringen, gouden kettingen, contant geld en bankpas meenam. Met de buitgemaakte pinpas werd vervolgens gepind in winkels en bij geldmaten in Veenendaal en Almere. In totaal werd ruim 5.500 euro afhandig gemaakt. De politie zoekt de verdachte koerier.

Lees meer »

Apt73 raakt twee Belgische organisaties, ChipSoft claimt data vernietigd en LiteLLM actief misbruikt

De maandag en dinsdag van 27 en 28 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de discussie van de afgelopen weken doortrekken. De ransomwaregroep Apt73 plaatste op een dag twee Belgische organisaties op het lekplatform, een Oost-Vlaams staalbedrijf en een Waalse zorggroep met meerdere ziekenhuizen. ChipSoft meldde dat de eerder deze maand gestolen patiëntengegevens niet zijn gepubliceerd en volgens eigen onderzoek zijn vernietigd, een claim die volledig leunt op de mededeling van de aanvaller. En de open source LLM proxy LiteLLM wordt sinds ongeveer 36 uur na publieke disclosure actief misbruikt om API sleutels van OpenAI, Anthropic en Bedrock te stelen. Daarnaast bevestigde Vimeo een datalek via het analyseplatform Anodot, lekte LAPSUS$ 96 GB Checkmarx data ook via clearnet portals en werden tientallen Visual Studio Code extensies op Open VSX besmet met de GlassWorm credential stealer. Drie supply chain aanvallen op een week tijd, plus een data lek bij AI trainingsbedrijf Mercor van 4 TB stemopnamen gekoppeld aan paspoorten van 40.000 contractors.

Lees meer »

ShinyHunters bij ADT en Udemy, DigiD blijft bij Solvinity en Palantir bij de Marechaussee

Het weekend van 24 tot en met 26 april 2026 leverde drie ontwikkelingen op die de discussie van eerdere weken doortrekken. ShinyHunters publiceerde binnen 24 uur twee grote slachtoffers, ADT en Udemy, beide via vishing tegen een SSO-account. Het kabinet besloot daarnaast om DigiD bij Solvinity te houden, ondanks Kamerverzet en een aangekondigde Amerikaanse overname. En WOO stukken openbaarden dat de Koninklijke Marechaussee jarenlang gebruik maakte van Palantir, terwijl de minister dat in een Kamerantwoord ontkende. Daarnaast staan in Nederland en België 3.793 Zimbra servers ongepatcht, voegde CISA vier actief misbruikte CVE's toe aan de Known Exploited Vulnerabilities catalogus en publiceerde Silverfort een privilege escalation in Microsoft Entra Agent ID die inmiddels is gepatcht.

Lees meer »

ChipSoft ransomware, Rituals 41 miljoen en FIRESTARTER

Woensdag en donderdag brachten drie onwelkome waarheden voor Nederlandse en Belgische organisaties. Een Nederlandse zorgsoftware-leverancier onderhandelt met een ransomwaregroep over 100 GB aan patiëntdata, een bekend Nederlands cosmeticamerk verliest persoonsgegevens van 41 miljoen leden wereldwijd, en CISA onthult dat aanvallers via nieuwe FIRESTARTER-malware persistente toegang behouden tot Cisco-firewalls, ook nadat organisaties keurig patchen. Daarnaast waarschuwden de MIVD en NCSC-UK voor Chinese cyberoperaties, nadert de CISA KEV-deadline van 28 april voor SharePoint, Defender en beide Cisco ASA-CVE's, en openbaarde Socket een supply chain-aanval op de Checkmarx KICS Docker-images die CI/CD-pijplijnen wereldwijd raakt.

Lees meer »

Odido massaclaim, Vercel via AI tool en Kentico direct actief misbruikt

Maandag en dinsdag brachten twee tempoverhogingen in het Nederlandse en Belgische dreigingsbeeld. Consumers United in Court startte maandag een collectieve rechtszaak tegen Odido waarin de meldplicht en de bewaartermijn van miljoenen gegevens centraal staan, diezelfde dag dook een dataset met 400.000 Bol.com klantrecords op hackfora op. Dinsdag maakte Vercel openbaar dat een AI-presentatietool op één medewerkersapparaat het startpunt was van een complete Google Workspace overname, losgeldeis twee miljoen dollar via de ShinyHunters-persona. CCB Belgium en CISA KEV zetten tegelijkertijd drie CVE's in het rood waarvan JetBrains TeamCity een EPSS van 92 procent scoort, Kentico Xperience een CVSS van 9.8 kent en PaperCut NG/MF als ransomwarevector bekend staat. Kaspersky analyseerde de voorheen ongedocumenteerde Lotus wiper die medio december 2025 Venezolaanse energie- en nutsbedrijven trof, en de Franse identiteitsdocumenten-instantie ANTS bevestigde een datalek waarbij een dreigingsactor op hackfora claimt tot negentien miljoen records te bezitten. BeyondTrust publiceerde het dertiende Microsoft Vulnerabilities Report waarin de kritieke kwetsbaarheden in 2025 verdubbelden ondanks een daling in totaal aantal. De Noord-Koreaanse actor UNC1069 en Kaspersky's analyse van FakeWallet in de Chinese Apple App Store onderstrepen dat cryptocurrency en Web3 professionals een hoofddoel blijven.

Lees meer »