De oorlog in Oekraïne houdt de wereld al even in zijn greep. Er zijn een hoop hulpacties opgezet om de slachtoffers te hulp te schieten, al blijkt niet elk initiatief even betrouwbaar te zijn.
Oplichters springen graag in op de actualiteit en ook in deze situatie zijn er criminelen die misbruik proberen te maken van goede intenties. Met name online, bijvoorbeeld op social media, moet je even opletten voordat je geld overmaakt. We leggen je uit waar je op moet letten.
Meer malafide domeinen gerelateerd aan Oekraïne
Na de Russische aanval schoten de domeinnamen gerelateerd aan Oekraïne als paddestoelen uit de grond, blijkt uit een analyse van beveiligingsbedrijf Infoblox. Het aantal domeinen blijkt namelijk te zijn verdubbeld. Deze nieuwe websites zijn natuurlijk niet allemaal malafide, maar Infoblox stelt een hoop frauduleuze initiatieven te hebben gevonden.
Zo zijn er malafide websites gevonden die doen alsof ze geld inzamelen, zogenaamd om slachtoffers te voorzien van bijvoorbeeld eerste levensbehoeften als voedsel en medische zorg. De websites bieden mensen de mogelijkheid om te betalen via cryptocurrency, al is de kans nihil dat dit geld daadwerkelijk bij de slachtoffers terecht komt. Ook zouden oplichters de situatie in Oekraïne misbruiken om malware te verspreiden, bijvoorbeeld door via mails te vissen naar betaalgegevens.
De websites en mails zijn overtuigend in elkaar gezet en blijken voor de gemiddelde consument moeilijk te onderscheiden van betrouwbare goede doelen. Infoblox geeft op zijn website een aantal voorbeelden van onbetrouwbare websites. Ook vind je hier een lijst van alle geanalyseerde websites, waar je zowel de malafide als bonafide domeinen kunt vinden. De volledige analyse van het onderzoek kunt u hier onder bekijken of downloaden.
Waar moet je opletten
'Geven blijft een kwestie van vertrouwen, maar het is goed om even wat onderzoek te doen voor je op sociale media ingaat op een geefverzoek', zegt Map van der Wilden van het CBF, de toezichthouder op goede doelen. 'Is het een bekende, dan weet je aan wie je geeft. Is het een onbekende, die zijn of haar eigen rekeningnummer gebruikt, dan is daar verder geen controle op.'
Het CBF keurt goede doelen, dus je weet dat je goed zit als je aan een CBF-Erkende organisatie doneert (deze organisaties dragen het logo van het CBF). 'Maar er zijn natuurlijk ook niet-erkende goede doelen of kerkgemeenschappen die al jarenlang contacten onderhouden met gemeenschappen in Oekraïne. Ook deze mensen hebben ervaring, en banden op lokaal niveau, zowel in Nederland als in Oekraïne.' Het is dus handig om voordat je doneert even (online) te zoeken wat je kunt vinden over desbetreffende organisatie.
Als je iemand aan de deur krijgt, is het goed om even om legitimatie of een vergunning te vragen. 'In de meeste Nederlandse gemeenten is een collectevergunning nodig en die wordt niet afgegeven aan particulieren.'
Hier kun je veilig doneren aan Oekraïne
Oplichting door valse goede doelen voor Oekraïne lijkt volgens Van der Wilden op dit moment geen grootschalige vormen aan te nemen, al is het natuurlijk wel goed om even op te letten als iemand je om geld vraagt. Wil jij wat schenken? Op de website van het CBF vind je een lijst van Erkende Goede Doelen die geld inzamelen voor Oekraïne.
Bron: cbf.nl, infoblox.com, opgelicht.avrotros.nl
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.
Meer actueel nieuws
Trivy scanner gehackt, botnets ontmanteld en Chrome omzeild
De populaire Trivy scanner is gecompromitteerd in een supply chain aanval die leidde tot een zelfverspreidende worm in npm pakketten, het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft vier botnets ontmanteld die verantwoordelijk waren voor recordbrekende DDoS aanvallen en de infostealer VoidStealer blijkt Chrome beveiliging te omzeilen met een nieuwe debugger truc. Het journaal bestrijkt het nieuws van 20 tot en met 22 maart 2026.
NB410: Cisco firewalls maximale score en gemeente Epe verliest 600.000 bestanden
Deze week domineerden kritieke kwetsbaarheden en geavanceerde aanvalstechnieken het dreigingslandschap. Een kwetsbaarheid in Cisco firewalls kreeg de maximale dreigingsscore van 10.0 en wordt actief misbruikt voor ransomware, terwijl twee onafhankelijke aanvallen op de toeleveringsketen ontwikkelomgevingen troffen. De aanvalstechniek ClickFix vestigde zich als dominant wapen na een dataroof bij de gemeente Epe waarbij 600.000 bestanden werden gestolen. Een autonome AI agent hackte consultancygigant McKinsey in twee uur en de Europese Unie legde sancties op aan bedrijven achter cyberaanvallen op lidstaten. Dichter bij huis werd een vrouw van 77 in Gilze beroofd door een nepagent en leerden brugklasleerlingen in Breda via het Cyberrijbewijs hoe ze zichzelf online beschermen. Lees alle details in de vijf artikelen van deze week.
Cisco lek gebruikt voor ransomware en aanval op ontwikkelaars
Een kwetsbaarheid in Cisco firewalls krijgt de maximale dreigingsscore van 10.0 en wordt actief misbruikt voor ransomware, twee onafhankelijke supply chain aanvallen richten zich op ontwikkelomgevingen en een tweede iOS exploit kit in een maand maakt gebruik van drie zero days. Het journaal bestrijkt het nieuws van 18 tot en met 19 maart 2026.
Nepagent steelt sieraden bij vrouw van 77 in Gilze
Een vrouw van 77 jaar uit de regio Gilze werd in het najaar van 2025 slachtoffer van bankhelpdeskfraude en een nepagent. Eerst haalde een oplichter haar over om meer dan duizend euro over te maken. Daarna kwamen haar sieraden in handen van een man die zich voordeed als politieagent. De politie zoekt getuigen en tips.
ClickFix treft gemeente Epe, AI hackt McKinsey, EU sancties
De aanvalstechniek ClickFix vestigt zich als het dominante wapen van cybercriminelen na een grootschalige dataroof bij de gemeente Epe, een autonome AI agent hackt consultancygigant McKinsey in twee uur en de Europese Unie legt sancties op aan Chinese en Iraanse bedrijven achter cyberaanvallen op lidstaten. Het journaal bestrijkt het nieuws van 16 tot en met 17 maart 2026.
Cisco SD-WAN gehackt, Justitie gecompromitteerd en INTERPOL slaat toe
Een kritieke backdoor in Cisco SD-WAN met de maximale risicoscore wordt al sinds 2023 misbruikt, de Nederlandse Justitie ICT is tweemaal gehackt via een Citrix lek en INTERPOL ontmantelt 45.000 malafide servers in 72 landen. Het journaal bestrijkt het nieuws van 13 tot en met 15 maart 2026.
Cyberrijbewijs: scholieren in Breda leren online overleven
Jongeren groeien op met internet, apps en social media als vanzelfsprekend onderdeel van hun leven. Maar terwijl ze steeds jonger online actief zijn, leren ze op school nog weinig over de gevaren die daar op de loer liggen. Phishing, online oplichting en digitale verleiding raken steeds vaker een jonge doelgroep. Om dat gat te dichten is op het Markenhage in Breda een bijzonder project gestart, het Cyberrijbewijs.
NB409: Ransomware recordjaar en jouw beheertools zijn het doelwit
Deze week bracht het dreigingslandschap alles in een stroomversnelling. Onderzoekers ontdekten phishing die onzichtbaar is voor beveiligingstools via misbruik van internetinfrastructuur, terwijl Huntress een stijging van 277 procent rapporteerde in het misbruik van beheertools als ScreenConnect en AnyDesk. NCC Group telde bijna achtduizend ransomware incidenten in 2025 en ShinyHunters dreigt nu 400 organisaties via misconfiguraties in Salesforce, waaronder Odido. Drie gelijktijdige aanvallen op de toeleveringsketen troffen ontwikkelaarsplatforms en de Iraanse groep Handala wiste data van meer dan 200.000 systemen bij medisch technologiebedrijf Stryker. Microsoft repareerde 83 kwetsbaarheden, waarvan een aanval via het Preview Pane zonder enige klik. Tot slot startte de politie "Game Over?!" en toont camerabeelden van 100 verdachten van bankhelpdeskfraude. Lees alle details in de vier artikelen van deze week.
Supply chain onder vuur, wipers treffen multinationals
Drie onafhankelijke supply chain campagnes treffen gelijktijdig ontwikkelaarsplatforms, een Iraanse hacktivistengroep wipt medisch technologiebedrijf Stryker uit 79 landen en Microsoft brengt de grootste Patch Tuesday van het jaar uit met 83 kwetsbaarheden. Het journaal bestrijkt het nieuws van 11 en 12 maart 2026.
Game Over: politie toont 100 fraudeverdachten
De Nederlandse politie is op 9 maart 2026 een grootschalig opsporingsoffensief gestart tegen oplichters die zich voordoen als bankmedewerkers, politieagenten of andere hulpverleners. Onder de naam "Game Over?!" worden camerabeelden van 100 verdachten getoond op digitale schermen in heel Nederland, op televisie, via online advertenties en op politie.nl/gameover.
Ransomware op recordhoogte en Nederland in het vizier
Aanvallen met ransomware bereikten in 2025 wereldwijd een recordhoogte met bijna achtduizend incidenten en een stijging van vijftig procent ten opzichte van 2024. Tegelijkertijd dreigt de groep ShinyHunters honderden organisaties, waaronder Nederlandse telecomproviders, via misconfiguraties in Salesforce. En AI wordt steeds vaker ingezet als aanvalsmiddel, van autonome oplichtsystemen tot deepfake videogesprekken met leidinggevenden. Het journaal bestrijkt het nieuws van 10 maart 2026.
Phishing wordt onzichtbaar, beheertools worden wapens
Onderzoekers ontdekken een phishingtechniek die de fundamenten van het internet misbruikt om ondetecteerbaar te worden, Huntress rapporteert een stijging van 277 procent in het misbruik van beheertools door aanvallers en drie grote datalekken raken miljoenen mensen. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 6, 7 en 8 maart 2026.