De donkere kant van Telegram: Een onderzoek naar wraakporno en exposing in Nederland

Gepubliceerd op 6 september 2023 om 18:09

De foto's zijn gecreëerd met AI; de afgebeelde personen bestaan niet echt.

EN: Click here and choose your language using Google's translation bar at the top of this page ↑

In het tijdperk van digitale communicatie zijn platforms zoals Telegram een integraal onderdeel van ons dagelijks leven geworden. Ze bieden een gemakkelijke manier om contact te houden met vrienden en familie, om nieuws te volgen en om deel te nemen aan gemeenschappen met gelijkgestemden. Maar deze platforms hebben ook een donkere kant, die steeds meer aan het licht komt. Een van de meest verontrustende fenomenen die zich voordoen op deze platforms is het delen van wraakporno en het 'exposen' van individuen, vaak jonge vrouwen en meisjes. Dit artikel duikt diep in deze kwestie, gebaseerd op onderzoek en verslaggeving van NOS en andere bronnen.

Wraakporno en schending van privacy

Volgens een artikel van NOS, worden er in Nederlandse Telegram-chatgroepen dagelijks meer dan 10.000 berichten gepost waarin contactgegevens en naaktfoto's van vrouwen worden gedeeld. Deze groepen kunnen tot wel 85.000 leden hebben. Het is een angstaanjagend aantal, vooral als je bedenkt dat veel van deze berichten worden gepost zonder de toestemming van de personen die erin worden afgebeeld. Deze berichten zijn niet alleen een schending van de privacy, maar ze kunnen ook leiden tot ernstige emotionele en psychologische schade voor de slachtoffers.

Ondanks dat wraakporno sinds 2020 wettelijk verboden is in Nederland, lijkt Telegram niet effectief op te treden tegen deze praktijken. Hulpverleners, de politie en het ministerie van Justitie hebben allemaal hun bezorgdheid geuit over het gebrek aan actie van Telegram. Het platform is vaak slecht bereikbaar voor het verwijderen van beelden, en zelfs als ze worden verwijderd, richten de beheerders gewoon een nieuwe groep op met dezelfde naam. Ze hebben zelfs back-upkanalen voor het geval dat Telegram actie onderneemt. Dit maakt het voor de politie en hulpverleners moeilijk om effectief op te treden tegen deze praktijken.

De Mensen Achter de Schermen

Een ander NOS-artikel belicht het verhaal van Veerle, een 16-jarig meisje dat slachtoffer werd van zo'n expose-groep. Haar naam, nummer, Instagram-naam en woonplaats werden gedeeld, samen met naaktfoto's die ze naar een eerdere liefde had gestuurd. Het is een verontrustend verhaal dat de ernst van de situatie benadrukt. Veerle was ten tijde van de foto's 14 jaar oud, waardoor de foto's formeel als kinderporno worden beschouwd. Bezit en doorsturen kunnen daarmee zwaar worden bestraft.

Aan de andere kant van het spectrum staat Bryan, een 18-jarige jongen die actief is in meerdere expose-groepen. Voor hem is het een vorm van wraak en vernedering die hij mooi vindt. Hij heeft duizenden expose-berichten in chatkanalen gestuurd en zegt sindsdien ongeveer zeventig meiden te hebben 'exposed'. Met zijn slachtoffers bouwt hij een vertrouwensband op, bijvoorbeeld via Snapchat, waarna hij ze om naaktfoto's vraagt en ze vervolgens 'exposed'.

Deze verhalen laten zien dat het probleem van wraakporno en exposing niet alleen technologisch van aard is, maar ook diep geworteld is in sociale en culturele normen. Het is een complex probleem dat een gecoördineerde aanpak vereist van zowel technologieplatforms als wetshandhavingsinstanties.

Juridische en Psychologische Overwegingen

Van 2020 tot 2022 registreerde het Openbaar Ministerie 261 zaken gerelateerd aan wraakporno. In de helft van de gevallen kwam de zaak daadwerkelijk voor de rechter. De rest werd geseponeerd vanwege onvoldoende bewijs of leidde tot een strafbeschikking zonder gang naar de rechter. Dit toont aan dat er nog veel werk aan de winkel is op het gebied van wetgeving en handhaving.

De impact van deze praktijken op de slachtoffers is enorm. Ze worden niet alleen online maar ook in hun dagelijks leven lastiggevallen en gestigmatiseerd. Dit kan leiden tot ernstige psychologische problemen, waaronder depressie en angststoornissen. Het is daarom van cruciaal belang dat er meer aandacht komt voor de psychologische aspecten van dit probleem, en dat er meer ondersteuning komt voor de slachtoffers.

Conclusie

Het probleem van wraakporno en exposing op Telegram is een complex en verontrustend fenomeen dat een gecoördineerde aanpak vereist van zowel technologieplatforms als wetshandhavingsinstanties. Terwijl nieuwe wetgeving zoals de Europese Wet inzake digitale diensten enigszins kan helpen, ligt de uiteindelijke oplossing in een verandering van mentaliteit en gedrag. Het is van cruciaal belang dat we als samenleving deze kwesties serieus nemen en werken aan een veiligere en meer respectvolle digitale omgeving voor iedereen.

Dit artikel is bedoeld om bewustzijn te creëren en een analyse te bieden van een ernstig en groeiend probleem. Het is gebaseerd op betrouwbare bronnen en beoogt een evenwichtig en grondig overzicht te geven van de kwestie. Het is een oproep tot actie voor alle betrokken partijen: de technologiebedrijven, de wetgevers, de hulpverleners en wij als samenleving. We moeten samenwerken om dit probleem aan te pakken en een veiligere, meer respectvolle digitale wereld voor iedereen te creëren.

Meer info over wraakporno of alle begrippen en vormen van A tot Z

Meer wraakporno nieuws

Meer actueel nieuws

Phishing van eigen kredietbank, Ivanti Sentry misbruikt

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van donderdag 11 en vrijdag 12 juni. Cliënten van Kredietbank Limburg kregen phishingmails die werkelijk van hun eigen kredietbank kwamen, het kritieke lek in Ivanti Sentry ging in één dag van een waarschuwing van het NCSC naar bevestigd misbruik met een spoeddeadline van CISA, en een internationale politieactie ontmantelde de witwasdienst AudiA6 die ruim 380 miljoen dollar aan criminele opbrengsten verwerkte. Daarnaast bevestigt een universiteit 454.600 getroffen studenten in de PeopleSoft campagne van ShinyHunters, en toont onderzoek van Anthropic dat AI de tijd tussen patch en werkende exploit terugbrengt van weken naar uren. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Check Point VPN met Qilin, phishing bij Vlaamse hotels

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van dinsdag 9 en woensdag 10 juni. Een kritiek lek in de VPN van Check Point wordt actief misbruikt en mondt in minstens één geval uit in Qilin ransomware, bijna honderd Vlaamse hotels worden getroffen door phishing met betaalverzoeken die tot in detail kloppen, en een internationale politieactie haalt de criminele dienst First VPN offline. Daarnaast zien we een recordronde patches van Microsoft, een autonome agent die eigenhandig kwetsbaarheden vindt, en aanvallers die zich steeds vaker richten op de mensen die software bouwen. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Pink kaapt Microsoft 365 via telefoon, datalek Epe

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we terug op het weekend van zaterdag 6 tot en met maandag 8 juni. Een nieuwe afpersgroep steelt bedrijfsdata uit Microsoft 365 zonder ook maar één regel malware, een Nederlandse gemeente verloor honderden gigabytes aan persoonsgegevens en boven Europa lijkt een Russische satelliet het navigatiesignaal te verstoren. Daarnaast zien we beveiligingssoftware die blijft draaien maar stilvalt, een reeks actief misbruikte kwetsbaarheden in netwerkapparatuur, en flinke resultaten in de opsporing. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Mailboxspionage en Cisco SD-WAN actief misbruikt

In deze aflevering van het Cyber Journaal staan de dagen van donderdag 4 en vrijdag 5 juni centraal. Aanvallers lazen vijf maanden lang ongezien mee in de mailbox van een beursdirecteur en sluisden de inhoud weg via vertrouwde clouddiensten. In Nederland en België blijven hotelgasten en bankklanten doelwit van fraude die naadloos aansluit op de werkelijkheid. Tegelijk staat de toeleverketen van software opnieuw onder druk, worden kwetsbaarheden in netwerkapparatuur en WordPress actief misbruikt, en zien we beweging in opsporing, spionage en het beleid rond digitale soevereiniteit. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Datalek hotelsector, Windows NETLOGON actief misbruikt

In deze aflevering van het Cyber Journaal staan de dagen van dinsdag 2 en woensdag 3 juni centraal. Koninklijke Horeca Nederland waarschuwt voor een breed datalek in de hotelsector, waarbij gestolen reserveringsgegevens gasten bereiken via geloofwaardige phishing. In Den Bosch onderzoekt de overheid een mogelijk datalek bij de gevangenis van Vught dat niet door een hack ontstond, maar door een overgeslagen procedure. Tegelijk staat de toeleverketen van software opnieuw onder druk, worden twee kritieke lekken in Windows en Android actief misbruikt, en zien we beweging in opsporing, hacktivisme en spionage. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »