S02E16
In de afgelopen achtenveertig uur is de kwetsbaarheid van digitale infrastructuren pijnlijk duidelijk geworden door een aaneenschakeling van datalekken en gerichte aanvallen. Terwijl toezichthouders strenger optreden tegen onzorgvuldige dataverwerking blijven internationale dreigingsactoren zoeken naar zwakke plekken in software die door miljoenen mensen wordt gebruikt. De incidenten tonen aan dat zowel technologische tekortkomingen als menselijk handelen grote maatschappelijke gevolgen kunnen hebben.
Miljoenen burgers en lokale instanties betalen de prijs voor falende databeveiliging
De Autoriteit Persoonsgegevens heeft een forse boete van tweehonderdvijftigduizend euro opgelegd aan tien Nederlandse gemeenten waaronder Delft, Ede en Eindhoven wegens het illegaal verwerken van gevoelige informatie over inwoners. De gemeenten stelden op advies van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid rapporten op over islamitische gemeenschappen zonder dat daarvoor een wettelijke grondslag bestond. Naast deze bestuurlijke misstappen kampen medische instanties nog steeds met de gevolgen van een datalek bij het laboratorium Clinical Diagnostics afgelopen zomer. Hoewel de hackersgroep Nova destijds de gegevens van achthonderdvijftigduizend vrouwen buitmaakte dwingt de noodzakelijke herbeoordeling van de it beveiliging nu tot een langdurige stopzetting van de samenwerking waardoor wachttijden voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker met momenteel een maand oplopen. De dienstverlener Conduent meldde een massaal datalek waarbij de gegevens van 26 miljoen mensen uit onder andere Texas en Oregon zijn buitgemaakt door de SafePay ransomwaregroep. In Veendam heeft de ransomwaregroep LockBit gegevens van het Veenkoloniaal Museum online gezet nadat de instelling weigerde losgeld te betalen. Ook tandartspraktijken in heel Europa lopen risico door een backdoor in de veelgebruikte GoDent scanner. Financiële instellingen bleven evenmin gespaard want een technische storing bij BNP Paribas Fortis leidde tot veertigduizend foutieve afschrijvingen bij klanten die betaalden via diensten zoals Apple Pay.
Kritieke lekken in software dwingen tot massale updates bij overheden en bedrijven
De beveiligingswereld is in hoogste staat van paraatheid door ernstige kwetsbaarheden in veelgebruikte softwarepakketten. Google heeft een urgente update uitgebracht voor Chrome om twee kritieke lekken in de V8 engine en videobibliotheken te dichten die code uitvoering op afstand mogelijk maken. Tegelijkertijd waarschuwt CISA voor het actief misbruiken van een vijf jaar oude zwakheid in GitLab aangeduid als CVE-2021-39935 waarmee aanvallers ongeautoriseerde verzoeken kunnen uitvoeren. Ook het virtualisatieplatform VMware ESXi kampt met een sandbox escape onder CVE-2025-22225 wat aanvallers in staat stelt om uit virtuele machines te breken en ransomware te verspreiden. In de wereld van automatisering zijn kritieke rce lekken ontdekt in het populaire platform n8n waarbij de kwetsbaarheden CVE-2026-25049 en CVE-2025-68613 aanvallers controle over de hostserver kunnen geven. Een kritiek lek in React Server Components geregistreerd onder CVE-2025-55182 maakt met een maximale score ongeautoriseerde code uitvoering mogelijk via een enkel post verzoek. Verder zijn er ernstige beveiligingslekken gemeld in producten van Ivanti zoals CVE-2026-1281 en CVE-2026-1340 en bij Cisco Meeting Management onder CVE-2026-20098.
Nieuwe malwareketens en sluwe phishingcampagnes infiltreren Europese infrastructuren
Dreigingsactoren zoals de aan Rusland gelinkte groep APT28 maken gebruik van een nieuw ontdekte malware genaamd OpNeusPloit om Microsoft Office systemen te compromitteren via gerichte phishing. Deze aanvallers versturen kwaadaardige documenten die bij opening een backdoor installeren waarna gevoelige informatie kan worden gestolen en laterale bewegingen binnen het netwerk mogelijk worden. De Chinese groep Amaranth Dragon richt zich ondertussen op overheidsinstanties in Europa door een lek in WinRAR genaamd CVE-2025-8088 te misbruiken voor het plaatsen van de Amaranth Loader. Een andere zorgwekkende ontwikkeling is de PhantomVAI loader die process hollowing gebruikt om payloads onzichtbaar te injecteren in legitieme Windows processen. Ransomwaregroepen zoals Interlock en ValleyRAT verfijnen hun tactieken door gebruik te maken van kwetsbare stuurprogramma s om beveiligingssoftware uit te schakelen waarbij Interlock zich specifiek richt op de onderwijssector. De Roemeense oliepijpleidingexploitant Conpet werd getroffen door Qilin ransomware waarbij bijna een terabyte aan data inclusief paspoortscans en financiële documenten werd gestolen. Ook malafide advertenties voor Deadvax malware en valse voicemailmeldingen worden ingezet om gebruikers te verleiden tot het installeren van schadelijke software.
Justitie ontmantelt illegale handelsplaatsen en pakt digitale overlastgevers aan
De internationale opsporingsdiensten hebben belangrijke successen geboekt in de strijd tegen cybercriminaliteit. De beheerder van de beruchte drugsmarktplaats Incognito Market de vierentwintigjarige Rui Siang Lin is in de Verenigde Staten veroordeeld tot een gevangenisstraf van dertig jaar. De marktplaats faciliteerde voor ruim honderd miljoen dollar aan transacties in verdovende middelen en Lin verdiende miljoenen aan commissies. In Nederland heeft het Openbaar Ministerie vijf jaar cel en tbs geëist tegen een man uit Vlijmen voor het online misbruiken van minderjarige meisjes. Op lokaal niveau hield de politie een man uit Den Haag aan voor het doxen van de Feyenoord directeur Dennis te Kloese na een verloren voetbalwedstrijd. In Rotterdam werd een man veroordeeld tot een taakstraf voor het versturen van antisemitische emails naar de Anne Frank Stichting. In Londen is een man genaamd Faris veroordeeld in een zaak waarin een cumulatieve gevangenisstraf van zestien jaar werd opgelegd voor een gewapende overval waarbij voor meer dan 4,3 miljoen dollar aan cryptovaluta werd buitgemaakt. Verder claimt de actor HasanBroker verantwoordelijkheid voor het neerhalen van BreachForums onder de naam OpVictoria waarbij kwetsbaarheden zoals sql injectie werden benut.
Geopolitieke conflicten verplaatsen zich naar het digitale domein door staatsgesteunde hacks
De digitale oorlogsvoering tussen wereldmachten intensiveert met acties die direct invloed hebben op fysieke infrastructuren. Het Amerikaanse leger heeft met Operation Midnight Hammer ingegrepen in Iraanse luchtverdedigingssystemen om nucleaire locaties te beschermen. Ondertussen heeft Oekraïne de controle op Starlink terminals aangescherpt om te voorkomen dat Russische eenheden de technologie gebruiken voor drone operaties in conflictgebieden. In Italië wijst de minister van Buitenlandse Zaken naar Russische hackers van de groep NoName057(16) voor een reeks aanvallen op diplomatieke missies en hotels rondom de aanstaande Olympische Winterspelen. Daarnaast heeft de Aziatische spionagegroep TGR-STA-1030 in het afgelopen jaar overheidsorganisaties in zevenendertig landen gecompromitteerd. De groep maakt gebruik van geavanceerde technieken zoals Linux rootkits en de rootkit ShadowGuard om toegang te houden tot kritieke netwerken. Een recente briefing onthulde bovendien dat de groep Mustang Panda zich richt op Europese diplomaten met een nieuwe malwarevariant die stilletjes keylogging en screenshots uitvoert.
Overheden en bedrijven herzien strategieën voor digitale autonomie en artificiële intelligentie veiligheid
De snelle opkomst van kunstmatige intelligentie zorgt voor een transformatie in het cyberlandschap waarbij aanvallers hun rechten binnen cloudomgevingen in minder dan tien minuten kunnen escaleren. De Algemene Rekenkamer waarschuwt ondertussen dat de rijksoverheid onvoldoende is voorbereid op de dreiging van quantumcomputers die huidige versleutelingstechnieken tegen 2030 waardeloos kunnen maken. In Amsterdam werkt de gemeente aan een strategie voor digitale autonomie om de afhankelijkheid van Amerikaanse techreuzen zoals Microsoft en Google te verminderen. Microsoft stopt in 2027 met Exchange Web Services in de cloud en adviseert een overstap naar de Graph api voor betere beveiliging. Brussel evalueert momenteel een nieuwe interne communicatietool op basis van het Matrix protocol als soeverein digitaal alternatief voor Teams. De Autoriteit Persoonsgegevens uitte daarnaast zorgen over de snelle centralisatie van gevoelige data door aanbieders van kunstmatige intelligentie. Lokale initiatieven zoals de inzet van een cyberboa in de gemeente Beek tonen aan dat ook op wijkniveau de strijd tegen digitale fraude en oplichting wordt opgevoerd.
Dit was het voor vandaag! Tot morgen! En als je het interessant vond, stuur het dan door naar je vrienden en collega’s.
Ontdek meer over cybercrime en het darkweb in onze uitgebreide bibliotheek. Voor een gestructureerd overzicht van relevante onderwerpen kun je terecht op onze onderwerpenpagina, waar je een alfabetisch gerangschikte lijst vindt.
Bron: Cybercrimeinfo, ondezoeksteam
Altijd op de hoogte
Ontvang het Cyber Journaal meerdere keren per week, doorgaans tussen 12:00 en 14:00 uur. Schrijf je in en ontvang het automatisch in je mailbox.
Door de drukte kan het soms iets langer duren voordat het inschrijfformulier wordt geladen.
Recente journalen
Pink kaapt Microsoft 365 via telefoon, datalek Epe
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we terug op het weekend van zaterdag 6 tot en met maandag 8 juni. Een nieuwe afpersgroep steelt bedrijfsdata uit Microsoft 365 zonder ook maar één regel malware, een Nederlandse gemeente verloor honderden gigabytes aan persoonsgegevens en boven Europa lijkt een Russische satelliet het navigatiesignaal te verstoren. Daarnaast zien we beveiligingssoftware die blijft draaien maar stilvalt, een reeks actief misbruikte kwetsbaarheden in netwerkapparatuur, en flinke resultaten in de opsporing. We lopen het thema voor thema langs.
Mailboxspionage en Cisco SD-WAN actief misbruikt
In deze aflevering van het Cyber Journaal staan de dagen van donderdag 4 en vrijdag 5 juni centraal. Aanvallers lazen vijf maanden lang ongezien mee in de mailbox van een beursdirecteur en sluisden de inhoud weg via vertrouwde clouddiensten. In Nederland en België blijven hotelgasten en bankklanten doelwit van fraude die naadloos aansluit op de werkelijkheid. Tegelijk staat de toeleverketen van software opnieuw onder druk, worden kwetsbaarheden in netwerkapparatuur en WordPress actief misbruikt, en zien we beweging in opsporing, spionage en het beleid rond digitale soevereiniteit. We lopen het thema voor thema langs.
Datalek hotelsector, Windows NETLOGON actief misbruikt
In deze aflevering van het Cyber Journaal staan de dagen van dinsdag 2 en woensdag 3 juni centraal. Koninklijke Horeca Nederland waarschuwt voor een breed datalek in de hotelsector, waarbij gestolen reserveringsgegevens gasten bereiken via geloofwaardige phishing. In Den Bosch onderzoekt de overheid een mogelijk datalek bij de gevangenis van Vught dat niet door een hack ontstond, maar door een overgeslagen procedure. Tegelijk staat de toeleverketen van software opnieuw onder druk, worden twee kritieke lekken in Windows en Android actief misbruikt, en zien we beweging in opsporing, hacktivisme en spionage. We lopen het thema voor thema langs.
Meta AI lek kaapt Instagram, vier Benelux datalekken
In het weekend van 30 en 31 mei en op maandag 1 juni 2026 stond kunstmatige intelligentie centraal als nieuw aanvalsoppervlak. Een lek in de digitale assistent Meta AI maakte het mogelijk om Instagramaccounts over te nemen, zelfs met tweefactorauthenticatie, waarbij het gearchiveerde Instagramaccount van het Witte Huis uit de regeringsperiode van Barack Obama het bekendste slachtoffer was. Tegelijk verschenen op cybercrimefora vermeende datasets van vier grote organisaties uit Nederland en België, waaronder het Utrechtse BCD Travel en het grootste Belgische ziekenfonds. De opsporing boekte een succes met de aanhouding van de beheerder van een van de grootste platforms voor gestolen data. Verder worden twee kwetsbaarheden in Palo Alto GlobalProtect en de WordPress plugin WP Maps Pro op dit moment actief misbruikt.
Zes Nederlandse darkweb vermeldingen, FortiClient misbruikt
In de periode van 27 tot en met 28 mei 2026 claimden meerdere dreigingsactoren op darkwebportalen dat zij toegang hadden verkregen tot gegevens van zes Nederlandse organisaties, waaronder een zorgvergelijker, een webshop voor vliegersartikelen en een hoveniersbedrijf. Beveiligingsonderzoekers van Arctic Wolf documenteerden actief misbruik van een kwetsbaarheid in FortiClient EMS, waarbij aanvallers via het eigen beheerkanaal van de managementserver een infostealer installeerden op verbonden endpoints. Sysdig publiceerde een analyse van de eerste volledig door een agent gestuurde aanval, waarbij een database werd gestolen in minder dan twee minuten. Verder haalde de Nederlandse politie samen met het NCSC het Asocks proxynetwerk offline, een botnet met 17 miljoen besmette apparaten waarvan 200 sturende servers in Nederland stonden.
Ajax hack Buren, NL ransomware en valse AI installaties
In de periode van 25 tot en met 26 mei 2026 werd een 35-jarige man uit Buren aangehouden als verdachte van de hack bij Ajax eerder dit jaar, waarbij gegevens van tienduizenden seizoenkaarthouders toegankelijk waren. Drie Nederlandse bedrijven verschenen op darkwebportalen van de ransomwaregroepen PLAY, DragonForce en LockBit 5.0. Onderzoekers van EclecticIQ documenteerden een lopende campagne waarbij ontwikkelaars worden gelokt naar valse installatiepagina's voor Gemini CLI en Claude Code om een fileless infostealer te verspreiden. En een artikel van mei 2026 in The Hacker News zet het fenomeen van MFA prompt bombing uiteen, inclusief de bekende inbraak bij Cisco in 2022.