S02E16
In de afgelopen achtenveertig uur is de kwetsbaarheid van digitale infrastructuren pijnlijk duidelijk geworden door een aaneenschakeling van datalekken en gerichte aanvallen. Terwijl toezichthouders strenger optreden tegen onzorgvuldige dataverwerking blijven internationale dreigingsactoren zoeken naar zwakke plekken in software die door miljoenen mensen wordt gebruikt. De incidenten tonen aan dat zowel technologische tekortkomingen als menselijk handelen grote maatschappelijke gevolgen kunnen hebben.
Miljoenen burgers en lokale instanties betalen de prijs voor falende databeveiliging
De Autoriteit Persoonsgegevens heeft een forse boete van tweehonderdvijftigduizend euro opgelegd aan tien Nederlandse gemeenten waaronder Delft, Ede en Eindhoven wegens het illegaal verwerken van gevoelige informatie over inwoners. De gemeenten stelden op advies van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid rapporten op over islamitische gemeenschappen zonder dat daarvoor een wettelijke grondslag bestond. Naast deze bestuurlijke misstappen kampen medische instanties nog steeds met de gevolgen van een datalek bij het laboratorium Clinical Diagnostics afgelopen zomer. Hoewel de hackersgroep Nova destijds de gegevens van achthonderdvijftigduizend vrouwen buitmaakte dwingt de noodzakelijke herbeoordeling van de it beveiliging nu tot een langdurige stopzetting van de samenwerking waardoor wachttijden voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker met momenteel een maand oplopen. De dienstverlener Conduent meldde een massaal datalek waarbij de gegevens van 26 miljoen mensen uit onder andere Texas en Oregon zijn buitgemaakt door de SafePay ransomwaregroep. In Veendam heeft de ransomwaregroep LockBit gegevens van het Veenkoloniaal Museum online gezet nadat de instelling weigerde losgeld te betalen. Ook tandartspraktijken in heel Europa lopen risico door een backdoor in de veelgebruikte GoDent scanner. Financiële instellingen bleven evenmin gespaard want een technische storing bij BNP Paribas Fortis leidde tot veertigduizend foutieve afschrijvingen bij klanten die betaalden via diensten zoals Apple Pay.
Kritieke lekken in software dwingen tot massale updates bij overheden en bedrijven
De beveiligingswereld is in hoogste staat van paraatheid door ernstige kwetsbaarheden in veelgebruikte softwarepakketten. Google heeft een urgente update uitgebracht voor Chrome om twee kritieke lekken in de V8 engine en videobibliotheken te dichten die code uitvoering op afstand mogelijk maken. Tegelijkertijd waarschuwt CISA voor het actief misbruiken van een vijf jaar oude zwakheid in GitLab aangeduid als CVE-2021-39935 waarmee aanvallers ongeautoriseerde verzoeken kunnen uitvoeren. Ook het virtualisatieplatform VMware ESXi kampt met een sandbox escape onder CVE-2025-22225 wat aanvallers in staat stelt om uit virtuele machines te breken en ransomware te verspreiden. In de wereld van automatisering zijn kritieke rce lekken ontdekt in het populaire platform n8n waarbij de kwetsbaarheden CVE-2026-25049 en CVE-2025-68613 aanvallers controle over de hostserver kunnen geven. Een kritiek lek in React Server Components geregistreerd onder CVE-2025-55182 maakt met een maximale score ongeautoriseerde code uitvoering mogelijk via een enkel post verzoek. Verder zijn er ernstige beveiligingslekken gemeld in producten van Ivanti zoals CVE-2026-1281 en CVE-2026-1340 en bij Cisco Meeting Management onder CVE-2026-20098.
Nieuwe malwareketens en sluwe phishingcampagnes infiltreren Europese infrastructuren
Dreigingsactoren zoals de aan Rusland gelinkte groep APT28 maken gebruik van een nieuw ontdekte malware genaamd OpNeusPloit om Microsoft Office systemen te compromitteren via gerichte phishing. Deze aanvallers versturen kwaadaardige documenten die bij opening een backdoor installeren waarna gevoelige informatie kan worden gestolen en laterale bewegingen binnen het netwerk mogelijk worden. De Chinese groep Amaranth Dragon richt zich ondertussen op overheidsinstanties in Europa door een lek in WinRAR genaamd CVE-2025-8088 te misbruiken voor het plaatsen van de Amaranth Loader. Een andere zorgwekkende ontwikkeling is de PhantomVAI loader die process hollowing gebruikt om payloads onzichtbaar te injecteren in legitieme Windows processen. Ransomwaregroepen zoals Interlock en ValleyRAT verfijnen hun tactieken door gebruik te maken van kwetsbare stuurprogramma s om beveiligingssoftware uit te schakelen waarbij Interlock zich specifiek richt op de onderwijssector. De Roemeense oliepijpleidingexploitant Conpet werd getroffen door Qilin ransomware waarbij bijna een terabyte aan data inclusief paspoortscans en financiële documenten werd gestolen. Ook malafide advertenties voor Deadvax malware en valse voicemailmeldingen worden ingezet om gebruikers te verleiden tot het installeren van schadelijke software.
Justitie ontmantelt illegale handelsplaatsen en pakt digitale overlastgevers aan
De internationale opsporingsdiensten hebben belangrijke successen geboekt in de strijd tegen cybercriminaliteit. De beheerder van de beruchte drugsmarktplaats Incognito Market de vierentwintigjarige Rui Siang Lin is in de Verenigde Staten veroordeeld tot een gevangenisstraf van dertig jaar. De marktplaats faciliteerde voor ruim honderd miljoen dollar aan transacties in verdovende middelen en Lin verdiende miljoenen aan commissies. In Nederland heeft het Openbaar Ministerie vijf jaar cel en tbs geëist tegen een man uit Vlijmen voor het online misbruiken van minderjarige meisjes. Op lokaal niveau hield de politie een man uit Den Haag aan voor het doxen van de Feyenoord directeur Dennis te Kloese na een verloren voetbalwedstrijd. In Rotterdam werd een man veroordeeld tot een taakstraf voor het versturen van antisemitische emails naar de Anne Frank Stichting. In Londen is een man genaamd Faris veroordeeld in een zaak waarin een cumulatieve gevangenisstraf van zestien jaar werd opgelegd voor een gewapende overval waarbij voor meer dan 4,3 miljoen dollar aan cryptovaluta werd buitgemaakt. Verder claimt de actor HasanBroker verantwoordelijkheid voor het neerhalen van BreachForums onder de naam OpVictoria waarbij kwetsbaarheden zoals sql injectie werden benut.
Geopolitieke conflicten verplaatsen zich naar het digitale domein door staatsgesteunde hacks
De digitale oorlogsvoering tussen wereldmachten intensiveert met acties die direct invloed hebben op fysieke infrastructuren. Het Amerikaanse leger heeft met Operation Midnight Hammer ingegrepen in Iraanse luchtverdedigingssystemen om nucleaire locaties te beschermen. Ondertussen heeft Oekraïne de controle op Starlink terminals aangescherpt om te voorkomen dat Russische eenheden de technologie gebruiken voor drone operaties in conflictgebieden. In Italië wijst de minister van Buitenlandse Zaken naar Russische hackers van de groep NoName057(16) voor een reeks aanvallen op diplomatieke missies en hotels rondom de aanstaande Olympische Winterspelen. Daarnaast heeft de Aziatische spionagegroep TGR-STA-1030 in het afgelopen jaar overheidsorganisaties in zevenendertig landen gecompromitteerd. De groep maakt gebruik van geavanceerde technieken zoals Linux rootkits en de rootkit ShadowGuard om toegang te houden tot kritieke netwerken. Een recente briefing onthulde bovendien dat de groep Mustang Panda zich richt op Europese diplomaten met een nieuwe malwarevariant die stilletjes keylogging en screenshots uitvoert.
Overheden en bedrijven herzien strategieën voor digitale autonomie en artificiële intelligentie veiligheid
De snelle opkomst van kunstmatige intelligentie zorgt voor een transformatie in het cyberlandschap waarbij aanvallers hun rechten binnen cloudomgevingen in minder dan tien minuten kunnen escaleren. De Algemene Rekenkamer waarschuwt ondertussen dat de rijksoverheid onvoldoende is voorbereid op de dreiging van quantumcomputers die huidige versleutelingstechnieken tegen 2030 waardeloos kunnen maken. In Amsterdam werkt de gemeente aan een strategie voor digitale autonomie om de afhankelijkheid van Amerikaanse techreuzen zoals Microsoft en Google te verminderen. Microsoft stopt in 2027 met Exchange Web Services in de cloud en adviseert een overstap naar de Graph api voor betere beveiliging. Brussel evalueert momenteel een nieuwe interne communicatietool op basis van het Matrix protocol als soeverein digitaal alternatief voor Teams. De Autoriteit Persoonsgegevens uitte daarnaast zorgen over de snelle centralisatie van gevoelige data door aanbieders van kunstmatige intelligentie. Lokale initiatieven zoals de inzet van een cyberboa in de gemeente Beek tonen aan dat ook op wijkniveau de strijd tegen digitale fraude en oplichting wordt opgevoerd.
Dit was het voor vandaag! Tot morgen! En als je het interessant vond, stuur het dan door naar je vrienden en collega’s.
Ontdek meer over cybercrime en het darkweb in onze uitgebreide bibliotheek. Voor een gestructureerd overzicht van relevante onderwerpen kun je terecht op onze onderwerpenpagina, waar je een alfabetisch gerangschikte lijst vindt.
Bron: Cybercrimeinfo, ondezoeksteam
Altijd op de hoogte
Ontvang het Cyber Journaal meerdere keren per week, doorgaans tussen 12:00 en 14:00 uur. Schrijf je in en ontvang het automatisch in je mailbox.
Door de drukte kan het soms iets langer duren voordat het inschrijfformulier wordt geladen.
Recente journalen
AP gehackt via Ivanti, meldkamers uit en Chinese spionage onthuld
In de afgelopen drie dagen is weer veel cybersecuritynieuws naar buiten gekomen dat laat zien hoe breed het digitale dreigingslandschap inmiddels reikt. Zo werd bekend dat de Autoriteit Persoonsgegevens en de Raad voor de rechtspraak zijn gehackt via Ivanti kwetsbaarheden, vielen in Nederland de meldkamers tijdelijk uit en onthulden inlichtingendiensten wereldwijd nieuwe operaties van aan China gelieerde dreigingsactoren. Daarnaast blijven ransomwaregroepen actief, worden kritieke kwetsbaarheden in veelgebruikte software misbruikt en nemen opsporingsdiensten steeds vaker succesvol actie tegen cybercriminelen.
Privacyboetes bij Nederlandse gemeenten en medische vertraging door datalek in Rijswijk en Amerikaanse acties tegen Iran en Chinese spionage in Europa
In de afgelopen achtenveertig uur is de kwetsbaarheid van digitale infrastructuren pijnlijk duidelijk geworden door een aaneenschakeling van datalekken en gerichte aanvallen. Terwijl toezichthouders strenger optreden tegen onzorgvuldige dataverwerking blijven internationale dreigingsactoren zoeken naar zwakke plekken in software die door miljoenen mensen wordt gebruikt. De incidenten tonen aan dat zowel technologische tekortkomingen als menselijk handelen grote maatschappelijke gevolgen kunnen hebben.
Celstraf voor Mechelse phishingbroers en datalek bij zorginstelling in Tilburg
De afgelopen dagen werd het digitale landschap getekend door een verontrustende trend waarbij hackers zich niet langer beperken tot het versleutelen van data, maar overgaan tot directe intimidatie van individuen en gezinnen. Terwijl softwareleveranciers worstelen met complexe aanvallen op hun updateprocessen en ontwikkelomgevingen, zien we dat zowel criminele bendes als statelijke actoren misbruik maken van fundamentele vertrouwensrelaties in de toeleveringsketen om vitale infrastructuur en kwetsbare burgers te raken.
Ouders in België benaderd door hackers en datalek bij scholingsfonds in Den Haag
De afgelopen dagen werd het digitale landschap gedomineerd door een verharding in cybercriminaliteit, waarbij aanvallers zich steeds vaker richten op zowel bedrijven als individuen. Terwijl overheden en bedrijven worstelen met de nasleep van hacks en spionage, zien we dat vooral kwetsbare groepen, zoals ouders van schoolgaande kinderen en softwareontwikkelaars, doelwit worden van gerichte aanvallen. Ook de geopolitieke spanning is voelbaar in de vorm van digitale sabotage en spionage door statelijke actoren.
Sabotage Pools stroomnet en datalek Nederlandse huisartsenpost naast loonproblemen in Belgische zorg
De gebeurtenissen van de afgelopen 48 uur tonen aan hoe diep digitale kwetsbaarheden kunnen ingrijpen in zowel de nationale veiligheid als de persoonlijke levenssfeer. Terwijl ziekenhuizen bij onze zuiderburen kampen met de directe gevolgen van recente gijzelsoftware, worden Nederlandse patiënten geconfronteerd met datalekken bij hun huisartsenpost. Internationaal zien we een verharding in cyberconflicten, waarbij energievoorzieningen doelwit zijn van gecoördineerde sabotage en regeringsleiders in de regio waarschuwen voor spionagepraktijken, zelfs door bevriende naties.
Nederlandse waterwerken kwetsbaar en miljoenen gegevens gelekt bij SoundCloud
De afgelopen dagen werden gedomineerd door onthullingen over grootschalige spionagecampagnes en zorgwekkende beveiligingslekken in vitale systemen. Terwijl statelijke actoren hun digitale wapenarsenaal vernieuwen met moeilijk te detecteren frameworks, maken opportunistische criminelen opnieuw gebruik van gijzelsoftware om databases wereldwijd plat te leggen. In de Lage Landen groeit de bezorgdheid over de digitale weerbaarheid van fysieke infrastructuur en de privacy van burgers, terwijl wetshandhavers internationaal successen boeken met zowel innovatieve lokwebsites als traditioneel speurwerk.