S02E15
De afgelopen dagen werd het digitale landschap getekend door een verontrustende trend waarbij hackers zich niet langer beperken tot het versleutelen van data, maar overgaan tot directe intimidatie van individuen en gezinnen. Terwijl softwareleveranciers worstelen met complexe aanvallen op hun updateprocessen en ontwikkelomgevingen, zien we dat zowel criminele bendes als statelijke actoren misbruik maken van fundamentele vertrouwensrelaties in de toeleveringsketen om vitale infrastructuur en kwetsbare burgers te raken.
Ouders en zorgbehoevenden speelbal van gewetenloze criminelen
Een bijzonder agressieve ransomwaregroep heeft in België een ethische grens overschreden door de ouders van leerlingen van het Onze Lieve Vrouwinstituut Pulhof in Berchem (B) rechtstreeks af te persen. Nadat de schoolleiding weigerde in te gaan op een oorspronkelijke losgeldeis van vijftienduizend euro, benaderden de criminelen de ouders met het dreigement om 45 gigabyte aan gevoelige leerlingdossiers en personeelsgegevens te publiceren tenzij zij vijftig euro per kind betalen. In Nederland is ouderenzorgorganisatie De Wever in Tilburg getroffen door een datalek waarbij de privégegevens en burgerservicenummers van cliënten op vijftien locaties op straat kwamen te liggen, veroorzaakt door een lek bij een externe partner voor mondzorg. Ook op internationaal niveau zijn miljoenen consumenten gedupeerd; de Amerikaanse keten Panera Bread lekte de gegevens van ruim 5,1 miljoen klanten nadat een poging tot afpersing door de beruchte groep ShinyHunters mislukte. Daarnaast werden in het Zeeuwse Terneuzen diverse ouderen, waaronder een 83 jarige vrouw, slachtoffer van criminelen die zich voordeden als politieagenten om bankpassen en sieraden te ontfutselen.
Kritieke lekken in ontwikkelraamwerken en opslagsystemen vereisen directe actie
Software die wereldwijd door ontwikkelaars en bedrijven wordt gebruikt blijkt een populaire toegangspoort voor aanvallers. Gebruikers van het React Native framework moeten alert zijn op een kritieke kwetsbaarheid in de Metro server, geregistreerd als CVE-2025-11953 met een score van 9.8, waarmee ongeauthenticeerde aanvallers systemen volledig kunnen overnemen. Ook eigenaren van ASUSTOR netwerkopslagapparaten lopen ernstig gevaar door een lek in het ADM besturingssysteem met een score van 9.5, wat de deur wagenwijd openzet voor ransomware. Verder waarschuwt CISA voor actief misbruik van lekken in SolarWinds Serv-U en diverse VPN diensten, terwijl Docker gebruikers geconfronteerd worden met een veiligheidslek in de Ask Gordon AI integratie waardoor kwaadaardige code via images geïnjecteerd kan worden. Tevens is er een kritiek lek ontdekt in Odoo omgevingen op het besturingssysteem NixOS, waarbij aanvallers volledige toegang tot de databasemanager kunnen verkrijgen.
Hybride oorlogsvoering door fysiek geweld en autonome aanvalssystemen
De methoden van cybercriminelen verharden in rap tempo en verplaatsen zich steeds vaker naar de fysieke wereld. De groepering Scattered Lapsus ShinyHunters schuwt fysiek geweld niet en maakt zich schuldig aan swatting en het bedreigen van familieleden van leidinggevenden om betalingen af te dwingen. Naast deze menselijke dreiging is er een technologische verschuiving zichtbaar door de opkomst van autonome AI agenten zoals OpenClaw en Moltbook. Deze systemen kunnen zelfstandig cyberaanvallen uitvoeren en laterale bewegingen binnen netwerken maken zonder menselijke tussenkomst, wat leidt tot een explosieve groei van de criminele infrastructuur. Tegelijkertijd richten nieuwe malwarevarianten zoals Dynowiper zich puur op destructie door de Master Boot Record van systemen te vernietigen, terwijl in de Google Play Store een app met vijftigduizend downloads werd ontdekt die op de achtergrond 2FA codes steelt.
Hoge celstraffen en invallen tonen internationale daadkracht tegen cybermisdaad
Justitie in binnen- en buitenland boekt successen in de strijd tegen cybercriminaliteit en digitale spionage. In Frankrijk zijn de kantoren van X doorzocht in een onderzoek naar de verspreiding van deepfake pornografie via de AI tool Grok. De Poolse autoriteiten hebben een medewerker van het ministerie van Defensie gearresteerd op verdenking van spionage voor Rusland. In België heeft de rechtbank in Mechelen zware straffen uitgedeeld; twee broers kregen tien jaar cel voor een grootschalige phishingfraude waarbij ze 171.000 euro buitmaakten en zelfs vanuit het buitenland doorgingen met hun praktijken. Ook een gezin uit Mechelen wordt vervolgd voor het plunderen van bankrekeningen van tientallen slachtoffers via phishing. In Nederland eist het Openbaar Ministerie celstraffen tegen verdachten die tijdens de coronapandemie fraudeerden met vaccinatiebewijzen, waarbij het ondermijnen van overheidsbeleid zwaar wordt aangerekend.
Statelijke actoren viseren vitale infrastructuur via kantoorsuites en firewalls
De digitale oorlogsvoering neemt steeds geavanceerdere vormen aan waarbij vitale diensten het primaire doelwit zijn. Russische hackers richten hun pijlen op de kritieke infrastructuur van Denemarken en gebruiken geavanceerde phishing om toegang te krijgen. Onderzoekers hebben daarnaast vastgesteld dat de Chinese staatsactor Lotus Blossom maandenlang toegang had tot de hostinginfrastructuur van de populaire teksteditor Notepad++, waardoor zij de Chrysalis backdoor konden verspreiden via gemanipuleerde updates. In Oekraïne misbruikt de aan Rusland gelinkte groep APT28 een zeroday kwetsbaarheid in Microsoft Office, bekend als CVE-2026-21509, om overheidsinstanties te infiltreren. Daarnaast is de Poolse energiesector, waaronder wind- en zonneparken, doelwit geworden van aanvallen via FortiGate-firewalls, waarbij beheerdersaccounts werden overgenomen om de energieproductie te verstoren.
Maatschappelijke discussie over surveillance en digitale bescherming van jongeren
De balans tussen veiligheid en privacy blijft een heikel punt in het publieke debat. De Autoriteit Persoonsgegevens in Nederland heeft massasurveillance als speerpunt benoemd en waarschuwt voor de inzet van AI en camera’s in de openbare ruimte, terwijl spoorbeheerder ProRail juist inzet op AI-camera’s en drones voor toezicht langs het spoor. Zowel Nederland als Spanje werken aan wetgeving om de minimumleeftijd voor sociale media te verhogen naar respectievelijk 15 en 16 jaar om jongeren te beschermen tegen schadelijke invloeden. Op het gebied van software introduceert Mozilla in Firefox 148 een 'killswitch' waarmee gebruikers alle AI-functies in één keer kunnen uitschakelen, evenals een functie om trackers met één klik te blokkeren. De Nederlandse overheid test ondertussen alternatieven voor videobeldiensten zoals Teams en Zoom om de digitale soevereiniteit te waarborgen, terwijl Europese privacytoezichthouders kritiek uiten op de versoepeling van AI-regels door de Europese Commissie.
Dit was het voor vandaag! Tot morgen! En als je het interessant vond, stuur het dan door naar je vrienden en collega’s.
Ontdek meer over cybercrime en het darkweb in onze uitgebreide bibliotheek. Voor een gestructureerd overzicht van relevante onderwerpen kun je terecht op onze onderwerpenpagina, waar je een alfabetisch gerangschikte lijst vindt.
Bron: Cybercrimeinfo, ondezoeksteam
Altijd op de hoogte
Ontvang het Cyber Journaal meerdere keren per week, doorgaans tussen 12:00 en 14:00 uur. Schrijf je in en ontvang het automatisch in je mailbox.
Door de drukte kan het soms iets langer duren voordat het inschrijfformulier wordt geladen.
Recente journalen
AI kraakt 600 firewalls, beurzen dalen en Odido escaleert
Een Russisch sprekende hacker gebruikte kunstmatige intelligentie om in vijf weken meer dan 600 FortiGate firewalls te compromitteren, terwijl de lancering van Claude Code Security een schokgolf door de cybersecuritymarkt stuurde. De software supply chain blijft onder vuur: meer dan 30.000 OpenClaw instances werden gecompromitteerd en een nieuwe npm worm richt zich specifiek op AI coding tools. In Nederland en Belgie escaleert de nasleep van het datalek bij Odido met risico's voor bankrekeningen, verloor een Belgische kerkfabriek 100.000 euro door factuurphishing en kregen advocaten een tik op de vingers voor verkeerd gebruik van AI in de rechtszaal. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 21, 22 en 23 februari 2026.
PromptSpy, cepezed gehackt en 90% ransomware via firewalls
Onderzoekers van ESET onthulden PromptSpy, de eerste malware voor Android die Google Gemini AI misbruikt om gestolen gegevens te analyseren, terwijl op ClawHub 1.184 kwaadaardige skills werden aangetroffen en de populaire coderingstool Cline slachtoffer werd van een supply chain aanval. In Nederland en België verscheen het Delftse architectenbureau cepezed op de leksite van de ransomwaregroep DragonForce en claimde een cybercrimineel 27.000 personeelsgegevens van RTL Group te hebben buitgemaakt. Een nieuw rapport van Barracuda laat zien dat 90% van alle incidenten met ransomware begint bij kwetsbare firewalls en VPN. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 18 en 19 februari 2026.
AI vergiftigt geheugen, Odido soap groeit en LockBit 5.0
Onderzoekers van Microsoft onthulden hoe knoppen met "Samenvatten met AI" op websites het geheugen van assistenten met kunstmatige intelligentie vergiftigen, terwijl Check Point demonstreerde dat Copilot en Grok als command and control kanaal voor malware kunnen dienen. Ondertussen groeit de soap rond Odido met Kamervragen, een waarschuwing voor spearphishing, een verdrievoudiging van het aantal overstappers en de onthulling dat klantgegevens jarenlang te lang zijn bewaard. In de ransomwarewereld keerde LockBit terug met versie 5.0 en werd een verdachte van Phobos opgepakt in Polen. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 16 en 17 februari 2026.
ClickFix explodeert, Belgische data op straat en NAVO-alarm
Het afgelopen weekend kwamen vier geheel nieuwe varianten van de ClickFix-aanvalstechniek aan het licht, waarmee deze methode zich ontpopt als een van de meest veelzijdige dreigingen van dit moment. Verder doken bijna anderhalf miljoen gestolen Belgische persoonsgegevens op in hackerfora en riepen EU- en NAVO-functionarissen tijdens de Munich Cyber Security Conference op tot een fundamenteel andere houding ten opzichte van cyberdreigingen. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 14, 15 en 16 februari 2026.
Odido hack treft miljoenen, AI als wapen en supply chain
Nederland werd deze week opgeschrikt door een van de grootste datalekken in jaren: telecomprovider Odido verloor gegevens van 6,2 miljoen klantaccounts. Tegelijkertijd onthulde Google dat staatsactoren wereldwijd AI platforms misbruiken als cyberwapen, en blijken supply chain aanvallen via vertrouwde softwarekanalen in een alarmerend tempo toe te nemen. In dit journaal duiken we in de dreigingen van 11 en 12 februari 2026.
6 zero days gedicht, Fancy Bear valt aan en strijd om DigiD
In de afgelopen twee dagen is opnieuw een flinke stroom cybersecuritynieuws naar buiten gekomen. Microsoft heeft met Patch Tuesday van februari zes actief misbruikte zero day kwetsbaarheden gedicht, terwijl de Russische spionagegroep Fancy Bear via een andere Microsoft kwetsbaarheid Oost-Europese overheden aanvalt. In Nederland woedt het debat over de mogelijke overname van cloudprovider Solvinity door een Amerikaans bedrijf, wat vragen oproept over de veiligheid van DigiD. Ondertussen pakt de politie door met een derde arrestatie rond de JokerOTP phishingtool en eist het OM celstraffen tot acht jaar voor bankhelpdeskfraude. Op het internationale toneel haalden onderzoekers Noord-Koreaanse hackers uit de anonimiteit die met deepfake Zoom calls crypto executives targeten, en blijkt een nepwebsite van 7-Zip computers stilletjes om te bouwen tot proxyservers.