IJmuiden en Enkhuizen - Bankhelpdeskfraude

De 'Bankmedewerker' aan de deur: Waarom bankhelpdeskfraude steeds persoonlijker (en bruter) wordt

Het begint vaak met een geruststellende stem aan de andere kant van de lijn. Een 'bankmedewerker' waarschuwt voor verdachte transacties of een onveilige bankpas. Maar achter deze façade van behulpzaamheid schuilt een kille, berekende realiteit. Bankhelpdeskfraude is niet langer louter een digitaal spel van phishing en wegsluizen; het is een fysieke dreiging geworden die zich verplaatst van de serverruimte naar de voordeur. Recente incidenten in IJmuiden en Enkhuizen tonen een zorgwekkende escalatie in brutaliteit, waarbij senioren in hun eigen vertrouwde omgeving worden overvallen.

Van digitaal naar fysiek: De 'service' aan huis

De methode die de daders hanteren is een klassieke 'urgency scam'. Door een acuut veiligheidsprobleem te veinzen, wordt geprobeerd de prefrontale cortex, het hersengebied verantwoordelijk voor logisch redeneren, te omzeilen. De slachtoffers worden in een staat van hyper alertheid gebracht, waarna de dader de 'oplossing' aanbiedt, een bezoek aan huis.

De snelheid waarmee deze criminelen opereren is een cruciaal onderdeel van hun manipulatie. In Enkhuizen stond de verdachte al binnen dertig minuten na het telefoontje voor de deur. Deze enorme tijdsdruk is een bewuste strategie om het slachtoffer de kans te ontnemen om naasten te raadplegen of de bank zelf terug te bellen. Als onderzoeksjournalist zie ik hier een duidelijk patroon, tussen 22 december en 6 januari verplaatste de dader zich door Noord-Holland, wat duidt op een mobiele en zeer actieve dader die doelgericht kwetsbare ouderen selecteert.

De 'brutale' behulpzaamheid van de dader

Zodra de dader de woning betreedt, verandert de misleiding in een stuitende vorm van brutaliteit. De verdachte schuwt fysiek contact niet en maakt misbruik van de weerloosheid van haar slachtoffers. In IJmuiden werd een 84 jarige man wijsgemaakt dat zijn contante geld niet veilig was; de dader beweerde het geld 'in haar auto te gaan tellen' en keerde simpelweg nooit meer terug met de buit van €2.500.

In Enkhuizen ging de dader nog een stap verder bij een 85 jarige vrouw. De politie omschrijft een handeling die de grenzen van fatsoen ver overschrijdt:

"De verdachte ‘helpt’ het slachtoffer zelfs om haar ringen af te krijgen."

Deze vorm van 'behulpzame' diefstal heeft een enorme psychologische impact. De fysieke integriteit van het slachtoffer en de veiligheid van het eigen huis worden in één klap vernietigd door iemand die zich voordoet als beschermer.

Meer dan alleen geld: De emotionele roof

Hoewel de financiële schade aanzienlijk is, is de emotionele schade door het verlies van persoonlijke bezittingen vaak onherstelbaar. De buit uit deze twee zaken omvat:

• Contante bedragen: €2.500 in IJmuiden en €500 in Enkhuizen.
• Bankpassen: Inclusief de bijbehorende pincodes, waarmee in Enkhuizen direct werd gepind bij een geldautomaat aan de Molenweg.
• Onvervangbare sieraden: Drie gouden ringen die voor de slachtoffers grote emotionele waarde vertegenwoordigen:
  • Een gouden ring met de inscriptie ‘16-05-1960’.
  • Een gouden ring gezet met een donkerrode steen.
  • Een gouden ring met diamantjes aan de bovenzijde.

Deze sieraden zijn niet alleen bewijsstukken, maar ook de sleutel tot de opsporing. Ze worden mogelijk elders te koop aangeboden bij pandjeshuizen of online platformen.

Het profiel van de verdachte

Op basis van camerabeelden en getuigenverklaringen gaat de politie ervan uit dat dezelfde vrouw achter beide incidenten zit. Haar signalement is als volgt:

• Geslacht: Vrouw
• Leeftijd: Geschat tussen de 20 en 30 jaar.
• Huidskleur: Licht tot lichtgetint.
• Lengte: Ongeveer 1.70 meter.
• Uiterlijke kenmerken: Rond gezicht en lang donker haar.

Gezien de werkwijze en de spreiding van de incidenten is het niet uitgesloten dat deze verdachte bij meer zaken in de regio betrokken is.

Conclusie: een gedeelde verantwoordelijkheid

Als misdaadpreventie specialist is mijn advies glashelder: een bank zal u nooit bellen om te vragen naar uw pincode, en ze zullen nooit iemand langssturen om contant geld, bankpassen of sieraden 'veilig te stellen'. Zodra een 'bankmedewerker' over uw fysieke waardevolle spullen begint, verbreek dan onmiddellijk de verbinding.

Wij hebben de gezamenlijke verantwoordelijkheid om onze oudere medeburgers te beschermen tegen deze geraffineerde manipulatie. Maak dit onderwerp bespreekbaar binnen de familie. De belangrijkste barrière tegen deze criminelen is niet een slot op de deur, maar kennis van hun tactieken.

Als uw bank vandaag zou bellen met een waarschuwing, herkent u dan het punt waarop 'hulp' omslaat in oplichting?

Heeft u informatie?

De politie zoekt getuigen die de verdachte herkennen of weten waar de gestolen sieraden zijn.

• Zaaknummer IJmuiden: PL1100-2026004071
• Zaaknummer Enkhuizen: 2025298006
• Opsporingstiplijn: 0800-6070 (gratis)
• Meld Misdaad Anoniem: 0800-7000
• Geen spoed, wel politie: 0900-8844
• Online tips: Via het tipformulier op politie.nl onder vermelding van de zaaknummers.