First click here and then choose your language with the Google translate bar at the top of this page ↑
Cybercriminelen maken flink misbruik van de energiecrisis. Mailtjes worden doorgestuurd, zogenaamd van energieleveranciers, waarin vermeld wordt dat mensen korting krijgen als zij hun gegevens achter laten. In een mail die van Eneco zou zijn staat: ‘goed nieuws over de gasprijzen: u krijgt geld terug’. Het enige wat de klant hoeft te doen is de QR-code te scannen en gegevens achter te laten.
Valse e-mails
De Fraudehelpdesk krijgt de afgelopen tijd veel berichten over valse mailtjes, dagelijks zo’n zeshonderd. Tegenwoordig gaat zo’n 30 procent over ‘iets rondom de energienota’. Volgens woordvoerder Tanya Wijngaarde gaan de mailtjes van spamberichten en dubieuze aanbiedingen tot phishing. Hoeveel mensen al in de energiemails getrapt zijn kan de Fraudehelpdesk niet zeggen. Via het callcenter zijn tot nu toe acht meldingen binnengekomen. ‘We zien vooral valse e-mails die zijn doorgestuurd. De mensen die dit doorsturen zijn niet gedupeerd, anders bellen ze ons of vullen het meldformulier in’, vertelt Wijngaarde.
Actualiteit
Volgens de Nederlandse Vereniging van Banken zoeken criminelen vaak naar iets in de actualiteit. ‘In coronatijd was dat de ‘antibacteriële pas’, nu is het de energienota’, zegt Jelle Wijkstra van de bankenkoepel. De nieuwste list is dat de mensen die hun gegevens hebben achtergelaten door een van de energiemails, gebeld worden door fraudeurs die aangeven een energieleverancier of bankmedewerker te zijn. Wijkstra: ’Ze zeggen dan dat er gegevens zijn buitgemaakt en stellen voor om het geld tijdelijk even op een andere rekening te stallen.’
Miljoenen euro’s schade
Dit wordt bankhelpdesk fraude genoemd en in de eerste helft van het jaar is er al voor 35 miljoen euro aan schade gemeld bij de banken. Online werd er vorig jaar voor maar liefst 261 miljoen aan schade gemeld, zo blijkt uit de Veiligheidsmonitor van het Centraal Bureau voor de Statistiek en het ministerie van Justitie en Veiligheid dat in september uitkwam. Bijna 16 procent van de Nederlanders is ooit slachtoffer geworden van online fraude en meer dan 40 procent heeft er iets van meegekregen, blijkt uit onderzoek van de Universiteit Twente. Banken proberen met speciale online trainingen via de website zowerktfraude.nl consumenten meer bewust te zijn van fraude. Wijkstra: ‘Als mensen de trucjes leren herkennen dan is de kans groter dat ze er niet intrappen.’
Prijsplafond
Naast de oplichting met de beloofde energiekorting kan cybercrime-expert Jan-Willem Bullee van de Universiteit Twente nog een variant bedenken: criminelen zeggen dat om gebruik te kunnen maken van het prijsplafond, consumenten het eerst zelf moeten activeren en daarvoor hun gegevens moeten achter laten.
Telefoonscam
Er zijn verschillende vormen van online fraude, maar volgens de expert komen ze veelal op hetzelfde neer: geld van mensen aftroggelen of namen en wachtwoorden bemachtigen. Een van de bekendste varianten is de telefoonscam. Het komt niet vaak voor, maar de schade kan wel enorm zijn. Soms zijn mensen in een klap tienduizenden euro’s kwijt. Bij deze vorm van oplichting belt de fraudeur namens een bank en geeft aan dat er geprobeerd is geld van de bankrekening te halen en dat het slachtoffer snel het geld op een andere rekening moet laten zetten.
Phishing
Een oplichtingsvorm die hierop lijkt is phishing. Dit betekent dat er een mailtje of sms’je wordt gestuurd om aan gegevens te komen. Denk aan een bericht dat er een pakketje onderweg is en er op de link moet worden geklikt voor een track & trace code. Een oplichting die ook steeds vaker voorkomt, is het ‘kind of vriend in nood-verhaal’ via een WhatsApp-bericht. Een onbekende stuurt een bericht en doet zich voor als vriend of kind. Er wordt verteld dat hij zijn telefoon is kwijtgeraakt, geeft een nieuw nummer door en zegt dan vervolgens dat er nog een openstaande rekening is die moet worden betaald.
Rode vlaggen
Een van de belangrijkste adviezen die Bullee en Wijngaarde meegeven is alert zijn en eerst checken van wie het bericht nu precies komt. Door bijvoorbeeld zelf ook nog contact op te nemen met de bank of het familielid, via het bekende telefoonnummer. Ook belangrijk: vaak staan er ook kleine fouten in het bericht, leidt de link naar een vreemd webadres of klopt de naam van de verzender van het bericht niet. Als de context klopt en het past in je beleving, dan mis je vaak de rode vlaggen, geeft Bullee aan. Volgens hem is dit is goed te zien bij sms’jes en mailtjes over pakketbezorging. Als je niet op een pakketje zit te wachten, zul je waarschijnlijk niet klikken op een link. Maar heb je wel iets besteld, dan komt het misschien niet verdacht over en ben je minder oplettend.
Geen schaamte
Mocht je er toch intrappen, dan adviseert Bullee is om meteen melding van te maken bij de Fraudehelpdesk en aangifte te doen bij de politie. Dat gebeurt nu maar zelden, blijkt uit onderzoek van de Fraudehelpdesk en Slachtofferhulp Nederland. Bijna een derde van de slachtoffers vertelt niks over de fraude en zoekt geen enkele vorm van hulp. Wijngaarde: ‘Eén van de redenen is schaamte. Maar met zo’n mail over bijvoorbeeld je energierekening kun je je best voorstellen dat mensen in wanhoop of paniek hun gegevens achterlaten, dat is niet iets om je voor te schamen.’
Bron: fraudehelpdesk.nl, ad.nl, avrotros.nl
Bekijk alle vormen en begrippen
Bekijk tips en tricks om je te beschermen tegen digitale criminaliteit
Blijf op de hoogte en schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief op zondag om 19:00
Meer actueel nieuws
Kifid kantelt aansprakelijkheid bij bankhelpdeskfraude, Kanters Lieshout gehackt en AI coderingstools blijven dominant risico
De woensdag en donderdag van 29 en 30 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de afgelopen weken in een ander licht stellen. Het Kifid heeft de drempel voor "grof nalatig" bij bankhelpdeskfraude fors hoger gelegd, banken zijn voortaan vaker zelf aansprakelijk en moeten in beginsel het volledige niet toegestane bedrag terugbetalen, terwijl Belgische politiezones Minos, Rupel en Hekla infoavonden organiseren tegen een aanhoudende stijging van meldingen. Cybercrimeinfo verifieerde een tip over de overgenomen website van waterspecialist Kanters Lieshout, waar een opportunistische actor 0,1 bitcoin afpersing eist via Twitter contact, een ander profiel dan de gevestigde ransomwaregroepen die NL en BE de afgelopen weken raakten. En na de eerdere PocketOS-database-vernietiging in S02E51 zijn er nu vier nieuwe AI tool incidenten op een week tijd, Cursor met een onopgeloste extensiekwetsbaarheid (CursorJacking, CVSS 8.2), Jerry's Store dat zelf 345.000 creditcards openbaarde via een AI vibecoding fout, een gepatchte Gemini CLI met CVSS 10.0 score, en staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) die formeel waarschuwt tegen autonome AI assistenten zoals OpenClaw op systemen met persoonsgegevens. Daarnaast breidde de Mini Shai-Hulud campagne van TeamPCP uit van vier SAP CAP npm pakketten naar PyTorch Lightning op PyPI plus intercom-client en intercom-php op Packagist, vier ecosystemen tegelijk binnen 36 uur.
Gezocht: koerier na bankhelpdeskfraude in Veenendaal en Almere
Een vrouw uit Veenendaal werd op 27 februari 2026 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een nepbankmedewerker belde haar op, waarna een koerier aan de deur kwam en haar gouden ringen, gouden kettingen, contant geld en bankpas meenam. Met de buitgemaakte pinpas werd vervolgens gepind in winkels en bij geldmaten in Veenendaal en Almere. In totaal werd ruim 5.500 euro afhandig gemaakt. De politie zoekt de verdachte koerier.
Apt73 raakt twee Belgische organisaties, ChipSoft claimt data vernietigd en LiteLLM actief misbruikt
De maandag en dinsdag van 27 en 28 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de discussie van de afgelopen weken doortrekken. De ransomwaregroep Apt73 plaatste op een dag twee Belgische organisaties op het lekplatform, een Oost-Vlaams staalbedrijf en een Waalse zorggroep met meerdere ziekenhuizen. ChipSoft meldde dat de eerder deze maand gestolen patiëntengegevens niet zijn gepubliceerd en volgens eigen onderzoek zijn vernietigd, een claim die volledig leunt op de mededeling van de aanvaller. En de open source LLM proxy LiteLLM wordt sinds ongeveer 36 uur na publieke disclosure actief misbruikt om API sleutels van OpenAI, Anthropic en Bedrock te stelen. Daarnaast bevestigde Vimeo een datalek via het analyseplatform Anodot, lekte LAPSUS$ 96 GB Checkmarx data ook via clearnet portals en werden tientallen Visual Studio Code extensies op Open VSX besmet met de GlassWorm credential stealer. Drie supply chain aanvallen op een week tijd, plus een data lek bij AI trainingsbedrijf Mercor van 4 TB stemopnamen gekoppeld aan paspoorten van 40.000 contractors.
ShinyHunters bij ADT en Udemy, DigiD blijft bij Solvinity en Palantir bij de Marechaussee
Het weekend van 24 tot en met 26 april 2026 leverde drie ontwikkelingen op die de discussie van eerdere weken doortrekken. ShinyHunters publiceerde binnen 24 uur twee grote slachtoffers, ADT en Udemy, beide via vishing tegen een SSO-account. Het kabinet besloot daarnaast om DigiD bij Solvinity te houden, ondanks Kamerverzet en een aangekondigde Amerikaanse overname. En WOO stukken openbaarden dat de Koninklijke Marechaussee jarenlang gebruik maakte van Palantir, terwijl de minister dat in een Kamerantwoord ontkende. Daarnaast staan in Nederland en België 3.793 Zimbra servers ongepatcht, voegde CISA vier actief misbruikte CVE's toe aan de Known Exploited Vulnerabilities catalogus en publiceerde Silverfort een privilege escalation in Microsoft Entra Agent ID die inmiddels is gepatcht.
ChipSoft ransomware, Rituals 41 miljoen en FIRESTARTER
Woensdag en donderdag brachten drie onwelkome waarheden voor Nederlandse en Belgische organisaties. Een Nederlandse zorgsoftware-leverancier onderhandelt met een ransomwaregroep over 100 GB aan patiëntdata, een bekend Nederlands cosmeticamerk verliest persoonsgegevens van 41 miljoen leden wereldwijd, en CISA onthult dat aanvallers via nieuwe FIRESTARTER-malware persistente toegang behouden tot Cisco-firewalls, ook nadat organisaties keurig patchen. Daarnaast waarschuwden de MIVD en NCSC-UK voor Chinese cyberoperaties, nadert de CISA KEV-deadline van 28 april voor SharePoint, Defender en beide Cisco ASA-CVE's, en openbaarde Socket een supply chain-aanval op de Checkmarx KICS Docker-images die CI/CD-pijplijnen wereldwijd raakt.
Odido massaclaim, Vercel via AI tool en Kentico direct actief misbruikt
Maandag en dinsdag brachten twee tempoverhogingen in het Nederlandse en Belgische dreigingsbeeld. Consumers United in Court startte maandag een collectieve rechtszaak tegen Odido waarin de meldplicht en de bewaartermijn van miljoenen gegevens centraal staan, diezelfde dag dook een dataset met 400.000 Bol.com klantrecords op hackfora op. Dinsdag maakte Vercel openbaar dat een AI-presentatietool op één medewerkersapparaat het startpunt was van een complete Google Workspace overname, losgeldeis twee miljoen dollar via de ShinyHunters-persona. CCB Belgium en CISA KEV zetten tegelijkertijd drie CVE's in het rood waarvan JetBrains TeamCity een EPSS van 92 procent scoort, Kentico Xperience een CVSS van 9.8 kent en PaperCut NG/MF als ransomwarevector bekend staat. Kaspersky analyseerde de voorheen ongedocumenteerde Lotus wiper die medio december 2025 Venezolaanse energie- en nutsbedrijven trof, en de Franse identiteitsdocumenten-instantie ANTS bevestigde een datalek waarbij een dreigingsactor op hackfora claimt tot negentien miljoen records te bezitten. BeyondTrust publiceerde het dertiende Microsoft Vulnerabilities Report waarin de kritieke kwetsbaarheden in 2025 verdubbelden ondanks een daling in totaal aantal. De Noord-Koreaanse actor UNC1069 en Kaspersky's analyse van FakeWallet in de Chinese Apple App Store onderstrepen dat cryptocurrency en Web3 professionals een hoofddoel blijven.