First click here and then choose your language with the Google translate bar at the top of this page ↑
Cybercriminelen maken flink misbruik van de energiecrisis. Mailtjes worden doorgestuurd, zogenaamd van energieleveranciers, waarin vermeld wordt dat mensen korting krijgen als zij hun gegevens achter laten. In een mail die van Eneco zou zijn staat: ‘goed nieuws over de gasprijzen: u krijgt geld terug’. Het enige wat de klant hoeft te doen is de QR-code te scannen en gegevens achter te laten.
Valse e-mails
De Fraudehelpdesk krijgt de afgelopen tijd veel berichten over valse mailtjes, dagelijks zo’n zeshonderd. Tegenwoordig gaat zo’n 30 procent over ‘iets rondom de energienota’. Volgens woordvoerder Tanya Wijngaarde gaan de mailtjes van spamberichten en dubieuze aanbiedingen tot phishing. Hoeveel mensen al in de energiemails getrapt zijn kan de Fraudehelpdesk niet zeggen. Via het callcenter zijn tot nu toe acht meldingen binnengekomen. ‘We zien vooral valse e-mails die zijn doorgestuurd. De mensen die dit doorsturen zijn niet gedupeerd, anders bellen ze ons of vullen het meldformulier in’, vertelt Wijngaarde.
Actualiteit
Volgens de Nederlandse Vereniging van Banken zoeken criminelen vaak naar iets in de actualiteit. ‘In coronatijd was dat de ‘antibacteriële pas’, nu is het de energienota’, zegt Jelle Wijkstra van de bankenkoepel. De nieuwste list is dat de mensen die hun gegevens hebben achtergelaten door een van de energiemails, gebeld worden door fraudeurs die aangeven een energieleverancier of bankmedewerker te zijn. Wijkstra: ’Ze zeggen dan dat er gegevens zijn buitgemaakt en stellen voor om het geld tijdelijk even op een andere rekening te stallen.’
Miljoenen euro’s schade
Dit wordt bankhelpdesk fraude genoemd en in de eerste helft van het jaar is er al voor 35 miljoen euro aan schade gemeld bij de banken. Online werd er vorig jaar voor maar liefst 261 miljoen aan schade gemeld, zo blijkt uit de Veiligheidsmonitor van het Centraal Bureau voor de Statistiek en het ministerie van Justitie en Veiligheid dat in september uitkwam. Bijna 16 procent van de Nederlanders is ooit slachtoffer geworden van online fraude en meer dan 40 procent heeft er iets van meegekregen, blijkt uit onderzoek van de Universiteit Twente. Banken proberen met speciale online trainingen via de website zowerktfraude.nl consumenten meer bewust te zijn van fraude. Wijkstra: ‘Als mensen de trucjes leren herkennen dan is de kans groter dat ze er niet intrappen.’
Prijsplafond
Naast de oplichting met de beloofde energiekorting kan cybercrime-expert Jan-Willem Bullee van de Universiteit Twente nog een variant bedenken: criminelen zeggen dat om gebruik te kunnen maken van het prijsplafond, consumenten het eerst zelf moeten activeren en daarvoor hun gegevens moeten achter laten.
Telefoonscam
Er zijn verschillende vormen van online fraude, maar volgens de expert komen ze veelal op hetzelfde neer: geld van mensen aftroggelen of namen en wachtwoorden bemachtigen. Een van de bekendste varianten is de telefoonscam. Het komt niet vaak voor, maar de schade kan wel enorm zijn. Soms zijn mensen in een klap tienduizenden euro’s kwijt. Bij deze vorm van oplichting belt de fraudeur namens een bank en geeft aan dat er geprobeerd is geld van de bankrekening te halen en dat het slachtoffer snel het geld op een andere rekening moet laten zetten.
Phishing
Een oplichtingsvorm die hierop lijkt is phishing. Dit betekent dat er een mailtje of sms’je wordt gestuurd om aan gegevens te komen. Denk aan een bericht dat er een pakketje onderweg is en er op de link moet worden geklikt voor een track & trace code. Een oplichting die ook steeds vaker voorkomt, is het ‘kind of vriend in nood-verhaal’ via een WhatsApp-bericht. Een onbekende stuurt een bericht en doet zich voor als vriend of kind. Er wordt verteld dat hij zijn telefoon is kwijtgeraakt, geeft een nieuw nummer door en zegt dan vervolgens dat er nog een openstaande rekening is die moet worden betaald.
Rode vlaggen
Een van de belangrijkste adviezen die Bullee en Wijngaarde meegeven is alert zijn en eerst checken van wie het bericht nu precies komt. Door bijvoorbeeld zelf ook nog contact op te nemen met de bank of het familielid, via het bekende telefoonnummer. Ook belangrijk: vaak staan er ook kleine fouten in het bericht, leidt de link naar een vreemd webadres of klopt de naam van de verzender van het bericht niet. Als de context klopt en het past in je beleving, dan mis je vaak de rode vlaggen, geeft Bullee aan. Volgens hem is dit is goed te zien bij sms’jes en mailtjes over pakketbezorging. Als je niet op een pakketje zit te wachten, zul je waarschijnlijk niet klikken op een link. Maar heb je wel iets besteld, dan komt het misschien niet verdacht over en ben je minder oplettend.
Geen schaamte
Mocht je er toch intrappen, dan adviseert Bullee is om meteen melding van te maken bij de Fraudehelpdesk en aangifte te doen bij de politie. Dat gebeurt nu maar zelden, blijkt uit onderzoek van de Fraudehelpdesk en Slachtofferhulp Nederland. Bijna een derde van de slachtoffers vertelt niks over de fraude en zoekt geen enkele vorm van hulp. Wijngaarde: ‘Eén van de redenen is schaamte. Maar met zo’n mail over bijvoorbeeld je energierekening kun je je best voorstellen dat mensen in wanhoop of paniek hun gegevens achterlaten, dat is niet iets om je voor te schamen.’
Bron: fraudehelpdesk.nl, ad.nl, avrotros.nl
Bekijk alle vormen en begrippen
Bekijk tips en tricks om je te beschermen tegen digitale criminaliteit
Blijf op de hoogte en schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief op zondag om 19:00
Meer actueel nieuws
Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Den Helder
Een 72-jarige vrouw uit Den Helder is slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, waarbij een man haar geld, sieraden en andere waardevolle spullen bij haar thuis ophaalde. De politie heeft de zaak op 1 juli 2026 opnieuw onder de aandacht gebracht en toont camerabeelden van de verdachte en van de gestolen sieraden.
Golf actief misbruikte lekken en AI als aanvalswapen
Het cybernieuws van dinsdag 30 juni en woensdag 1 juli 2026 stond in het teken van een golf kritieke kwetsbaarheden die nu daadwerkelijk worden misbruikt, van beheersoftware tot bedrijfsapplicaties. Daarnaast werd kunstmatige intelligentie op steeds meer manieren een aanvalsvlak, van browsers die zich laten ompraten tot verzonnen domeinen die aanvallers alvast registreren. In eigen land toonde De Nederlandsche Bank hoe hard de fraude in het betalingsverkeer groeit, terwijl de opsporing resultaat boekte en de geopolitiek opnieuw doorklonk in de spionage tegen overheden.
Russische jacht op Signal en een golf kritieke lekken
Het cybernieuws van zaterdag 27 tot en met maandag 29 juni 2026 liet drie sterke rode draden zien. De FBI, CISA en de Oekraïense veiligheidsdienst waarschuwden alle drie voor dezelfde Russische campagne die niet de versleuteling van Signal kraakt, maar gebruikers hun herstelsleutel laat afstaan. Tegelijk werd kunstmatige intelligentie zichtbaar als zowel wapen als doelwit, van gekaapte softwarepakketten die ontwikkelaars bestelen tot een schone projectmap die een AI codeassistent verleidt om zelf malware uit te voeren. Onder de oppervlakte liep een golf van kritieke kwetsbaarheden met publieke exploitcode, terwijl de Benelux werd geraakt door een datalek bij zeilsoftware en een aanhoudende aanval op hotels, en de opsporing en de geopolitiek opnieuw met elkaar verweven raakten rond Jaguar Land Rover.
Operation Endgame tegen infostealers, Canvas onzeker
Het cybernieuws van donderdag 25 en vrijdag 26 juni 2026 stond in het teken van twee grote dossiers en een breed patroon. Een internationale operatie, bekend als Operation Endgame, ontmantelde de infrastructuur achter de infostealers Amadey en StealC en de dropper SocGholish, met het Team High Tech Crime van de Nederlandse politie als een van de trekkers. Tegelijk blijft de omvang van het datalek bij het onderwijsplatform Canvas voor Nederland onbekend, omdat leverancier Instructure niet kan aangeven welke gegevens precies zijn buitgemaakt. Onder de oppervlakte loopt opnieuw een rode draad, aanvallers mikken op vertrouwen via de servicedesk, de browser en vertrouwde apps, terwijl kritieke lekken in netwerkapparatuur en in Chrome actief worden misbruikt en de opsporing op meerdere fronten resultaat boekt.
Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Hoofddorp
Een 74-jarige vrouw uit Hoofddorp is op 22 april 2026 slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, waarbij criminelen 8000 euro van haar rekening pinden. De politie heeft duidelijke camerabeelden van een verdachte en vraagt om hulp bij zijn identificatie.
Fortinet treft 270 Belgische bedrijven, Joomla-lek 10.0
Het cybernieuws van dinsdag 23 en woensdag 24 juni 2026 stond in het teken van één groot dossier en een breed patroon. Het datalek bij Fortinet blijkt minstens 270 Belgische organisaties en honderden Nederlandse systemen te raken, terwijl de onderliggende oogstcampagne FortiBleed meer dan 110 miljoen inloggegevens verzamelde. Daarnaast wordt een kritiek lek in de Joomla Content Editor met de hoogste score van 10.0 actief misbruikt, en doken vier nieuwe darkweb-claims op tegen Belgische en Nederlandse bedrijven. Onder de oppervlakte loopt een rode draad: aanvallers oogsten en verhandelen toegang, en de software-toeleveringsketen en de tooling rond kunstmatige intelligentie worden een steeds groter doelwit.