IBD: “De situatie is ernstig en vraagt om actie”

Gepubliceerd op 21 oktober 2022 om 16:26

First click here and then choose your language with the Google translate bar at the top of this page ↑

Het aantal cyberaanvallen op Nederlandse gemeenten is het afgelopen jaar fors toegenomen. De Informatiebeveiligingsdienst van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) registreerde 300 dit jaar al cyberincidenten, een verdubbeling van het aantal meldingen ten opzichte van 2021. Verder ontving de IBD 3.000 verzoeken om hulp.

Nederlandse gemeenten steeds vaker doelwit

Nederlandse gemeenten zijn steeds vaker het doelwit van hackers. Uit cijfers van de IBD blijkt dat ze steeds vaker het doelwit zijn van ransomware-aanvallen. Daarbij weten hackers in te breken op de interne systemen van een bedrijf of organisatie en versleutelen ze zoveel mogelijk bestanden. Deze worden, bij wijze van spreken, achter slot en grendel geplaatst zodat niemand er iets mee kan. Tenzij je beschikt over de decryptie- of decoderingssleutel. Deze overhandigen de aanvallers echter pas zodra het slachtoffer losgeld betaalt.

Het overkwam de gemeente Buren. De Gelderse gemeente was het slachtoffer van een ransomware-aanval. De inbrekers wisten naar verluidt 5 TB aan gegevens over de gemeente en haar burgers buit te maken. In totaal ging het om zo’n 730.000 bestanden en ruim 1.300 kopieën van identiteitsbewijzen. De aanvallers zetten 130 GB aan data online op het darkweb. Uit onderzoek van Hunt & Hackett bleek dat de hackers via een gelekt wachtwoord van een VPN-account wisten binnen te dringen.

Hackers deinzen er niet voor terug om privacygevoelige informatie van gemeenten, medewerkers en burgers op internet te publiceren. “Deze dreiging voor gemeenten past in een landelijk beeld van toenemende scheefgroei tussen dreiging en weerbaarheid dat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) onlangs publiceerde”, zo schrijft de Informatiebeveiligingsdienst in haar rapport.

Meer incidenten

Naast een stijging in het aantal ransomware-aanvallen, ziet de IBD nog meer gevaren voor Nederlandse gemeenten. Onderzoekers zien steeds vaker dat er ernstige fouten in software zitten. Deze kunnen misbruikt worden door hackers. In 2021 signaleerde de IBD 1.841 kwetsbaarheden. De exploit die de meeste aandacht kreeg, was Log4j. Hierdoor moesten wereldwijd tienduizenden softwarepakketten worden aangepast en bijgewerkt.

Tot slot constateert de Informatiebeveiligingsdienst dat gemeenten bij samenwerking met externe partijen niet altijd voldoende aandacht besteden aan informatiebeveiliging en privacy. “Gemeenten zijn in de afgelopen twee jaar regelmatig geconfronteerd met incidenten die ontstaan zijn bij derden, waarbij de gevolgen in de eigen gemeente merkbaar waren”, zo zegt de IBD.

“Wij zien dat gemeenten informatiebeveiliging en gegevensbescherming belangrijk vinden. Zij zetten voortdurend stappen om de informatiebeveiliging op een hoger niveau te krijgen”, zo constateert Nausikaä Efstratiades, hoofd van de IBD. Maar de dreiging neemt volgens haar zo snel toe, dat er meer nodig is om het groeiende gat te dichten. “Als gemeenten hun weerbaarheid niet verhogen zal de toenemende, steeds professionelere dreiging in combinatie met de steeds verdergaande digitalisering, leiden tot meer incidenten.”

Een verdubbeling

Tegenover de NOS vertelt Efstratiades dat er vorig jaar 150 meldingen van beveiligingsincidenten waren bij Nederlandse gemeenten. Dit jaar staat de teller al op 300. “De situatie is ernstig en vraagt om actie”, zo zegt het hoofd van de IBD.

Daarnaast kreeg de Informatiebeveiligingsdienst afgelopen jaar 3.000 hulpverzoeken van Nederlandse gemeenten. 10 procent daarvan had te maken met een beveiligingsprobleem, zoals een ransomware-aanval.

In het onderzoek komt naar voren dat gemeenten zich niet altijd bewust zijn van welk type data zij dienen te beschermen. Om die reden zou er te weinig aandacht zijn voor de beveiliging ervan. Informatiebeveiliging wordt bovendien vaak gezien als een (onnodige) kostenpost. “De kosten voor preventieve maatregelen staan in geen verhouding tot de kosten van een incident. Die lopen al gauw op tot tonnen of miljoenen euro’s”, zo schrijven de onderzoekers.

Ze wijzen er echter wel op dat beveiligings- en privacyincidenten het vertrouwen van burgers in de lokale overheid en haar bestuurders schaden.

De volledige analyse van het onderzoek kunt u hier onder bekijken of downloaden.

IBD Dreigingsbeeld 2023 2024 DEF Versie

PDF – 236,2 KB 502 downloads

Bron: nos.nl, informatiebeveiligingsdienst.nl, vpngids.nl

Meer actueel nieuws

Velvet Ant tien jaar in inlogsoftware, Consultic gehackt

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van zaterdag 13 tot en met maandag 15 juni. Een Chinese spionagegroep bleek bijna tien jaar onzichtbaar in de inlogsoftware van een geïsoleerd netwerk te zitten, het Belgische bedrijf Consultic werd getroffen door ransomware en een vermeende dataset van Colruyt dook op het darkweb op. Verder dwong de Amerikaanse overheid Anthropic om twee van zijn krachtigste AI modellen voor buitenlanders af te sluiten, doken er twee software lekken op die jarenlang onopgemerkt bleven, en boekte de opsporing een sterke week met een schuldbekentenis in de Conti zaak en de ontmanteling van het phishingplatform Sniper Dz. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Phishing van eigen kredietbank, Ivanti Sentry misbruikt

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van donderdag 11 en vrijdag 12 juni. Cliënten van Kredietbank Limburg kregen phishingmails die werkelijk van hun eigen kredietbank kwamen, het kritieke lek in Ivanti Sentry ging in één dag van een waarschuwing van het NCSC naar bevestigd misbruik met een spoeddeadline van CISA, en een internationale politieactie ontmantelde de witwasdienst AudiA6 die ruim 380 miljoen dollar aan criminele opbrengsten verwerkte. Daarnaast bevestigt een universiteit 454.600 getroffen studenten in de PeopleSoft campagne van ShinyHunters, en toont onderzoek van Anthropic dat AI de tijd tussen patch en werkende exploit terugbrengt van weken naar uren. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Check Point VPN met Qilin, phishing bij Vlaamse hotels

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van dinsdag 9 en woensdag 10 juni. Een kritiek lek in de VPN van Check Point wordt actief misbruikt en mondt in minstens één geval uit in Qilin ransomware, bijna honderd Vlaamse hotels worden getroffen door phishing met betaalverzoeken die tot in detail kloppen, en een internationale politieactie haalt de criminele dienst First VPN offline. Daarnaast zien we een recordronde patches van Microsoft, een autonome agent die eigenhandig kwetsbaarheden vindt, en aanvallers die zich steeds vaker richten op de mensen die software bouwen. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Pink kaapt Microsoft 365 via telefoon, datalek Epe

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we terug op het weekend van zaterdag 6 tot en met maandag 8 juni. Een nieuwe afpersgroep steelt bedrijfsdata uit Microsoft 365 zonder ook maar één regel malware, een Nederlandse gemeente verloor honderden gigabytes aan persoonsgegevens en boven Europa lijkt een Russische satelliet het navigatiesignaal te verstoren. Daarnaast zien we beveiligingssoftware die blijft draaien maar stilvalt, een reeks actief misbruikte kwetsbaarheden in netwerkapparatuur, en flinke resultaten in de opsporing. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Mailboxspionage en Cisco SD-WAN actief misbruikt

In deze aflevering van het Cyber Journaal staan de dagen van donderdag 4 en vrijdag 5 juni centraal. Aanvallers lazen vijf maanden lang ongezien mee in de mailbox van een beursdirecteur en sluisden de inhoud weg via vertrouwde clouddiensten. In Nederland en België blijven hotelgasten en bankklanten doelwit van fraude die naadloos aansluit op de werkelijkheid. Tegelijk staat de toeleverketen van software opnieuw onder druk, worden kwetsbaarheden in netwerkapparatuur en WordPress actief misbruikt, en zien we beweging in opsporing, spionage en het beleid rond digitale soevereiniteit. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »