De impact van digitale criminaliteit wordt vaak nog onderschat

Gepubliceerd op 4 januari 2022 om 15:00

Mensen die de dupe zijn van online criminaliteit, voelen zich vaak in de kou staan. Ze zijn al het slachtoffer van oplichting en worden vaak ook door hun omgeving veroordeeld dat ze zich in de maling hebben laten nemen. De impact van deze vorm van criminaliteit wordt vaak nog onderschat.

Criminelen hebben hun werkterrein verlegd

Het aandeel cybercriminaliteit wordt met de dag groter. Maatschappelijke ontwikkelingen zoals de toenemende digitalisering van de samenleving, het feit dat mensen steeds vaker van thuis uit werken en we vaker online onze aankopen doen, heeft ervoor gezorgd dat criminelen hun werkterrein hebben verlegd. Traditionele vormen van criminaliteit zoals inbraak, straatroof, beroving en diefstal raken steeds verder op de achtergrond. In de plaats daarvan worden mensen steeds vaker online opgelicht.

Nieuwe cijfers laten dit goed zien. Tot en met november ontving de politie 13.000 aangiften van cybercrime. Dat is een toename van bijna 20 procent ten opzichte van 2020, toen er in heel 2020 bijna 11.000 aangiften binnenstroomden. Het aantal (online) fraudezaken neemt naar verwachting nog verder toe.

VIN fraude

Een bekende vorm van cybercriminaliteit is WhatsApp-fraude. Hoewel het aandeel van deze vriend-in-noodfraude of hulpvraag fraude het afgelopen jaar iets afnam, ontving de politie gemiddeld bijna honderd aangiften per dag. De totale schade als gevolg van WhatsApp-fraude in 2021, wordt door experts geschat op 13 miljoen euro.

Impact cybercrime wordt onderschat

De impact van cybercrime wordt te vaak onderschat. Slachtofferhulp Nederland benadrukt dat de gevolgen zowel financieel als emotioneel groot kunnen zijn. Sommige slachtoffers zijn tienduizenden euro’s lichter nadat ze door cybercriminelen zijn benaderd. Gedupeerden schamen zich vaak voor wat hen is overkomen en verliezen het vertrouwen in de medemens.

Uit schaamte en schuldgevoel melden lang niet alle slachtoffers van internetoplichting zich bij de politie. De cijfers van de politie zijn volgens Jolise Stol, cybercrime-expert bij Slachtofferhulp Nederland, waarschijnlijk slechts het topje van de ijsberg.

Slachtoffers van cybercrime worden volgens Stol vaak door hun omgeving veroordeeld als ze erover vertellen. Gedupeerden zijn zodoende twee keer het slachtoffer. “Mensen zeggen vaak: ‘Hoe kun je nou zo stom zijn? Je snapt toch dat zoiets niet pluis is?’ Je bent al opgelicht en veel geld kwijtgeraakt, en als je dan ook nog eens wordt veroordeeld door je omgeving, ben je nog een keer slachtoffer”, aldus Stol.

Pakkans klein

Wat het nog eens extra wrang maakt, is dat de pakkans van cybercriminelen laag is. Omdat cybercrime zich op grote schaal plaatsvindt en onderzoek veel tijd en energie kost, is het voor de politie nagenoeg onmogelijk om de daders te achterhalen.

De politie doet er weliswaar alles aan om het cybercriminelen zo lastig mogelijk te maken, maar het lijkt een druppel op een gloeiende plaat. De nadruk ligt momenteel op het verstoren van de werkwijze van internetcriminelen. In september vorig jaar startte de politie de campagne ‘Mijn scam, jouw probleem!’ om het aantal geldezels terug te dringen.

Aankomend jaar

Voor aankomend jaar wil de politie de samenwerking met banken en het bedrijfsleven opschroeven. Daarnaast wordt er meer tijd en aandacht geschonken aan het verbeteren van de digitale vaardigheden van agenten. Tot slot gaat de politie meer preventieve maatregelen treffen om de aanwas van nieuwe, jonge daders tegen te gaan.

Bron: nos.nl, vpngids.nl

Bekijk alle vormen en begrippen

 

Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.

Meer nieuws

PromptSpy, cepezed gehackt en 90% ransomware via firewalls

Onderzoekers van ESET onthulden PromptSpy, de eerste malware voor Android die Google Gemini AI misbruikt om gestolen gegevens te analyseren, terwijl op ClawHub 1.184 kwaadaardige skills werden aangetroffen en de populaire coderingstool Cline slachtoffer werd van een supply chain aanval. In Nederland en België verscheen het Delftse architectenbureau cepezed op de leksite van de ransomwaregroep DragonForce en claimde een cybercrimineel 27.000 personeelsgegevens van RTL Group te hebben buitgemaakt. Een nieuw rapport van Barracuda laat zien dat 90% van alle incidenten met ransomware begint bij kwetsbare firewalls en VPN. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 18 en 19 februari 2026.

Lees meer »

Nepagent steelt kluis bij babbeltruc in Breda

Een oudere vrouw uit de wijk IJpelaar in Breda werd op woensdag 3 september 2025 gebeld door iemand die zich voordeed als politieagent. Even later stond een jonge verdachte voor haar deur, die er met haar kluis vandoor ging. De kluis werd later teruggevonden, maar de inhoud was verdwenen. De politie zoekt de verdachte via Bureau Brabant en vraagt het publiek om hulp.

Lees meer »

AI vergiftigt geheugen, Odido soap groeit en LockBit 5.0

Onderzoekers van Microsoft onthulden hoe knoppen met "Samenvatten met AI" op websites het geheugen van assistenten met kunstmatige intelligentie vergiftigen, terwijl Check Point demonstreerde dat Copilot en Grok als command and control kanaal voor malware kunnen dienen. Ondertussen groeit de soap rond Odido met Kamervragen, een waarschuwing voor spearphishing, een verdrievoudiging van het aantal overstappers en de onthulling dat klantgegevens jarenlang te lang zijn bewaard. In de ransomwarewereld keerde LockBit terug met versie 5.0 en werd een verdachte van Phobos opgepakt in Polen. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 16 en 17 februari 2026.

Lees meer »

ClickFix explodeert, Belgische data op straat en NAVO-alarm

Het afgelopen weekend kwamen vier geheel nieuwe varianten van de ClickFix-aanvalstechniek aan het licht, waarmee deze methode zich ontpopt als een van de meest veelzijdige dreigingen van dit moment. Verder doken bijna anderhalf miljoen gestolen Belgische persoonsgegevens op in hackerfora en riepen EU- en NAVO-functionarissen tijdens de Munich Cyber Security Conference op tot een fundamenteel andere houding ten opzichte van cyberdreigingen. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 14, 15 en 16 februari 2026.

Lees meer »

Identiteitsfraude met gehackt account - Kerkdriel

Een inwoonster van Rossum ontdekte op 9 augustus 2025 dat iemand met haar gehackte e-mailaccount kleding had besteld bij een webshop. De pakketten werden opgehaald bij pakketpunten in Kerkdriel en Rosmalen door een jongeman die nu door de politie wordt gezocht. De zaak laat zien hoe kwetsbaar je bent wanneer een crimineel toegang krijgt tot je e-mailaccount.

Lees meer »

Odido hack treft miljoenen, AI als wapen en supply chain

Nederland werd deze week opgeschrikt door een van de grootste datalekken in jaren: telecomprovider Odido verloor gegevens van 6,2 miljoen klantaccounts. Tegelijkertijd onthulde Google dat staatsactoren wereldwijd AI platforms misbruiken als cyberwapen, en blijken supply chain aanvallen via vertrouwde softwarekanalen in een alarmerend tempo toe te nemen. In dit journaal duiken we in de dreigingen van 11 en 12 februari 2026.

Lees meer »

6 zero days gedicht, Fancy Bear valt aan en strijd om DigiD

In de afgelopen twee dagen is opnieuw een flinke stroom cybersecuritynieuws naar buiten gekomen. Microsoft heeft met Patch Tuesday van februari zes actief misbruikte zero day kwetsbaarheden gedicht, terwijl de Russische spionagegroep Fancy Bear via een andere Microsoft kwetsbaarheid Oost-Europese overheden aanvalt. In Nederland woedt het debat over de mogelijke overname van cloudprovider Solvinity door een Amerikaans bedrijf, wat vragen oproept over de veiligheid van DigiD. Ondertussen pakt de politie door met een derde arrestatie rond de JokerOTP phishingtool en eist het OM celstraffen tot acht jaar voor bankhelpdeskfraude. Op het internationale toneel haalden onderzoekers Noord-Koreaanse hackers uit de anonimiteit die met deepfake Zoom calls crypto executives targeten, en blijkt een nepwebsite van 7-Zip computers stilletjes om te bouwen tot proxyservers.

Lees meer »

AP gehackt via Ivanti, meldkamers uit en Chinese spionage onthuld

In de afgelopen drie dagen is weer veel cybersecuritynieuws naar buiten gekomen dat laat zien hoe breed het digitale dreigingslandschap inmiddels reikt. Zo werd bekend dat de Autoriteit Persoonsgegevens en de Raad voor de rechtspraak zijn gehackt via Ivanti kwetsbaarheden, vielen in Nederland de meldkamers tijdelijk uit en onthulden inlichtingendiensten wereldwijd nieuwe operaties van aan China gelieerde dreigingsactoren. Daarnaast blijven ransomwaregroepen actief, worden kritieke kwetsbaarheden in veelgebruikte software misbruikt en nemen opsporingsdiensten steeds vaker succesvol actie tegen cybercriminelen.

Lees meer »

Nepagenten en pinfraude - Eindhoven

De politie is op zoek naar een jonge man die betrokken is bij pinfraude in Eindhoven. Twee oplichters deden zich voor als agenten en maakten met een smoes een bankpas, pincode en contant geld buit bij een hoogbejaarde vrouw. De verdachte pinde kort daarna met de gestolen pas bij een supermarkt aan het Cassandraplein. De totale schade bedraagt bijna tweeduizend euro. Omdat de dader zich niet vrijwillig heeft gemeld, zijn er nu herkenbare beelden vrijgegeven.

Lees meer »

Privacyboetes bij Nederlandse gemeenten en medische vertraging door datalek in Rijswijk en Amerikaanse acties tegen Iran en Chinese spionage in Europa

In de afgelopen achtenveertig uur is de kwetsbaarheid van digitale infrastructuren pijnlijk duidelijk geworden door een aaneenschakeling van datalekken en gerichte aanvallen. Terwijl toezichthouders strenger optreden tegen onzorgvuldige dataverwerking blijven internationale dreigingsactoren zoeken naar zwakke plekken in software die door miljoenen mensen wordt gebruikt. De incidenten tonen aan dat zowel technologische tekortkomingen als menselijk handelen grote maatschappelijke gevolgen kunnen hebben.

Lees meer »