Pretexting: Het belangrijkste aspect van pretexting is het vertrouwen winnen

Gepubliceerd op 28 januari 2022 om 15:00

Internetoplichters zoeken steeds weer nieuwe manieren om nietsvermoedende consumenten geld afhandig te maken. Zo nemen criminelen een valse identiteit aan door middel van spoofing of doen ze zich voor als een familielid via WhatsApp-fraude. Nu is er iets nieuws: pretexting. In dit artikel leggen we uit wat het is en wat je ertegen kunt doen.

Social engineering

Pretexting is een vorm van 'social engineering'. Social engineering is een techniek die cybercriminelen gebruiken om het vertrouwen van nietsvermoedende mensen voor zich te winnen. Als ze eenmaal je vertrouwen hebben gewonnen, dan proberen ze achter je privégegevens te komen. Je kunt pretexting zien als voorwerk vóór het echte oplichtingswerk: de eerste stap is het vertrouwen winnen, de tweede stap is het ontfutselen van gegevens. Pretexting hangt dan ook veel samen met spoofing en WhatsApp-fraude.

Hoe werkt pretexting?

Het belangrijkste aspect van pretexting is dat het vertrouwen gewonnen wordt. Zonder het vertrouwen komt de oplichter namelijk niet ver. De oplichter neemt dan ook een identiteit aan van iemand die je (snel) vertrouwt, bijvoorbeeld een familielid of een bankmedewerker. Om goed in die rol te kunnen komen, speurt de oplichter het internet af op zoek naar bruikbare informatie. Als het vertrouwen eenmaal is gewonnen, gaat de oplichter naar de volgende stap: zorgen dat de ander tot actie overgaat. Denk aan het invullen van persoonlijke gegevens via een link die de oplichter heeft gestuurd of het overmaken van geld naar een bankrekeningnummer.

Pretexting bij WhatsApp-fraude

Een appje van je dochter die om geld vraagt omdat haar telefoon kapot is gegaan of je zoon die dringend geld nodig heeft vanwege openstaande rekeningen… Beide verzoeken komen van een voor jou onbekend nummer, maar daar hebben ze een goede reden voor: ze hebben een nieuwe telefoon of een nieuw telefoonnummer (zoals in de onderstaande twee voorbeelden). Groot kans dat je in dit geval met een oplichter te maken hebt.

Door middel van pretexting kan WhatsApp-fraude nog geloofwaardiger worden. De criminelen zoeken op internet naar sociale media-accounts voor informatie, zoals een profielfoto en hoe sterk de band is met de familie. Verder kunnen ze het taalgebruik van de persoon overnemen. Als iemand bijvoorbeeld zonder hoofdletters typt, kan de oplichter dit gemakkelijk overnemen.

Criminelen gaan nu zo ver dat ze zelfs je WhatsApp-account kunnen overnemen. Zo vragen ze via een onbekend nummer aan jou om een verificatiecode. Daarmee kunnen ze je WhatsApp overnemen en met dat échte nummer, weer voordoen als een familielid.

Pretexting bij telefonische spoofing

Afgelopen maanden hebben we meerdere keren aandacht besteed aan spoofing. Voor wie nog niet weet wat dit is: spoofing is een term die gebruikt wordt als iemand een valse identiteit aanneemt die voor jou bekend en betrouwbaar is, zoals een bankmedewerker. Veel mensen, met name ING-klanten, werden voor duizenden euro’s opgelicht.

Een nepbankmedewerker belt nietsvermoedende consumenten op met de mededeling dat er ongebruikelijke activiteiten zijn gevonden rondom je bankrekening. Zo zeggen ze bijvoorbeeld dat iemand toegang probeerde te verschaffen om het spaargeld over te zetten naar een andere rekening. Het gemene spelletje van de oplichter: hij gebruikt een truc waarbij het echte telefoonnummer van de bank wordt getoond. Zo ben je sneller geneigd de nepbankmedewerker te geloven. Om je geld veilig te stellen, moet je het overmaken naar een zogeheten kluisrekening. Maar de kluisrekening is in handen van de oplichters en jij bent vervolgens je geld kwijt.

Wat kun je doen tegen pretexting?

Pretexting draait, zoals je hebt gelezen, om vertrouwen. Met een beetje gezond wantrouwen kom je al heel ver, maar het is goed om de volgende tips in acht te nemen en te gebruiken voor als je in een situatie terechtkomt die je niet helemaal vertrouwt.

A = alert blijven

  • Deel geen codes met anderen. Geen pincodes en geen verificatiecodes.

B = bescherm jezelf

  • Activeer tweestapsverificatie op WhatsApp. Dat doe je via Instellingen -> Account en vervolgens ‘verificatie in twee stappen’. Krijgt iemand alsnog je code? Dan moet er nog een tweede stap genomen worden om het account over te nemen.

C = check altijd

  • Vraagt een onbekend nummer om geld? Bel diegene. Pakt diegene niet op of hoor je diegene niet goed? Maak dan geen geld over. Dit geldt ook voor bekende nummers die om geld vragen. Altijd even bellen, dat scheelt al een hoop onzekerheid!
  • Bespreek met de familie hoe jullie omgaan met geld overmaken als er sprake is van (geld)nood.

Bekijk alle vormen en begrippen

 

Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.

Meer actueel cybercrime nieuws

cPanel 44.000 installaties gecompromitteerd, ShinyHunters lekt Aman Resorts en Raptor Supplies Wemeldinge op darkweb

In de periode van 1 mei tot en met 3 mei 2026 bevestigde de Shadowserver Foundation dat minimaal 44.000 IP-adressen van cPanel installaties actief zijn gescand na exploitatie van CVE-2026-41940, met op 1 mei alleen al meer dan vijftienduizend nieuwe kwaadaardige cPanel hosts in één dag. Op hetzelfde moment publiceerde ShinyHunters de gegevens van 215.600 gasten van luxehotelgroep Aman Resorts en bevestigde Canonical een aanhoudende DDoS aanval op de Ubuntu webinfrastructuur door de Iran gelinkte groep 313 Team. Onderzoekers van Check Point Research en Halcyon maakten bekend dat de VECT 2.0 ransomware in de praktijk als wiper functioneert, waardoor bestanden onherstelbaar vernietigd worden zelfs na betaling van losgeld. Cybercrimeinfo ontdekte op het darkweb dat de criminele groep FulcrumSec gestolen data publiceert van Raptor Supplies, een Britse leverancier met een Nederlandse vestiging in Wemeldinge. Nieuw verschenen ransomwaregroep CMD Organization postte zijn eerste twee slachtoffers in een veilingformaat. En het Martini Ziekenhuis in Groningen bevestigde na drie weken volledig herstel van het patiëntenportaal Mijn Martini, getroffen door de ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft op 7 april.

Lees meer »

Kifid kantelt aansprakelijkheid bij bankhelpdeskfraude, Kanters Lieshout gehackt en AI coderingstools blijven dominant risico

De woensdag en donderdag van 29 en 30 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de afgelopen weken in een ander licht stellen. Het Kifid heeft de drempel voor "grof nalatig" bij bankhelpdeskfraude fors hoger gelegd, banken zijn voortaan vaker zelf aansprakelijk en moeten in beginsel het volledige niet toegestane bedrag terugbetalen, terwijl Belgische politiezones Minos, Rupel en Hekla infoavonden organiseren tegen een aanhoudende stijging van meldingen. Cybercrimeinfo verifieerde een tip over de overgenomen website van waterspecialist Kanters Lieshout, waar een opportunistische actor 0,1 bitcoin afpersing eist via Twitter contact, een ander profiel dan de gevestigde ransomwaregroepen die NL en BE de afgelopen weken raakten. En na de eerdere PocketOS-database-vernietiging in S02E51 zijn er nu vier nieuwe AI tool incidenten op een week tijd, Cursor met een onopgeloste extensiekwetsbaarheid (CursorJacking, CVSS 8.2), Jerry's Store dat zelf 345.000 creditcards openbaarde via een AI vibecoding fout, een gepatchte Gemini CLI met CVSS 10.0 score, en staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) die formeel waarschuwt tegen autonome AI assistenten zoals OpenClaw op systemen met persoonsgegevens. Daarnaast breidde de Mini Shai-Hulud campagne van TeamPCP uit van vier SAP CAP npm pakketten naar PyTorch Lightning op PyPI plus intercom-client en intercom-php op Packagist, vier ecosystemen tegelijk binnen 36 uur.

Lees meer »

Gezocht: koerier na bankhelpdeskfraude in Veenendaal en Almere

Een vrouw uit Veenendaal werd op 27 februari 2026 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een nepbankmedewerker belde haar op, waarna een koerier aan de deur kwam en haar gouden ringen, gouden kettingen, contant geld en bankpas meenam. Met de buitgemaakte pinpas werd vervolgens gepind in winkels en bij geldmaten in Veenendaal en Almere. In totaal werd ruim 5.500 euro afhandig gemaakt. De politie zoekt de verdachte koerier.

Lees meer »

Apt73 raakt twee Belgische organisaties, ChipSoft claimt data vernietigd en LiteLLM actief misbruikt

De maandag en dinsdag van 27 en 28 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de discussie van de afgelopen weken doortrekken. De ransomwaregroep Apt73 plaatste op een dag twee Belgische organisaties op het lekplatform, een Oost-Vlaams staalbedrijf en een Waalse zorggroep met meerdere ziekenhuizen. ChipSoft meldde dat de eerder deze maand gestolen patiëntengegevens niet zijn gepubliceerd en volgens eigen onderzoek zijn vernietigd, een claim die volledig leunt op de mededeling van de aanvaller. En de open source LLM proxy LiteLLM wordt sinds ongeveer 36 uur na publieke disclosure actief misbruikt om API sleutels van OpenAI, Anthropic en Bedrock te stelen. Daarnaast bevestigde Vimeo een datalek via het analyseplatform Anodot, lekte LAPSUS$ 96 GB Checkmarx data ook via clearnet portals en werden tientallen Visual Studio Code extensies op Open VSX besmet met de GlassWorm credential stealer. Drie supply chain aanvallen op een week tijd, plus een data lek bij AI trainingsbedrijf Mercor van 4 TB stemopnamen gekoppeld aan paspoorten van 40.000 contractors.

Lees meer »

ShinyHunters bij ADT en Udemy, DigiD blijft bij Solvinity en Palantir bij de Marechaussee

Het weekend van 24 tot en met 26 april 2026 leverde drie ontwikkelingen op die de discussie van eerdere weken doortrekken. ShinyHunters publiceerde binnen 24 uur twee grote slachtoffers, ADT en Udemy, beide via vishing tegen een SSO-account. Het kabinet besloot daarnaast om DigiD bij Solvinity te houden, ondanks Kamerverzet en een aangekondigde Amerikaanse overname. En WOO stukken openbaarden dat de Koninklijke Marechaussee jarenlang gebruik maakte van Palantir, terwijl de minister dat in een Kamerantwoord ontkende. Daarnaast staan in Nederland en België 3.793 Zimbra servers ongepatcht, voegde CISA vier actief misbruikte CVE's toe aan de Known Exploited Vulnerabilities catalogus en publiceerde Silverfort een privilege escalation in Microsoft Entra Agent ID die inmiddels is gepatcht.

Lees meer »

ChipSoft ransomware, Rituals 41 miljoen en FIRESTARTER

Woensdag en donderdag brachten drie onwelkome waarheden voor Nederlandse en Belgische organisaties. Een Nederlandse zorgsoftware-leverancier onderhandelt met een ransomwaregroep over 100 GB aan patiëntdata, een bekend Nederlands cosmeticamerk verliest persoonsgegevens van 41 miljoen leden wereldwijd, en CISA onthult dat aanvallers via nieuwe FIRESTARTER-malware persistente toegang behouden tot Cisco-firewalls, ook nadat organisaties keurig patchen. Daarnaast waarschuwden de MIVD en NCSC-UK voor Chinese cyberoperaties, nadert de CISA KEV-deadline van 28 april voor SharePoint, Defender en beide Cisco ASA-CVE's, en openbaarde Socket een supply chain-aanval op de Checkmarx KICS Docker-images die CI/CD-pijplijnen wereldwijd raakt.

Lees meer »

Odido massaclaim, Vercel via AI tool en Kentico direct actief misbruikt

Maandag en dinsdag brachten twee tempoverhogingen in het Nederlandse en Belgische dreigingsbeeld. Consumers United in Court startte maandag een collectieve rechtszaak tegen Odido waarin de meldplicht en de bewaartermijn van miljoenen gegevens centraal staan, diezelfde dag dook een dataset met 400.000 Bol.com klantrecords op hackfora op. Dinsdag maakte Vercel openbaar dat een AI-presentatietool op één medewerkersapparaat het startpunt was van een complete Google Workspace overname, losgeldeis twee miljoen dollar via de ShinyHunters-persona. CCB Belgium en CISA KEV zetten tegelijkertijd drie CVE's in het rood waarvan JetBrains TeamCity een EPSS van 92 procent scoort, Kentico Xperience een CVSS van 9.8 kent en PaperCut NG/MF als ransomwarevector bekend staat. Kaspersky analyseerde de voorheen ongedocumenteerde Lotus wiper die medio december 2025 Venezolaanse energie- en nutsbedrijven trof, en de Franse identiteitsdocumenten-instantie ANTS bevestigde een datalek waarbij een dreigingsactor op hackfora claimt tot negentien miljoen records te bezitten. BeyondTrust publiceerde het dertiende Microsoft Vulnerabilities Report waarin de kritieke kwetsbaarheden in 2025 verdubbelden ondanks een daling in totaal aantal. De Noord-Koreaanse actor UNC1069 en Kaspersky's analyse van FakeWallet in de Chinese Apple App Store onderstrepen dat cryptocurrency en Web3 professionals een hoofddoel blijven.

Lees meer »

ChipSoft bevestigt diefstal, Belgische gemeenten onder druk en EU leeftijdsapp gekraakt

Het weekend bracht een lawine aan incidenten. ChipSoft bevestigde vrijdag 18 april 2026 via een update op de eigen informatiepagina dat er bij de ransomware aanval toch medische patiëntgegevens zijn gestolen, eerdere berichten van de NOS blijken daarmee juist. De Waalse gemeente Anderlues werd op 19 april door ransomwaregroep TheGentlemen op de leaksite gezet, en gemeente Temse haalde zondag preventief alle online diensten offline in overleg met het Centre for Cybersecurity Belgium. Zimperium zLabs bracht vier nieuwe Android malwarefamilies in kaart die ruim 800 bank en crypto apps bestormen, waaronder RecruitRat via valse vacatures. De nieuwe Europese leeftijdsverificatie app, die minderjarigen moet beschermen tegen schadelijke online content, werd in minder dan twee minuten door security consultant Paul Moore omzeild. ShinyHunters stelde 2,1 miljoen Amtrak klantgegevens online via Have I Been Pwned, de Franse basketbalfederatie FFBB verloor 1,9 miljoen ledendata aan HexDex. Verder een kritieke remote code execution bug in protobuf.js met bijna 50 miljoen wekelijkse downloads, een publieke PoC voor FortiSandbox, drie actief misbruikte Windows zero days, en NIST die per 15 april stopt met het verrijken van lage prioriteit CVE's. Oekraïense hackers openden de gordijnen bij een besloten vergadering van het Russische ministerie van Industrie over droneproductie.

Lees meer »

NB414: Basic-Fit en Booking gelekt, NIS2 officieel van start

Deze week bevestigde Booking.com een datalek met boekingsdetails van Nederlandse klanten en meldde Basic-Fit dat gegevens van ongeveer 200.000 Nederlandse leden mogelijk zijn buitgemaakt. In Den Haag stelden D66 en GroenLinks-PvdA Kamervragen over de ChipSoft ransomwareaanval die 70 procent van de Nederlandse ziekenhuizen raakt via één leverancier. België zette de NIS2 wet op 18 april in werking voor 2.410 essentiële entiteiten en Nederland volgde met de Cyberbeveiligingswet voor 8.000 organisaties onder NCSC-toezicht. Aanvallers misbruikten actief een kritieke Nginx UI kwetsbaarheid en richtten zich op AI-coding-agents via GitHub. Eerder die week verspreidde de CPU-Z tool van CPUID zes uur lang malware, werd de Marimo kwetsbaarheid binnen tien uur na openbaarmaking misbruikt en toonde de FBI dat gewiste Signal berichten te herstellen zijn via de iPhone notificatiedatabase. In het bibliotheekdossier duiken we in ShinyHunters, de groep achter Odido, Ticketmaster en de recente Amtrak en McGraw Hill lekken. En de politie vraagt uw hulp bij het herkennen van twee pinners na bankhelpdeskfraude in Erp en Eindhoven.

Lees meer »

Pinners gezocht na bankhelpdeskfraude in Erp en Eindhoven

Een 74-jarige vrouw werd op 18 december 2025 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een vrouw belde haar als nepbankmedewerker en zei dat haar bankpas geskimd was. Diezelfde avond stond een koerier aan de deur die haar bankpas, sieraden, telefoon en identiteitskaart meenam. De volgende dag werd er met de gestolen bankpas gepind in Erp en Eindhoven. De politie zoekt twee verdachten via Opsporing Verzocht.

Lees meer »

NIS2 deadline, Nginx UI misbruikt en AI agents onder vuur

Twee drukke nieuwsdagen op rij. In België gaat op 18 april 2026 de NIS2 deadline voor essentiële entiteiten in, en in Nederland heeft de Tweede Kamer de Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten aangenomen. Onderzoekers vonden een kritieke kwetsbaarheid in Nginx UI die zonder authenticatie volledige servertoegang geeft en actief wordt misbruikt, Cisco patchte een remote code execution lek in Identity Services Engine met CVSS 9.9 en Microsoft bracht tijdens Patch Tuesday 163 fixes uit waarvan acht kritiek. Aanvallers richten zich in de meest actuele campagne via prompt injection in GitHub pull requests op AI agents als Claude Code, Gemini en GitHub Copilot, en een nieuw vishing platform met de naam ATHR automatiseert telefonische fraude voor 4.000 dollar plus tien procent commissie. Verder bevestigde Cognizant een ransomware incident door Coinbasecartel, en veroordeelden Amerikaanse rechters twee Amerikanen tot 108 en 92 maanden cel voor het inzetten van Noord-Koreaanse IT werknemers bij meer dan honderd Amerikaanse bedrijven.

Lees meer »

Booking en Basic-Fit gelekt, Kamervragen over ChipSoft

Twee grote datalekken raken deze week rechtstreeks honderdduizenden Nederlandse consumenten. Booking.com bevestigde dat onbevoegden boekingsdetails, namen, adressen en telefoonnummers hebben ingezien, en Basic-Fit meldde dat persoonsgegevens van ongeveer 200.000 Nederlandse leden mogelijk zijn buitgemaakt. In Den Haag stelden D66 en GroenLinks-PvdA Kamervragen over de hack bij ChipSoft en de afhankelijkheid van een enkele dominante leverancier in de zorg. Ondertussen ontdekte beveiligingsbedrijf Socket meer dan honderd malafide extensies in de Chrome Web Store die Google OAuth tokens stelen, en verdween er via de Apple App Store in enkele dagen 9,5 miljoen dollar aan cryptocurrency na een valse Ledger Live app. Microsoft bracht in de patchronde van april fixes uit voor 165 kwetsbaarheden, en Anthropic liet zien dat een nieuw taalmodel zelfstandig kritieke kwetsbaarheden in besturingssystemen en browsers kan vinden.

Lees meer »