De ketting van EU-instellingen is zo sterk als de zwakste schakel

Gepubliceerd op 30 maart 2022 om 18:30

Het paraatheidsniveau op het gebied van cybersecurity binnen de EU verschilt sterk per instantie. Omdat de uiteenlopende bestuursorganen nauw met elkaar verweven zijn, vormen de tekortkomingen bij de ene instantie een beveiligingsrisico voor de ander. Om hier iets aan te doen zijn algemeen geldende en bindende regels nodig.

Europese Rekenkamer

De Rekenkamer onderzocht of Europese instanties zoals de Europese Commissie en Europese Centrale Bank opgewassen zijn tegen cyberaanvallen. De onderzoekers zeggen dat het aantal cyberincidenten bij Europese instellingen tussen 2018 en 2021 meer dan vertienvoudigd is. Door de coronacrisis en het feit dat we steeds vaker vanuit thuis of hybride werken, is het aantal potentiële toegangspunten voor aanvallers -ook wel de aanvalsoppervlakte genoemd- fors toegenomen. In de afgelopen twee jaar waren 22 instellingen het doelwit van een cyberaanval, waaronder het Europees Medicijnagentschap EMA.

Dat op zich is al een gevaarlijke constatering, maar het is niet de belangrijkste conclusie van de Europese Rekenkamer. Dat is namelijk dat de Europese instellingen geen gezamenlijke aanpak hanteren om een vuist te vormen tegen hackers en cybercriminelen. Doordat de ene instantie minder zorg en aandacht aan cybersecurity besteedt, kan dat problemen opleveren voor de ander. Dat komt omdat de instellingen nauw met elkaar samenwerken. De zwakste schakel vormt dan een bedreiging voor de rest van de keten.

Een derde probleem dat de Europese Rekenkamer constateert, is dat niet alle organen op tijd informatie aan elkaar doorgeven over kwetsbaarheden en andere cyberdreigingen. Daardoor lopen andere instanties onnodig risico het volgende slachtoffer te worden.

Weken, zo niet maanden

De Europese Rekenkamer benadrukt dat het vaak “weken, zo niet maanden” kan duren voordat een EU-instelling volledig is hersteld van een cyberaanval. "De EU-instellingen, -organen en -agentschappen zijn een aantrekkelijk doelwit voor potentiële aanvallers, in het bijzonder groepen die heimelijke, uiterst geavanceerde cyberaanvallen kunnen uitvoeren voor cyberspionage- en andere malafide doeleinden", aldus Bettina Jakobsen van de Rekenkamer.

Ze vervolgt haar verhaal: “Dergelijke aanvallen kunnen significante politieke implicaties hebben, de algemene reputatie van de EU schaden en het vertrouwen in haar instellingen ondermijnen. Om haar eigen organisaties te beschermen, moet de EU haar inspanningen opvoeren.”

De Europese Rekenkamer vindt dat de EU-instanties een gezamenlijke aanpak moeten hanteren. Als iedereen cyberaanvallen serieus neemt en op dezelfde manier het hoofd biedt, is de kans kleiner om slachtoffer te worden van een hacker. Verder vindt de Rekenkamer dat het Europese agentschap voor cybersecurity ENISA en het crisisteam CERT-EU meer hulp moeten bieden aan instanties die minder ervaring hebben op dit vlak.

De Europese Commissie laat in een reactie (PDF) weten achter de aanbevelingen van de Europese Rekenkamer te staan. Het dagelijkse bestuur van de EU benadrukt wel dat iedere instelling zelf verantwoordelijk is voor zijn eigen cybersecurity en digitale weerbaarheid.

INSR Cybersecurity EU Institutions NL

PDF – 249,2 KB 459 downloads

COM Replies SR 22 05 NL

PDF – 506,8 KB 442 downloads

Bron: eca.europa.eu, vpngids.nl

 

Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met Cybercrimeinfo.

Meer actueel nieuws

FIOD 800 servers, TrapDoor npm en Ghost CMS ClickFix

In de periode van vrijdag 22 tot en met zondag 24 mei 2026 arresteerde de FIOD twee verdachten en nam meer dan 800 servers in beslag van een hostingbedrijf dat vermoedelijk Russische cyberaanvallen en desinformatie faciliteerde. Dreigingsactor TrapDoor plaatste 34 kwaadaardige pakketten gericht op ontwikkelaars die AI coding assistants gebruiken, waarbij kwaadaardige instructiebestanden worden ingezet om toekomstige AI sessies te manipuleren. En op meer dan 700 websites, waaronder die van Harvard University en Oxford University, wordt een kritieke kwetsbaarheid in Ghost CMS (CVE-2026-26980) misbruikt om bezoekers via ClickFix naar malware te leiden.

Lees meer »

GitHub inbraak via VS Code extensie, DBIR en SonicWall MFA

In de periode van woensdag 20 mei tot en met vrijdag 22 mei 2026 bevestigde GitHub dat dreigingsactor TeamPCP via een kwaadaardige VS Code extensie toegang verkreeg tot 3.800 interne repositories in achttien minuten. Het Verizon Data Breach Investigations Report 2026 toont voor het eerst kwetsbaarheidsexploitatie als dominante aanvalsmethode bij datalekken. En een fout in SonicWall VPN, CVE-2024-12802, wordt actief ingezet als beginpunt voor ransomware campagnes op toestellen waarvan de ondersteuning al is beëindigd.

Lees meer »

Shai-Hulud npm aanval, MiniPlasma zerodag en Microsoft 365

In de periode van maandag 18 mei tot en met dinsdag 19 mei 2026 waren meerdere dreigingen gelijktijdig actief op verschillende aanvalsoppervlakken. Dreigingsactor TeamPCP publiceerde in 22 minuten 639 kwaadaardige versies van 323 npm pakketten, waarna de broncode van de aanvalsworm werd vrijgegeven op BreachForums. Een beveiligingslek in Windows uit 2020 bleek nooit correct te zijn gerepareerd en biedt elke lokale aanvaller volledige systeemrechten op een volledig bijgewerkt systeem. Microsoft 365 omgevingen stonden tegelijk onder druk via SSPR kaping door Storm-2949 en OAuth sessiestiefstal via EvilTokens. En ransomwaregroep The Gentlemen werd officieel partner van BreachForums terwijl onderzoekers meer dan 1.570 slachtoffers identificeerden.

Lees meer »

Ledger post, Apple M5 kernel exploit en LockBit Stahlwille

In de periode van vrijdag 15 mei tot en met zondag 17 mei 2026 ontvingen eigenaren van Ledger hardware wallets vervalste papieren brieven met QR codes die leiden naar phishingsites waarop wordt gevraagd om de herstelzin in te vullen. De campagne is gelinkt aan het datalek bij Global-e uit januari 2026. Tegelijkertijd publiceerden vier beveiligingsonderzoekers een werkende exploit voor de Apple M5 chip, waarbij zij de hardwarematige geheugenbescherming van Apple doorbraken met behulp van een AI model van Anthropic. Op het darkweb portaal van LockBit 5.0 verscheen het Nederlandse bedrijf Stahlwille B.V. als een van zes nieuwe geclaimde slachtoffers.

Lees meer »

INT geclaimd, Clinical Diagnostics en Kamervragen Canvas

In de periode van woensdag 13 mei tot en met donderdag 14 mei 2026 publiceerde The Gentlemen ransomwaregroep het Instituut voor de Nederlandse Taal als nieuw slachtoffer op haar darkweb portaal, terwijl op een ondergronds forum werd beweerd dat het Belgische medische platform cabinetmedical.be via een SQL kwetsbaarheid is gecompromitteerd met circa 10.000 patiëntgegevens. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maakte op 13 mei bekend dat medisch laboratorium Clinical Diagnostics ten tijde van een cyberaanval niet voldeed aan de wettelijk verplichte NEN 7510 norm voor informatiebeveiliging in de zorg, waarbij de gegevens van 850.000 vrouwen uit het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker zijn gestolen. Tegelijkertijd heeft de ShinyHunters Canvas zaak een politieke dimensie gekregen, met vragen in de Tweede Kamer aan twee ministers en een oproep van de Amerikaanse Huizencommissie voor Binnenlandse Veiligheid aan Instructure om te getuigen.

Lees meer »

Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Amsterdam

De politie zoekt een man die op camerabeelden is vastgelegd terwijl hij contactloos betaalt via de bankrekening van een ander. De opname is gemaakt in een supermarkt in Amsterdam, nadat meerdere slachtoffers werden opgelicht door iemand die zich voordeed als bankmedewerker.

Lees meer »

Odido ShinyHunters aanval, TeamPCP Jenkins en INT offline

In de periode van dinsdag 12 mei tot en met woensdag 13 mei 2026 deelde Odido voor het eerst gedetailleerde informatie over hoe ShinyHunters erin slaagde de gegevens van 6,2 miljoen klanten te stelen via een telefoontje naar de klantenservice. Terwijl CEO Søren Abildgaard compensatie afwees en een massaclaim in voorbereiding is, escaleert de dreigingsgroep TeamPCP haar supply chain aanvallen met gecompromitteerde versies van de officiële Jenkins plugin van Checkmarx, honderden pakketten op npm en de Python client van Mistral. Ondertussen heeft het Instituut voor de Nederlandse Taal zijn websites offline gehaald na een hack op 5 mei en heeft het Openbaar Ministerie de operationele schade van de aanval op zijn Citrix omgeving van juli 2025 beschreven.

Lees meer »

Universiteiten en ShinyHunters, Crimenetwork en TCLBanker

In de periode van vrijdag 8 mei tot en met zondag 10 mei 2026 kwamen meerdere universiteiten in contact met ShinyHunters over de gestolen Canvas data, terwijl Instructure opvallend afwezig bleef op de leksite van de groep. De BKA maakte definitief een einde aan het opnieuw opgestarte Crimenetwork en arresteerde de beheerder op Mallorca in samenwerking met de Spaanse autoriteiten. Ondertussen verspreidt de TCLBanker bankentrojan zich via WhatsApp en Outlook richting Europa, viel het Nederlandse constructiebedrijf VeriCon ten prooi aan de ransomwaregroep thegentlemen en publiceerden onderzoekers bewijs van haalbaarheid voor twee kritieke kwetsbaarheden in Linux containeromgevingen waarvoor nog geen patch beschikbaar is.

Lees meer »

ShinyHunters Canvas 12 mei, 7 NL universiteiten, Animo IBAN

In de periode van 6 mei tot en met 7 mei 2026 ontsierden aanvallers van ShinyHunters de inlogportalen van meerdere universiteiten met een losgeldboodschap en verschoven zij de deadline voor de bij Canvas LMS gestolen data van 7 mei naar 12 mei 2026. Koepelorganisatie Universiteiten van Nederland bevestigde dat zeven grote universiteiten zijn getroffen, waaronder de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Belgische instellingen waaronder de Vrije Universiteit Brussel, Thomas More en Arteveldehogeschool meldden dat persoonsgegevens van studenten zijn buitgemaakt. Tegelijkertijd werden drie Belgische bedrijven in één dag slachtoffer van ransomware, trof een datalek bij sportketen Animo 105.000 Belgische klanten met bankgegevens, en publiceerde Microsoft en het Australian Cyber Security Centre waarschuwingen over drie parallelle ClickFix campagnes die via nep hulpartikelen macOS gebruikers en cryptowalletbezitters doelwit maken.

Lees meer »

Canvas 44 NL instellingen gelekt, Edge wachtwoorden onveilig

In de periode van 4 mei tot en met 5 mei 2026 bevestigde Instructure, het Amerikaanse bedrijf achter onderwijsplatform Canvas, dat de groep ShinyHunters 3,65 terabyte aan persoonsgegevens heeft gestolen van 9.000 onderwijsinstellingen en 275 miljoen gebruikers wereldwijd. Van de getroffen instellingen bevinden zich 44 in Nederland, waaronder hogescholen, universiteiten en mbo instellingen verspreid over het land. ShinyHunters stelde een deadline van 6 mei voor betaling. Dezelfde groep publiceerde eerder in de week ook de persoonlijke gegevens van 119.200 Vimeo gebruikers na een mislukte afpersing via externe leverancier Anodot. Beveiligingsonderzoeker @L1v1ng0ffTh3L4N maakte op 29 april bekend dat Microsoft Edge alle opgeslagen wachtwoorden bij het opstarten direct als platte tekst in het procesgeheugen laadt, een gedrag dat Microsoft erkent als bewuste ontwerpkeuze. Via het netwerk van Cybercrimeinfo werd een actieve aanval via de ClickFix methode gesignaleerd op een website die circuleert onder internetgebruikers in Nederland, met al minstens één bevestigd slachtoffer. Kaspersky stelde vast dat de officiële website van Daemon Tools al wekenlang malware verspreidt via een supply chain aanval, waarbij een selecte groep slachtoffers waaronder overheden en fabrieken een remote access trojan heeft ontvangen.

Lees meer »