Jongeren vaker slachtoffer dan ouderen

Gepubliceerd op 30 maart 2022 om 10:26

Zestien procent van de Nederlandse bevolking kwam in 2020 in aanraking met fraude. Dit blijkt uit een eerste, uitgebreide slachtofferstudie naar fraude in Nederland, uitgevoerd onder leiding van prof. dr. Marianne Junger van de Universiteit Twente. ‘Op basis van de gemelde schade in het onderzoek schatten we de totale schade jaarlijks op € 2,75 miljard’, aldus Junger.

In 2020 maakte 42% van alle Nederlanders ouder dan zestien jaar een fraudepoging mee. Dit blijkt uit een onderzoek van Stichting Achmea Slachtoffer & Samenleving, International Card Services, de politie en de Nederlandse Vereniging van Banken. De resultaten zijn gisteren aangeboden in de Tweede Kamer aan Kamerlid Anne Kuik, lid van de Vaste commissie voor Justitie en Veiligheid.

Schatting totale fraudeschade € 2,75 miljard

Op basis van de resultaten in het onderzoek wordt de totale schade voor fraude door de onderzoekers geschat op € 2,75 miljard. Verliezen van slachtoffers zijn vaak klein, maar soms extreem groot. Hetzelfde geldt voor de psychologische impact op slachtoffers: een minderheid van de slachtoffers ervaart veel last.
Aankoopfraude is de meest voorkomende fraudevorm met 11% slachtofferschap. Van andere fraudevormen, zoals bijvoorbeeld vriend-in-noodfraude (waaronder Whatsapp-fraude), datingfraude en spoofing (het aannemen van een andere identiteit, waaronder helpdeskfraude) wordt grofweg 1% slachtoffer.

Contact met de politie gering

Opvallend is dat slachtoffers bij slechts 12% van de incidenten achteraf contact opnemen met de politie. Ook bij andere partijen, zoals banken, creditcardmaatschappijen en betaaldiensten, wordt fraude niet heel vaak gemeld. Dit verschilt echter per type fraude en hangt af van de gebruikte betaalmethode. Bij spoofing (waaronder bankhelpdeskfraude) neemt bijvoorbeeld ruim de helft van de slachtoffers contact op met hun bank.

Jongeren vaker slachtoffer dan ouderen

Iedereen kan slachtoffer worden van fraude, blijkt uit het onderzoek. Socio-demografische variabelen als leeftijd en geslacht spelen maar een beperkte rol. Wel worden jongeren vaker slachtoffer dan ouderen, in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt (jongeren t/m 35 jaar oud: 21,5% slachtoffers; ouderen: 13,1% slachtoffers). Dit kan komen omdat jongeren meer online zijn.

Fraudepreventie

Impulsiviteit en kennis over fraude blijken belangrijke voorspellers van slachtofferschap. Impulsieve personen worden vaker slachtoffer, vermoedelijk doordat ze (te) snel beslissingen nemen (niet impulsief: 14,7% slachtoffers; impulsief: 28,6% slachtoffers). Personen met meer kennis over fraude kunnen fraudepogingen beter weerstaan, waardoor zij minder vaak slachtoffer worden. Respondenten die een fraudepoging meemaakten met weinig kennis: 53,3% slachtoffers; veel kennis: 32,2% slachtoffers). Junger: 'Uit onze studie blijkt dat het aantal slachtoffers kan dalen als mensen beter op de hoogte zijn van de werkwijze van fraudeurs. Ook het tegengaan van snelle beslissingen kan helpen bij het verminderen van slachtoffers. Denk bijvoorbeeld aan een simpele dubbele check voordat een betaling gedaan wordt. Ook aanpassingen in het ontwerp van handelsplatforms zouden hierbij kunnen helpen.'

Eerste uitgebreide slachtofferstudie in Nederland

Over de hele wereld lijkt fraude steeds meer slachtoffers te maken. Terwijl de meeste vormen van criminaliteit afnemen, is er in fraudestatistieken een stijging zichtbaar. Het zicht op fraude is echter beperkt, omdat slachtoffers niet altijd aangifte doen. Een slachtofferstudie kan een completer beeld van het fraudeprobleem leveren. Prof. dr. Marianne Junger, prof. dr. Bernard Veldkamp en promovendus Luka Koning (MSc) van de UT voerden dit eerste uitgebreide onderzoek naar slachtofferschap van fraude in Nederland uit. De volledige analyse van het onderzoek kunt u hier onder bekijken of downloaden.

Meer informatie

Slachtoffers van fraude wordt aangeraden om contact op te nemen met de Fraudehelpdesk en de partij waarbij de schade heeft plaatsgenomen.

Fraudevictimisatie In Nederland

PDF – 1,2 MB 721 downloads

Bron: utwente.nl, politie.nl

 

Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.

 

‘Samen digitaal oké met het A B C’

Om de kans te verkleinen dat u slachtoffer wordt van digitale criminaliteit, is belangrijk om wanneer u digitaal gaat, de standaard regels van de ABC in acht neemt: De ABC methode staat voor:

= alert blijven

  • Te mooi om waar te zijn, is niet oké
  • Blijf op de hoogte
  • Klik nooit zomaar op een link

B = bescherm jezelf

  • Blijf up-to-date met updates
  • Gebruik sterke wachtwoorden
  • Gebruik actuele anti-virus programma’s
  • Maak offline back-up’s

C = check altijd

  • Vertrouw je het niet, verbreek het contact
  • Check de contactgegevens van de afzender

 

Meer info over ABC en downloads

Meer actueel nieuws

AI ontsnapt opnieuw uit het lab en waterbedrijven vallen uit

Dit is de eerste aflevering van seizoen 3, en meteen de eerste die een volle week beslaat. Die week begon met een bekentenis en eindigde met een tweede. Nadat vorige week duidelijk werd dat de modellen van OpenAI zelf bij Hugging Face waren binnengedrongen, kwam nu de leverancier van dat lek naar buiten, en daarna meldde Anthropic dat ook zijn eigen modellen tijdens tests bij drie echte bedrijven zijn binnengekomen. Wat lang een gedachtenexperiment was, staat nu in incidentrapporten.

Lees meer »

Verdachte gezocht na phishing bij man uit Arnhem

De politie zoekt een man die na een phishingzaak in Arnhem 2.000 euro opnam bij een geldautomaat in Rotterdam. Van hem zijn duidelijke camerabeelden en een video vrijgegeven en de politie vraagt mensen die hem herkennen om zich te melden.

Lees meer »

Cybercrimeinfo voor artikelen, Digiweerbaar voor aan de slag

Vanaf nu is de rolverdeling helder. Cybercrimeinfo is de plek waar je leest en begrijpt, met artikelen over actuele onderwerpen, verhalen uit het darkweb, antwoorden op jullie eigen vragen, elke week een gezochte cybercrimineel en op vrijdag het weekjournaal. Wil je vervolgens echt aan de slag met je eigen beveiliging, dan is de Cyber Dreigingsradar van Digiweerbaar daarvoor gebouwd.

Lees meer »

AI wordt wapen en doelwit, 172 NL ransomwareslachtoffers

Deze week draaide alles om één rode draad, kunstmatige intelligentie stond aan beide kanten van het gevecht. Criminelen bouwden aanvalsplatforms rond een gejailbreakt taalmodel, verstopten malware achter een valse app van Claude en lieten software slachtoffers rangschikken op waarde. Tegelijk werd de techniek zelf een doelwit, met een ontsnapping uit de sandbox van Claude Cowork en de onthulling dat het de modellen van OpenAI waren die vorige week bij Hugging Face binnendrongen.

Lees meer »

Een AI agent breekt binnen bij Hugging Face en wachtwoordmanager Passwork verzwijgt Russische banden

Het weekend leverde een primeur op die de sector nog lang zal bespreken. Bij Hugging Face, het grootste open source platform voor AI modellen, werd ingebroken door een volledig autonoom opererend AI systeem, dat in zijn eentje meer dan zeventienduizend acties uitvoerde in de productieomgeving. Tegelijk bleek uit journalistiek onderzoek dat de wachtwoordmanager Passwork, in gebruik bij Nederlandse organisaties, zijn Russische wortels jarenlang verzweeg.

Lees meer »

Politie ontmantelt fraude van honderd miljoen per maand en aanvallers misbruiken SonicWall zerodays

De grootste overwinning van deze week komt uit eigen huis. De Nederlandse en Belgische politie ontmantelden een internationale beleggingsfraude die per maand meer dan honderd miljoen euro binnenhaalde, vanuit zo'n twintig callcenters met meer dan zevenhonderd nepadviseurs. Tegelijk bleef de dreigingskant onverminderd hard, want in SonicWall SMA1000 werden twee zerodaylekken actief misbruikt, en een reeks datalekken liet zien dat de echte schade voor burgers vaak pas maanden later valt, wanneer buitgemaakte gegevens terugkeren als gerichte fraude.

Lees meer »

Rusland bespioneert Nederland via camera's en CitrixBleed 2 versnelt de ransomware

De rode draad van dit weekend loopt langs de rand van het netwerk, precies daar waar apparaten aan het internet hangen die niemand meer echt in de gaten houdt. De Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD maakten bekend dat Russische hackers slecht beveiligde camera's langs militaire routes hebben overgenomen om troepen- en wapentransporten te volgen. Tegelijk waarschuwde beveiligingsbedrijf Huntress dat aanvallers via de kwetsbaarheid CitrixBleed 2 binnen een uur van inbraak naar een volledige ransomware-aanval gaan, en rolde er opnieuw een golf actief misbruikte lekken binnen, van Adobe ColdFusion tot een router die de fabrikant niet meer onderhoudt.

Lees meer »

AI-assistenten worden aanvalsoppervlak en de politie zoekt de stem achter de hack bij Odido

Deze week draait het cybernieuws om een ongemakkelijke waarheid, de hulpmiddelen die ontwikkelaars sneller en slimmer maken, zijn tegelijk een nieuw doelwit, een nieuw wapen en een bron van ruis geworden. Onderzoekers van Sophos, Wiz en de Universiteit van Tel Aviv lieten in korte tijd zien hoe AI-codeerassistenten zoals Claude Code, Cursor en GitHub Copilot langs beveiliging glippen of erdoor worden gekaapt. Tegelijk rolde er een golf actief misbruikte kwetsbaarheden binnen, van Django tot Windows Defender, en meldde de Autoriteit Persoonsgegevens dat accountovernames in een jaar tijd bijna verdrievoudigden.

Lees meer »

Ransomware sloopt beveiliging, Cyberbeveiligingswet aan

Het cybernieuws van dinsdag 7 en woensdag 8 juli 2026 liet twee patronen scherp zien. Aanvallers richten hun eerste klap steeds vaker op de beveiliging zelf, met ransomware en trojans die detectiesoftware uitzetten voordat de echte aanval begint, en staatsactoren kruipen naar binnen via de mailserver en de toeleveringsketen. Tegelijk brak een brede golf kwetsbaarheden los, van een lek in Adobe ColdFusion dat binnen twee uur werd misbruikt tot een verborgen achterdeur in routers zonder patch. In eigen land nam de Eerste Kamer de Cyberbeveiligingswet aan, die ruim achtduizend organisaties raakt, en zette Nederland verdere stappen richting digitale soevereiniteit.

Lees meer »