Stelling: Een online gebiedsverbod moet vaker ingezet worden door burgemeesters?!

Gepubliceerd op 1 december 2021 om 07:00

De Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma besloot afgelopen vrijdag een 17-jarige jongen die ervan wordt verdacht dat hij op sociale media opriep tot rellen (digitaal opruiing) in Utrecht een online gebiedsverbod op te leggen, maar is dit juridisch wel houdbaar en wenselijk?

Offline gebiedsverbod

Het offline gebiedsverbod kennen we: dat betekent dat je van de overheid niet op een bepaalde locatie mag zijn. Doe je dit toch, dan hangen er geldboetes en andere straffen boven het hoofd. Hetzelfde geldt voor een online gebiedsverbod, al heeft dat niet zozeer te maken met een fysieke locatie, maar met de hele online omgeving.

Online gebiedsverbod

Een zeventienjarige die via WhatsApp berichten verspreidde waarin hij mensen opriep om rellen te starten in Utrecht, heeft zo’n online gebiedsverbod gekregen. Hij mag niet alleen in WhatsApp geen opruiende berichten meer sturen, hij mag het ook niet op de rest van het internet. Doet hij dat toch wel? Dan kost dat hem 2.500 euro. De gemeente Utrecht wil de bron van de wanorde graag gericht aanpakken en denkt dat dat zo lukt.

Het online gebiedsverbod is vrij nieuw en kan worden opgelegd door burgemeesters. Zij zijn namelijk verantwoordelijk voor het voorkomen van openbare-ordeverstoringen. In eerste instantie kozen burgemeesters er vaak voor om van tevoren bij de organisator aan te geven dat het niet oké was wat iemand van plan was en dreigde de gemeente met straffen. Dit bleek een succesvolle interventie, maar zeker in het licht van coronamaatregelen en de felle oproer die hieruit voorkomt, kiezen gemeenten er nu dus ook voor om een online gebiedsverbod op te leggen.

Het betekent in het geval van de Utrecht-rellen dat de jongeman nog wel WhatsApp mag gebruiken en de rest van het internet en apps, maar zodra hij dit inzet om mensen te beïnvloeden om te gaan rellen, krijgt hij die boete van 2.500 euro. Een logische keuze, zo’n algeheel online gebiedsverbod: kies je er immers voor om hem WhatsApp te verbieden, dan zou hij op Telegram verder kunnen gaan met zijn door de gemeente ongewenste gedrag.

Eerste keer

Het is de eerste keer dat burgemeester Dijksma een dergelijk online gebiedsverbod oplegt. "We zien steeds vaker online oproepen die leiden tot wanordelijkheden en rellen. Met deze gerichte interventie pakken we dit gedrag bij de bron aan", zo stelt ze.

Maar volgens advocaat Boumanjal is de maatregel 'creatief' maar juridisch niet houdbaar. "Burgemeester Dijksma gaat over de openbare orde binnen haar eigen stad", laat hij tegenover het AD weten. "Maar zo’n online verbod gaat heel ver en haar jurisdictie te buiten, als je het mij vraagt. Zeker als meetelt dat je verworven grondrechten en vrijheden aan banden gaat leggen, terwijl er nog geen rechterlijke uitspraak is en de uitlatingen via het reguliere strafrecht zijn aan te pakken."

Ook heeft de advocaat vragen over hoe de gemeente het online gebiedsverbod handhaaft. "Wordt zijn ip-adres in de gaten gehouden, of wordt er gekeken op welke websites deze jongen komt? Welke platformen hij gebruikt? Dat lijkt me al snel in strijd met de privacyregels die er zijn." De gemeente laat daarop weten dat het gedrag van de jongen binnen de kaders van de wet in de gaten wordt gehouden.

Schadeclaim tot gevolg

Het kan ook veel verder gaan, zo ondervonden de makers van de game Roblox. Hierin zat YouTuber Ruben Sim juist online enorm te rellen. Denk aan racistische uitspraken, online pesterij, foto’s van Hitler en seksuele intimidatie, allemaal binnen een gameplatform waarop veel kinderen actief zijn. Het evenement Roblox Developers Conference moest zelfs stilgelegd worden door de vele dreigementen die de man online stuurde.

De politie moest eraan te pas komen en uiteindelijk heeft het grote invloed gehad op het gevoel van veiligheid van de mensen die bijdroegen aan de conferentie. Roblox klaagt Ruben Sim nu aan voor een bedrag van 1,6 miljoen dollar, omdat deze man het het leven van veel Roblox-spelers en -makers zo zuur maakt. Er is nog geen uitspraak gedaan, maar het wil wel zeggen dat online uitspraken niet minder zwaar worden aangerekend als de dingen die je offline zegt.

Online voelt anders

Hoewel voor veel mensen de online wereld soms als een ander gebied voelt, is het toch echt deel van het echte leven en wordt wangedrag dus ook echt berecht. Aan de andere kant is juist dat online leven zo groot dat zo’n online gebiedsverbod moeilijk te controleren is. Op dit moment is het nog een in ontwikkeling zijnde manier voor de overheid om relschoppers in te perken, dus het kan er over een jaar zomaar anders uitzien. Hoe, dat zal waarschijnlijk samenhangen met hoe meetbaar iemands online gedrag nu werkelijk is.

Poll

Online gebiedsverbod moet vaker ingezet worden door burgemeesters

Bron: anoniem, twitter.com, ad.nl, security.nl, dutchcowboys.nl

Wat is digitale opruiing 》

 

Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.

Meer nieuws

Trivy scanner gehackt, botnets ontmanteld en Chrome omzeild

De populaire Trivy scanner is gecompromitteerd in een supply chain aanval die leidde tot een zelfverspreidende worm in npm pakketten, het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft vier botnets ontmanteld die verantwoordelijk waren voor recordbrekende DDoS aanvallen en de infostealer VoidStealer blijkt Chrome beveiliging te omzeilen met een nieuwe debugger truc. Het journaal bestrijkt het nieuws van 20 tot en met 22 maart 2026.

Lees meer »

NB410: Cisco firewalls maximale score en gemeente Epe verliest 600.000 bestanden

Deze week domineerden kritieke kwetsbaarheden en geavanceerde aanvalstechnieken het dreigingslandschap. Een kwetsbaarheid in Cisco firewalls kreeg de maximale dreigingsscore van 10.0 en wordt actief misbruikt voor ransomware, terwijl twee onafhankelijke aanvallen op de toeleveringsketen ontwikkelomgevingen troffen. De aanvalstechniek ClickFix vestigde zich als dominant wapen na een dataroof bij de gemeente Epe waarbij 600.000 bestanden werden gestolen. Een autonome AI agent hackte consultancygigant McKinsey in twee uur en de Europese Unie legde sancties op aan bedrijven achter cyberaanvallen op lidstaten. Dichter bij huis werd een vrouw van 77 in Gilze beroofd door een nepagent en leerden brugklasleerlingen in Breda via het Cyberrijbewijs hoe ze zichzelf online beschermen. Lees alle details in de vijf artikelen van deze week.

Lees meer »

Cisco lek gebruikt voor ransomware en aanval op ontwikkelaars

Een kwetsbaarheid in Cisco firewalls krijgt de maximale dreigingsscore van 10.0 en wordt actief misbruikt voor ransomware, twee onafhankelijke supply chain aanvallen richten zich op ontwikkelomgevingen en een tweede iOS exploit kit in een maand maakt gebruik van drie zero days. Het journaal bestrijkt het nieuws van 18 tot en met 19 maart 2026.

Lees meer »

Nepagent steelt sieraden bij vrouw van 77 in Gilze

Een vrouw van 77 jaar uit de regio Gilze werd in het najaar van 2025 slachtoffer van bankhelpdeskfraude en een nepagent. Eerst haalde een oplichter haar over om meer dan duizend euro over te maken. Daarna kwamen haar sieraden in handen van een man die zich voordeed als politieagent. De politie zoekt getuigen en tips.

Lees meer »

ClickFix treft gemeente Epe, AI hackt McKinsey, EU sancties

De aanvalstechniek ClickFix vestigt zich als het dominante wapen van cybercriminelen na een grootschalige dataroof bij de gemeente Epe, een autonome AI agent hackt consultancygigant McKinsey in twee uur en de Europese Unie legt sancties op aan Chinese en Iraanse bedrijven achter cyberaanvallen op lidstaten. Het journaal bestrijkt het nieuws van 16 tot en met 17 maart 2026.

Lees meer »

Cyberrijbewijs: scholieren in Breda leren online overleven

Jongeren groeien op met internet, apps en social media als vanzelfsprekend onderdeel van hun leven. Maar terwijl ze steeds jonger online actief zijn, leren ze op school nog weinig over de gevaren die daar op de loer liggen. Phishing, online oplichting en digitale verleiding raken steeds vaker een jonge doelgroep. Om dat gat te dichten is op het Markenhage in Breda een bijzonder project gestart, het Cyberrijbewijs.

Lees meer »

NB409: Ransomware recordjaar en jouw beheertools zijn het doelwit

Deze week bracht het dreigingslandschap alles in een stroomversnelling. Onderzoekers ontdekten phishing die onzichtbaar is voor beveiligingstools via misbruik van internetinfrastructuur, terwijl Huntress een stijging van 277 procent rapporteerde in het misbruik van beheertools als ScreenConnect en AnyDesk. NCC Group telde bijna achtduizend ransomware incidenten in 2025 en ShinyHunters dreigt nu 400 organisaties via misconfiguraties in Salesforce, waaronder Odido. Drie gelijktijdige aanvallen op de toeleveringsketen troffen ontwikkelaarsplatforms en de Iraanse groep Handala wiste data van meer dan 200.000 systemen bij medisch technologiebedrijf Stryker. Microsoft repareerde 83 kwetsbaarheden, waarvan een aanval via het Preview Pane zonder enige klik. Tot slot startte de politie "Game Over?!" en toont camerabeelden van 100 verdachten van bankhelpdeskfraude. Lees alle details in de vier artikelen van deze week.

Lees meer »

Supply chain onder vuur, wipers treffen multinationals

Drie onafhankelijke supply chain campagnes treffen gelijktijdig ontwikkelaarsplatforms, een Iraanse hacktivistengroep wipt medisch technologiebedrijf Stryker uit 79 landen en Microsoft brengt de grootste Patch Tuesday van het jaar uit met 83 kwetsbaarheden. Het journaal bestrijkt het nieuws van 11 en 12 maart 2026.

Lees meer »

Game Over: politie toont 100 fraudeverdachten

De Nederlandse politie is op 9 maart 2026 een grootschalig opsporingsoffensief gestart tegen oplichters die zich voordoen als bankmedewerkers, politieagenten of andere hulpverleners. Onder de naam "Game Over?!" worden camerabeelden van 100 verdachten getoond op digitale schermen in heel Nederland, op televisie, via online advertenties en op politie.nl/gameover.

Lees meer »

Ransomware op recordhoogte en Nederland in het vizier

Aanvallen met ransomware bereikten in 2025 wereldwijd een recordhoogte met bijna achtduizend incidenten en een stijging van vijftig procent ten opzichte van 2024. Tegelijkertijd dreigt de groep ShinyHunters honderden organisaties, waaronder Nederlandse telecomproviders, via misconfiguraties in Salesforce. En AI wordt steeds vaker ingezet als aanvalsmiddel, van autonome oplichtsystemen tot deepfake videogesprekken met leidinggevenden. Het journaal bestrijkt het nieuws van 10 maart 2026.

Lees meer »

Phishing wordt onzichtbaar, beheertools worden wapens

Onderzoekers ontdekken een phishingtechniek die de fundamenten van het internet misbruikt om ondetecteerbaar te worden, Huntress rapporteert een stijging van 277 procent in het misbruik van beheertools door aanvallers en drie grote datalekken raken miljoenen mensen. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 6, 7 en 8 maart 2026.

Lees meer »