De Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma besloot afgelopen vrijdag een 17-jarige jongen die ervan wordt verdacht dat hij op sociale media opriep tot rellen (digitaal opruiing) in Utrecht een online gebiedsverbod op te leggen, maar is dit juridisch wel houdbaar en wenselijk?
Offline gebiedsverbod
Het offline gebiedsverbod kennen we: dat betekent dat je van de overheid niet op een bepaalde locatie mag zijn. Doe je dit toch, dan hangen er geldboetes en andere straffen boven het hoofd. Hetzelfde geldt voor een online gebiedsverbod, al heeft dat niet zozeer te maken met een fysieke locatie, maar met de hele online omgeving.
Het onderstaande is een prachtig voorbeeld voor de rechtspraak om dit in de toekomst vaker toe te passen. zo beschermen we de samenleving en onze collega's! #innovatieve #rechtspraak #online
— Geert-Jan Staal (@StaalGJ) November 27, 2021
https://t.co/zU9cXeV7sr
Online gebiedsverbod
Een zeventienjarige die via WhatsApp berichten verspreidde waarin hij mensen opriep om rellen te starten in Utrecht, heeft zo’n online gebiedsverbod gekregen. Hij mag niet alleen in WhatsApp geen opruiende berichten meer sturen, hij mag het ook niet op de rest van het internet. Doet hij dat toch wel? Dan kost dat hem 2.500 euro. De gemeente Utrecht wil de bron van de wanorde graag gericht aanpakken en denkt dat dat zo lukt.
Het online gebiedsverbod is vrij nieuw en kan worden opgelegd door burgemeesters. Zij zijn namelijk verantwoordelijk voor het voorkomen van openbare-ordeverstoringen. In eerste instantie kozen burgemeesters er vaak voor om van tevoren bij de organisator aan te geven dat het niet oké was wat iemand van plan was en dreigde de gemeente met straffen. Dit bleek een succesvolle interventie, maar zeker in het licht van coronamaatregelen en de felle oproer die hieruit voorkomt, kiezen gemeenten er nu dus ook voor om een online gebiedsverbod op te leggen.
Het betekent in het geval van de Utrecht-rellen dat de jongeman nog wel WhatsApp mag gebruiken en de rest van het internet en apps, maar zodra hij dit inzet om mensen te beïnvloeden om te gaan rellen, krijgt hij die boete van 2.500 euro. Een logische keuze, zo’n algeheel online gebiedsverbod: kies je er immers voor om hem WhatsApp te verbieden, dan zou hij op Telegram verder kunnen gaan met zijn door de gemeente ongewenste gedrag.
Eerste keer
Het is de eerste keer dat burgemeester Dijksma een dergelijk online gebiedsverbod oplegt. "We zien steeds vaker online oproepen die leiden tot wanordelijkheden en rellen. Met deze gerichte interventie pakken we dit gedrag bij de bron aan", zo stelt ze.
Maar volgens advocaat Boumanjal is de maatregel 'creatief' maar juridisch niet houdbaar. "Burgemeester Dijksma gaat over de openbare orde binnen haar eigen stad", laat hij tegenover het AD weten. "Maar zo’n online verbod gaat heel ver en haar jurisdictie te buiten, als je het mij vraagt. Zeker als meetelt dat je verworven grondrechten en vrijheden aan banden gaat leggen, terwijl er nog geen rechterlijke uitspraak is en de uitlatingen via het reguliere strafrecht zijn aan te pakken."
Ook heeft de advocaat vragen over hoe de gemeente het online gebiedsverbod handhaaft. "Wordt zijn ip-adres in de gaten gehouden, of wordt er gekeken op welke websites deze jongen komt? Welke platformen hij gebruikt? Dat lijkt me al snel in strijd met de privacyregels die er zijn." De gemeente laat daarop weten dat het gedrag van de jongen binnen de kaders van de wet in de gaten wordt gehouden.
Schadeclaim tot gevolg
Het kan ook veel verder gaan, zo ondervonden de makers van de game Roblox. Hierin zat YouTuber Ruben Sim juist online enorm te rellen. Denk aan racistische uitspraken, online pesterij, foto’s van Hitler en seksuele intimidatie, allemaal binnen een gameplatform waarop veel kinderen actief zijn. Het evenement Roblox Developers Conference moest zelfs stilgelegd worden door de vele dreigementen die de man online stuurde.
Love the particle effects, but the powerful, soothing tone is what really brings this together. https://t.co/qi6lLxEYh4
— Roblox (@Roblox) November 24, 2021
De politie moest eraan te pas komen en uiteindelijk heeft het grote invloed gehad op het gevoel van veiligheid van de mensen die bijdroegen aan de conferentie. Roblox klaagt Ruben Sim nu aan voor een bedrag van 1,6 miljoen dollar, omdat deze man het het leven van veel Roblox-spelers en -makers zo zuur maakt. Er is nog geen uitspraak gedaan, maar het wil wel zeggen dat online uitspraken niet minder zwaar worden aangerekend als de dingen die je offline zegt.
Online voelt anders
Hoewel voor veel mensen de online wereld soms als een ander gebied voelt, is het toch echt deel van het echte leven en wordt wangedrag dus ook echt berecht. Aan de andere kant is juist dat online leven zo groot dat zo’n online gebiedsverbod moeilijk te controleren is. Op dit moment is het nog een in ontwikkeling zijnde manier voor de overheid om relschoppers in te perken, dus het kan er over een jaar zomaar anders uitzien. Hoe, dat zal waarschijnlijk samenhangen met hoe meetbaar iemands online gedrag nu werkelijk is.
Poll
Online gebiedsverbod moet vaker ingezet worden door burgemeesters
Bron: anoniem, twitter.com, ad.nl, security.nl, dutchcowboys.nl
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.
Meer nieuws
AI bot hackt GitHub, Nederland grijpt in en cyberoorlog Iran
Kunstmatige intelligentie is niet langer alleen een hulpmiddel voor hackers, het is zelf de hacker geworden. Een autonome bot voerde een weekenlange campagne uit tegen de systemen van Microsoft en DataDog via GitHub, terwijl een Chinees platform voor geautomatiseerd hacken in rap tempo aan populariteit wint. In Nederland werkt de politie samen met Odido om miljoenen gedupeerden te helpen via "Check je hack" op politie.nl, en de Tweede Kamer debatteert over een handelingskader voor slachtoffers van datalekken. In het Midden-Oosten escaleert de cyberoorlog, een populaire Iraanse applicatie voor gebedstijden werd gehackt als psychologisch wapen tijdens de aanvallen op Iran, en Iraanse drones troffen datacentra van Amazon. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 3 en 4 maart 2026.
Dataverrijking: waarom het Odido lek gevaarlijker is dan je denkt
Op 1 maart publiceerde de hackersgroep ShinyHunters de volledige dataset van Odido op het darkweb. Gegevens van 6,5 miljoen personen en 600.000 bedrijven liggen nu open en bloot op internet. Namen, adressen, IBAN nummers, geboortedatums, paspoortnummers en zelfs BSN nummers van zzp'ers. Maar het echte gevaar van dit datalek zit niet in wat er gestolen is. Het zit in wat criminelen er straks mee gaan doen.
Odido finale: 6,1 miljoen op straat, overheid kwetsbaar
Het datalek bij Odido heeft zijn definitieve omvang bereikt. Beveiligingsonderzoeker Troy Hunt bevestigt dat de gegevens van 6,1 miljoen klanten inmiddels op het darkweb staan, inclusief burgerservicenummers van zelfstandigen. In Den Haag stapelen de zorgen zich op, de Dienst Justitiële Inrichtingen werd vijf maanden lang bespioneerd via een kwetsbaarheid in Ivanti, de Belastingdienst vertrouwt het systeem voor de omzetbelasting toe aan een Amerikaans bedrijf en duizenden applicaties op het Mendix platform lekken wereldwijd gevoelige data. Het IBM X-Force rapport onthult dat een kwart van alle cyberaanvallen op Europa is gericht, terwijl het Nederlandse Jaarbeeld Ransomware laat zien dat gehackte accounts de belangrijkste aanvalsmethode zijn geworden. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 28 februari tot en met 2 maart 2026.
NB407: Jouw Odido data staat nu op het darkweb
Deze week werd het ergste scenario werkelijkheid: ShinyHunters publiceerde de gestolen gegevens van honderdduizenden klanten van Odido op het darkweb, inclusief IBAN nummers en paspoortnummers. We leggen uit wat criminelen nu over jou weten en welke stappen je moet nemen. Daarnaast gebruikte een Russische hacker AI om meer dan 600 FortiGate firewalls te kraken, misbruikte een hacker Claude AI voor een overheidshack en onthulde Google een Chinese spionagecampagne die bijna tien jaar lang 53 organisaties bespioneerde. CrowdStrike meldde dat AI aanvallers in recordtijd van 27 seconden door netwerken bewegen. Tot slot zoekt de politie een verdachte van bankhelpdeskfraude bij een goudsmid in Naarden. Lees alle details in de zes artikelen van deze week.
Opsporing nieuws
▽ JANUARI 2027 | ▽ DECEMBER 2026 | ▽ NOVEMBER 2026 | ▽ OKTOBER 2026 | ▽ SEPTEMBER 2026 | ▽ AUGUSTUS 2026 | ▽ JULI 2026 | ▽ JUNI 2026 | ▽ MEI 2026 | ▽ APRIL 2026 | ▽ MAART 2026 | ▽ FEBRUARI 2026 | ▽ JANUARI 2026 | ▽ DECEMBER 2025
Cyberoorlog nieuws
▽ JANUARI 2027 | ▽ DECEMBER 2026 | ▽ NOVEMBER 2026 | ▽ OKTOBER 2026 | ▽ SEPTEMBER 2026 | ▽ AUGUSTUS 2026 | ▽ JULI 2026 | ▽ JUNI 2026 | ▽ MEI 2026 | ▽ APRIL 2026 | ▽ MAART 2026 | ▽ FEBRUARI 2026 | ▽ JANUARI 2026 | ▽ DECEMBER 2025
Odido data op straat, AI hackt overheden en Chinese spionage
Het ultimatum van hackersgroep ShinyHunters is verlopen en de gestolen gegevens van honderdduizenden Odido klanten staan op het darkweb. In de eerste publicatie verscheen data van 430.000 particulieren en 290.000 zakelijke klanten, waarna een dag later opnieuw klantgegevens werden vrijgegeven. De politie adviseert bedrijven expliciet niet te betalen. Tegelijkertijd misbruikte een hacker het AI model Claude om 150 gigabyte aan gegevens van de Mexicaanse overheid te stelen, en integreert Kali Linux nu AI voor penetratietesten. Google onthulde een Chinese spionagecampagne die bijna tien jaar lang 53 organisaties in 42 landen bespioneerde, terwijl de Tweede Kamer vragen stelt over een killswitch in Chinese bussen. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 26 en 27 februari 2026.
Goudsmid in Naarden voor tonnen opgelicht
Een goudsmid uit Naarden is in oktober 2025 slachtoffer geworden van een geraffineerde vorm van bankhelpdeskfraude. De vrouw werd eerst telefonisch benaderd door iemand die zich voordeed als medewerker van haar bank. Vervolgens verscheen een man op de afgesproken locatie die haar tas vol sieraden, goud en contant geld meenam. De geschatte schade loopt op tot enkele honderdduizenden euro's. De politie heeft camerabeelden van een verdachte en doet een dringend beroep op getuigen.
ShinyHunters publiceert gestolen Odido data: "Dit is jullie schuld"
Wat veel Odido klanten vreesden, is vandaag werkelijkheid geworden. De hackersgroep ShinyHunters heeft de eerste lading gestolen klantgegevens gepubliceerd op het darkweb. Op hun eigen website verscheen vandaag een map met de naam "pay_or_leak" waarin een bestand met de titel "Information.txt" en een map "day1" staan. De boodschap van de criminelen is even kort als dreigend: Odido heeft geweigerd te betalen, dus nu betalen de klanten de prijs.
ShinyHunters eist miljoenen, AI breekt door in 27 seconden
De hackersgroep ShinyHunters eist miljoenen euro's losgeld van Odido en dreigt de gestolen data van miljoenen klanten openbaar te maken. Diezelfde groep blijkt ook achter datalekken bij CarGurus, Optimizely en tientallen andere organisaties te zitten. Het CrowdStrike Global Threat Report 2026 onthult dat aanvallers met behulp van AI nu gemiddeld in 29 minuten door een netwerk bewegen, met een record van slechts 27 seconden. Ondertussen kopieerden drie Chinese bedrijven op illegale wijze de mogelijkheden van het Claude AI model via 16 miljoen queries. In Nederland en Belgie sluiten instanties de rijen: SIDN verwijderde honderden kwaadaardige domeinen, DNB neemt extra maatregelen en Firefox lanceert een schakelaar om alle AI functies uit te zetten. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 24 en 25 februari 2026.
Gehackt bij Odido: wat criminelen nu over jou weten
🚨 Update 26 februari: ShinyHunters publiceert gestolen Odido data: "Dit is jullie schuld"
AI kraakt 600 firewalls, beurzen dalen en Odido escaleert
Een Russisch sprekende hacker gebruikte kunstmatige intelligentie om in vijf weken meer dan 600 FortiGate firewalls te compromitteren, terwijl de lancering van Claude Code Security een schokgolf door de cybersecuritymarkt stuurde. De software supply chain blijft onder vuur: meer dan 30.000 OpenClaw instances werden gecompromitteerd en een nieuwe npm worm richt zich specifiek op AI coding tools. In Nederland en Belgie escaleert de nasleep van het datalek bij Odido met risico's voor bankrekeningen, verloor een Belgische kerkfabriek 100.000 euro door factuurphishing en kregen advocaten een tik op de vingers voor verkeerd gebruik van AI in de rechtszaal. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 21, 22 en 23 februari 2026.