Log4j aanvallen: Cybercriminelen bevinden zich nu nog in fase 1 van de Cyber Kill Chain

Gepubliceerd op 16 december 2021 om 15:00

Het recente beveiligingslek in software van Apache heeft al bij 47 procent van de bedrijfsnetwerken in Nederland geleid tot een poging tot misbruik. Dat meldt Check Point Research (pdf) op basis van eigen onderzoek. Het bedrijf waarschuwt dat 46 procent van de pogingen gedaan wordt door bekende kwaadwillende groepen.

Hackers in dienst van de overheden van China, Iran, Noord Korea en Turkije zijn aan de slag gegaan met de Log4Shell-kwetsbaarheid in Java-logtool Log4j. De staatshackers misbruiken de bug om malware te verdelen. De Iraanse groep Phosphorus zou bijvoorbeeld ransomware verspreiden met de hulp van Log4Shell en het Chinese Hafnium, gekend van het Microsoft Exchange-hack, valt actief gevirtualiseerde infrastructuur aan via de nieuwe bug.

Cryptomining en ransomware

Het beveiligingslek is bekend onder de naam Log4j en stelt hackers in staat om binnen te dringen in netwerken en daar software te installeren. In een aantal gevallen is dat inmiddels gelukt en wordt computercapaciteit misbruikt om cryptomunten te minen. Dat is nog redelijk onschuldig, maar de criminelen kunnen met hetzelfde gemak ransomware installeren om hun slachtoffer af te persen. Het is een soort ‘live trial’ van de kwetsbaarheid en het potentieel van de schade die bij de slachtoffers kan worden aangericht, om later een groter offensief uit te voeren, aldus Check Point Research.

Check Point Research heeft inmiddels talloze aanvallen gedetecteerd die gebruikmaken van de Log4j-kwetsbaarheid en kan een gedetailleerd voorbeeld tonen van hoe een echte aanval daadwerkelijk werkt. Terwijl de meeste miners deze kwetsbaarheid gebruikten voor op Linux gebaseerde cryptomining, hebben Check Point-onderzoekers nu een cyberaanval gedetecteerd waarbij een niet eerder gevonden op NET gebaseerde malware werd gebruikt. Deze specifieke aanval was gericht op vijf slachtoffers in de financiële, bank- en software-industrie in Israël, de Verenigde Staten, Zuid-Korea, Zwitserland en Cyprus. De server die de schadelijke bestanden bevat, bevindt zich in de VS en host meerdere schadelijke bestanden.

De aanval maakt gebruik van de Log4j-kwetsbaarheid om een trojan-malware te downloaden, die een download van een .exe-bestand activeert, dat op zijn beurt een crypto-miner installeert. Zodra de crypto-miner is geïnstalleerd, begint deze de bronnen van het slachtoffer te gebruiken om cryptocurrency te delven waarmee de aanvallers geld verdienen. Het slachtoffer merkt hooguit dat zijn computersysteem trager wordt. Als onderdeel van de ontwijkingstechnieken van de malware worden alle relevante functies en bestandsnamen versluierd om detectie door statische analysemechanismen te voorkomen.

Focus nu nog op verkenning

Over het algemeen ligt de focus van aanvallers nog op scans. Ze zijn naarstig opzoek naar kwetsbare systemen om later aanvallen uit te voeren op vette vissen. Naarmate ze de kwetsbaarheid meer in kaart brengen, volgen operationele aanvallen. Microsoft ziet bijvoorbeeld hoe aanvallers 'Cobalt Strike Beacons' op systemen plaatsen om zo dieper binnen te dringen in netwerken van een doelwit. Verder ontpopt cryptominen zich tot een populair gebruik van Log4Shell.

Het beveiligingslek wordt intussen ook schadelijkere doeleinden misbruikt. Volgens Zahier Madhar van Check Point Software Nederland, scannen aanvallers actief naar potentieel kwetsbare doelen. Daarbij kunnen ze gebruik maken van nieuwe scantools voor deze kwetsbaarheid. Woensdag ontdekte het bedrijf dat een Iraanse hackersgroep de Log4j-kwetsbaarheid probeerde te misbruiken tegen zeven doelen in Israël. Deze aanval kon worden geblokkeerd.

Het begin van de impact van Log4Shell

Madhar: “We zullen aanvallen met betrekking tot Log4j blijven onderzoeken. Onze rapporten van de afgelopen 48 uur bewijzen dat zowel criminele hackgroepen als nationale actoren betrokken zijn bij het onderzoeken van deze kwetsbaarheid en we moeten allemaal aannemen dat de komende dagen meer van dergelijke actoren zullen worden onthuld.”

Het wordt alsmaar duidelijker dat we nog maar aan het begin staan van de impact van Log4Shell. Staatsgesponsorde hackers kunnen met hun grote middelen een immense schade aanrichten. Bovendien komen de cyberwapens die ze ontwikkelen na verloop van tijd al te vaak in handen van andere actoren.

A Deep Dive Into A Real

PDF – 254,9 KB 706 downloads

Bron: anoniem, microsoft.com, checkpoint.com, itdaily.be, beveiligingnieuws.nl

Log4j gerelateerde artikelen 》

Bekijk alle vormen en begrippen 》

Actuele aanvallen overzicht per dag 》

 

Ernstige kwetsbaarheden 》Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.

Meer nieuws

AI voert zelf de aanval uit en firewalls als ingang

Het cybernieuws van donderdag 2 en vrijdag 3 juli 2026 werd beheerst door één rode draad, aanvallers verschuilen zich achter wat organisaties juist zouden moeten vertrouwen. Onderzoekers documenteerden de eerste ransomware die volledig door een AI agent werd aangestuurd, terwijl gestolen inloggegevens van tienduizenden firewalls rechtstreeks aan ransomware werden gekoppeld. Tegelijk brak een reeks actief misbruikte lekken los aan de rand van het netwerk, van Citrix NetScaler tot Microsoft SharePoint. In eigen land stond een datalek bij een hogeschool bijna een jaar open, arresteerde de Belgische politie een negentienjarige als vermeend kopstuk van een phishingbende, en klonk de geopolitiek door in dronespionage en de zoektocht naar digitale soevereiniteit.

Lees meer »

Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Den Helder

Een 72-jarige vrouw uit Den Helder is slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, waarbij een man haar geld, sieraden en andere waardevolle spullen bij haar thuis ophaalde. De politie heeft de zaak op 1 juli 2026 opnieuw onder de aandacht gebracht en toont camerabeelden van de verdachte en van de gestolen sieraden.

Lees meer »

Golf actief misbruikte lekken en AI als aanvalswapen

Het cybernieuws van dinsdag 30 juni en woensdag 1 juli 2026 stond in het teken van een golf kritieke kwetsbaarheden die nu daadwerkelijk worden misbruikt, van beheersoftware tot bedrijfsapplicaties. Daarnaast werd kunstmatige intelligentie op steeds meer manieren een aanvalsvlak, van browsers die zich laten ompraten tot verzonnen domeinen die aanvallers alvast registreren. In eigen land toonde De Nederlandsche Bank hoe hard de fraude in het betalingsverkeer groeit, terwijl de opsporing resultaat boekte en de geopolitiek opnieuw doorklonk in de spionage tegen overheden.

Lees meer »

Russische jacht op Signal en een golf kritieke lekken

Het cybernieuws van zaterdag 27 tot en met maandag 29 juni 2026 liet drie sterke rode draden zien. De FBI, CISA en de Oekraïense veiligheidsdienst waarschuwden alle drie voor dezelfde Russische campagne die niet de versleuteling van Signal kraakt, maar gebruikers hun herstelsleutel laat afstaan. Tegelijk werd kunstmatige intelligentie zichtbaar als zowel wapen als doelwit, van gekaapte softwarepakketten die ontwikkelaars bestelen tot een schone projectmap die een AI codeassistent verleidt om zelf malware uit te voeren. Onder de oppervlakte liep een golf van kritieke kwetsbaarheden met publieke exploitcode, terwijl de Benelux werd geraakt door een datalek bij zeilsoftware en een aanhoudende aanval op hotels, en de opsporing en de geopolitiek opnieuw met elkaar verweven raakten rond Jaguar Land Rover.

Lees meer »

Operation Endgame tegen infostealers, Canvas onzeker

Het cybernieuws van donderdag 25 en vrijdag 26 juni 2026 stond in het teken van twee grote dossiers en een breed patroon. Een internationale operatie, bekend als Operation Endgame, ontmantelde de infrastructuur achter de infostealers Amadey en StealC en de dropper SocGholish, met het Team High Tech Crime van de Nederlandse politie als een van de trekkers. Tegelijk blijft de omvang van het datalek bij het onderwijsplatform Canvas voor Nederland onbekend, omdat leverancier Instructure niet kan aangeven welke gegevens precies zijn buitgemaakt. Onder de oppervlakte loopt opnieuw een rode draad, aanvallers mikken op vertrouwen via de servicedesk, de browser en vertrouwde apps, terwijl kritieke lekken in netwerkapparatuur en in Chrome actief worden misbruikt en de opsporing op meerdere fronten resultaat boekt.

Lees meer »

Fortinet treft 270 Belgische bedrijven, Joomla-lek 10.0

Het cybernieuws van dinsdag 23 en woensdag 24 juni 2026 stond in het teken van één groot dossier en een breed patroon. Het datalek bij Fortinet blijkt minstens 270 Belgische organisaties en honderden Nederlandse systemen te raken, terwijl de onderliggende oogstcampagne FortiBleed meer dan 110 miljoen inloggegevens verzamelde. Daarnaast wordt een kritiek lek in de Joomla Content Editor met de hoogste score van 10.0 actief misbruikt, en doken vier nieuwe darkweb-claims op tegen Belgische en Nederlandse bedrijven. Onder de oppervlakte loopt een rode draad: aanvallers oogsten en verhandelen toegang, en de software-toeleveringsketen en de tooling rond kunstmatige intelligentie worden een steeds groter doelwit.

Lees meer »

Belgische Staatsveiligheid gehackt, SRA op leaksite

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van zaterdag 20 tot en met maandag 22 juni. De Belgische inlichtingendienst bleek via een lek bij een toeleverancier te zijn getroffen, de Nederlandse accountantskoepel SRA verscheen op de leaksite van LockBit 5, en Fortinet gaf nu ook zelf een dringende waarschuwing uit over de FortiBleed campagne. Daarnaast legde ESET de werkwijze van de ransomwaregroep Gentlemen bloot, doken nieuwe kwetsbaarheden op die directe actie vragen, en speelden oplichters in op de zomervakantie, de belastingaangifte en de Wereldbeker. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Financiën gehackt via zeroday, politie rolt SocGholish op

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van donderdag 18 en vrijdag 19 juni. Het Ministerie van Financiën maakte bekend dat het in maart via een onbekend lek werd gehackt, de Nederlandse politie haalde samen met internationale partners het beruchte SocGholish netwerk offline, en de inloggegevens van bijna 74.000 Fortinet firewalls bleken op straat te liggen. Daarnaast bracht F5 twee kritieke noodpatches uit voor de webserver NGINX, liep kunstmatige intelligentie als wapen, zwakke plek en geopolitiek drukmiddel door het hele dreigingsbeeld, en kreeg een fraudeur met deepfakes een stevige celstraf. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

The Gentlemen treft NL en BE, banktrojan belaagt 217 apps

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van dinsdag 16 tot en met woensdag 17 juni. De ransomwaregroep The Gentlemen claimde in twee dagen een Nederlands en een Belgisch bedrijf, het Amsterdamse modemerk Patta dook op de afpersingssite van LockBit op, en de financiële geschillencommissie Kifid legde de bewijslast bij bankhelpdeskfraude nadrukkelijk bij de bank. Verder werden twee kwetsbaarheden in veelgebruikte webhosting actief misbruikt, liep kunstmatige intelligentie als rode draad door het dreigingsbeeld, en verstopten spionnen en ransomwaregroepen hun verkeer in vertrouwde infrastructuur. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Velvet Ant tien jaar in inlogsoftware, Consultic gehackt

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van zaterdag 13 tot en met maandag 15 juni. Een Chinese spionagegroep bleek bijna tien jaar onzichtbaar in de inlogsoftware van een geïsoleerd netwerk te zitten, het Belgische bedrijf Consultic werd getroffen door ransomware en een vermeende dataset van Colruyt dook op het darkweb op. Verder dwong de Amerikaanse overheid Anthropic om twee van zijn krachtigste AI modellen voor buitenlanders af te sluiten, doken er twee software lekken op die jarenlang onopgemerkt bleven, en boekte de opsporing een sterke week met een schuldbekentenis in de Conti zaak en de ontmanteling van het phishingplatform Sniper Dz. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »