In het tweede kwartaal van 2025 is het wereldwijde aantal ransomware aanvallen explosief gestegen. Nieuwe cijfers laten zien dat niet alleen het aantal aanvallen blijft toenemen, maar ook de schaal, de impact en de technieken die cybercriminelen gebruiken. Daarbij worden niet alleen grote organisaties getroffen, ook kleinere instellingen in kwetsbare sectoren als zorg, retail en dienstverlening krijgen het zwaar te verduren. De dreiging blijft zich ontwikkelen en verplaatst zich steeds vaker buiten het zicht van het publiek.
Sterke stijging zichtbaar in publieke cijfers
Publiek gemelde ransomware incidenten zijn in het tweede kwartaal van 2025 met 63 procent gestegen vergeleken met hetzelfde kwartaal in 2024. In totaal werden 276 aanvallen openbaar gemaakt, het hoogste aantal sinds metingen begonnen. Elke maand van het kwartaal brak records, met juni als uitschieter, een stijging van 113 procent ten opzichte van een jaar eerder. De gezondheidszorg was het vaakst doelwit, met 52 aanvallen, gevolgd door overheidsinstellingen en de dienstensector. Samen zijn deze drie sectoren goed voor bijna de helft van alle bekende gevallen.
Een opvallende ontwikkeling is dat 95 procent van de aanvallen gepaard ging met het stelen van gevoelige data. Dit betekent dat ransomwaregroepen niet langer alleen systemen vergrendelen om losgeld te eisen, maar ook vertrouwelijke gegevens exfiltreren als extra drukmiddel. Hierdoor lopen organisaties meer risico op reputatieschade, juridische claims en langdurige gevolgen. Ransomware is daarmee een complexe combinatie van digitale gijzeling en datadiefstal geworden.
Verborgen ransomwarewereld blijft overheersen
Wat minder zichtbaar is maar minstens zo verontrustend, is het aantal aanvallen dat niet openbaar wordt gemaakt. In het tweede kwartaal van 2025 vonden naar schatting 1.446 niet gemelde ransomware incidenten plaats, een stijging van 19 procent ten opzichte van vorig jaar. Slechts 19 procent van alle ransomware aanvallen wordt daadwerkelijk publiek bekend, wat wijst op een enorme blinde vlek in het mondiale dreigingsbeeld. Organisaties kiezen er vaak voor om incidenten stil te houden, uit angst voor imagoschade of omdat ze zelf onderhandelen met de aanvallers.
In deze verborgen categorie waren de sectoren dienstverlening en industrie het vaakst doelwit. Informatie over datadiefstal in deze gevallen laat zien dat gemiddeld ruim 850 gigabyte per aanval werd buitgemaakt. De financiële eisen variëren sterk, maar bij een van de incidenten werd een bedrag van 4,5 miljoen dollar geëist. De aanval op het Keniaanse pensioenfonds NSSF maakte gebruik van vergeten toegangsgegevens en gebrekkige netwerksegmentatie. Deze casus benadrukt hoe fundamentele fouten in basisbeveiliging kunnen leiden tot grootschalige inbreuken.
Nieuwe tactieken, oude zwakke plekken
Ransomwaregroep Qilin was in het afgelopen kwartaal de meest actieve speler. De groep voerde 10 procent van alle publiek gemelde aanvallen uit en was betrokken bij 15 procent van de incidenten op darkweb leksites. Wat Qilin bijzonder maakt, is hun nieuwe werkwijze, zij schakelen juridische experts in om hun afpersing kracht bij te zetten. Deze ‘advocaten’ analyseren welke privacywetgeving is overtreden, welke boetes kunnen volgen en hoeveel reputatieschade dreigt, zodat de slachtoffers onder druk sneller zouden betalen.
Ook andere bekende groepen zoals Akira, Interlock en Play blijven actief. Daarbij valt op dat ransomware steeds professioneler georganiseerd is. Groepen maken gebruik van gestolen inloggegevens, sociale manipulatie, legitieme beheertools en zelfs AI om hun aanvallen te versnellen en geautomatiseerd uit te voeren. Zo werd DaVita, een Amerikaans zorgbedrijf, aangevallen waarbij naar verluidt 1,5 terabyte aan gegevens is buitgemaakt. De aanval zorgde voor ernstige verstoringen in de zorgverlening aan duizenden patiënten. In andere gevallen, zoals bij Kettering Health, leidde de aanval tot stilgelegde operaties en juridische procedures van patiënten die getroffen werden door vertraagde zorg.
Retailsector onder druk, ook in europa
Hoewel de retailsector niet de meeste aanvallen telde, kreeg het wel te maken met een opvallende stijging van 58 procent in gemelde incidenten ten opzichte van het eerste kwartaal. Vooral Britse winkels zoals Marks & Spencer, Coop en Harrods werden getroffen. De impact was groot, systemen voor voorraadsbeheer en bestellingen vielen uit, wat direct leidde tot lege schappen en forse economische schade. Sommige schattingen spreken van honderden miljoenen euro’s aan misgelopen omzet. Naast directe aanvallen op winkels werden ook toeleveranciers, zoals United Natural Foods en Peter Green Chilled, slachtoffer van ransomware, wat de ketenbrede gevolgen nog groter maakt.
De reden waarom retail een aantrekkelijk doelwit is, ligt voor de hand. Door de afhankelijkheid van realtime systemen, dunne marges en de druk om snel weer operationeel te zijn, is de kans op het betalen van losgeld relatief hoog. Daarnaast beschikken retailers over grote hoeveelheden klantgegevens en betaalinformatie, wat een extra stimulans vormt voor cybercriminelen. Een opvallende speler in dit segment is de groep Scattered Spider, die zich richt op grote internationale merken met behulp van geavanceerde phishingcampagnes en misbruik van beheertools. Merken als Dior, Adidas, Tiffany & Co. en Victoria’s Secret waren dit kwartaal het slachtoffer van dergelijke aanvallen.
Technologische versnelling vraagt om snellere respons
De opkomst van AI speelt een toenemende rol in de evolutie van ransomware. Zelfs kleinere groepen zoals FunkSec maken inmiddels gebruik van generatieve AI om overtuigende phishingmails te maken, malware te ontwikkelen en onderhandelingsteksten te automatiseren. AI zorgt er ook voor dat ransomware flexibeler wordt en moeilijker te detecteren is, bijvoorbeeld door gebruik te maken van polymorfe technieken die zich telkens aanpassen aan beveiligingssystemen.
Cybersecurity experts benadrukken dat de verdediging mee moet evolueren. Alleen AI gebruiken om AI te bestrijden is niet voldoende. Basismaatregelen zoals het snel patchen van kwetsbaarheden, het gebruik van multifactor authenticatie, segmentatie van netwerken en het beperken van toegang blijven essentieel. Tegelijkertijd is er behoefte aan betere detectietools, gedragsanalyse en bescherming tegen datadiefstal op endpoints. Zeker in sectoren met kritieke infrastructuur of ketenafhankelijkheid kan een korte verstoring leiden tot langdurige en kostbare schade.
Het rapport onderstreept ook dat de drempel om een geavanceerde aanval uit te voeren steeds lager wordt. Met de juiste tools kan een enkele aanvaller tegenwoordig hetzelfde bereiken als wat voorheen een heel team nodig had. Dit maakt het extra urgent voor organisaties om hun kennis, processen en technologieën op elkaar af te stemmen en structureel te investeren in cyberweerbaarheid.
Wat is?
- Wat is?: datadiefstal (data exfiltratie) - Doxware
Datadiefstal of data exfiltratie betekent dat cybercriminelen vertrouwelijke gegevens uit een systeem halen en meenemen, vaak om slachtoffers extra onder druk te zetten. - Wat is?: darkweb leksite
Een darkweb leksite is een verborgen website waar cybercriminelen gestolen gegevens publiceren als slachtoffers geen losgeld betalen. - Wat is?: polymorfe malware
Polymorfe malware is kwaadaardige software die steeds van vorm verandert om beveiligingssystemen te ontwijken en onopgemerkt te blijven. - Wat is?: endpoint
Een endpoint is elk apparaat dat verbonden is met een netwerk, zoals een laptop, smartphone of server. Het is vaak een ingangspunt voor aanvallen. - Wat is?: Zero Trust
Zero Trust is een beveiligingsmodel dat ervan uitgaat dat niemand – binnen of buiten het netwerk – automatisch te vertrouwen is. Elk toegangspoging moet worden gecontroleerd. - Wat is?: MITRE ATT&CK
MITRE ATT&CK is een openbaar raamwerk dat beschrijft hoe cybercriminelen te werk gaan. Het helpt organisaties bij het herkennen en verdedigen tegen aanvallen. - Wat is?: social engineering
Social engineering is een methode waarbij criminelen mensen misleiden om vertrouwelijke informatie te geven, zoals wachtwoorden of toegangscodes. - Wat is?: generatieve AI
Generatieve AI is kunstmatige intelligentie die zelf teksten, afbeeldingen of codes kan maken. Cybercriminelen gebruiken het om phishingmails of malware te genereren.
Ontdek meer over cybercrime en het darkweb in onze uitgebreide bibliotheek. Voor een gestructureerd overzicht van relevante onderwerpen kun je terecht op onze onderwerpenpagina, waar je een alfabetisch gerangschikte lijst vindt.
Meer recente artikelen van Cybercrimeinfo
AI bot hackt GitHub, Nederland grijpt in en cyberoorlog Iran
Kunstmatige intelligentie is niet langer alleen een hulpmiddel voor hackers, het is zelf de hacker geworden. Een autonome bot voerde een weekenlange campagne uit tegen de systemen van Microsoft en DataDog via GitHub, terwijl een Chinees platform voor geautomatiseerd hacken in rap tempo aan populariteit wint. In Nederland werkt de politie samen met Odido om miljoenen gedupeerden te helpen via "Check je hack" op politie.nl, en de Tweede Kamer debatteert over een handelingskader voor slachtoffers van datalekken. In het Midden-Oosten escaleert de cyberoorlog, een populaire Iraanse applicatie voor gebedstijden werd gehackt als psychologisch wapen tijdens de aanvallen op Iran, en Iraanse drones troffen datacentra van Amazon. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 3 en 4 maart 2026.
Dataverrijking: waarom het Odido lek gevaarlijker is dan je denkt
Op 1 maart publiceerde de hackersgroep ShinyHunters de volledige dataset van Odido op het darkweb. Gegevens van 6,5 miljoen personen en 600.000 bedrijven liggen nu open en bloot op internet. Namen, adressen, IBAN nummers, geboortedatums, paspoortnummers en zelfs BSN nummers van zzp'ers. Maar het echte gevaar van dit datalek zit niet in wat er gestolen is. Het zit in wat criminelen er straks mee gaan doen.
Odido finale: 6,1 miljoen op straat, overheid kwetsbaar
Het datalek bij Odido heeft zijn definitieve omvang bereikt. Beveiligingsonderzoeker Troy Hunt bevestigt dat de gegevens van 6,1 miljoen klanten inmiddels op het darkweb staan, inclusief burgerservicenummers van zelfstandigen. In Den Haag stapelen de zorgen zich op, de Dienst Justitiële Inrichtingen werd vijf maanden lang bespioneerd via een kwetsbaarheid in Ivanti, de Belastingdienst vertrouwt het systeem voor de omzetbelasting toe aan een Amerikaans bedrijf en duizenden applicaties op het Mendix platform lekken wereldwijd gevoelige data. Het IBM X-Force rapport onthult dat een kwart van alle cyberaanvallen op Europa is gericht, terwijl het Nederlandse Jaarbeeld Ransomware laat zien dat gehackte accounts de belangrijkste aanvalsmethode zijn geworden. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 28 februari tot en met 2 maart 2026.
NB407: Jouw Odido data staat nu op het darkweb
Deze week werd het ergste scenario werkelijkheid: ShinyHunters publiceerde de gestolen gegevens van honderdduizenden klanten van Odido op het darkweb, inclusief IBAN nummers en paspoortnummers. We leggen uit wat criminelen nu over jou weten en welke stappen je moet nemen. Daarnaast gebruikte een Russische hacker AI om meer dan 600 FortiGate firewalls te kraken, misbruikte een hacker Claude AI voor een overheidshack en onthulde Google een Chinese spionagecampagne die bijna tien jaar lang 53 organisaties bespioneerde. CrowdStrike meldde dat AI aanvallers in recordtijd van 27 seconden door netwerken bewegen. Tot slot zoekt de politie een verdachte van bankhelpdeskfraude bij een goudsmid in Naarden. Lees alle details in de zes artikelen van deze week.
Odido data op straat, AI hackt overheden en Chinese spionage
Het ultimatum van hackersgroep ShinyHunters is verlopen en de gestolen gegevens van honderdduizenden Odido klanten staan op het darkweb. In de eerste publicatie verscheen data van 430.000 particulieren en 290.000 zakelijke klanten, waarna een dag later opnieuw klantgegevens werden vrijgegeven. De politie adviseert bedrijven expliciet niet te betalen. Tegelijkertijd misbruikte een hacker het AI model Claude om 150 gigabyte aan gegevens van de Mexicaanse overheid te stelen, en integreert Kali Linux nu AI voor penetratietesten. Google onthulde een Chinese spionagecampagne die bijna tien jaar lang 53 organisaties in 42 landen bespioneerde, terwijl de Tweede Kamer vragen stelt over een killswitch in Chinese bussen. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 26 en 27 februari 2026.
Goudsmid in Naarden voor tonnen opgelicht
Een goudsmid uit Naarden is in oktober 2025 slachtoffer geworden van een geraffineerde vorm van bankhelpdeskfraude. De vrouw werd eerst telefonisch benaderd door iemand die zich voordeed als medewerker van haar bank. Vervolgens verscheen een man op de afgesproken locatie die haar tas vol sieraden, goud en contant geld meenam. De geschatte schade loopt op tot enkele honderdduizenden euro's. De politie heeft camerabeelden van een verdachte en doet een dringend beroep op getuigen.
Reactie plaatsen
Reacties