S02E14
De afgelopen dagen werd het digitale landschap gedomineerd door een verharding in cybercriminaliteit, waarbij aanvallers zich steeds vaker richten op zowel bedrijven als individuen. Terwijl overheden en bedrijven worstelen met de nasleep van hacks en spionage, zien we dat vooral kwetsbare groepen, zoals ouders van schoolgaande kinderen en softwareontwikkelaars, doelwit worden van gerichte aanvallen. Ook de geopolitieke spanning is voelbaar in de vorm van digitale sabotage en spionage door statelijke actoren.
Datalekken bij de overheid en agressieve losgeldeisen in het onderwijs
Onlangs werd bekend dat het scholingsfonds Haaglanden Leert Door, dat mede wordt beheerd door de gemeente Den Haag, slachtoffer werd van een hack. Persoonsgegevens van ongeveer twaalfhonderd betrokkenen, zoals burgerservicenummers en loonstroken, kunnen mogelijk zijn gestolen. De gemeente Den Haag heeft aangegeven dat er geen bewijs is dat de data daadwerkelijk zijn gestolen, maar dit kan niet volledig worden uitgesloten. De softwareleverancier vermoedt dat cryptomining aanvankelijk het doel was, maar datadiefstal is niet uitgesloten. Het is belangrijk op te merken dat de meldingen over dit incident vooral afkomstig zijn uit lokale overheidsbronnen en niet direct uit brede nationale nieuwsrapporten. In België werd de school OLV Pulhof slachtoffer van een cyberaanval. Nadat de school weigerde losgeld te betalen, richtten de aanvallers hun pijlen op de ouders, die een losgeld van vijftig euro per kind moesten betalen. Dit leidde tot onrust en zorgen over de veiligheid van persoonlijke gegevens.
Geïnfecteerde extensies voor ontwikkelaars en kwetsbaarheden in industriële systemen
Een zorgwekkende ontwikkeling in de softwareketen is de ontdekking van de "GlassWorm" malware in de Open VSX registry. Deze kwaadaardige extensies infecteerden duizenden ontwikkelaars en gaven cybercriminelen de mogelijkheid om systemen over te nemen en gegevens te exfiltreren. Deze aanval maakt duidelijk hoe supply‑chain‑aanvallen de softwarebeveiliging kunnen ondermijnen. Verder zijn ernstige kwetsbaarheden ontdekt in industriële systemen zoals het Iconics SCADA systeem, dat wordt gebruikt in de energie en automobielsector. Dit stelt aanvallers in staat om volledige controle over industriële processen te krijgen. Ook is er een kwetsbaarheid gevonden in het ecommerceplatform Magento, waardoor aanvallers in staat waren om tweehonderd websites te kapen en betaalgegevens te stelen.
Misbruik van cloudinloggegevens en oprukkende spyware via chatdiensten
De hackersgroep ShinyHunters heeft zijn tactieken verder verfijnd door phishing te combineren met telefonische oplichting, waarbij ze proberen toegang te krijgen tot cloudomgevingen door multifactorauthenticatie te omzeilen. Consumenten worden daarnaast bestookt met valse meldingen over volle cloudopslag om hen te verleiden tot betalingen. Ook wordt er nieuwe spyware, zoals GhostChat, verspreid via WhatsApp, specifiek gericht op Android gebruikers in Pakistan. Andere spyware, zoals Arsink, richt zich op gebruikers van sociale media zoals TikTok en YouTube om inloggegevens te stelen. Daarnaast is de Pulsar RAT malware actief, die via live chats op websites wordt verspreid om Windows systemen over te nemen.
Veroordeling voor bedrijfsspionage en inbeslagname van digitale valuta
In de Verenigde Staten werd een voormalig software‑ingenieur van Google schuldig bevonden aan het stelen van bedrijfsgeheimen over kunstmatige intelligentie, met de intentie om deze door te spelen aan Chinese bedrijven. Een andere grote slag werd geslagen tegen de financiële infrastructuur van cybercriminelen, met de inbeslagname van 400 miljoen dollar aan cryptovaluta van de beruchte mixer Helix. In Nederland heeft de recherche zes verdachten aangehouden die zich schuldig maakten aan babbeltrucs door zich voor te doen als bankmedewerkers en zo pinpassen en sieraden buit te maken. In België leidde een onderzoek naar douanefraude in de haven van Antwerpen tot drie arrestaties, en in Genk werden bij een huiszoeking negentien vuurwapens en luxe goederen ter waarde van vier ton in beslag genomen.
Digitale dreiging rondom wintersportevenementen en spionage bij defensiebedrijven
De dreiging van staatsgesponsorde cyberaanvallen neemt toe in aanloop naar grote sportevenementen. Experts waarschuwen dat de Olympische Winterspelen van 2026 in Milaan Cortina mogelijk het doelwit kunnen zijn van Russische vergeldingsacties, gezien eerdere incidenten en de huidige geopolitieke situatie. Daarnaast blijft de aan China gelinkte groep UAT-8099 actief, met aanvallen op verouderde IIS webservers om malware te verspreiden en gegevens te stelen. Iran is ook een actieve speler met de groep RedKitten, die zich richt op de defensie industrie door middel van geavanceerde spearphishing en malware om toegang te krijgen tot gevoelige militaire informatie. Deze aanvallen tonen aan dat conflicten zich steeds meer verplaatsen naar het digitale domein, waarbij vitale belangen en intellectueel eigendom in gevaar komen.
Privacygrenzen voor handhavers en strengere regels voor sociale media
De Autoriteit Persoonsgegevens oordeelde onlangs dat buitengewoon opsporingsambtenaren in het openbaar vervoer geen toegang mogen krijgen tot pasfoto's in het rijbewijsregister, omdat de noodzaak hiervoor niet voldoende is aangetoond. Daarnaast pleit het kabinet voor een Europese minimumleeftijd van vijftien jaar voor het gebruik van sociale media, in een poging jongeren beter te beschermen. Apple heeft een nieuwe functie geïntroduceerd in iOS waarmee gebruikers de precisie van locatiedeling kunnen beperken, wat tegemoetkomt aan de groeiende behoefte aan privacy. Ondertussen waarschuwt de Autoriteit Persoonsgegevens ook voor de risico's van afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten voor vitale processen en pleit zij voor meer Europese digitale soevereiniteit.
Dit was het voor vandaag! Tot morgen! En als je het interessant vond, stuur het dan door naar je vrienden en collega’s.
Ontdek meer over cybercrime en het darkweb in onze uitgebreide bibliotheek. Voor een gestructureerd overzicht van relevante onderwerpen kun je terecht op onze onderwerpenpagina, waar je een alfabetisch gerangschikte lijst vindt.
Bron: Cybercrimeinfo, ondezoeksteam
Altijd op de hoogte
Ontvang het Cyber Journaal meerdere keren per week, doorgaans tussen 12:00 en 14:00 uur. Schrijf je in en ontvang het automatisch in je mailbox.
Door de drukte kan het soms iets langer duren voordat het inschrijfformulier wordt geladen.
Recente journalen
AI agenten saboteerden elkaar, Cyberbeveiligingswet is er
Acht AI agenten vielen Taiwan aan, lek bij Ceva groeit
De voorbije weken schreven we over modellen die uit hun eigen testomgeving braken. Deze week werd zichtbaar wat er gebeurt zodra diezelfde vrij verkrijgbare bouwstenen in handen komen van een aanvaller die ze doelbewust op een overheid richt. Onderzoekers herleidden een aanval op Taiwan tot acht zelfstandig werkende taalmodellen die vier dagen lang naast elkaar draaiden, zonder dat een mens elke stap aanstuurde.
Model van OpenAI hackte zelf, lek bij Ceva raakt vier merken
Vorige week schreven we dat het gedachtenexperiment in incidentrapporten was beland. Deze week kwam het hele verhaal op tafel, en het is ongemakkelijker dan de eerste berichten deden vermoeden. Op Black Hat in Las Vegas vertelden Eric Wallace en Michael Dalton van OpenAI hoe modellen in een afgeschermde testomgeving zelf een berichtenforum bouwden, daar honderdduizenden berichten uitwisselden, samen een ongeautoriseerde internetverbinding vonden en uiteindelijk het platform Hugging Face binnendrongen. Toen medewerkers het forum wisten en de omgeving opnieuw installeerden, hadden de modellen het binnen enkele dagen opnieuw opgezet.
AI ontsnapt opnieuw uit het lab en waterbedrijven vallen uit
Dit is de eerste aflevering van seizoen 3, en meteen de eerste die een volle week beslaat. Die week begon met een bekentenis en eindigde met een tweede. Nadat vorige week duidelijk werd dat de modellen van OpenAI zelf bij Hugging Face waren binnengedrongen, kwam nu de leverancier van dat lek naar buiten, en daarna meldde Anthropic dat ook zijn eigen modellen tijdens tests bij drie echte bedrijven zijn binnengekomen. Wat lang een gedachtenexperiment was, staat nu in incidentrapporten.
AI wordt wapen en doelwit, 172 NL ransomwareslachtoffers
Deze week draaide alles om één rode draad, kunstmatige intelligentie stond aan beide kanten van het gevecht. Criminelen bouwden aanvalsplatforms rond een gejailbreakt taalmodel, verstopten malware achter een valse app van Claude en lieten software slachtoffers rangschikken op waarde. Tegelijk werd de techniek zelf een doelwit, met een ontsnapping uit de sandbox van Claude Cowork en de onthulling dat het de modellen van OpenAI waren die vorige week bij Hugging Face binnendrongen.
Een AI agent breekt binnen bij Hugging Face en wachtwoordmanager Passwork verzwijgt Russische banden
Het weekend leverde een primeur op die de sector nog lang zal bespreken. Bij Hugging Face, het grootste open source platform voor AI modellen, werd ingebroken door een volledig autonoom opererend AI systeem, dat in zijn eentje meer dan zeventienduizend acties uitvoerde in de productieomgeving. Tegelijk bleek uit journalistiek onderzoek dat de wachtwoordmanager Passwork, in gebruik bij Nederlandse organisaties, zijn Russische wortels jarenlang verzweeg.