Het aantal cyberaanvallen is afgelopen jaar met 33 procent gestegen. Maar liefst 47% van de cyberaanvallen werd veroorzaakt omdat organisaties hun patch beheer niet goed op orde hadden. Phishing is over het algemeen nog steeds de meest voorkomende oorzaak van cyberaanvallen. Maar liefst 44 procent van de ransomware aanvallen konden zo succesvol worden uitgevoerd.
Dit blijkt uit de jaarlijkse X-Force Threat Intelligence index van IBM Security. De IBM Security X-Force Threat Intelligence Index van 2022 brengt nieuwe trends en aanvalspatronen in kaart. Het rapport beschrijft hoe cybercriminelen ransomware organisaties ‘gijzelden’ en zo wereldwijde supply chains verder konden belasten. Met name de industrie (23%) werd het meest aangevallen en kreeg meer ransomware-aanvallen te verduren dan enige andere sector. Productie organisaties die problemen kregen met hun supply chain werden op deze manier onder druk gezet om losgeld te betalen.
De waarnemingen en analyses van IBM Security zijn gebaseerd op miljarden data van netwerk- en endpoint detectie apparatuur, incident response data, phishing-kits en meer.
Ransomware-bendes overleven takedowns
Ransomware bleef de belangrijkste aanvalsmethode die in 2021 werd waargenomen. Ondanks de grote hoeveel takedowns zagen de onderzoekers ransomware groepen terugkomen doordat er continue nieuwe aanpassingen werden gemaakt aan de ransomware. Volgens het rapport is de gemiddelde levensduur van een ransomware-groep 17 maanden voordat ze worden stilgelegd of ontmanteld.
X-Force onthult dat ongeveer 50% van de aanvallen in Europa, Azië en MEA worden veroorzaakt door niet-gepatchte kwetsbaarheden in software.
Vroegtijdige signalen van een cybercrisis in de cloud
Cybercriminelen leggen de basis voor aanvallen op cloud-omgevingen. Er werden 146 procent meer nieuwe Linux ransomware waargenomen en daarnaast waren er vorig jaar ook meer aanvallen gericht op Docker. Dit maakt het voor cybercriminelen eenvoudiger om cloud-omgevingen voor kwaadaardige doeleinden te gebruiken.
Charles Henderson, hoofd van IBM X-Force: "Bedrijven moeten beseffen dat kwetsbaarheden in hun netwerk een complete organisatie tot stilstand kan brengen. Dit is een grote uitdaging want het aanvalsoppervlak wordt alleen maar groter. Organisaties moeten er daarom niet vanuit gaan dat iedere kwetsbaarheid in hun omgeving is gepatcht. In plaats daarvan moeten ze zich realiseren dat ze kwetsbaar zijn en hun vulnerability management verbeteren met een Zero Trust strategie."
De ‘negen levens’ van ransomware-groepen
Als reactie op de recente versnelling van ransomware-takedowns door de politie, activeren ransomware-groepen steeds vaker hun eigen incident response plan. Uit de analyse van X-Force blijkt dat de gemiddelde levensduur van een ransomware- groep 17 maanden is. REvil, de ransomware die verantwoordelijk was voor 37% van alle ransomware-aanvallen in 2021, overleefde maar liefst vier jaar door continu aanpassingen te maken na een takedown. Naar verwachting zal deze ransomware, ondanks zijn takedown door een operatie van meerdere overheden medio 2021, zichzelf op termijn weer heruitvinden.
De takedowns van de politie zorgen ervoor dat de activiteiten van cybercriminelen worden vertraagd. Op deze manier worden ze gedwongen om kosten te maken, die nodig zijn om zichzelf opnieuw uit te vinden of hun infrastructuur te financieren. Gezien het dreigingslandschap verandert is het belangrijk dat organisaties hun infrastructuur moderniseren. Op deze manier kunnen organisaties hun data in een omgeving plaatsen die ze beschermd.
Kwetsbaarheden worden voor sommige bedrijven een crisis
Het rapport van X-Force benadrukt een record in het aantal kwetsbaarheden. Het afgelopen decennium werden meer dan 146.000 kwetsbaarheden waargenomen. Bij industriële controlesystemen was er een toename te zien van maar liefst 50 procent. De onderzoekers verwachten dan ook dat de hoeveelheid kwetsbaarheden blijft toenemen, gezien organisaties steeds meer zijn gaan digitaliseren vanwege de pandemie.
Tegelijkertijd maken cybercriminelen dankbaar gebruik van kwetsbaarheden. X-Force zag vorig jaar een stijging van 33% aan kwetsbaarheden, waarbij de twee meest gebruikte kwetsbaarheden bestonden uit veel gebruikte bedrijfsapplicaties, zoals Microsoft Exchange en Apache Log4J Library. De uitdaging van bedrijven om kwetsbaarheden te beheren, blijft toenemen naarmate de digitale infrastructuur zich uitbreidt en bedrijven worden overspoeld met audit-en onderhoudeisen.
Dit onderstreept het belang van de Zero Trust strategie. Zero Trust is een strategische benadering van cybersecurity waarbij het uitgangspunt is dat vertrouwen niet binair of permanent is. Je kunt er niet langer vanuit gaan dat interne entiteiten betrouwbaar zijn of dat ze volledig en direct beheerd kunnen worden om het veiligheidsrisico te verminderen. Zero trust staat voor het elimineren van het vertrouwen uit de netwerkarchitectuur van de organisatie. Het model vraagt organisaties elke poging om toegang tot het netwerk te krijgen, het vertrouwen en de bijbehorende aannames in twijfel te trekken. Oftewel, vertrouw niets en controleer alles.
Aanvallers kiezen gemeenschappelijke gebieden van clouds als doelwit
In 2021 zag X-Force dat steeds meer cybercriminelen zich focussen op containers zoals Docker, wat veruit de meest dominante container runtime-engine is volgens RedHat. Cybercriminelen zien dat organisaties dankzij containers gebruik kunnen maken van verschillende public cloud omgevingen. Hierdoor kunnen ze malware over meerdere platforms verspreiden en als springplank gebruiken naar andere componenten binnen de infrastructuur van hun slachtoffers.
Het rapport waarschuwt ook voor de aanhoudende investeringen in, voorheen niet waargenomen, Linux -malware. Data van Intezer laat zien dat de hoeveelheid Linux ransomware is toegenomen met 146%. Omdat cybercriminelen op zoek zijn naar manieren om hun operaties op te schalen binnen cloud-omgevingen, moeten bedrijven zich richten op meer zichtbaarheid binnen hun hybride infrastructuur. Hybride cloud-omgevingen die zijn gebouwd op interoperabiliteit en open standaarden kunnen organisaties helpen bij het opsporen van ‘blind spots’ en het automatiseren van security responses.
Andere bevindingen uit het rapport van 2022 zijn onder meer
- Meeste aanvallen in Azië– Met meer dan 1 op 4 aanvallen die IBM wereldwijd in 2021 heeft waargenomen, zag Azië in het afgelopen jaar meer cyberaanvallen dan welke andere regio dan ook. Bijna 60% van de aanvallen in Azië deed zich voor bij financiële dienstverleners en de industrie.
- Phishing is de meest voorkomende oorzaak van cyberaanvallen in 2021. X-Force zag een verdrievoudiging in kliksnelheid en telefoontjes bij phishing-campagnes.
De volledige analyse van het onderzoek kunt u hier onder bekijken of downloaden.
Bron: ibm.com, dutchitchannel.nl
Bekijk alle vormen en begrippen
Meer rapporten bekijken of downloaden
Inschrijven voor wekelijkse nieuwsbrief
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.
Meer actueel nieuws
Kifid kantelt aansprakelijkheid bij bankhelpdeskfraude, Kanters Lieshout gehackt en AI coderingstools blijven dominant risico
De woensdag en donderdag van 29 en 30 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de afgelopen weken in een ander licht stellen. Het Kifid heeft de drempel voor "grof nalatig" bij bankhelpdeskfraude fors hoger gelegd, banken zijn voortaan vaker zelf aansprakelijk en moeten in beginsel het volledige niet toegestane bedrag terugbetalen, terwijl Belgische politiezones Minos, Rupel en Hekla infoavonden organiseren tegen een aanhoudende stijging van meldingen. Cybercrimeinfo verifieerde een tip over de overgenomen website van waterspecialist Kanters Lieshout, waar een opportunistische actor 0,1 bitcoin afpersing eist via Twitter contact, een ander profiel dan de gevestigde ransomwaregroepen die NL en BE de afgelopen weken raakten. En na de eerdere PocketOS-database-vernietiging in S02E51 zijn er nu vier nieuwe AI tool incidenten op een week tijd, Cursor met een onopgeloste extensiekwetsbaarheid (CursorJacking, CVSS 8.2), Jerry's Store dat zelf 345.000 creditcards openbaarde via een AI vibecoding fout, een gepatchte Gemini CLI met CVSS 10.0 score, en staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) die formeel waarschuwt tegen autonome AI assistenten zoals OpenClaw op systemen met persoonsgegevens. Daarnaast breidde de Mini Shai-Hulud campagne van TeamPCP uit van vier SAP CAP npm pakketten naar PyTorch Lightning op PyPI plus intercom-client en intercom-php op Packagist, vier ecosystemen tegelijk binnen 36 uur.
Gezocht: koerier na bankhelpdeskfraude in Veenendaal en Almere
Een vrouw uit Veenendaal werd op 27 februari 2026 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een nepbankmedewerker belde haar op, waarna een koerier aan de deur kwam en haar gouden ringen, gouden kettingen, contant geld en bankpas meenam. Met de buitgemaakte pinpas werd vervolgens gepind in winkels en bij geldmaten in Veenendaal en Almere. In totaal werd ruim 5.500 euro afhandig gemaakt. De politie zoekt de verdachte koerier.
Apt73 raakt twee Belgische organisaties, ChipSoft claimt data vernietigd en LiteLLM actief misbruikt
De maandag en dinsdag van 27 en 28 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de discussie van de afgelopen weken doortrekken. De ransomwaregroep Apt73 plaatste op een dag twee Belgische organisaties op het lekplatform, een Oost-Vlaams staalbedrijf en een Waalse zorggroep met meerdere ziekenhuizen. ChipSoft meldde dat de eerder deze maand gestolen patiëntengegevens niet zijn gepubliceerd en volgens eigen onderzoek zijn vernietigd, een claim die volledig leunt op de mededeling van de aanvaller. En de open source LLM proxy LiteLLM wordt sinds ongeveer 36 uur na publieke disclosure actief misbruikt om API sleutels van OpenAI, Anthropic en Bedrock te stelen. Daarnaast bevestigde Vimeo een datalek via het analyseplatform Anodot, lekte LAPSUS$ 96 GB Checkmarx data ook via clearnet portals en werden tientallen Visual Studio Code extensies op Open VSX besmet met de GlassWorm credential stealer. Drie supply chain aanvallen op een week tijd, plus een data lek bij AI trainingsbedrijf Mercor van 4 TB stemopnamen gekoppeld aan paspoorten van 40.000 contractors.
ShinyHunters bij ADT en Udemy, DigiD blijft bij Solvinity en Palantir bij de Marechaussee
Het weekend van 24 tot en met 26 april 2026 leverde drie ontwikkelingen op die de discussie van eerdere weken doortrekken. ShinyHunters publiceerde binnen 24 uur twee grote slachtoffers, ADT en Udemy, beide via vishing tegen een SSO-account. Het kabinet besloot daarnaast om DigiD bij Solvinity te houden, ondanks Kamerverzet en een aangekondigde Amerikaanse overname. En WOO stukken openbaarden dat de Koninklijke Marechaussee jarenlang gebruik maakte van Palantir, terwijl de minister dat in een Kamerantwoord ontkende. Daarnaast staan in Nederland en België 3.793 Zimbra servers ongepatcht, voegde CISA vier actief misbruikte CVE's toe aan de Known Exploited Vulnerabilities catalogus en publiceerde Silverfort een privilege escalation in Microsoft Entra Agent ID die inmiddels is gepatcht.
ChipSoft ransomware, Rituals 41 miljoen en FIRESTARTER
Woensdag en donderdag brachten drie onwelkome waarheden voor Nederlandse en Belgische organisaties. Een Nederlandse zorgsoftware-leverancier onderhandelt met een ransomwaregroep over 100 GB aan patiëntdata, een bekend Nederlands cosmeticamerk verliest persoonsgegevens van 41 miljoen leden wereldwijd, en CISA onthult dat aanvallers via nieuwe FIRESTARTER-malware persistente toegang behouden tot Cisco-firewalls, ook nadat organisaties keurig patchen. Daarnaast waarschuwden de MIVD en NCSC-UK voor Chinese cyberoperaties, nadert de CISA KEV-deadline van 28 april voor SharePoint, Defender en beide Cisco ASA-CVE's, en openbaarde Socket een supply chain-aanval op de Checkmarx KICS Docker-images die CI/CD-pijplijnen wereldwijd raakt.
Odido massaclaim, Vercel via AI tool en Kentico direct actief misbruikt
Maandag en dinsdag brachten twee tempoverhogingen in het Nederlandse en Belgische dreigingsbeeld. Consumers United in Court startte maandag een collectieve rechtszaak tegen Odido waarin de meldplicht en de bewaartermijn van miljoenen gegevens centraal staan, diezelfde dag dook een dataset met 400.000 Bol.com klantrecords op hackfora op. Dinsdag maakte Vercel openbaar dat een AI-presentatietool op één medewerkersapparaat het startpunt was van een complete Google Workspace overname, losgeldeis twee miljoen dollar via de ShinyHunters-persona. CCB Belgium en CISA KEV zetten tegelijkertijd drie CVE's in het rood waarvan JetBrains TeamCity een EPSS van 92 procent scoort, Kentico Xperience een CVSS van 9.8 kent en PaperCut NG/MF als ransomwarevector bekend staat. Kaspersky analyseerde de voorheen ongedocumenteerde Lotus wiper die medio december 2025 Venezolaanse energie- en nutsbedrijven trof, en de Franse identiteitsdocumenten-instantie ANTS bevestigde een datalek waarbij een dreigingsactor op hackfora claimt tot negentien miljoen records te bezitten. BeyondTrust publiceerde het dertiende Microsoft Vulnerabilities Report waarin de kritieke kwetsbaarheden in 2025 verdubbelden ondanks een daling in totaal aantal. De Noord-Koreaanse actor UNC1069 en Kaspersky's analyse van FakeWallet in de Chinese Apple App Store onderstrepen dat cryptocurrency en Web3 professionals een hoofddoel blijven.
ChipSoft bevestigt diefstal, Belgische gemeenten onder druk en EU leeftijdsapp gekraakt
Het weekend bracht een lawine aan incidenten. ChipSoft bevestigde vrijdag 18 april 2026 via een update op de eigen informatiepagina dat er bij de ransomware aanval toch medische patiëntgegevens zijn gestolen, eerdere berichten van de NOS blijken daarmee juist. De Waalse gemeente Anderlues werd op 19 april door ransomwaregroep TheGentlemen op de leaksite gezet, en gemeente Temse haalde zondag preventief alle online diensten offline in overleg met het Centre for Cybersecurity Belgium. Zimperium zLabs bracht vier nieuwe Android malwarefamilies in kaart die ruim 800 bank en crypto apps bestormen, waaronder RecruitRat via valse vacatures. De nieuwe Europese leeftijdsverificatie app, die minderjarigen moet beschermen tegen schadelijke online content, werd in minder dan twee minuten door security consultant Paul Moore omzeild. ShinyHunters stelde 2,1 miljoen Amtrak klantgegevens online via Have I Been Pwned, de Franse basketbalfederatie FFBB verloor 1,9 miljoen ledendata aan HexDex. Verder een kritieke remote code execution bug in protobuf.js met bijna 50 miljoen wekelijkse downloads, een publieke PoC voor FortiSandbox, drie actief misbruikte Windows zero days, en NIST die per 15 april stopt met het verrijken van lage prioriteit CVE's. Oekraïense hackers openden de gordijnen bij een besloten vergadering van het Russische ministerie van Industrie over droneproductie.
NB414: Basic-Fit en Booking gelekt, NIS2 officieel van start
Deze week bevestigde Booking.com een datalek met boekingsdetails van Nederlandse klanten en meldde Basic-Fit dat gegevens van ongeveer 200.000 Nederlandse leden mogelijk zijn buitgemaakt. In Den Haag stelden D66 en GroenLinks-PvdA Kamervragen over de ChipSoft ransomwareaanval die 70 procent van de Nederlandse ziekenhuizen raakt via één leverancier. België zette de NIS2 wet op 18 april in werking voor 2.410 essentiële entiteiten en Nederland volgde met de Cyberbeveiligingswet voor 8.000 organisaties onder NCSC-toezicht. Aanvallers misbruikten actief een kritieke Nginx UI kwetsbaarheid en richtten zich op AI-coding-agents via GitHub. Eerder die week verspreidde de CPU-Z tool van CPUID zes uur lang malware, werd de Marimo kwetsbaarheid binnen tien uur na openbaarmaking misbruikt en toonde de FBI dat gewiste Signal berichten te herstellen zijn via de iPhone notificatiedatabase. In het bibliotheekdossier duiken we in ShinyHunters, de groep achter Odido, Ticketmaster en de recente Amtrak en McGraw Hill lekken. En de politie vraagt uw hulp bij het herkennen van twee pinners na bankhelpdeskfraude in Erp en Eindhoven.
Pinners gezocht na bankhelpdeskfraude in Erp en Eindhoven
Een 74-jarige vrouw werd op 18 december 2025 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een vrouw belde haar als nepbankmedewerker en zei dat haar bankpas geskimd was. Diezelfde avond stond een koerier aan de deur die haar bankpas, sieraden, telefoon en identiteitskaart meenam. De volgende dag werd er met de gestolen bankpas gepind in Erp en Eindhoven. De politie zoekt twee verdachten via Opsporing Verzocht.
NIS2 deadline, Nginx UI misbruikt en AI agents onder vuur
Twee drukke nieuwsdagen op rij. In België gaat op 18 april 2026 de NIS2 deadline voor essentiële entiteiten in, en in Nederland heeft de Tweede Kamer de Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten aangenomen. Onderzoekers vonden een kritieke kwetsbaarheid in Nginx UI die zonder authenticatie volledige servertoegang geeft en actief wordt misbruikt, Cisco patchte een remote code execution lek in Identity Services Engine met CVSS 9.9 en Microsoft bracht tijdens Patch Tuesday 163 fixes uit waarvan acht kritiek. Aanvallers richten zich in de meest actuele campagne via prompt injection in GitHub pull requests op AI agents als Claude Code, Gemini en GitHub Copilot, en een nieuw vishing platform met de naam ATHR automatiseert telefonische fraude voor 4.000 dollar plus tien procent commissie. Verder bevestigde Cognizant een ransomware incident door Coinbasecartel, en veroordeelden Amerikaanse rechters twee Amerikanen tot 108 en 92 maanden cel voor het inzetten van Noord-Koreaanse IT werknemers bij meer dan honderd Amerikaanse bedrijven.
Booking en Basic-Fit gelekt, Kamervragen over ChipSoft
Twee grote datalekken raken deze week rechtstreeks honderdduizenden Nederlandse consumenten. Booking.com bevestigde dat onbevoegden boekingsdetails, namen, adressen en telefoonnummers hebben ingezien, en Basic-Fit meldde dat persoonsgegevens van ongeveer 200.000 Nederlandse leden mogelijk zijn buitgemaakt. In Den Haag stelden D66 en GroenLinks-PvdA Kamervragen over de hack bij ChipSoft en de afhankelijkheid van een enkele dominante leverancier in de zorg. Ondertussen ontdekte beveiligingsbedrijf Socket meer dan honderd malafide extensies in de Chrome Web Store die Google OAuth tokens stelen, en verdween er via de Apple App Store in enkele dagen 9,5 miljoen dollar aan cryptocurrency na een valse Ledger Live app. Microsoft bracht in de patchronde van april fixes uit voor 165 kwetsbaarheden, en Anthropic liet zien dat een nieuw taalmodel zelfstandig kritieke kwetsbaarheden in besturingssystemen en browsers kan vinden.
Supply chain aanvallen, Marimo gehackt en FBI leest Signal
Aanvallers misbruiken steeds vaker de vertrouwensrelaties tussen softwareleveranciers en cloudservices. De officiele website van CPUID verspreidde zes uur lang malware via de downloads van CPU-Z en HWMonitor, ShinyHunters stal authenticatietokens om via Anodot in Snowflake omgevingen te komen en de Lazarus Group registreerde legale Amerikaanse bedrijven als dekmantel voor malwarecampagnes. Ondertussen werd een kritieke kwetsbaarheid in het Python notebook platform Marimo binnen tien uur na openbaarmaking actief misbruikt. De FBI liet in een rechtszaak zien dat gewiste Signal berichten te herstellen zijn via de notificatiedatabase van een iPhone. En ransomwaregroepen breiden hun arsenaal uit met bijna negentig verschillende tools om beveiligingssoftware uit te schakelen.