Het aantal cyberaanvallen is afgelopen jaar met 33 procent gestegen. Maar liefst 47% van de cyberaanvallen werd veroorzaakt omdat organisaties hun patch beheer niet goed op orde hadden. Phishing is over het algemeen nog steeds de meest voorkomende oorzaak van cyberaanvallen. Maar liefst 44 procent van de ransomware aanvallen konden zo succesvol worden uitgevoerd.
Dit blijkt uit de jaarlijkse X-Force Threat Intelligence index van IBM Security. De IBM Security X-Force Threat Intelligence Index van 2022 brengt nieuwe trends en aanvalspatronen in kaart. Het rapport beschrijft hoe cybercriminelen ransomware organisaties ‘gijzelden’ en zo wereldwijde supply chains verder konden belasten. Met name de industrie (23%) werd het meest aangevallen en kreeg meer ransomware-aanvallen te verduren dan enige andere sector. Productie organisaties die problemen kregen met hun supply chain werden op deze manier onder druk gezet om losgeld te betalen.
De waarnemingen en analyses van IBM Security zijn gebaseerd op miljarden data van netwerk- en endpoint detectie apparatuur, incident response data, phishing-kits en meer.
Ransomware-bendes overleven takedowns
Ransomware bleef de belangrijkste aanvalsmethode die in 2021 werd waargenomen. Ondanks de grote hoeveel takedowns zagen de onderzoekers ransomware groepen terugkomen doordat er continue nieuwe aanpassingen werden gemaakt aan de ransomware. Volgens het rapport is de gemiddelde levensduur van een ransomware-groep 17 maanden voordat ze worden stilgelegd of ontmanteld.
X-Force onthult dat ongeveer 50% van de aanvallen in Europa, Azië en MEA worden veroorzaakt door niet-gepatchte kwetsbaarheden in software.
Vroegtijdige signalen van een cybercrisis in de cloud
Cybercriminelen leggen de basis voor aanvallen op cloud-omgevingen. Er werden 146 procent meer nieuwe Linux ransomware waargenomen en daarnaast waren er vorig jaar ook meer aanvallen gericht op Docker. Dit maakt het voor cybercriminelen eenvoudiger om cloud-omgevingen voor kwaadaardige doeleinden te gebruiken.
Charles Henderson, hoofd van IBM X-Force: "Bedrijven moeten beseffen dat kwetsbaarheden in hun netwerk een complete organisatie tot stilstand kan brengen. Dit is een grote uitdaging want het aanvalsoppervlak wordt alleen maar groter. Organisaties moeten er daarom niet vanuit gaan dat iedere kwetsbaarheid in hun omgeving is gepatcht. In plaats daarvan moeten ze zich realiseren dat ze kwetsbaar zijn en hun vulnerability management verbeteren met een Zero Trust strategie."
De ‘negen levens’ van ransomware-groepen
Als reactie op de recente versnelling van ransomware-takedowns door de politie, activeren ransomware-groepen steeds vaker hun eigen incident response plan. Uit de analyse van X-Force blijkt dat de gemiddelde levensduur van een ransomware- groep 17 maanden is. REvil, de ransomware die verantwoordelijk was voor 37% van alle ransomware-aanvallen in 2021, overleefde maar liefst vier jaar door continu aanpassingen te maken na een takedown. Naar verwachting zal deze ransomware, ondanks zijn takedown door een operatie van meerdere overheden medio 2021, zichzelf op termijn weer heruitvinden.
De takedowns van de politie zorgen ervoor dat de activiteiten van cybercriminelen worden vertraagd. Op deze manier worden ze gedwongen om kosten te maken, die nodig zijn om zichzelf opnieuw uit te vinden of hun infrastructuur te financieren. Gezien het dreigingslandschap verandert is het belangrijk dat organisaties hun infrastructuur moderniseren. Op deze manier kunnen organisaties hun data in een omgeving plaatsen die ze beschermd.
Kwetsbaarheden worden voor sommige bedrijven een crisis
Het rapport van X-Force benadrukt een record in het aantal kwetsbaarheden. Het afgelopen decennium werden meer dan 146.000 kwetsbaarheden waargenomen. Bij industriële controlesystemen was er een toename te zien van maar liefst 50 procent. De onderzoekers verwachten dan ook dat de hoeveelheid kwetsbaarheden blijft toenemen, gezien organisaties steeds meer zijn gaan digitaliseren vanwege de pandemie.
Tegelijkertijd maken cybercriminelen dankbaar gebruik van kwetsbaarheden. X-Force zag vorig jaar een stijging van 33% aan kwetsbaarheden, waarbij de twee meest gebruikte kwetsbaarheden bestonden uit veel gebruikte bedrijfsapplicaties, zoals Microsoft Exchange en Apache Log4J Library. De uitdaging van bedrijven om kwetsbaarheden te beheren, blijft toenemen naarmate de digitale infrastructuur zich uitbreidt en bedrijven worden overspoeld met audit-en onderhoudeisen.
Dit onderstreept het belang van de Zero Trust strategie. Zero Trust is een strategische benadering van cybersecurity waarbij het uitgangspunt is dat vertrouwen niet binair of permanent is. Je kunt er niet langer vanuit gaan dat interne entiteiten betrouwbaar zijn of dat ze volledig en direct beheerd kunnen worden om het veiligheidsrisico te verminderen. Zero trust staat voor het elimineren van het vertrouwen uit de netwerkarchitectuur van de organisatie. Het model vraagt organisaties elke poging om toegang tot het netwerk te krijgen, het vertrouwen en de bijbehorende aannames in twijfel te trekken. Oftewel, vertrouw niets en controleer alles.
Aanvallers kiezen gemeenschappelijke gebieden van clouds als doelwit
In 2021 zag X-Force dat steeds meer cybercriminelen zich focussen op containers zoals Docker, wat veruit de meest dominante container runtime-engine is volgens RedHat. Cybercriminelen zien dat organisaties dankzij containers gebruik kunnen maken van verschillende public cloud omgevingen. Hierdoor kunnen ze malware over meerdere platforms verspreiden en als springplank gebruiken naar andere componenten binnen de infrastructuur van hun slachtoffers.
Het rapport waarschuwt ook voor de aanhoudende investeringen in, voorheen niet waargenomen, Linux -malware. Data van Intezer laat zien dat de hoeveelheid Linux ransomware is toegenomen met 146%. Omdat cybercriminelen op zoek zijn naar manieren om hun operaties op te schalen binnen cloud-omgevingen, moeten bedrijven zich richten op meer zichtbaarheid binnen hun hybride infrastructuur. Hybride cloud-omgevingen die zijn gebouwd op interoperabiliteit en open standaarden kunnen organisaties helpen bij het opsporen van ‘blind spots’ en het automatiseren van security responses.
Andere bevindingen uit het rapport van 2022 zijn onder meer
- Meeste aanvallen in Azië– Met meer dan 1 op 4 aanvallen die IBM wereldwijd in 2021 heeft waargenomen, zag Azië in het afgelopen jaar meer cyberaanvallen dan welke andere regio dan ook. Bijna 60% van de aanvallen in Azië deed zich voor bij financiële dienstverleners en de industrie.
- Phishing is de meest voorkomende oorzaak van cyberaanvallen in 2021. X-Force zag een verdrievoudiging in kliksnelheid en telefoontjes bij phishing-campagnes.
De volledige analyse van het onderzoek kunt u hier onder bekijken of downloaden.
Bron: ibm.com, dutchitchannel.nl
Bekijk alle vormen en begrippen
Meer rapporten bekijken of downloaden
Inschrijven voor wekelijkse nieuwsbrief
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.
Meer actueel nieuws
AI voert zelf de aanval uit en firewalls als ingang
Het cybernieuws van donderdag 2 en vrijdag 3 juli 2026 werd beheerst door één rode draad, aanvallers verschuilen zich achter wat organisaties juist zouden moeten vertrouwen. Onderzoekers documenteerden de eerste ransomware die volledig door een AI agent werd aangestuurd, terwijl gestolen inloggegevens van tienduizenden firewalls rechtstreeks aan ransomware werden gekoppeld. Tegelijk brak een reeks actief misbruikte lekken los aan de rand van het netwerk, van Citrix NetScaler tot Microsoft SharePoint. In eigen land stond een datalek bij een hogeschool bijna een jaar open, arresteerde de Belgische politie een negentienjarige als vermeend kopstuk van een phishingbende, en klonk de geopolitiek door in dronespionage en de zoektocht naar digitale soevereiniteit.
Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Den Helder
Een 72-jarige vrouw uit Den Helder is slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, waarbij een man haar geld, sieraden en andere waardevolle spullen bij haar thuis ophaalde. De politie heeft de zaak op 1 juli 2026 opnieuw onder de aandacht gebracht en toont camerabeelden van de verdachte en van de gestolen sieraden.
Golf actief misbruikte lekken en AI als aanvalswapen
Het cybernieuws van dinsdag 30 juni en woensdag 1 juli 2026 stond in het teken van een golf kritieke kwetsbaarheden die nu daadwerkelijk worden misbruikt, van beheersoftware tot bedrijfsapplicaties. Daarnaast werd kunstmatige intelligentie op steeds meer manieren een aanvalsvlak, van browsers die zich laten ompraten tot verzonnen domeinen die aanvallers alvast registreren. In eigen land toonde De Nederlandsche Bank hoe hard de fraude in het betalingsverkeer groeit, terwijl de opsporing resultaat boekte en de geopolitiek opnieuw doorklonk in de spionage tegen overheden.
Russische jacht op Signal en een golf kritieke lekken
Het cybernieuws van zaterdag 27 tot en met maandag 29 juni 2026 liet drie sterke rode draden zien. De FBI, CISA en de Oekraïense veiligheidsdienst waarschuwden alle drie voor dezelfde Russische campagne die niet de versleuteling van Signal kraakt, maar gebruikers hun herstelsleutel laat afstaan. Tegelijk werd kunstmatige intelligentie zichtbaar als zowel wapen als doelwit, van gekaapte softwarepakketten die ontwikkelaars bestelen tot een schone projectmap die een AI codeassistent verleidt om zelf malware uit te voeren. Onder de oppervlakte liep een golf van kritieke kwetsbaarheden met publieke exploitcode, terwijl de Benelux werd geraakt door een datalek bij zeilsoftware en een aanhoudende aanval op hotels, en de opsporing en de geopolitiek opnieuw met elkaar verweven raakten rond Jaguar Land Rover.
Operation Endgame tegen infostealers, Canvas onzeker
Het cybernieuws van donderdag 25 en vrijdag 26 juni 2026 stond in het teken van twee grote dossiers en een breed patroon. Een internationale operatie, bekend als Operation Endgame, ontmantelde de infrastructuur achter de infostealers Amadey en StealC en de dropper SocGholish, met het Team High Tech Crime van de Nederlandse politie als een van de trekkers. Tegelijk blijft de omvang van het datalek bij het onderwijsplatform Canvas voor Nederland onbekend, omdat leverancier Instructure niet kan aangeven welke gegevens precies zijn buitgemaakt. Onder de oppervlakte loopt opnieuw een rode draad, aanvallers mikken op vertrouwen via de servicedesk, de browser en vertrouwde apps, terwijl kritieke lekken in netwerkapparatuur en in Chrome actief worden misbruikt en de opsporing op meerdere fronten resultaat boekt.
Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Hoofddorp
Een 74-jarige vrouw uit Hoofddorp is op 22 april 2026 slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, waarbij criminelen 8000 euro van haar rekening pinden. De politie heeft duidelijke camerabeelden van een verdachte en vraagt om hulp bij zijn identificatie.
Fortinet treft 270 Belgische bedrijven, Joomla-lek 10.0
Het cybernieuws van dinsdag 23 en woensdag 24 juni 2026 stond in het teken van één groot dossier en een breed patroon. Het datalek bij Fortinet blijkt minstens 270 Belgische organisaties en honderden Nederlandse systemen te raken, terwijl de onderliggende oogstcampagne FortiBleed meer dan 110 miljoen inloggegevens verzamelde. Daarnaast wordt een kritiek lek in de Joomla Content Editor met de hoogste score van 10.0 actief misbruikt, en doken vier nieuwe darkweb-claims op tegen Belgische en Nederlandse bedrijven. Onder de oppervlakte loopt een rode draad: aanvallers oogsten en verhandelen toegang, en de software-toeleveringsketen en de tooling rond kunstmatige intelligentie worden een steeds groter doelwit.
Belgische Staatsveiligheid gehackt, SRA op leaksite
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van zaterdag 20 tot en met maandag 22 juni. De Belgische inlichtingendienst bleek via een lek bij een toeleverancier te zijn getroffen, de Nederlandse accountantskoepel SRA verscheen op de leaksite van LockBit 5, en Fortinet gaf nu ook zelf een dringende waarschuwing uit over de FortiBleed campagne. Daarnaast legde ESET de werkwijze van de ransomwaregroep Gentlemen bloot, doken nieuwe kwetsbaarheden op die directe actie vragen, en speelden oplichters in op de zomervakantie, de belastingaangifte en de Wereldbeker. We lopen het thema voor thema langs.
Financiën gehackt via zeroday, politie rolt SocGholish op
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van donderdag 18 en vrijdag 19 juni. Het Ministerie van Financiën maakte bekend dat het in maart via een onbekend lek werd gehackt, de Nederlandse politie haalde samen met internationale partners het beruchte SocGholish netwerk offline, en de inloggegevens van bijna 74.000 Fortinet firewalls bleken op straat te liggen. Daarnaast bracht F5 twee kritieke noodpatches uit voor de webserver NGINX, liep kunstmatige intelligentie als wapen, zwakke plek en geopolitiek drukmiddel door het hele dreigingsbeeld, en kreeg een fraudeur met deepfakes een stevige celstraf. We lopen het thema voor thema langs.
Vrouw gezocht na identiteitsfraude in Heemstede
De politie zoekt een vrouw die op zaterdag 4 april 2026 een pakket ophaalde bij een afhaalpunt in Heemstede dat niet van haar was. Ze toonde daarbij een foto van het identiteitsbewijs van het echte slachtoffer en nam het pakket mee.
The Gentlemen treft NL en BE, banktrojan belaagt 217 apps
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van dinsdag 16 tot en met woensdag 17 juni. De ransomwaregroep The Gentlemen claimde in twee dagen een Nederlands en een Belgisch bedrijf, het Amsterdamse modemerk Patta dook op de afpersingssite van LockBit op, en de financiële geschillencommissie Kifid legde de bewijslast bij bankhelpdeskfraude nadrukkelijk bij de bank. Verder werden twee kwetsbaarheden in veelgebruikte webhosting actief misbruikt, liep kunstmatige intelligentie als rode draad door het dreigingsbeeld, en verstopten spionnen en ransomwaregroepen hun verkeer in vertrouwde infrastructuur. We lopen het thema voor thema langs.
Velvet Ant tien jaar in inlogsoftware, Consultic gehackt
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van zaterdag 13 tot en met maandag 15 juni. Een Chinese spionagegroep bleek bijna tien jaar onzichtbaar in de inlogsoftware van een geïsoleerd netwerk te zitten, het Belgische bedrijf Consultic werd getroffen door ransomware en een vermeende dataset van Colruyt dook op het darkweb op. Verder dwong de Amerikaanse overheid Anthropic om twee van zijn krachtigste AI modellen voor buitenlanders af te sluiten, doken er twee software lekken op die jarenlang onopgemerkt bleven, en boekte de opsporing een sterke week met een schuldbekentenis in de Conti zaak en de ontmanteling van het phishingplatform Sniper Dz. We lopen het thema voor thema langs.