Het aantal cyberaanvallen is afgelopen jaar met 33 procent gestegen. Maar liefst 47% van de cyberaanvallen werd veroorzaakt omdat organisaties hun patch beheer niet goed op orde hadden. Phishing is over het algemeen nog steeds de meest voorkomende oorzaak van cyberaanvallen. Maar liefst 44 procent van de ransomware aanvallen konden zo succesvol worden uitgevoerd.
Dit blijkt uit de jaarlijkse X-Force Threat Intelligence index van IBM Security. De IBM Security X-Force Threat Intelligence Index van 2022 brengt nieuwe trends en aanvalspatronen in kaart. Het rapport beschrijft hoe cybercriminelen ransomware organisaties ‘gijzelden’ en zo wereldwijde supply chains verder konden belasten. Met name de industrie (23%) werd het meest aangevallen en kreeg meer ransomware-aanvallen te verduren dan enige andere sector. Productie organisaties die problemen kregen met hun supply chain werden op deze manier onder druk gezet om losgeld te betalen.
De waarnemingen en analyses van IBM Security zijn gebaseerd op miljarden data van netwerk- en endpoint detectie apparatuur, incident response data, phishing-kits en meer.
Ransomware-bendes overleven takedowns
Ransomware bleef de belangrijkste aanvalsmethode die in 2021 werd waargenomen. Ondanks de grote hoeveel takedowns zagen de onderzoekers ransomware groepen terugkomen doordat er continue nieuwe aanpassingen werden gemaakt aan de ransomware. Volgens het rapport is de gemiddelde levensduur van een ransomware-groep 17 maanden voordat ze worden stilgelegd of ontmanteld.
X-Force onthult dat ongeveer 50% van de aanvallen in Europa, Azië en MEA worden veroorzaakt door niet-gepatchte kwetsbaarheden in software.
Vroegtijdige signalen van een cybercrisis in de cloud
Cybercriminelen leggen de basis voor aanvallen op cloud-omgevingen. Er werden 146 procent meer nieuwe Linux ransomware waargenomen en daarnaast waren er vorig jaar ook meer aanvallen gericht op Docker. Dit maakt het voor cybercriminelen eenvoudiger om cloud-omgevingen voor kwaadaardige doeleinden te gebruiken.
Charles Henderson, hoofd van IBM X-Force: "Bedrijven moeten beseffen dat kwetsbaarheden in hun netwerk een complete organisatie tot stilstand kan brengen. Dit is een grote uitdaging want het aanvalsoppervlak wordt alleen maar groter. Organisaties moeten er daarom niet vanuit gaan dat iedere kwetsbaarheid in hun omgeving is gepatcht. In plaats daarvan moeten ze zich realiseren dat ze kwetsbaar zijn en hun vulnerability management verbeteren met een Zero Trust strategie."
De ‘negen levens’ van ransomware-groepen
Als reactie op de recente versnelling van ransomware-takedowns door de politie, activeren ransomware-groepen steeds vaker hun eigen incident response plan. Uit de analyse van X-Force blijkt dat de gemiddelde levensduur van een ransomware- groep 17 maanden is. REvil, de ransomware die verantwoordelijk was voor 37% van alle ransomware-aanvallen in 2021, overleefde maar liefst vier jaar door continu aanpassingen te maken na een takedown. Naar verwachting zal deze ransomware, ondanks zijn takedown door een operatie van meerdere overheden medio 2021, zichzelf op termijn weer heruitvinden.
De takedowns van de politie zorgen ervoor dat de activiteiten van cybercriminelen worden vertraagd. Op deze manier worden ze gedwongen om kosten te maken, die nodig zijn om zichzelf opnieuw uit te vinden of hun infrastructuur te financieren. Gezien het dreigingslandschap verandert is het belangrijk dat organisaties hun infrastructuur moderniseren. Op deze manier kunnen organisaties hun data in een omgeving plaatsen die ze beschermd.
Kwetsbaarheden worden voor sommige bedrijven een crisis
Het rapport van X-Force benadrukt een record in het aantal kwetsbaarheden. Het afgelopen decennium werden meer dan 146.000 kwetsbaarheden waargenomen. Bij industriële controlesystemen was er een toename te zien van maar liefst 50 procent. De onderzoekers verwachten dan ook dat de hoeveelheid kwetsbaarheden blijft toenemen, gezien organisaties steeds meer zijn gaan digitaliseren vanwege de pandemie.
Tegelijkertijd maken cybercriminelen dankbaar gebruik van kwetsbaarheden. X-Force zag vorig jaar een stijging van 33% aan kwetsbaarheden, waarbij de twee meest gebruikte kwetsbaarheden bestonden uit veel gebruikte bedrijfsapplicaties, zoals Microsoft Exchange en Apache Log4J Library. De uitdaging van bedrijven om kwetsbaarheden te beheren, blijft toenemen naarmate de digitale infrastructuur zich uitbreidt en bedrijven worden overspoeld met audit-en onderhoudeisen.
Dit onderstreept het belang van de Zero Trust strategie. Zero Trust is een strategische benadering van cybersecurity waarbij het uitgangspunt is dat vertrouwen niet binair of permanent is. Je kunt er niet langer vanuit gaan dat interne entiteiten betrouwbaar zijn of dat ze volledig en direct beheerd kunnen worden om het veiligheidsrisico te verminderen. Zero trust staat voor het elimineren van het vertrouwen uit de netwerkarchitectuur van de organisatie. Het model vraagt organisaties elke poging om toegang tot het netwerk te krijgen, het vertrouwen en de bijbehorende aannames in twijfel te trekken. Oftewel, vertrouw niets en controleer alles.
Aanvallers kiezen gemeenschappelijke gebieden van clouds als doelwit
In 2021 zag X-Force dat steeds meer cybercriminelen zich focussen op containers zoals Docker, wat veruit de meest dominante container runtime-engine is volgens RedHat. Cybercriminelen zien dat organisaties dankzij containers gebruik kunnen maken van verschillende public cloud omgevingen. Hierdoor kunnen ze malware over meerdere platforms verspreiden en als springplank gebruiken naar andere componenten binnen de infrastructuur van hun slachtoffers.
Het rapport waarschuwt ook voor de aanhoudende investeringen in, voorheen niet waargenomen, Linux -malware. Data van Intezer laat zien dat de hoeveelheid Linux ransomware is toegenomen met 146%. Omdat cybercriminelen op zoek zijn naar manieren om hun operaties op te schalen binnen cloud-omgevingen, moeten bedrijven zich richten op meer zichtbaarheid binnen hun hybride infrastructuur. Hybride cloud-omgevingen die zijn gebouwd op interoperabiliteit en open standaarden kunnen organisaties helpen bij het opsporen van ‘blind spots’ en het automatiseren van security responses.
Andere bevindingen uit het rapport van 2022 zijn onder meer
- Meeste aanvallen in Azië– Met meer dan 1 op 4 aanvallen die IBM wereldwijd in 2021 heeft waargenomen, zag Azië in het afgelopen jaar meer cyberaanvallen dan welke andere regio dan ook. Bijna 60% van de aanvallen in Azië deed zich voor bij financiële dienstverleners en de industrie.
- Phishing is de meest voorkomende oorzaak van cyberaanvallen in 2021. X-Force zag een verdrievoudiging in kliksnelheid en telefoontjes bij phishing-campagnes.
De volledige analyse van het onderzoek kunt u hier onder bekijken of downloaden.
Bron: ibm.com, dutchitchannel.nl
Bekijk alle vormen en begrippen
Meer rapporten bekijken of downloaden
Inschrijven voor wekelijkse nieuwsbrief
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.
Meer actueel nieuws
Dataverrijking: waarom het Odido lek gevaarlijker is dan je denkt
Op 1 maart publiceerde de hackersgroep ShinyHunters de volledige dataset van Odido op het darkweb. Gegevens van 6,5 miljoen personen en 600.000 bedrijven liggen nu open en bloot op internet. Namen, adressen, IBAN nummers, geboortedatums, paspoortnummers en zelfs BSN nummers van zzp'ers. Maar het echte gevaar van dit datalek zit niet in wat er gestolen is. Het zit in wat criminelen er straks mee gaan doen.
Odido finale: 6,1 miljoen op straat, overheid kwetsbaar
Het datalek bij Odido heeft zijn definitieve omvang bereikt. Beveiligingsonderzoeker Troy Hunt bevestigt dat de gegevens van 6,1 miljoen klanten inmiddels op het darkweb staan, inclusief burgerservicenummers van zelfstandigen. In Den Haag stapelen de zorgen zich op, de Dienst Justitiële Inrichtingen werd vijf maanden lang bespioneerd via een kwetsbaarheid in Ivanti, de Belastingdienst vertrouwt het systeem voor de omzetbelasting toe aan een Amerikaans bedrijf en duizenden applicaties op het Mendix platform lekken wereldwijd gevoelige data. Het IBM X-Force rapport onthult dat een kwart van alle cyberaanvallen op Europa is gericht, terwijl het Nederlandse Jaarbeeld Ransomware laat zien dat gehackte accounts de belangrijkste aanvalsmethode zijn geworden. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 28 februari tot en met 2 maart 2026.
NB407: Jouw Odido data staat nu op het darkweb
Deze week werd het ergste scenario werkelijkheid: ShinyHunters publiceerde de gestolen gegevens van honderdduizenden klanten van Odido op het darkweb, inclusief IBAN nummers en paspoortnummers. We leggen uit wat criminelen nu over jou weten en welke stappen je moet nemen. Daarnaast gebruikte een Russische hacker AI om meer dan 600 FortiGate firewalls te kraken, misbruikte een hacker Claude AI voor een overheidshack en onthulde Google een Chinese spionagecampagne die bijna tien jaar lang 53 organisaties bespioneerde. CrowdStrike meldde dat AI aanvallers in recordtijd van 27 seconden door netwerken bewegen. Tot slot zoekt de politie een verdachte van bankhelpdeskfraude bij een goudsmid in Naarden. Lees alle details in de zes artikelen van deze week.
Odido data op straat, AI hackt overheden en Chinese spionage
Het ultimatum van hackersgroep ShinyHunters is verlopen en de gestolen gegevens van honderdduizenden Odido klanten staan op het darkweb. In de eerste publicatie verscheen data van 430.000 particulieren en 290.000 zakelijke klanten, waarna een dag later opnieuw klantgegevens werden vrijgegeven. De politie adviseert bedrijven expliciet niet te betalen. Tegelijkertijd misbruikte een hacker het AI model Claude om 150 gigabyte aan gegevens van de Mexicaanse overheid te stelen, en integreert Kali Linux nu AI voor penetratietesten. Google onthulde een Chinese spionagecampagne die bijna tien jaar lang 53 organisaties in 42 landen bespioneerde, terwijl de Tweede Kamer vragen stelt over een killswitch in Chinese bussen. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 26 en 27 februari 2026.
Goudsmid in Naarden voor tonnen opgelicht
Een goudsmid uit Naarden is in oktober 2025 slachtoffer geworden van een geraffineerde vorm van bankhelpdeskfraude. De vrouw werd eerst telefonisch benaderd door iemand die zich voordeed als medewerker van haar bank. Vervolgens verscheen een man op de afgesproken locatie die haar tas vol sieraden, goud en contant geld meenam. De geschatte schade loopt op tot enkele honderdduizenden euro's. De politie heeft camerabeelden van een verdachte en doet een dringend beroep op getuigen.
ShinyHunters publiceert gestolen Odido data: "Dit is jullie schuld"
Wat veel Odido klanten vreesden, is vandaag werkelijkheid geworden. De hackersgroep ShinyHunters heeft de eerste lading gestolen klantgegevens gepubliceerd op het darkweb. Op hun eigen website verscheen vandaag een map met de naam "pay_or_leak" waarin een bestand met de titel "Information.txt" en een map "day1" staan. De boodschap van de criminelen is even kort als dreigend: Odido heeft geweigerd te betalen, dus nu betalen de klanten de prijs.
ShinyHunters eist miljoenen, AI breekt door in 27 seconden
De hackersgroep ShinyHunters eist miljoenen euro's losgeld van Odido en dreigt de gestolen data van miljoenen klanten openbaar te maken. Diezelfde groep blijkt ook achter datalekken bij CarGurus, Optimizely en tientallen andere organisaties te zitten. Het CrowdStrike Global Threat Report 2026 onthult dat aanvallers met behulp van AI nu gemiddeld in 29 minuten door een netwerk bewegen, met een record van slechts 27 seconden. Ondertussen kopieerden drie Chinese bedrijven op illegale wijze de mogelijkheden van het Claude AI model via 16 miljoen queries. In Nederland en Belgie sluiten instanties de rijen: SIDN verwijderde honderden kwaadaardige domeinen, DNB neemt extra maatregelen en Firefox lanceert een schakelaar om alle AI functies uit te zetten. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 24 en 25 februari 2026.
Gehackt bij Odido: wat criminelen nu over jou weten
🚨 Update 26 februari: ShinyHunters publiceert gestolen Odido data: "Dit is jullie schuld"
AI kraakt 600 firewalls, beurzen dalen en Odido escaleert
Een Russisch sprekende hacker gebruikte kunstmatige intelligentie om in vijf weken meer dan 600 FortiGate firewalls te compromitteren, terwijl de lancering van Claude Code Security een schokgolf door de cybersecuritymarkt stuurde. De software supply chain blijft onder vuur: meer dan 30.000 OpenClaw instances werden gecompromitteerd en een nieuwe npm worm richt zich specifiek op AI coding tools. In Nederland en Belgie escaleert de nasleep van het datalek bij Odido met risico's voor bankrekeningen, verloor een Belgische kerkfabriek 100.000 euro door factuurphishing en kregen advocaten een tik op de vingers voor verkeerd gebruik van AI in de rechtszaal. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 21, 22 en 23 februari 2026.
NB406: PromptSpy kapt je Android en 90% ransomware via je firewall
Deze week verscheen de social engineering techniek ClickFix in maar liefst vier varianten waarmee aanvallers slachtoffers verleiden om zelf malware te installeren. In België kwamen gevoelige gegevens op straat en de NAVO sloeg alarm. Onderzoekers onthulden hoe aanvallers het geheugen van AI vergiftigen, de Odido-soap groeide verder en de beruchte ransomwarebende LockBit kondigde versie 5.0 aan. ESET ontdekte PromptSpy, de eerste malware voor Android die Google Gemini AI misbruikt, het Delftse architectenbureau cepezed verscheen op de leksite van ransomwaregroep DragonForce en een nieuw rapport onthulde dat 90% van alle ransomware begint bij kwetsbare firewalls. Tot slot zoekt de politie een nepagent die via een babbeltruc een kluis stal van een oudere vrouw in Breda. Lees alle details in de vier artikelen van deze week.
PromptSpy, cepezed gehackt en 90% ransomware via firewalls
Onderzoekers van ESET onthulden PromptSpy, de eerste malware voor Android die Google Gemini AI misbruikt om gestolen gegevens te analyseren, terwijl op ClawHub 1.184 kwaadaardige skills werden aangetroffen en de populaire coderingstool Cline slachtoffer werd van een supply chain aanval. In Nederland en België verscheen het Delftse architectenbureau cepezed op de leksite van de ransomwaregroep DragonForce en claimde een cybercrimineel 27.000 personeelsgegevens van RTL Group te hebben buitgemaakt. Een nieuw rapport van Barracuda laat zien dat 90% van alle incidenten met ransomware begint bij kwetsbare firewalls en VPN. Dit journaal bestrijkt het nieuws van 18 en 19 februari 2026.
Nepagent steelt kluis bij babbeltruc in Breda
Een oudere vrouw uit de wijk IJpelaar in Breda werd op woensdag 3 september 2025 gebeld door iemand die zich voordeed als politieagent. Even later stond een jonge verdachte voor haar deur, die er met haar kluis vandoor ging. De kluis werd later teruggevonden, maar de inhoud was verdwenen. De politie zoekt de verdachte via Bureau Brabant en vraagt het publiek om hulp.