OM: “Cybercrime neemt toe met bijna een derde ten opzichte van 2020 en drie keer meer dan in 2019”

Gepubliceerd op 3 mei 2022 om 16:07

Het aandeel cybercriminaliteit is afgelopen jaar fors toegenomen. In 2021 ontving de politie 14.000 meldingen van cybercrime. Dat is een derde meer in vergelijking met het jaar ervoor. Ook de impact van cybercriminaliteit steeg vorig jaar. Dat schrijft het Openbaar Ministerie (OM) in het jaarverslag.

Bredere verschuiving van traditionele naar digitale criminaliteit

“Die trend past binnen een bredere verschuiving van traditionele naar digitale criminaliteit”, zo zegt het OM. Naar eigen zeggen heeft de coronacrisis een impuls gegeven aan deze verschuiving. Afgelopen jaar registreerde de politie 14.000 gevallen van cybercrime. Dat is een stijging van een derde in vergelijking met 2020, en een verdrievoudiging ten opzichte van het jaar daarvoor.

De toename van het aantal aangiften van cybercriminaliteit is terug te zien in de instroomcijfers van het OM. Het aantal verdachten van cyberdelicten nam in een jaar tijd toe van 481 naar 574, een stijging van 21 procent. In twee jaar tijd is het aantal verdachten met 47 procent gestegen.

Aantal registraties van cybercrime (zoals hacks, ddos-aanvallen en ransomware) bij Nederlandse politie

Fraude tussen burgers onderling

Het aandeel van horizontale fraude -fraude tussen burgers onderling- nam afgelopen jaar eveneens toe. De politie arresteerde 29 procent meer internetcriminelen. Het aantal zaken tegen geldezels -mensen die hun bankrekening ter beschikking stellen in ruil voor een deel van de opbrengst- steeg in een jaar tijd van 365 naar 1.363. Het aantal verdachten van identiteitsfraude, waaronder WhatsApp-fraude, nam met 15 procent toe naar 732 zaken.

Het OM schrijft verder in het jaarverslag dat de impact van cybercrime vorig jaar steeg. Dat is te wijten aan de toename van het aantal cyberincidenten, onder meer door ransomware-aanvallen. Daarbij is het volgens het OM soms lastig om een onderscheid te maken tussen cybercriminelen en statelijke actoren. Desalniettemin vormen beide groepen een bedreiging voor de nationale veiligheid.

Cybercriminelen strafrechtelijk aanpakken

Als cybercriminelen niet strafrechtelijk worden aangepakt, neemt het vertrouwen van burgers in de digitale infrastructuur en de democratische rechtstaat af. “Cybercrime is moeilijk op te sporen en vraagt om veel kennis en specialisten die zich voortdurend blijven ontwikkelen om hackers bij te blijven”, schrijft het OM. Daarom is het belangrijk dat het OM breed blijft investeren in digitale vaardigheden.

Opsporing en vervolging zijn volgens het Openbaar Ministerie onvoldoende om cybercriminaliteit terug te dringen. Daarom zet het OM in op alternatieve interventies: preventie, verstoring en notificatie. “Die alternatieve interventies versterken de weerbaarheid van potentiële slachtoffers tegen deze criminaliteit met vaak een internationaal en grenzeloos karakter”, aldus het OM.

Cybercrime is aan opmars bezig

Gerrit van den Burg, voorzitter van het College van procureurs-generaal, maakt zich zorgen om de toenemende cybercriminaliteit. Dat is in zijn ogen “bezig aan een opmars”. Tegelijkertijd is hij optimistisch over het feit dat het kabinet extra geld uittrekt om verbeteringen aan te brengen in de strafrechtketen.

“Daarmee kan de werkdruk eindelijk wat worden aangepakt, en kan een extra impuls worden gegeven aan verbetering van onze ICT. Ik hoop dat we mensen kunnen aantrekken die in al hun diversiteit één ding gemeen hebben: de wil om, in het klein en in het groot, onze wereld rechtvaardiger te maken”, aldus Van den Burg.

Veiligheidsmonitor 2021

Volgens de Veiligheidsmonitor 2021 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kreeg 17 procent van de Nederlanders van 15 jaar of ouder te maken met cybercrime. We hebben het dan over 2,5 miljoen Nederlanders. Hoogstwaarschijnlijk is dat slechts het topje van de ijsberg: uit berekeningen van het CBS blijkt dat slechts één op de vijf slachtoffers aangifte doet bij de politie.

Een vorm van online criminaliteit die volgens het CBS afgelopen jaar veel voorkwam, was phishing. Oplichters halen dan van alles uit de kast om zo veel mogelijk persoonsgegevens van nietsvermoedende slachtoffers buit te maken. “Van alle Nederlanders van 15 jaar of ouder zeggen in 2021 meer dan twee op de drie (68 procent) dat ze in de afgelopen 12 maanden ten minste één keer een telefoontje, e-mail- of ander bericht hebben ontvangen dat (waarschijnlijk) van een oplichter was”, aldus het statistiekbureau. De volledige analyse van het onderzoek kunt u hier onder bekijken of downloaden.

OM Jaarbericht 2021

PDF – 1,8 MB 534 downloads

Bron: om.nl, vpngids.nl

Bekijk alle vormen en begrippen

Meer rapporten bekijken of downloaden

 

Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met Cybercrimeinfo.

Meer actueel nieuws

AI voert zelf de aanval uit en firewalls als ingang

Het cybernieuws van donderdag 2 en vrijdag 3 juli 2026 werd beheerst door één rode draad, aanvallers verschuilen zich achter wat organisaties juist zouden moeten vertrouwen. Onderzoekers documenteerden de eerste ransomware die volledig door een AI agent werd aangestuurd, terwijl gestolen inloggegevens van tienduizenden firewalls rechtstreeks aan ransomware werden gekoppeld. Tegelijk brak een reeks actief misbruikte lekken los aan de rand van het netwerk, van Citrix NetScaler tot Microsoft SharePoint. In eigen land stond een datalek bij een hogeschool bijna een jaar open, arresteerde de Belgische politie een negentienjarige als vermeend kopstuk van een phishingbende, en klonk de geopolitiek door in dronespionage en de zoektocht naar digitale soevereiniteit.

Lees meer »

Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Den Helder

Een 72-jarige vrouw uit Den Helder is slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, waarbij een man haar geld, sieraden en andere waardevolle spullen bij haar thuis ophaalde. De politie heeft de zaak op 1 juli 2026 opnieuw onder de aandacht gebracht en toont camerabeelden van de verdachte en van de gestolen sieraden.

Lees meer »

Golf actief misbruikte lekken en AI als aanvalswapen

Het cybernieuws van dinsdag 30 juni en woensdag 1 juli 2026 stond in het teken van een golf kritieke kwetsbaarheden die nu daadwerkelijk worden misbruikt, van beheersoftware tot bedrijfsapplicaties. Daarnaast werd kunstmatige intelligentie op steeds meer manieren een aanvalsvlak, van browsers die zich laten ompraten tot verzonnen domeinen die aanvallers alvast registreren. In eigen land toonde De Nederlandsche Bank hoe hard de fraude in het betalingsverkeer groeit, terwijl de opsporing resultaat boekte en de geopolitiek opnieuw doorklonk in de spionage tegen overheden.

Lees meer »

Cyberoorlog nieuws

Op deze pagina vind je actueel cyberoorlog nieuws over staatshackers, hybride dreigingen, digitale aanvallen op infrastructuur en geopolitieke cyberdreigingen die relevant zijn voor Nederland en België.

Lees meer »

Opsporing nieuws

Op deze pagina vind je actueel opsporingsnieuws over cybercriminaliteit, arrestaties, politieonderzoeken, rechtszaken en internationale acties tegen cybercriminelen. De nadruk ligt op Nederland, België en relevante internationale zaken.

Lees meer »

Russische jacht op Signal en een golf kritieke lekken

Het cybernieuws van zaterdag 27 tot en met maandag 29 juni 2026 liet drie sterke rode draden zien. De FBI, CISA en de Oekraïense veiligheidsdienst waarschuwden alle drie voor dezelfde Russische campagne die niet de versleuteling van Signal kraakt, maar gebruikers hun herstelsleutel laat afstaan. Tegelijk werd kunstmatige intelligentie zichtbaar als zowel wapen als doelwit, van gekaapte softwarepakketten die ontwikkelaars bestelen tot een schone projectmap die een AI codeassistent verleidt om zelf malware uit te voeren. Onder de oppervlakte liep een golf van kritieke kwetsbaarheden met publieke exploitcode, terwijl de Benelux werd geraakt door een datalek bij zeilsoftware en een aanhoudende aanval op hotels, en de opsporing en de geopolitiek opnieuw met elkaar verweven raakten rond Jaguar Land Rover.

Lees meer »

Operation Endgame tegen infostealers, Canvas onzeker

Het cybernieuws van donderdag 25 en vrijdag 26 juni 2026 stond in het teken van twee grote dossiers en een breed patroon. Een internationale operatie, bekend als Operation Endgame, ontmantelde de infrastructuur achter de infostealers Amadey en StealC en de dropper SocGholish, met het Team High Tech Crime van de Nederlandse politie als een van de trekkers. Tegelijk blijft de omvang van het datalek bij het onderwijsplatform Canvas voor Nederland onbekend, omdat leverancier Instructure niet kan aangeven welke gegevens precies zijn buitgemaakt. Onder de oppervlakte loopt opnieuw een rode draad, aanvallers mikken op vertrouwen via de servicedesk, de browser en vertrouwde apps, terwijl kritieke lekken in netwerkapparatuur en in Chrome actief worden misbruikt en de opsporing op meerdere fronten resultaat boekt.

Lees meer »

Verdachte gezocht na bankhelpdeskfraude in Hoofddorp

Een 74-jarige vrouw uit Hoofddorp is op 22 april 2026 slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, waarbij criminelen 8000 euro van haar rekening pinden. De politie heeft duidelijke camerabeelden van een verdachte en vraagt om hulp bij zijn identificatie.

Lees meer »

Fortinet treft 270 Belgische bedrijven, Joomla-lek 10.0

Het cybernieuws van dinsdag 23 en woensdag 24 juni 2026 stond in het teken van één groot dossier en een breed patroon. Het datalek bij Fortinet blijkt minstens 270 Belgische organisaties en honderden Nederlandse systemen te raken, terwijl de onderliggende oogstcampagne FortiBleed meer dan 110 miljoen inloggegevens verzamelde. Daarnaast wordt een kritiek lek in de Joomla Content Editor met de hoogste score van 10.0 actief misbruikt, en doken vier nieuwe darkweb-claims op tegen Belgische en Nederlandse bedrijven. Onder de oppervlakte loopt een rode draad: aanvallers oogsten en verhandelen toegang, en de software-toeleveringsketen en de tooling rond kunstmatige intelligentie worden een steeds groter doelwit.

Lees meer »

Belgische Staatsveiligheid gehackt, SRA op leaksite

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van zaterdag 20 tot en met maandag 22 juni. De Belgische inlichtingendienst bleek via een lek bij een toeleverancier te zijn getroffen, de Nederlandse accountantskoepel SRA verscheen op de leaksite van LockBit 5, en Fortinet gaf nu ook zelf een dringende waarschuwing uit over de FortiBleed campagne. Daarnaast legde ESET de werkwijze van de ransomwaregroep Gentlemen bloot, doken nieuwe kwetsbaarheden op die directe actie vragen, en speelden oplichters in op de zomervakantie, de belastingaangifte en de Wereldbeker. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »

Financiën gehackt via zeroday, politie rolt SocGholish op

In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van donderdag 18 en vrijdag 19 juni. Het Ministerie van Financiën maakte bekend dat het in maart via een onbekend lek werd gehackt, de Nederlandse politie haalde samen met internationale partners het beruchte SocGholish netwerk offline, en de inloggegevens van bijna 74.000 Fortinet firewalls bleken op straat te liggen. Daarnaast bracht F5 twee kritieke noodpatches uit voor de webserver NGINX, liep kunstmatige intelligentie als wapen, zwakke plek en geopolitiek drukmiddel door het hele dreigingsbeeld, en kreeg een fraudeur met deepfakes een stevige celstraf. We lopen het thema voor thema langs.

Lees meer »