Cybercrime kan winkelier de kop kosten

Gepubliceerd op 29 oktober 2018 om 08:24

Als een winkelier wordt getroffen door cybercriminaliteit, is de schade gemiddeld € 53.678. Dat baart Detailhandel Nederland zorgen: “De schades zijn dermate groot, dat de continuïteit van winkels in het geding kan zijn.”

De branchevereniging reageert op onderzoek van Kantar TNS. Daaruit blijkt dat één op de twaalf winkeliers zelfs een potentiële schade van boven de € 250.000 kan verwachten als cybercriminelen toeslaan. Die schadepost bestaat uit onder meer herstelkosten, omzetverlies, tijdverlies en extra beveiligingskosten.

Winkeliers onwetend

Cybercriminaliteit krijgt van winkeliers nog niet de aandacht die nodig is, zegt Bert van Steeg van Detailhandel Nederland. “Een groot gedeelte is niet op de hoogte van de dreiging die van cybercriminaliteit uitgaat. De schades zijn dermate groot, dat de continuïteit van winkels in het geding kan zijn. Voor ons een belangrijke reden om de noodklok te luiden.”

Eén op de acht winkeliers zegt weleens te maken te hebben gehad met cybercriminaliteit. Dan ging het om phishing (47%), ransomware (28%), hacking (23%) en malware of een virus (23%). Maar ze schatten zelf de kans klein dat ze slachtoffer worden van cybercriminaliteit. Phishing (16%) wordt als hoogste risico gezien. Voor de meeste winkeliers is de ‘ouderwetse’ winkelcriminaliteit een veel reëler probleem: 47% heeft daar weleens mee te maken gehad.

Wachtwoorden onbeschermd

Een op de drie winkeliers weet niet welke maatregelen genomen kunnen worden om cybercrime te voorkomen of te beperken. Minder dan de helft gebruikt virussoftware (43%) en 60% heeft geen beschermd wifi-wachtwoord.

Backups maken is voor 39% een dagelijkse aangelegenheid. “Uit dit onderzoek blijkt dat we echt meer aan voorlichting moeten doen aan de kleinere winkelier. Ze worden steeds meer afhankelijk van online toepassingen, zoals kassasystemen en beveiliging. We zullen dan ook de komende periode inzetten op werkbare oplossingen om cybercrime te voorkomen”, zegt Van Steeg.

Waarom Nederlandse mkb'er zo interessant is voor cybercriminelen

Cybercrime is een serieus probleem voor Nederlandse bedrijven. Dat cybercriminelen onze ondernemingen zo interessant vinden, komt omdat Nederlandse bedrijven bovengemiddeld digitaal zijn en voorop lopen in kennis en innovatie. "Als je zelf de kennis niet in huis hebt, dan steel je het gewoon."

'De helft van het mkb kampt met cybercrime' en 'Mkb loopt achter in digitale veiligheid'. Zomaar wat nieuwskoppen van de afgelopen week waaruit blijkt dat cyberveiligheid een onderwerp is dat hoog op de agenda zou moeten staan van bedrijven. 

Volgens het CPB doet Nederland het qua cyberveiligheid goed ten opzichte van andere landen, maar nemen mkb'ers minder maatregelen om zich te wapenen tegen cybercriminelen. Dat terwijl de helft van die bedrijven het afgelopen jaar al eens doelwit werd van cybercriminaliteit.

"Waarom kiezen de criminelen eigenlijk voor Nederlandse bedrijven, in plaats van bijvoorbeeld bedrijven uit Italië?"

Beveiliging loopt achter

Dat komt doordat Nederlandse bedrijven internationaal gezien veel meer bedrijfsmiddelen hebben die verbonden zijn met internet, zegt Dave Maasland van cyberveiligheidsbedrijf ESET.

"Van servers tot websites, in Nederland zijn bedrijven heel ver met de digitale transformatie. Maar daar loopt de beveiliging vaak achteraan. 99,9 procent van de cybercriminaliteit is misbruik van de basis cyberhygiëne die niet op orde is", zegt hij.

Ofwel: het op orde houden van de veiligheid van je digitale systemen om niet de deur wagenwijd of op een kier open te zetten voor cybercriminelen.

Van student tot staatshackers

De hackers die daar misbruik van maken, kunnen verschillende doelen hebben, zegt Sico van der Meer, cyber securityonderzoeker van Instituut Clingendael.

  • Zo zijn er de meer huis-tuin-en-keuken hackers. "Dat zijn saboteurs. Zeg maar: de studenten die willen proberen via een netwerk in te breken in de computers van de bedrijven. Dat kan elk bedrijf overkomen, vooral kleine bedrijven met slechte veiligheidsmaatregelen."
  • Dan heb je de beroepscrimineel. "Je hebt criminelen die proberen met ransomware je computer op slot te zetten en dan losgeld te eisen om geld te verdienen."
  • Een niveau daarboven zitten bedrijven die criminelen inhuren om bedrijfsspionage te plegen. "Dat doen sommige bedrijven die willen weten wat er ontwikkeld wordt door hun concurrentie."
  • En dan is er nog het niveau van overheden die hackers inzetten. "De Chinese overheid bijvoorbeeld. Die nemen techbedrijven op de korrel in de hoop technologie van andere landen op te zuigen."

515 miljard schade per jaar

Hoeveel geld cybercriminaliteit bedrijven kost is moeilijk te bepalen, schrijft het CPB. Dat komt omdat het ingewikkeld is om te berekenen hoeveel het kost als een bedrijf niets kan doen, maar ook bedrijven verderop in de keten schade ondervinden.

Beveiliger McAfee en denktank CSIS wilden hun vingers daar best aan branden en becijferden eerder dit jaar dat het jaarlijks neerkomt op zo'n 515 miljard euro per jaar

Daar zitten de kosten in die bedrijven maken om te voorkomen dat zij slachtoffer worden van cybercrime. Gartner schat dat in die markt volgend jaar op zo'n 107 miljard euro.

Kennis en innovatie

Nederland valt waarschijnlijk op bij cybercriminelen, vanwege ons kennisniveau. "We hebben veel kennis in huis en investeren veel in innovatie. We lopen daardoor vaak voor op anderen. Dat maakt het interessant om iets te stelen wat bijna doorontwikkeld is", zegt Van der Meer. 

Welke bedrijven lopen dan het meeste risico? Van der Meer: "Economische spionage zie je vooral bij bedrijven in de technologische sector, maar het beperkt zich niet tot die sector. Het gaat van vliegtuigbouwers tot bedrijven in de biochemie. Omdat zij investeren in nieuwe technieken, proberen anderen daar innovaties te stelen."

Beter goed gejat...

Hij kent voorbeelden van bedrijven die zagen hoe een concurrent ineens een product op de markt bracht dat wel heel erg leek op iets waar zij al jarenlang aan werkten.

"Dat bedrijf had niet door dat ze bespioneerd werden, maar zag ineens hoe dat Chinese bedrijf hun innovatie presenteerde."

Om zich in te dekken tegen dat soort spionage zijn er zelfs bedrijven die blauwdrukken van producten maken waar expres fouten in zijn geplaatst. "Als dat gestolen wordt, gaat er iets mis als de opdrachtgever dat specifieke product toch probeert te fabriceren."

Cyberhygiëne

Als bedrijven zich beter willen wapenen tegen cybercriminelen begint dat bij het op orde houden van de cyberhygiëne, zegt Van der Meer. 

Want dat is waar het op neerkomt, stemt Dave Maasland van ESET in. "Stel je een inbreker voor die vanuit zijn auto huizen kan scannen waar geen goed slot op zit, en dat hij dan een bliepje krijgt met de aanwijzing dat hij naar de Bredastraat 13 moet voor dat huis met dat slechte slot."

Die vergelijking gaat op, zegt hij, omdat er zoekmachines zijn waarmee je kunt zoeken naar internetapparaten met bepaalde besturingssystemen. "Als een systeem op een apparaat dan niet meer up-to-date is, en kwetsbaar voor aanvallen die zwaktes benutten, dan kun je die heel makkelijk vinden."

Verhoogd risicoprofiel

Het is niet zo dat Nederlandse bedrijven kwetsbaarder zijn, zegt Maasland. Maar ze zouden zich moeten beseffen dat ogen vanuit het buitenland op ze gericht zijn, omdat er een verhoogd risicoprofiel is.

"Door de aard van het bedrijfsleven, onze goede infrastructuur en de innovatie is hier meer te halen dan alleen geld."

Dilemma

Het op orde brengen van de veiligheid hoeft niet kostbaar te zijn. Want dat is een van de argumenten die Van der Meer vaak hoort om de cyberveiligheid van een bedrijf niet op orde te brengen.

"Ik snap dat het een dilemma is, dat bedrijven liever investeren in anderen dingen. Maar je kunt het er beter niet op gokken dat je veilig blijft. Want op het moment dat het mis gaat, kan het je veel meer geld kosten. Het is een handige investering, zeker in de huidige tijd", besluit de onderzoeker.

Bron: RTL, Accountancy van morgen en andere Bronnen

Cybercrime blog

Alle blog's

Odido ShinyHunters aanval, TeamPCP Jenkins en INT offline

In de periode van dinsdag 12 mei tot en met woensdag 13 mei 2026 deelde Odido voor het eerst gedetailleerde informatie over hoe ShinyHunters erin slaagde de gegevens van 6,2 miljoen klanten te stelen via een telefoontje naar de klantenservice. Terwijl CEO Søren Abildgaard compensatie afwees en een massaclaim in voorbereiding is, escaleert de dreigingsgroep TeamPCP haar supply chain aanvallen met gecompromitteerde versies van de officiële Jenkins plugin van Checkmarx, honderden pakketten op npm en de Python client van Mistral. Ondertussen heeft het Instituut voor de Nederlandse Taal zijn websites offline gehaald na een hack op 5 mei en heeft het Openbaar Ministerie de operationele schade van de aanval op zijn Citrix omgeving van juli 2025 beschreven.

Lees meer »

Universiteiten en ShinyHunters, Crimenetwork en TCLBanker

In de periode van vrijdag 8 mei tot en met zondag 10 mei 2026 kwamen meerdere universiteiten in contact met ShinyHunters over de gestolen Canvas data, terwijl Instructure opvallend afwezig bleef op de leksite van de groep. De BKA maakte definitief een einde aan het opnieuw opgestarte Crimenetwork en arresteerde de beheerder op Mallorca in samenwerking met de Spaanse autoriteiten. Ondertussen verspreidt de TCLBanker bankentrojan zich via WhatsApp en Outlook richting Europa, viel het Nederlandse constructiebedrijf VeriCon ten prooi aan de ransomwaregroep thegentlemen en publiceerden onderzoekers bewijs van haalbaarheid voor twee kritieke kwetsbaarheden in Linux containeromgevingen waarvoor nog geen patch beschikbaar is.

Lees meer »

ShinyHunters Canvas 12 mei, 7 NL universiteiten, Animo IBAN

In de periode van 6 mei tot en met 7 mei 2026 ontsierden aanvallers van ShinyHunters de inlogportalen van meerdere universiteiten met een losgeldboodschap en verschoven zij de deadline voor de bij Canvas LMS gestolen data van 7 mei naar 12 mei 2026. Koepelorganisatie Universiteiten van Nederland bevestigde dat zeven grote universiteiten zijn getroffen, waaronder de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Belgische instellingen waaronder de Vrije Universiteit Brussel, Thomas More en Arteveldehogeschool meldden dat persoonsgegevens van studenten zijn buitgemaakt. Tegelijkertijd werden drie Belgische bedrijven in één dag slachtoffer van ransomware, trof een datalek bij sportketen Animo 105.000 Belgische klanten met bankgegevens, en publiceerde Microsoft en het Australian Cyber Security Centre waarschuwingen over drie parallelle ClickFix campagnes die via nep hulpartikelen macOS gebruikers en cryptowalletbezitters doelwit maken.

Lees meer »

Canvas 44 NL instellingen gelekt, Edge wachtwoorden onveilig

In de periode van 4 mei tot en met 5 mei 2026 bevestigde Instructure, het Amerikaanse bedrijf achter onderwijsplatform Canvas, dat de groep ShinyHunters 3,65 terabyte aan persoonsgegevens heeft gestolen van 9.000 onderwijsinstellingen en 275 miljoen gebruikers wereldwijd. Van de getroffen instellingen bevinden zich 44 in Nederland, waaronder hogescholen, universiteiten en mbo instellingen verspreid over het land. ShinyHunters stelde een deadline van 6 mei voor betaling. Dezelfde groep publiceerde eerder in de week ook de persoonlijke gegevens van 119.200 Vimeo gebruikers na een mislukte afpersing via externe leverancier Anodot. Beveiligingsonderzoeker @L1v1ng0ffTh3L4N maakte op 29 april bekend dat Microsoft Edge alle opgeslagen wachtwoorden bij het opstarten direct als platte tekst in het procesgeheugen laadt, een gedrag dat Microsoft erkent als bewuste ontwerpkeuze. Via het netwerk van Cybercrimeinfo werd een actieve aanval via de ClickFix methode gesignaleerd op een website die circuleert onder internetgebruikers in Nederland, met al minstens één bevestigd slachtoffer. Kaspersky stelde vast dat de officiële website van Daemon Tools al wekenlang malware verspreidt via een supply chain aanval, waarbij een selecte groep slachtoffers waaronder overheden en fabrieken een remote access trojan heeft ontvangen.

Lees meer »

cPanel 44.000 installaties gecompromitteerd, ShinyHunters lekt Aman Resorts en Raptor Supplies Wemeldinge op darkweb

In de periode van 1 mei tot en met 3 mei 2026 bevestigde de Shadowserver Foundation dat minimaal 44.000 IP-adressen van cPanel installaties actief zijn gescand na exploitatie van CVE-2026-41940, met op 1 mei alleen al meer dan vijftienduizend nieuwe kwaadaardige cPanel hosts in één dag. Op hetzelfde moment publiceerde ShinyHunters de gegevens van 215.600 gasten van luxehotelgroep Aman Resorts en bevestigde Canonical een aanhoudende DDoS aanval op de Ubuntu webinfrastructuur door de Iran gelinkte groep 313 Team. Onderzoekers van Check Point Research en Halcyon maakten bekend dat de VECT 2.0 ransomware in de praktijk als wiper functioneert, waardoor bestanden onherstelbaar vernietigd worden zelfs na betaling van losgeld. Cybercrimeinfo ontdekte op het darkweb dat de criminele groep FulcrumSec gestolen data publiceert van Raptor Supplies, een Britse leverancier met een Nederlandse vestiging in Wemeldinge. Nieuw verschenen ransomwaregroep CMD Organization postte zijn eerste twee slachtoffers in een veilingformaat. En het Martini Ziekenhuis in Groningen bevestigde na drie weken volledig herstel van het patiëntenportaal Mijn Martini, getroffen door de ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft op 7 april.

Lees meer »

Opsporing nieuws

Op deze pagina vind je actueel opsporingsnieuws over cybercriminaliteit, arrestaties, politieonderzoeken, rechtszaken en internationale acties tegen cybercriminelen. De nadruk ligt op Nederland, België en relevante internationale zaken.

Lees meer »

Cyberoorlog nieuws

Op deze pagina vind je actueel cyberoorlog nieuws over staatshackers, hybride dreigingen, digitale aanvallen op infrastructuur en geopolitieke cyberdreigingen die relevant zijn voor Nederland en België.

Lees meer »

Kifid kantelt aansprakelijkheid bij bankhelpdeskfraude, Kanters Lieshout gehackt en AI coderingstools blijven dominant risico

De woensdag en donderdag van 29 en 30 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de afgelopen weken in een ander licht stellen. Het Kifid heeft de drempel voor "grof nalatig" bij bankhelpdeskfraude fors hoger gelegd, banken zijn voortaan vaker zelf aansprakelijk en moeten in beginsel het volledige niet toegestane bedrag terugbetalen, terwijl Belgische politiezones Minos, Rupel en Hekla infoavonden organiseren tegen een aanhoudende stijging van meldingen. Cybercrimeinfo verifieerde een tip over de overgenomen website van waterspecialist Kanters Lieshout, waar een opportunistische actor 0,1 bitcoin afpersing eist via Twitter contact, een ander profiel dan de gevestigde ransomwaregroepen die NL en BE de afgelopen weken raakten. En na de eerdere PocketOS-database-vernietiging in S02E51 zijn er nu vier nieuwe AI tool incidenten op een week tijd, Cursor met een onopgeloste extensiekwetsbaarheid (CursorJacking, CVSS 8.2), Jerry's Store dat zelf 345.000 creditcards openbaarde via een AI vibecoding fout, een gepatchte Gemini CLI met CVSS 10.0 score, en staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) die formeel waarschuwt tegen autonome AI assistenten zoals OpenClaw op systemen met persoonsgegevens. Daarnaast breidde de Mini Shai-Hulud campagne van TeamPCP uit van vier SAP CAP npm pakketten naar PyTorch Lightning op PyPI plus intercom-client en intercom-php op Packagist, vier ecosystemen tegelijk binnen 36 uur.

Lees meer »

Gezocht: koerier na bankhelpdeskfraude in Veenendaal en Almere

Een vrouw uit Veenendaal werd op 27 februari 2026 slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Een nepbankmedewerker belde haar op, waarna een koerier aan de deur kwam en haar gouden ringen, gouden kettingen, contant geld en bankpas meenam. Met de buitgemaakte pinpas werd vervolgens gepind in winkels en bij geldmaten in Veenendaal en Almere. In totaal werd ruim 5.500 euro afhandig gemaakt. De politie zoekt de verdachte koerier.

Lees meer »

Apt73 raakt twee Belgische organisaties, ChipSoft claimt data vernietigd en LiteLLM actief misbruikt

De maandag en dinsdag van 27 en 28 april 2026 leverden drie ontwikkelingen op die de discussie van de afgelopen weken doortrekken. De ransomwaregroep Apt73 plaatste op een dag twee Belgische organisaties op het lekplatform, een Oost-Vlaams staalbedrijf en een Waalse zorggroep met meerdere ziekenhuizen. ChipSoft meldde dat de eerder deze maand gestolen patiëntengegevens niet zijn gepubliceerd en volgens eigen onderzoek zijn vernietigd, een claim die volledig leunt op de mededeling van de aanvaller. En de open source LLM proxy LiteLLM wordt sinds ongeveer 36 uur na publieke disclosure actief misbruikt om API sleutels van OpenAI, Anthropic en Bedrock te stelen. Daarnaast bevestigde Vimeo een datalek via het analyseplatform Anodot, lekte LAPSUS$ 96 GB Checkmarx data ook via clearnet portals en werden tientallen Visual Studio Code extensies op Open VSX besmet met de GlassWorm credential stealer. Drie supply chain aanvallen op een week tijd, plus een data lek bij AI trainingsbedrijf Mercor van 4 TB stemopnamen gekoppeld aan paspoorten van 40.000 contractors.

Lees meer »

ShinyHunters bij ADT en Udemy, DigiD blijft bij Solvinity en Palantir bij de Marechaussee

Het weekend van 24 tot en met 26 april 2026 leverde drie ontwikkelingen op die de discussie van eerdere weken doortrekken. ShinyHunters publiceerde binnen 24 uur twee grote slachtoffers, ADT en Udemy, beide via vishing tegen een SSO-account. Het kabinet besloot daarnaast om DigiD bij Solvinity te houden, ondanks Kamerverzet en een aangekondigde Amerikaanse overname. En WOO stukken openbaarden dat de Koninklijke Marechaussee jarenlang gebruik maakte van Palantir, terwijl de minister dat in een Kamerantwoord ontkende. Daarnaast staan in Nederland en België 3.793 Zimbra servers ongepatcht, voegde CISA vier actief misbruikte CVE's toe aan de Known Exploited Vulnerabilities catalogus en publiceerde Silverfort een privilege escalation in Microsoft Entra Agent ID die inmiddels is gepatcht.

Lees meer »