Het slachtofferschap van online criminaliteit neemt toe, de schade groeit en de weerbaarheid blijft achter. Met het project Digitaal Veilig in de Wijk, zet Den Haag vrijwilligers in om slachtofferschap onder inwoners tegen te gaan. “Het zou fantastisch zijn als we niet alleen een netwerk hebben binnen de stad, maar ook tussen de steden.”
De moeder die dit WhatsAppbericht ontvangt, wil haar bestolen kind direct helpen: ‘Hi mam, mijn laptop, telefoon en portemonnee zijn gestolen. Daarom app ik je nu via de telefoon van een huisgenootje. Balen, want ik moet echt snel nieuwe spullen hebben voor mijn studie. Kan ik 1500 euro van je lenen? Je krijgt het volgende week terug. Je mag maar tot 750 per tikkie, dus kun je 2 keer overmaken? Alvast bedankt!’
Ze maakt wel 3 keer het maximale bedrag over. Maar dan slaat de twijfel toe, is deze noodkreet wel echt? Ze belt het nummer van de gestolen mobiel en wordt vrolijk begroet door haar dochter. Spullen gestolen? Gelukkig niet! ‘Je moet wel aangifte doen hoor, mam!’ adviseert de dochter geschrokken. ‘Ach, dat haalt niks uit’, besluit de moeder. ‘Wat moet de politie hiermee? Mijn geld is verdwenen, dat ga ik toch niet meer terugkrijgen.’ Wat de moeder niet tegen haar dochter zegt, is dat ze zich doodschaamt dat ze hierin is gestonken. Ze vindt deze verhalen altijd zo tenenkrommend naïef.
Online zwendel
Guido Dam kent wel meer van dit soort verhalen uit zijn omgeving. Omdat hij een opleiding achter de rug heeft die draait om cybersecurity, weet hij meer dan de gemiddelde Nederlander hoe een burger of bedrijf zich beter kan beveiligen. Toen hij in het wijkblad van Benoordenhout een oproep van de gemeente zag voor ambassadeurs voor het project Digitaal Veilig in de Wijk, meldde hij zich direct aan als vrijwilliger. Met dit project wil Den Haag burgers en bedrijven weerbaarder maken tegen online zwendel. Dam maakt daar graag wat tijd voor vrij, want: “Niet iedereen kan zich een sjiek cybersecuritybedrijf veroorloven, maar iedereen heeft wel een gelijke mate van bescherming nodig.”
Persoonlijke gegevens ontfutselen
De bedrijven in Den Haag kampen vooral met DDoS-aanvallen en ransomware. De meest voorkomende manieren waarop inwoners worden benadeeld zijn de vriend-in-nood-fraude, zoals de moeder die denkt dat haar dochter in geldnood zit, of helpdeskfraude, ‘u heeft een probleem met uw computer’. Zowel bedrijven als burgers hebben last van phishing, de meest succesvolle manier om een computer binnen te komen en persoonlijke gegevens te ontfutselen.
Onderzoeken van het CBS, het CPB of de Rijksoverheid geven een soortgelijk beeld: het slachtofferschap neemt toe, de schade groeit en de weerbaarheid blijft achter. Mensen beschermen zich onvoldoende tegen criminele uitwassen. “We worden allemaal steeds afhankelijker van digitale middelen”, zegt Bram Perenboom, adviseur Digitale Weerbaarheid van de gemeente Den Haag en projectleider van Digitaal Veilig in de Wijk. “Problemen en criminaliteit op gebied van cyber komen steeds vaker voor en zijn steeds lastiger te herkennen. Daarom is het belangrijk om je ertegen te wapenen.”
Den Haag en andere steden
Ere wie ere toekomt, Breda was met de Digitale Buurtambassadeur de eerste gemeente die vrijwilligers bijspijkerde op gebied van digitale veiligheid, zodat zij hun buurtgenoten kunnen informeren. Samen met politie en de Avans Hogeschool werkt gemeente Breda vanuit de buurtpreventiegroepen. Utrecht richt zich op het weerbaar maken van inwoners door middel van Stadsmakers Digitale Veiligheid. Amsterdam richt zich met cyberambassadeurs op het mkb. In Den Haag kunnen zowel inwoners als ondernemers zich als vrijwilliger inzetten voor digiweerbaarheid. Perenboom: “Het gaat vooral om het in acht nemen van de basismaatregelen. Met goede wachtwoorden, direct uitvoeren van updates en regelmatige back-ups, kunnen we al heel wat slachtoffers voorkomen.”
Inwoners informeren elkaar
In het najaar van 2020 startte Den Haag met Digitaal Veilig in de Wijk. Inmiddels zijn er 25 ambassadeurs actief in stadsdeel Loosduinen en in de wijken Wateringseveld, de Vruchtenbuurt en Benoordenhout. Samen met de politie en de gemeente verzorgen de ambassadeurs presentatiebijeenkomsten in hun wijken, ze verspreiden flyers, vullen een hoekje in het wijkblad, ze staan met informatie in winkelcentra, er is een website en er zijn Facebookgroepen.
“De kracht van dit project is dat we heel dicht bij de doelgroep zitten”, aldus ambassadeur Dam. “We maken zelf deel uit van de inwoners die we willen bereiken, studenten helpen medestudenten verder, senioren spreken andere senioren aan en weer anderen hebben contact bij sportclubs of met ondernemers. De inwoners en ondernemers informeren elkaar en de gemeente en politie springen met informatie bij waar nodig.”
De ambassadeurs leggen contact met publieke en private partijen in hun eigen wijken voor samenwerking. Naast bijpraten van wijkbewoners, verwijzen de ambassadeurs ook naar informatie van bijvoorbeeld SeniorWeb, Digital Trust Center of Veiliginternetten.nl. Immers, online is al enorm veel goede informatie te vinden.
Steun van gemeente en politie
De gemeente en politie ondersteunen de ambassadeurs met faciliteiten en met kennis over bijvoorbeeld de meest voorkomende vormen van cybercriminaliteit. Zo organiseerden ze een training samen met het Digital Trust Center, dat is gespecialiseerd in het digitaal weerbaarder maken van ondernemers. De Fraudehelpdesk kwam wat vertellen over verschillende vormen van online fraude, de Betaalvereniging Nederland gaf inzage over hoe de zaken zijn geregeld op de fraude-afdelingen van banken en een cybercrime-specialist van de politie heeft de ambassadeurs bijgepraat over aangifte doen van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Dat helpt de ambassadeurs om benadeelde buurtgenoten door te kunnen verwijzen, zoals naar de Fraudehelpdesk of naar de juiste loketten van de bank of de politie.
De wijkagenten trekken met de ambassadeurs op en de politie biedt data. Een lastigheid is dat lang niet alle incidenten van online criminaliteit worden aangegeven bij de politie, zoals de moeder in het voorbeeld.
Hoe pak je het aan
Het project Digitaal Veilig in de Wijk gaat in ieder geval nog een jaar in de huidige vorm voort. “We zijn nu samen met de politie aan het uitzoeken hoe we het project verder kunnen ontwikkelen”, zegt Perenboom. Inmiddels zijn er al doende wat lessen geleerd. Perenboom: “Wat betreft geld: er is wat opstartgeld nodig, maar als het project eenmaal draait dan kun je met veel minder middelen toe.”
“Je moet ook nadenken over de structuur: breng je het ambassadeurschap onder bij buurtpreventiegroepen of een stichting, of maak je gebruik van bestaande subsidieregelingen. Dan heb je een andere constructie dan het convenant dat er bij ons in Den Haag onder ligt.” Bij aanvang vraagt het project veel ondersteuning, maar op langere termijn kan de gemeente het project wat meer loslaten. “Groepen die al wat langer draaien, vragen steeds minder hulp van de gemeente of de politie.”
Veel meer synergie
Perenboom wil doorlopend zijn oor te luisteren blijven leggen bij de inwoners en ondernemers. Bieden we nog steeds het juiste? Het project moet niet te veel worden dicht getimmerd, want: “De criminaliteit verandert, het probleem verandert, maar ook de manier waarop mensen ermee omgaan.” Uiteindelijk hoopt Perenboom dat er in heel Nederland ambassadeurs gaan samenwerken tegen online criminaliteit. “Het zou fantastisch zijn als we niet alleen een netwerk van laagdrempelige informatie hebben binnen de stad, maar ook tussen de steden. En dat er veel meer synergie is tussen inwoners, ondernemers, kennisinstellingen, overheden en politie. Dat een ambassadeur maar hoeft te vragen om data en dat we dat direct kunnen leveren.”
Wil jij ook de digitale weerbaarheid in jouw gemeente vergroten? Het CCV heeft een database samengesteld van lokale cyberprojecten. Vragen of wil je sparren? Neem contact op met CCV-adviseur Colin Voetee, via telefoon: 06 10 447 801 of e-mail: colin.voetee(at)hetccv.nl.
Bron: ccv-secondant.nl
Meer info over Veilig digitaal Breda
Inschrijven voor wekelijkse nieuwsbrief
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.
Meer actueel cybercrime nieuws
Phishing van eigen kredietbank, Ivanti Sentry misbruikt
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van donderdag 11 en vrijdag 12 juni. Cliënten van Kredietbank Limburg kregen phishingmails die werkelijk van hun eigen kredietbank kwamen, het kritieke lek in Ivanti Sentry ging in één dag van een waarschuwing van het NCSC naar bevestigd misbruik met een spoeddeadline van CISA, en een internationale politieactie ontmantelde de witwasdienst AudiA6 die ruim 380 miljoen dollar aan criminele opbrengsten verwerkte. Daarnaast bevestigt een universiteit 454.600 getroffen studenten in de PeopleSoft campagne van ShinyHunters, en toont onderzoek van Anthropic dat AI de tijd tussen patch en werkende exploit terugbrengt van weken naar uren. We lopen het thema voor thema langs.
Check Point VPN met Qilin, phishing bij Vlaamse hotels
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we naar het nieuws van dinsdag 9 en woensdag 10 juni. Een kritiek lek in de VPN van Check Point wordt actief misbruikt en mondt in minstens één geval uit in Qilin ransomware, bijna honderd Vlaamse hotels worden getroffen door phishing met betaalverzoeken die tot in detail kloppen, en een internationale politieactie haalt de criminele dienst First VPN offline. Daarnaast zien we een recordronde patches van Microsoft, een autonome agent die eigenhandig kwetsbaarheden vindt, en aanvallers die zich steeds vaker richten op de mensen die software bouwen. We lopen het thema voor thema langs.
Pink kaapt Microsoft 365 via telefoon, datalek Epe
In deze aflevering van het Cyber Journaal kijken we terug op het weekend van zaterdag 6 tot en met maandag 8 juni. Een nieuwe afpersgroep steelt bedrijfsdata uit Microsoft 365 zonder ook maar één regel malware, een Nederlandse gemeente verloor honderden gigabytes aan persoonsgegevens en boven Europa lijkt een Russische satelliet het navigatiesignaal te verstoren. Daarnaast zien we beveiligingssoftware die blijft draaien maar stilvalt, een reeks actief misbruikte kwetsbaarheden in netwerkapparatuur, en flinke resultaten in de opsporing. We lopen het thema voor thema langs.
Verdachte gezocht na babbeltruc bij 76-jarige in Rotterdam
Een 76-jarige Rotterdammer raakte zijn bankpas en pincode kwijt nadat oplichters zich voordeden als zijn bank en als de politie. De politie zoekt de man die daarna met de pinpas geld opnam en op camerabeelden staat.
Mailboxspionage en Cisco SD-WAN actief misbruikt
In deze aflevering van het Cyber Journaal staan de dagen van donderdag 4 en vrijdag 5 juni centraal. Aanvallers lazen vijf maanden lang ongezien mee in de mailbox van een beursdirecteur en sluisden de inhoud weg via vertrouwde clouddiensten. In Nederland en België blijven hotelgasten en bankklanten doelwit van fraude die naadloos aansluit op de werkelijkheid. Tegelijk staat de toeleverketen van software opnieuw onder druk, worden kwetsbaarheden in netwerkapparatuur en WordPress actief misbruikt, en zien we beweging in opsporing, spionage en het beleid rond digitale soevereiniteit. We lopen het thema voor thema langs.
Datalek hotelsector, Windows NETLOGON actief misbruikt
In deze aflevering van het Cyber Journaal staan de dagen van dinsdag 2 en woensdag 3 juni centraal. Koninklijke Horeca Nederland waarschuwt voor een breed datalek in de hotelsector, waarbij gestolen reserveringsgegevens gasten bereiken via geloofwaardige phishing. In Den Bosch onderzoekt de overheid een mogelijk datalek bij de gevangenis van Vught dat niet door een hack ontstond, maar door een overgeslagen procedure. Tegelijk staat de toeleverketen van software opnieuw onder druk, worden twee kritieke lekken in Windows en Android actief misbruikt, en zien we beweging in opsporing, hacktivisme en spionage. We lopen het thema voor thema langs.
Meta AI lek kaapt Instagram, vier Benelux datalekken
In het weekend van 30 en 31 mei en op maandag 1 juni 2026 stond kunstmatige intelligentie centraal als nieuw aanvalsoppervlak. Een lek in de digitale assistent Meta AI maakte het mogelijk om Instagramaccounts over te nemen, zelfs met tweefactorauthenticatie, waarbij het gearchiveerde Instagramaccount van het Witte Huis uit de regeringsperiode van Barack Obama het bekendste slachtoffer was. Tegelijk verschenen op cybercrimefora vermeende datasets van vier grote organisaties uit Nederland en België, waaronder het Utrechtse BCD Travel en het grootste Belgische ziekenfonds. De opsporing boekte een succes met de aanhouding van de beheerder van een van de grootste platforms voor gestolen data. Verder worden twee kwetsbaarheden in Palo Alto GlobalProtect en de WordPress plugin WP Maps Pro op dit moment actief misbruikt.
Cyberoorlog nieuws
Op deze pagina vind je actueel cyberoorlog nieuws over staatshackers, hybride dreigingen, digitale aanvallen op infrastructuur en geopolitieke cyberdreigingen die relevant zijn voor Nederland en België.
Opsporing nieuws
Op deze pagina vind je actueel opsporingsnieuws over cybercriminaliteit, arrestaties, politieonderzoeken, rechtszaken en internationale acties tegen cybercriminelen. De nadruk ligt op Nederland, België en relevante internationale zaken.
Zes Nederlandse darkweb vermeldingen, FortiClient misbruikt
In de periode van 27 tot en met 28 mei 2026 claimden meerdere dreigingsactoren op darkwebportalen dat zij toegang hadden verkregen tot gegevens van zes Nederlandse organisaties, waaronder een zorgvergelijker, een webshop voor vliegersartikelen en een hoveniersbedrijf. Beveiligingsonderzoekers van Arctic Wolf documenteerden actief misbruik van een kwetsbaarheid in FortiClient EMS, waarbij aanvallers via het eigen beheerkanaal van de managementserver een infostealer installeerden op verbonden endpoints. Sysdig publiceerde een analyse van de eerste volledig door een agent gestuurde aanval, waarbij een database werd gestolen in minder dan twee minuten. Verder haalde de Nederlandse politie samen met het NCSC het Asocks proxynetwerk offline, een botnet met 17 miljoen besmette apparaten waarvan 200 sturende servers in Nederland stonden.
Man gezocht na bankhelpdeskfraude bij 79-jarige in Velsen
Op 12 december 2025 ontving een 79-jarige man uit Velsen een sms met een alarmerende boodschap. Daarin stond dat iemand uit Rusland had geprobeerd geld van zijn bankrekening te halen. De sms bevatte een hulplijn waarop hij direct kon bellen.
Ajax hack Buren, NL ransomware en valse AI installaties
In de periode van 25 tot en met 26 mei 2026 werd een 35-jarige man uit Buren aangehouden als verdachte van de hack bij Ajax eerder dit jaar, waarbij gegevens van tienduizenden seizoenkaarthouders toegankelijk waren. Drie Nederlandse bedrijven verschenen op darkwebportalen van de ransomwaregroepen PLAY, DragonForce en LockBit 5.0. Onderzoekers van EclecticIQ documenteerden een lopende campagne waarbij ontwikkelaars worden gelokt naar valse installatiepagina's voor Gemini CLI en Claude Code om een fileless infostealer te verspreiden. En een artikel van mei 2026 in The Hacker News zet het fenomeen van MFA prompt bombing uiteen, inclusief de bekende inbraak bij Cisco in 2022.