Diverse bedrijven grijpen hard in en zetten uit voorzorg webapplicaties uit. Verschillende gemeenten hebben dat nu al gedaan. Ook ABN Amro bevestigt tegenover de krant een deel van zijn systemen te hebben uitgeschakeld. IT-beveiligers zeggen bij de NOS dat het slechts een kwestie van dagen zal zijn voor er ransomware-aanvallen plaatsvinden die veel systemen tegelijk kunnen grijpen.
Wat is het probleem?
Een groot beveiligingsprobleem in een vrij onbekend softwarepakket met de naam 'Log4j' leidt tot veel hoofdbrekens bij beveiligingsexperts. Het softwarepakket is alomtegenwoordig, waardoor veel bedrijven - en daarmee ook hun klanten - kwetsbaar zijn. Maar de precieze impact zal pas later duidelijk worden.
De angst is dat bedrijven slachtoffer worden van ransomware, of dat data van klanten gestolen zullen worden. Het is verleidelijk om te denken dat dat misschien meevalt, nu na vier dagen nog geen gevallen bekend zijn van gehackte bedrijven.
Maar die kans op een meevaller lijkt klein. "Nee, ik denk niet dat dit met een sisser gaat aflopen", zegt beveiligingsexpert Frank Groenewegen van Deloitte. "Aanvallers zijn momenteel druk bezig om te bedenken hoe ze het probleem het best kunnen misbruiken."
Dat denkt ook beveiligingsonderzoeker John Fokker van McAfee, wiens weekend net als dat van veel collega's in het teken stond van het nieuws over het beveiligingsprobleem. "Nu zijn aanvallers nog op zoek naar potentiële slachtoffers. Over een paar dagen of weken zul je de eerste ransomware-slachtoffers zien."
Waarom 'Log4j' kwetsbaarheid zo gevaarlijk is
Het beveiligingsprobleem zit in een softwarepakket dat massaal blijkt te worden gebruikt en is bedoeld om zogenoemde logboeken bij te houden. Veel softwarepakketten doen dat: op die manier kan de activiteit van een computersysteem worden bijgehouden en kunnen fouten worden ontdekt en zelfs 'hack aanvallen' worden geregistreerd. In dit geval kan een aanvaller eigen programmeercode uitvoeren door een fout in het softwarepakket.
Hof van Twente zet systemen preventief offline. Meer weten? Klik hier 👉 https://t.co/ZJ0isQ7o6Y (je wordt doorgelinkt naar onze Facebook pagina). pic.twitter.com/rulFMVKgqz
— Hof van Twente (@gemhofvantwente) December 13, 2021
Veel andere softwarepakketten blijken 'Log4j' te gebruiken om hun logboeken bij te houden. Dus nu er een ernstig lek in het pakket is ontdekt, zijn in één keer ook ontzettend veel bedrijven in potentie kwetsbaar. Wel verschilt de precieze impact en de manier waarop het lek kan worden misbruikt per bedrijf.
Ook grote bedrijven als Apple, Amazon en Tesla zijn nu dus ook kwetsbaar voor het vrijdag ontdekte probleem. En ook grote softwarepakketten, die op hun beurt weer door ontzettend veel bedrijven en organisaties worden gebruikt, hebben het probleem aan boord, soms ook zonder dat ze het weten.
"Ik denk dat vrij weinig mensen doorhebben hoe diep dit gaat", zegt onderzoeker Cas van Cooten, ook van Deloitte. Hij slaagde erin Apple te 'hacken' door de naam van zijn iPhone te veranderen. Door programmeercode in zijn telefoonnaam te zetten, leidde hij een Apple-server om de tuin en werd er een onschuldig signaaltje verstuurd naar een server die Van Cooten uitkoos. Een kwaadwillende zou ernstigere zaken voor elkaar kunnen krijgen.
A story in three parts 😶 #log4j pic.twitter.com/XMl02BcaJY
— Cas van Cooten (@chvancooten) December 10, 2021
'Log4j' kerstcadeau cybercriminelen
Het probleem zit hem in een logsysteem van web- en applicatieservers. Aanvallers kunnen via dit probleem ongewenste opdrachten uitvoeren op de systemen van organisaties. Ook kunnen ze met een simpele opdracht zien of systemen kwetsbaar zijn om vervolgens een aanval uit te voeren. De kerstvakantie is traditiegetrouw een periode dat aanvallers toeslaan, omdat er dan minder personeel beschikbaar is. Met deze timing in het achterhoofd, verwachten deskundigen grote problemen op zeer korte termijn.
Nu al wordt malware uitgezaaid die ervoor zorgt dat rekenkracht wordt ingepikt om cryptovaluta te minen. Dat is vooral vervelend, maar legt systemen meestal niet plat. De grotere angst is voor ransomware die via dit gat naar binnensluipt.
Uniek of niet?
Dat er in één keer zo veel bedrijven en computersystemen kwetsbaar zijn voor één probleem, is vrij uniek. Tegelijkertijd waren er in het verleden ook beveiligingsproblemen die sneller tot problemen leidden. Zo werden deze zomer in één keer veel bedrijven getroffen door ransomware, nadat een beveiligingsprobleem in het programma Kaseya was gevonden. Dat wordt veel gebruikt door ict-beheerders om op afstand computers te beheren.
Dat was een enorm krachtig lek: als een systeem kwetsbaar was, kon je als aanvaller meteen op zogenoemd beheerdersniveau ingrijpen en bijvoorbeeld ransomware uitvoeren. Dat is in dit geval niet zo.
"Het bijhouden van logboeken gebeurt op een lager niveau", legt Groenewegen uit. Daardoor kan een aanvaller in eerste instantie minder, en moet hij zoeken naar manieren om meer bevoegdheden te krijgen.
Maar iedereen in het 'cyberwereldje' is het erover eens: het is een kwestie van tijd tot mensen dat lukt. Daarom moeten bedrijven nu snel aan de slag, stelt ook het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) van de Nederlandse overheid. Fokker: "Hoe langer je wacht, hoe groter de kans dat iemand erin slaagt om dit te misbruiken."
Vaisha Bernard, mede-oprichter van beveiligingsbedrijf EYE, denkt dat de aanvallers op een bepaald moment in één keer kunnen toeslaan. "Bijvoorbeeld een paar dagen voor Kerst." Dan is er minder personeel aanwezig en veroorzaakt een aanval met bijvoorbeeld ransomware veel meer schade. Het overkwam twee jaar geleden nog de Universiteit Maastricht.
Een gevaar daarbij is dat bedrijven over het hoofd zien dat ze 'Log4j' ergens gebruiken, zonder dat ze het weten. "Het is alsof er ergens een ingrediënt van een fabrikant dat in heel veel producten zit opeens niet in orde blijkt te zijn", zegt Groenewegen.
Groot verschil met de voedselindustrie is dat daarbij beter minutieus wordt bijgehouden welk ingrediënt in welk product zit. Hoewel het NCSC samen met onderzoekers in allerijl een lijst met kwetsbare producten heeft opgesteld, is dat volledige overzicht er voor software niet.
Ook een probleem is dat veel software zoals deze - die door ontzettend veel bedrijven wordt gebruikt, van overheden tot tech-giganten - door vrijwilligers in hun vrije tijd wordt onderhouden. Groenewegen: "Miljoenenbedrijven zijn dan afhankelijk van het werk van een paar vrijwilligers. Dat is toch ook bizar?"
Dependency https://t.co/xmiOCImBUD https://t.co/r7hiO0fMm6 pic.twitter.com/6YyAu0WUwC
— XKCD Comic (@xkcdComic) August 17, 2020
Bron: @xkcdComic, github.com, @chvancooten, @gemhofvantwente, cmweb.nl, nos.nl
‘Apache Log4j’ gerelateerde artikelen 》
Actuele aanvallen overzicht per dag 》
Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.
Meer nieuws
Supply chain aanvallen, Marimo gehackt en FBI leest Signal
Aanvallers misbruiken steeds vaker de vertrouwensrelaties tussen softwareleveranciers en cloudservices. De officiele website van CPUID verspreidde zes uur lang malware via de downloads van CPU-Z en HWMonitor, ShinyHunters stal authenticatietokens om via Anodot in Snowflake omgevingen te komen en de Lazarus Group registreerde legale Amerikaanse bedrijven als dekmantel voor malwarecampagnes. Ondertussen werd een kritieke kwetsbaarheid in het Python notebook platform Marimo binnen tien uur na openbaarmaking actief misbruikt. De FBI liet in een rechtszaak zien dat gewiste Signal berichten te herstellen zijn via de notificatiedatabase van een iPhone. En ransomwaregroepen breiden hun arsenaal uit met bijna negentig verschillende tools om beveiligingssoftware uit te schakelen.
NB413: ChipSoft ransomware treft ziekenhuizen, REvil baas ontmaskerd en twee Fortinet zerodays
Deze week werd Nederland opgeschrikt door een ransomware aanval op ChipSoft, de grootste leverancier van patiëntendossiers in Nederland. Elf ziekenhuizen haalden uit voorzorg hun portalen offline en de Autoriteit Persoonsgegevens ontving 23 meldingen. Ondertussen onthulde de Duitse BKA de identiteit van de beruchte REvil ransomware leider UNKN, ontmantelden de FBI en het VK een Russische spionagecampagne via gehackte routers en namen aanvallen op Kubernetes met 282 procent toe. Twee kritieke zerodays in FortiClient EMS werden binnen een week ontdekt en actief misbruikt en Noord-Koreaanse hackers stalen in 2025 al meer dan twee miljard dollar aan crypto. LinkedIn bleek stilletjes browserextensies van gebruikers te volgen en een bankhelpdeskfraudeur kreeg zeven jaar cel na het stelen van 900.000 euro. De politie zoekt daarnaast meer slachtoffers van verdachte Turpien. Lees alle details in de vier artikelen van deze week.
ChipSoft ransomware treft zorg, VENOM steelt executive logins en 7 jaar cel
Een ransomware aanval op EPD leverancier ChipSoft treft de hele Nederlandse zorg, elf ziekenhuizen halen hun portalen offline en de Tweede Kamer stelt vragen over de gevaarlijke afhankelijkheid van een handvol leveranciers. Cybercriminelen misbruiken echte Meta notificaties om meer dan veertigduizend phishing mails te versturen en het gesloten VENOM platform jaagt specifiek op CEO's en CFO's. Het updatesysteem van een populaire WordPress plugin wordt gekaapt voor een volledige supply chain aanval en onderzoekers ontdekken dat het CLAUDE.md bestand van AI assistent Claude Code misbruikt kan worden voor SQL injectie. In de rechtbank krijgt een 24 jarige man uit Delfzijl zeven jaar cel voor het stelen van 900.000 euro via bankhelpdeskfraude.
Politie zoekt extra slachtoffers van verdachte Turpien
De politie roept slachtoffers van een man uit Spijkenisse op om zich te melden. De verdachte zou onder de naam Turpien op Snapchat tientallen meisjes hebben afgeperst. Inmiddels zit hij vast, maar door de hoeveelheid beeldmateriaal die bij hem werd aangetroffen, vermoedt de politie dat er nog meer slachtoffers zijn die nog niet bekend zijn.
APT28 kaapt routers, Kubernetes onder vuur en BKA ontmaskert REvil baas
Bron: Cybercrimeinfo, ondezoeksteam
Twee FortiClient zerodays, Noord-Korea's miljardenbusiness en LinkedIn als spion
Twee kritieke kwetsbaarheden in FortiClient EMS in één week, beide actief misbruikt als zeroday. Noord-Korea blijkt in 2025 voor meer dan twee miljard dollar aan crypto gestolen te hebben en hackt de populaire Axios library via een nep Teams update. Device code phishing neemt 37 keer toe door nieuwe phishing kits. En onderzoekers ontdekken dat LinkedIn meer dan 6.000 browserextensies scant van gebruikers.
NB412: Supply chain onder vuur, $280 miljoen DeFi diefstal en AI als cyberwapen
Deze week stond in het teken van supply chain aanvallen die steeds verder escaleren. TeamPCP vergiftigde de populaire Trivy scanner en compromitteerde de Europese Commissie via een trojaniseerd open source pakket, waarbij 350 GB aan interne data werd buitgemaakt. Noord-Koreaanse hackers infiltreerden de Axios bibliotheek met meer dan 100 miljoen wekelijkse downloads en via een Telegram sticker kon een apparaat volledig worden overgenomen. Drie Nederlandse datalekken op één dag troffen Ajax, gemeente Epe en campingplatform Eurocamp, terwijl AI nu zelfstandig kwetsbaarheden ontdekt in populaire software. De groep achter de Drift Protocol hack stal $280 miljoen aan crypto en AI maakt phishing inmiddels 450% effectiever. Dichter bij huis werd een vrouw van in de tachtig in Tilburg drie dagen lang bewerkt door oplichters die haar bankpassen stalen. Lees alle details in de vier artikelen van deze week.
Gezocht: pinners na bankhelpdeskfraude in Tilburg
Een vrouw van in de tachtig uit Tilburg is slachtoffer geworden van geraffineerde bankhelpdeskfraude. Drie dagen lang werd ze benaderd via mail, telefoon en aan de deur. Uiteindelijk werd er gepind met haar gestolen passen, eerst in Tilburg en daarna in Amsterdam. De politie zoekt twee verdachten en deelt camerabeelden.
Supply chain domino, $280 miljoen DeFi diefstal en AI als cyberwapen
De gevolgen van supply chain aanvallen worden steeds groter. Het AI platform Mercor verliest 4 terabyte aan data nadat een kwaadaardig Python pakket duizenden bedrijven trof. Starbucks ziet 10 gigabyte aan firmware en broncode lekken. En zelfs Anthropic lekt per ongeluk de broncode van hun AI tool Claude Code via een fout op NPM. Ondertussen stelen hackers gelinkt aan Noord-Korea $280 miljoen van een DeFi platform, geeft ShinyHunters Cisco een ultieme deadline, en maakt AI het voor criminelen mogelijk om ook kleine organisaties te targeten met business email compromise. In Nederland debatteert de Tweede Kamer over nazorgplicht voor datalekslachtoffers, terwijl in Belgie een stad zich vrijwillig laat hacken voor televisie.
Drie NL datalekken, Noord-Korea hackt Axios en AI vindt kwetsbaarheden
Op een dag melden drie Nederlandse organisaties een datalek, van vakantiegangers tot voetbalsupporters en gemeentebestanden. Noord-Koreaanse hackers blijken achter de aanval op het populaire JavaScript pakket Axios te zitten dat wekelijks 100 miljoen keer wordt gedownload. Ondertussen zetten criminelen gekaapte computers in als anonimiseringsnetwerk en misbruiken ze vertrouwde Windows tools om antivirussoftware uit te schakelen. En AI modellen ontdekken actief onbekende kwetsbaarheden in veelgebruikte software, wat fundamentele vragen oproept over de toekomst van beveiligingsonderzoek.
Opsporing nieuws
▽ JANUARI 2027 | ▽ DECEMBER 2026 | ▽ NOVEMBER 2026 | ▽ OKTOBER 2026 | ▽ SEPTEMBER 2026 | ▽ AUGUSTUS 2026 | ▽ JULI 2026 | ▽ JUNI 2026 | ▽ MEI 2026 | ▽ APRIL 2026 | ▽ MAART 2026 | ▽ FEBRUARI 2026 | ▽ JANUARI 2026 | ▽ DECEMBER 2025
Cyberoorlog nieuws
▽ JANUARI 2027 | ▽ DECEMBER 2026 | ▽ NOVEMBER 2026 | ▽ OKTOBER 2026 | ▽ SEPTEMBER 2026 | ▽ AUGUSTUS 2026 | ▽ JULI 2026 | ▽ JUNI 2026 | ▽ MEI 2026 | ▽ APRIL 2026 | ▽ MAART 2026 | ▽ FEBRUARI 2026 | ▽ JANUARI 2026 | ▽ DECEMBER 2025